వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.57.1
तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।
लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५७.१ ॥
దివ్యమైన, అద్భుతంగా కనిపించే ఆ కథను విని, అత్యంత సంతోషించిన లక్ష్మణుడు రాఘవునితో ఈ మాట అన్నాడు.
7.57.2
निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्थ कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।
पुनर्देहेन संयोगं जग्मुर्देवसम्मतौ ॥ ७.५७.२ ॥
ఓ కాకుత్స్థా! దేహాన్ని విడిచిన ఆ ఇద్దరు — ద్విజుడు, రాజు — దేవతలచే ఆమోదించబడి, మళ్ళీ దేహంతో ఎలా కలిసారు?
7.57.3
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
तां कथां कथयामास वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ७.५७.३ ॥
అతని ఆ మాటను విని, సత్యపరాక్రమవంతుడైన రాముడు మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని ఆ కథను చెప్పాడు.
7.57.4
यस्तु कुम्भो रघुश्रेष्ठ तेजःपूर्णो महात्मनोः ।
तस्मिंस्तेजोमयौ विप्रौ सम्भूतावृषिसत्तमौ ॥ ७.५७.४ ॥
ఓ రఘుశ్రేష్ఠా! మహాత్ముల తేజస్సుతో నిండిన ఆ కుంభం నుండి తేజోమయులైన ఇద్దరు విప్రులు, శ్రేష్ఠ ఋషులు జన్మించారు.
7.57.5
पूर्वं समभवत्तत्र ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।
नाहं सुतस्तवेत्युक्त्वा मित्रं तस्मादपाक्रमत् ॥ ७.५७.५ ॥
మొదట అక్కడ భగవంతుడైన అగస్త్య ఋషి జన్మించాడు. 'నేను నీ కుమారుడను కాను' అని చెప్పి, అతడు మిత్రుని నుండి దూరమయ్యాడు.
7.57.6
तद्धि तेजस्तु मित्रस्य उर्वस्याः पूर्वमाहितम् ।
तस्मिन्समभवत्कुम्भे तत्तेजो यत्र वारुणम् ॥ ७.५७.६ ॥
ఆ తేజస్సు మిత్రునిది; అది ముందు ఊర్వశిలో నిక్షిప్తమై ఉంది. ఆ కుంభంలోనే వరుణుని తేజస్సు కూడి ఆ తేజస్సు ఉద్భవించింది.
7.57.7
कस्यचित्त्वथ कालस्य मित्रावरुणसम्भवः ।
वसिष्ठस्तेजसा युक्तो जज्ञे इक्ष्वाकुदैवतम् ॥ ७.५७.७ ॥
కొంతకాలం తరువాత, మిత్రుడు మరియు వరుణుని నుండి జన్మించిన, తేజస్సుతో కూడిన వసిష్ఠుడు ఇక్ష్వాకు వంశానికి దైవముగా జన్మించాడు.
7.57.8
तमिक्ष्वाकुर्महातेजा जातमात्रमनिन्दितम् ।
वव्रे पुरोधसं सौम्य वंशस्यास्य भवाय नः ॥ ७.५७.८ ॥
మహా తేజోవంతుడైన ఇక్ష్వాకు, పుట్టిన వెంటనే నిర్దోషుడైన అతనిని, ఓ సౌమ్యా, మన ఈ వంశ శ్రేయస్సు కోసం పురోహితునిగా ఎన్నుకున్నాడు.
7.57.9
एवं त्वपूर्वदेहस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।
कथितो निर्गमः सौम्य निमेः शृणु यथा ऽभवत् ॥ ७.५७.९ ॥
ఈ విధంగా అపూర్వమైన దేహంగల మహాత్ముడు వసిష్ఠుని ఉద్భవం చెప్పబడింది. ఓ సౌమ్యా, నిమి విషయంలో అది ఎలా జరిగిందో విను.
7.57.10
दृष्ट्वा विदेहं राजानमृषयः सर्व एव ते ।
तं च ते योजयामासुर्यागदीक्षां मनीषिणः ॥ ७.५७.१० ॥
రాజు విదేహుడుగా (దేహము లేనివానిగా) ఉండటం చూసి, ఆ మునులందరూ, ఆ మనీషులు అతనిని యజ్ఞ దీక్షతో కలిపారు.
