ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.58.1
एवं ब्रुवति रामे तु लक्ष्मणः परवीरहा ।
प्रत्युवाच महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ७.५८.१ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
7.58.2
महदद्भुतमाश्चर्यं विदेहस्य पुरातनम् ।
निर्वृत्तं राजशार्दूल वसिष्ठस्य निमेस्सह ॥ ७.५८.२ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವಿದೇಹನ (ನಿಮಿಯ) ಹಳೆಯ, ಮಹತ್ತಾದ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಘಟನೆ ವಸಿಷ್ಠನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
7.58.3
निमिस्तु क्षत्रियः शूरो विशेषेण च दीक्षितः ।
न क्षमां कृतवान्राजा वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ७.५८.३ ॥
ನಿಮಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೂ ಶೂರನೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀಕ್ಷಿತನೂ ಆಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಆ ರಾಜನು ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠನ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ.
7.58.4
एवमुक्तस्तु तेनायं श्रीमान् क्षत्रियपुङ्गवः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ ७.५८.४ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.58.5
रामो रमयतां श्रेष्ठो भ्रातरं दीप्ततेजसम् ।
न सर्वत्र क्षमा वीर पुरुषेषु प्रदृश्यते ॥ ७.५८.५ ॥
ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ತೇಜಸ್ವಿ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವೀರನೇ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
7.58.6
सौमित्रे दुःसहो रोषो यथा क्षान्तो ययातिना ।
सत्त्वानुगं पुरस्कृत्य तन्निबोध समाहितः ॥ ७.५८.६ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ದುಃಸಹ ಕೋಪವನ್ನು ಯಯಾತಿ ಹೇಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಸತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುದನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು.
7.58.7
नहुषस्य सुतो राजा ययातिः पौरवर्धनः ।
तस्य भार्याद्वयं सौम्य रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ ७.५८.७ ॥
ನಹುಷನ ಮಗ ರಾಜ ಯಯಾತಿ, ಪೌರವ ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವನು. ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದರು, ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮರಾಗಿದ್ದರು.
7.58.8
एका तु तस्य राजर्षेर्नाहुषस्य पुरस्कृता ।
शर्मिष्ठा नाम दैतेयी दुहिता वृषपर्वणः ॥ ७.५८.८ ॥
ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ನಹುಷನ ಮಗನಿಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ವೃಷಪರ್ವನ ಮಗಳಾದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ಎಂಬ ದೈತೇಯಿ.
7.58.9
अन्या तूशनसः पत्नी ययातेः पुरुषर्षभ ।
न तु सा दयिता राज्ञो देवयानी सुमध्यमा ॥ ७.५८.९ ॥
ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಉಶನಸ್ ಪತ್ನಿ, ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭಾ; ಆದರೆ ಆಕೆ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಲ್ಲ—ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೊಂಟದ ದೇವಯಾನಿ ಆಕೆ.
7.58.10
तयोः पुत्रौ तु सम्भूतौ रूपवन्तौ समाहितौ ।
शर्मिष्ठा ऽजनयत्पूरुं देवयानी यदुं तदा ॥ ७.५८.१० ॥
ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ರೂಪವಂತರೂ ಸಮಾಧಾನಿಗಳೂ ಆದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು—ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಪೂರುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದೇವಯಾನಿ ಯದುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
7.58.11
पूरुस्तु दयितो राज्ञो गुणैर्मातृकृतेन च ।
ततो दुःखसमाविष्टो यदुर्मातरमब्रवीत् ॥ ७.५८.११ ॥
ಪೂರು ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯದು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
7.58.12
भार्गवस्य कुले जाता देवस्याक्लिष्टकर्मणः ।
सहसे हृद्गतं दुःखमवमानं च दुःसहम् ॥ ७.५८.१२ ॥
ಭೃಗು ವಂಶದಲ್ಲಿ, ಅಯರದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದೇವ (ಶುಕ್ರ)ನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳೇ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ದುಃಖವನ್ನೂ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅವಮಾನವನ್ನೂ ನಾನು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
7.58.13
आवां च सहितौ देवि प्रविशाव हुताशनम् ।
राजा तु रमतां सार्धं दैत्यपुत्र्या बहुक्षपाः ॥ ७.५८.१३ ॥
ದೇವಿ, ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸೋಣ; ರಾಜನು ದೈತ್ಯಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸುಖಿಸಲಿ.
