ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.58.1
एवं ब्रुवति रामे तु लक्ष्मणः परवीरहा ।
प्रत्युवाच महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ ७.५८.१ ॥
ରାମ ଏମିତି କହିବାରୁ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
7.58.2
महदद्भुतमाश्चर्यं विदेहस्य पुरातनम् ।
निर्वृत्तं राजशार्दूल वसिष्ठस्य निमेस्सह ॥ ७.५८.२ ॥
ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ବିଦେହ (ନିମି) ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୁରାତନ, ମହତ୍ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।
7.58.3
निमिस्तु क्षत्रियः शूरो विशेषेण च दीक्षितः ।
न क्षमां कृतवान्राजा वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ७.५८.३ ॥
ନିମି କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୀର ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିଲେ; ତଥାପି ସେ ରାଜା ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ଷମା ଦେଖାଇନଥିଲେ।
7.58.4
एवमुक्तस्तु तेनायं श्रीमान् क्षत्रियपुङ्गवः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ ७.५८.४ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏମିତି କହିବାରୁ, ଶ୍ରୀମାନ କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବିଶାରଦ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.58.5
रामो रमयतां श्रेष्ठो भ्रातरं दीप्ततेजसम् ।
न सर्वत्र क्षमा वीर पुरुषेषु प्रदृश्यते ॥ ७.५८.५ ॥
ଆନନ୍ଦ ଦେବାକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ତେଜସ୍ବୀ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ବୀର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷମା ସର୍ବତ୍ର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
7.58.6
सौमित्रे दुःसहो रोषो यथा क्षान्तो ययातिना ।
सत्त्वानुगं पुरस्कृत्य तन्निबोध समाहितः ॥ ७.५८.६ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଦୁଃସହ କ୍ରୋଧକୁ ଯଯାତି ଯେପରି ସହିଥିଲେ, ସେପରି ନିଜ ସତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱଭାବକୁ ଆଗରେ ରଖି ମନୋଯୋଗ ସହ ଏହା ଶୁଣ।
7.58.7
नहुषस्य सुतो राजा ययातिः पौरवर्धनः ।
तस्य भार्याद्वयं सौम्य रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ ७.५८.७ ॥
ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଯଯାତି, ଯିଏ ପୌରବ ବଂଶ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲେ।
7.58.8
एका तु तस्य राजर्षेर्नाहुषस्य पुरस्कृता ।
शर्मिष्ठा नाम दैतेयी दुहिता वृषपर्वणः ॥ ७.५८.८ ॥
ସେହି ରାଜର୍ଷି ନହୁଷ-ପୁତ୍ରଙ୍କର ଏକ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରମୁଖ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ—ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା ନାମକ ଦୈତ୍ୟକନ୍ୟା।
7.58.9
अन्या तूशनसः पत्नी ययातेः पुरुषर्षभ ।
न तु सा दयिता राज्ञो देवयानी सुमध्यमा ॥ ७.५८.९ ॥
ଅନ୍ୟଜଣେ ଉଶନସଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ; କିନ୍ତୁ ସେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ନଥିଲେ—ସୁମଧ୍ୟମା ଦେବଯାନୀ ସେ।
7.58.10
तयोः पुत्रौ तु सम्भूतौ रूपवन्तौ समाहितौ ।
शर्मिष्ठा ऽजनयत्पूरुं देवयानी यदुं तदा ॥ ७.५८.१० ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କର ରୂପବାନ ଓ ସମାହିତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ—ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସେତେବେଳେ ପୂରୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଦେବଯାନୀ ଯଦୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
7.58.11
पूरुस्तु दयितो राज्ञो गुणैर्मातृकृतेन च ।
ततो दुःखसमाविष्टो यदुर्मातरमब्रवीत् ॥ ७.५८.११ ॥
ପୂରୁ ନିଜ ଗୁଣ ଓ ମାତାଙ୍କ କାରଣରୁ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ତେବେ ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଯଦୁ ନିଜ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.58.12
भार्गवस्य कुले जाता देवस्याक्लिष्टकर्मणः ।
सहसे हृद्गतं दुःखमवमानं च दुःसहम् ॥ ७.५८.१२ ॥
ଭୃଗୁ ବଂଶରେ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ କର୍ମ କରୁଥିବା ଦେବ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତା ମାତା, ମୁଁ ହୃଦୟରେ ଥିବା ଦୁଃଖ ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ଅପମାନ ସହୁଛି।
7.58.13
आवां च सहितौ देवि प्रविशाव हुताशनम् ।