7.57.11
तं च देहं नरेन्द्रस्य रक्षन्ति स्म द्विजोत्तमाः ।
गन्धैर्माल्यैश्च वस्त्रैश्च पौरभृत्यसमन्विताः ॥ ७.५७.११ ॥
ఆ రాజు దేహాన్ని, ఉత్తమ ద్విజులు పౌరులు, సేవకులతో కలిసి, సుగంధాలు, మాలలు, వస్త్రాలతో కాపాడారు.
7.57.12
ततो यज्ञे समाप्ते तु भृगुस्तत्रेदमब्रवीत् ।
आनयिष्यामि ते चेतस्तुष्टो ऽस्मि तव पार्थिव ॥ ७.५७.१२ ॥
అప్పుడు యజ్ఞం ముగిసినప్పుడు భృగువు అక్కడ ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా, నీ చిత్తాన్ని నేను తిరిగి తీసుకువస్తాను; నేను నీపై సంతోషంగా ఉన్నాను."
7.57.13
सुप्रीताश्च सुराः सर्वे निमेश्चेतस्तथाब्रुवन् ।
वरं वरय राजर्षे क्व ते चेतो निरूप्यताम् ॥ ७.५७.१३ ॥
దేవతలంతా ఎంతో సంతోషించి నిమితో ఇలా అన్నారు: రాజర్షీ, వరం కోరుకో. నీ మనసు దేనిపై ఉందో నిర్ణయించు.
7.57.14
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्निमेश्चेतस्तदाब्रवीत् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वसेयं सुरसत्तमाः ॥ ७.५७.१४ ॥
దేవతలందరూ ఇలా చెప్పగా నిమి ఇలా అన్నాడు: దేవోత్తములారా, నేను సర్వప్రాణుల కన్నులలో నివసించెదను.
7.57.15
बाढमित्येव विबुधा निमेश्चेतस्तदा ऽब्रुवन् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वायुभूतश्चरिष्यसि ॥ ७.५७.१५ ॥
అప్పుడు దేవతలు నిమితో అన్నారు: సరే. సర్వప్రాణుల కన్నులలో వాయురూపంలో నీవు సంచరిస్తావు.
7.57.16
त्वत्कृते च निमिष्यन्ति चक्षूंषि पृथिवीपते ।
वायुभूतेन चरता विश्रमार्थं मुहुर्मुहुः ॥ ७.५७.१६ ॥
భూపతీ, నీ కారణంగానే కన్నులు రెప్పలు వేస్తాయి; వాయురూపంలో సంచరిస్తూ నీవు విశ్రాంతి కోసం మళ్లీ మళ్లీ (రెప్పవేస్తావు).
7.57.17
एवमुक्त्वा तु विबुधाः सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयो ऽपि महात्मानो निमेर्देहं समाहरन् ॥ ७.५७.१७ ॥
ఇలా చెప్పి దేవతలందరూ వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోయారు. మహాత్ములైన ఋషులు కూడా నిమి శరీరాన్ని సమకూర్చారు.
7.57.18
अरणिं तत्र निक्षिप्य मथनं चक्रुरोजसा ।
मन्त्रहोमैर्महात्मानः पुत्रहेतोर्निमेस्तदा ॥ ७.५७.१८ ॥
అక్కడ అరణిని ఉంచి మహాత్ములు బలంగా మథనం చేశారు. మంత్రాలు, హోమాలతో, అప్పుడు నిమి కుమారుని కోసం (ఇలా చేశారు).
7.57.19
अरण्यां मथ्यामानायां प्रादुर्भूतो महातपाः ।
मथनान्मिथिरित्याहुर्जननाज्जनको ऽभवत् ।
यस्माद्विदेहात्सम्भूतो वैदेहस्तु ततः स्मृतः ॥ ७.५७.१९ ॥
అరణి మథించబడగా మహాతపస్వి (మిథి) ఉద్భవించాడు. మథనం వలన ఆయనను 'మిథి' అని, జననం వలన 'జనకుడు' అయ్యాడని అంటారు. విదేహుని నుండి జన్మించినందున ఆయన 'వైదేహుడు' అని స్మరించబడ్డాడు.
7.57.20
एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको ऽभवत् ।
मिथिर्नाम महातेजास्तेनायं मैथिलो ऽभवत् ॥ ७.५७.२० ॥
ఈ విధంగా విదేహరాజు జనకుడు పూర్వీకుడయ్యాడు. మహాతేజస్వి అయిన మిథి అనే పేరు గలవాడు; ఆయన కారణంగా ఈ వంశం 'మైథిలుడు' అయ్యింది.