7.58.14
यदि वा सहनीयं ते मामनुज्ञातुमर्हसि ।
क्षम त्वं न क्षमिष्ये ऽहं मरिष्यामि न संशयः ॥ ७.५८.१४ ॥
ನಿಮಗೆ ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ; ನೀವು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಾನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಾನು ಖಂಡಿತ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ.
7.58.15
पुत्रस्य भाषितं श्रुत्वा परमार्तस्य रोदतः ।
देवयानी तु सङ्क्रुद्धा सस्मार पितरं तदा ॥ ७.५८.१५ ॥
ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವಯಾನಿ ಆಗ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು.
7.58.16
इङ्गितं तदभिज्ञाय दुहितुर्भार्गवस्तदा ।
आगतस्त्वरितं तत्र देवयानी तु यत्र सा ॥ ७.५८.१६ ॥
ಮಗಳ ಆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಅರಿತ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ) ಆಗ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವಳಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.
7.58.17
दृष्ट्वा चाप्रकृतिस्थां तामप्रहृष्टामचेतनाम् ।
पिता दुहितरं वाक्यं किमेतदिति चाब्रवीत् ॥ ७.५८.१७ ॥
ಅವಳು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರದೆ, ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾಶೂನ್ಯಳಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತಂದೆ ಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, "ಇದೇನು?" ಎಂದನು.
7.58.18
पृच्छन्तमसकृत्तं वै भार्गवं दीप्ततेजसम् ।
देवयानी तु सङ्क्रुद्धा पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५८.१८ ॥
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಭಾರ್ಗವನಿಗೆ, ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವಯಾನಿ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
7.58.19
अहमग्निं विषं तीक्ष्णमपो वा मुनिसत्तम ।
भक्षयिष्ये प्रवेक्ष्यामि न तु शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ७.५८.१९ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಷವನ್ನು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಬದುಕಿರಲಾರೆ.
7.58.20
न मां त्वमवजानीषे दुःखितामवमानिताम् ।
वृक्षस्यावज्ञया ब्रह्मंश्छिद्यन्ते वृक्षजीविनः ॥ ७.५८.२० ॥
ದುಃಖಿತಳೂ ಅವಮಾನಿತಳೂ ಆದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವೆಯಾ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಮರದ ಮೇಲೆ ಬದುಕುವವರು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
7.58.21
अवज्ञया च राजर्षिः परिभूय च भार्गव ।
मय्यवज्ञां प्रयुङ्क्ते हि न च मां बहु मन्यते ॥ ७.५८.२१ ॥
ಭಾರ್ಗವನೇ, ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಅವಮಾನಿಸಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾದರ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ; ನನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
7.58.22
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कोपेनाभिपरिप्लुतः ।
व्याहर्तुमुपचक्राम भार्गवो नहुषात्मजम् ॥ ७.५८.२२ ॥
ಅವಳ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಾರ್ಗವನು ನಹುಷನ ಮಗನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
7.58.23
यस्मान्मामवजानीषे नाहुष त्वं दुरात्मवान् ।
जरया परया जीर्णः शैथिल्यमुपयास्यसि ॥ ७.५८.२३ ॥
ನಹುಷನ ಮಗನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ದುರಾತ್ಮನೇ, ಅತಿಯಾದ ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವೆ.
7.58.24
एवमुक्त्वा दुहितरं समाश्वास्य च भार्गवः ।
पुनर्जगाम ब्रह्मर्षिर्भवनं स्वं महायशाः ॥ ७.५८.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಭಾರ್ಗವನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು.
7.58.25
स एवमुक्त्वा द्विजपुङ्गवाग्र्यः सुतां समाश्वास्य च देवयानीम् ।
पुनर्ययौ सूर्यसमानतेजा दत्त्वा च शापं नहुषात्मजाय ॥ ७.५८.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ಆ ಮಹರ್ಷಿ ತನ್ನ ಮಗಳು ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು; ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಂತಿದ್ದ ಅವನು ನಹುಷನ ಮಗನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತು ಮತ್ತೆ ಹೊರಟುಹೋದನು.