राजा तु रमतां सार्धं दैत्यपुत्र्या बहुक्षपाः ॥ ७.५८.१३ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା; ରାଜା ତ ଦୈତ୍ୟକନ୍ୟା ସହିତ ବହୁ ରାତ୍ରି ରମଣ କରନ୍ତୁ।
7.58.14
यदि वा सहनीयं ते मामनुज्ञातुमर्हसि ।
क्षम त्वं न क्षमिष्ये ऽहं मरिष्यामि न संशयः ॥ ७.५८.१४ ॥
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସହନୀୟ ହୁଏ, ତେବେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ; ଆପଣ ସହନ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ସହନ କରିବି ନାହିଁ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ମରିବି।
7.58.15
पुत्रस्य भाषितं श्रुत्वा परमार्तस्य रोदतः ।
देवयानी तु सङ्क्रुद्धा सस्मार पितरं तदा ॥ ७.५८.१५ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିବା ତାହାର କଥା ଶୁଣି କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦେବଯାନୀ ସେତେବେଳେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲା।
7.58.16
इङ्गितं तदभिज्ञाय दुहितुर्भार्गवस्तदा ।
आगतस्त्वरितं तत्र देवयानी तु यत्र सा ॥ ७.५८.१६ ॥
ଝିଅର ସେହି ସଙ୍କେତ ବୁଝି ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର) ସେତେବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଯେଉଁଠି ଦେବଯାନୀ ଥିଲା ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
7.58.17
दृष्ट्वा चाप्रकृतिस्थां तामप्रहृष्टामचेतनाम् ।
पिता दुहितरं वाक्यं किमेतदिति चाब्रवीत् ॥ ७.५८.१७ ॥
ତାକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ନ ଥିବା, ଆନନ୍ଦହୀନ ଓ ଅଚେତନ ଭଳି ଦେଖି ପିତା ଝିଅକୁ କହିଲେ, "ଏ କ'ଣ?"
7.58.18
पृच्छन्तमसकृत्तं वै भार्गवं दीप्ततेजसम् ।
देवयानी तु सङ्क्रुद्धा पितरं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५८.१८ ॥
ବାରମ୍ବାର ପଚାରୁଥିବା ଦୀପ୍ତତେଜା ଭାର୍ଗବ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କୁ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦେବଯାନୀ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲା।
7.58.19
अहमग्निं विषं तीक्ष्णमपो वा मुनिसत्तम ।
भक्षयिष्ये प्रवेक्ष्यामि न तु शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ ७.५८.१९ ॥
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷ ବା ଜଳ ଖାଇବି, କିମ୍ବା ତାହା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି; କିନ୍ତୁ ଜୀବିତ ରହି ପାରିବି ନାହିଁ।
7.58.20
न मां त्वमवजानीषे दुःखितामवमानिताम् ।
वृक्षस्यावज्ञया ब्रह्मंश्छिद्यन्ते वृक्षजीविनः ॥ ७.५८.२० ॥
ଦୁଃଖିତା ଓ ଅପମାନିତା ମୋତେ ତୁମେ କଣ ଅବଜ୍ଞା କରୁନାହଁ? ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃକ୍ଷକୁ ଅବଜ୍ଞା କଲେ ବୃକ୍ଷାଶ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ଛିନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
7.58.21
अवज्ञया च राजर्षिः परिभूय च भार्गव ।
मय्यवज्ञां प्रयुङ्क्ते हि न च मां बहु मन्यते ॥ ७.५८.२१ ॥
ହେ ଭାର୍ଗବ, ସେ ରାଜର୍ଷି ଅବଜ୍ଞା ଓ ଅପମାନ କରି ମୋ ପ୍ରତି ଅନାଦର ଦେଖାଉଛନ୍ତି; ସେ ମୋତେ ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।
7.58.22
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा कोपेनाभिपरिप्लुतः ।
व्याहर्तुमुपचक्राम भार्गवो नहुषात्मजम् ॥ ७.५८.२२ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାର୍ଗବ ନହୁଷପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
7.58.23
यस्मान्मामवजानीषे नाहुष त्वं दुरात्मवान् ।
जरया परया जीर्णः शैथिल्यमुपयास्यसि ॥ ७.५८.२३ ॥
ହେ ନହୁଷପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରିଛ, ତେଣୁ ହେ ଦୁରାତ୍ମା, ଅତି ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
7.58.24
एवमुक्त्वा दुहितरं समाश्वास्य च भार्गवः ।
पुनर्जगाम ब्रह्मर्षिर्भवनं स्वं महायशाः ॥ ७.५८.२४ ॥
ଏହିପରି କହି, କନ୍ୟାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ମହାଯଶସ୍ବୀ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଭାର୍ଗବ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।
7.58.25
स एवमुक्त्वा द्विजपुङ्गवाग्र्यः सुतां समाश्वास्य च देवयानीम् ।
पुनर्ययौ सूर्यसमानतेजा दत्त्वा च शापं नहुषात्मजाय ॥ ७.५८.२५ ॥
ଏପରି କହି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ସେହି ଋଷି ନିଜ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ନହୁଷ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ ପୁନର୍ବାର ଚାଲିଗଲେ।