Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.61

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.61.1

एवं ब्रुवद्भिर्ऋषिभिः काकुत्स्थो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं ब्रूत मुनयो भयं तावदपैतु वः ॥ ७.६१.१ ॥

ଋଷିମାନେ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) କହିଲେ, 'ହେ ମୁନିଗଣ, କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଭୟ ପ୍ରଥମେ ଦୂର ହେଉ।'

7.61.2

तथा ब्रुवति काकुत्स्थे भार्गवो वाक्यमब्रवीत् ।
भयानां शृणु यन्मूलं देशस्य च नरेश्वर ॥ ७.६१.२ ॥

କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ଭାର୍ଗବ କହିଲେ, 'ହେ ନରେଶ୍ୱର, ଏ ଦେଶର ଭୟର ମୂଳ ଯାହା, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।'

7.61.3

पूर्वं कृतयुगे राजन्दैतेयः सुमहाबलः ।
लोलापुत्रो ऽभवज्ज्येष्ठो मधुर्नाम महासुरः ॥ ७.६१.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ ମଧୁ ନାମକ ଜଣେ ମହାସୁର ଥିଲେ। ସେ ଦୈତ୍ୟ, ଅତି ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ଲୋଲାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ।

7.61.4

ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।
सुरैश्च परमोदारैः प्रीतिस्तस्यातुला ऽभवत् ॥ ७.६१.४ ॥

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ଶରଣଦାତା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ପରମ ଉଦାର ଦେବତାମାନଙ୍କର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତୁଳନୀୟ ସ୍ନେହ ଥିଲା।

7.61.5

स मधुर्वीर्यसम्पन्नो धर्मे च सुसमाहितः ।
बहुवर्षसहस्राणि रुद्रप्रीत्या ऽकरोत्तपः ॥ ७.६१.५ ॥

ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ସେ ମଧୁ, ଧର୍ମରେ ସୁଦୃଢ଼ ରହି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ବହୁ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ।

7.61.6

रुद्रः प्रीतो ऽभवत्तस्मै वरं दातुं ययौ च सः ।
बहुमानाच्च रुद्रेण दत्तस्तस्याद्भुतो वरः ॥ ७.६१.६ ॥

ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦେବାକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଅତି ସମ୍ମାନ ସହିତ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ବର ଦେଲେ।

7.61.7

शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य महावीर्यं महाप्रभम् ।
ददौ महात्मा सुप्रीतो वाक्यं चैतदुवाच ह ॥ ७.६१.७ ॥

ମହାତ୍ମା ଶିବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିଜ ତ୍ରିଶୂଳରୁ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ବାହାର କରି, ଯାହା ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ତାହାକୁ ଦେଲେ ଏବଂ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.61.8

त्वयायमतुलो धर्मो मत्प्रसादकरः कृतः ।
प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यायुधमुत्तमम् ॥ ७.६१.८ ॥

ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ଧର୍ମ ମୋ ପ୍ରସାଦର କାରଣ ହୋଇଛି। ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ତମ ଆୟୁଧ ଦେଉଛି।

7.61.9

यावत्सुरैश्च विप्रैश्च न विरुध्येर्महासुर ।
तावच्छूलं तवेदं स्यादन्यथा नाशमेप्यति ॥ ७.६१.९ ॥

ହେ ମହାସୁର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ବିରୋଧ ନକରିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ତୁମର ରହିବ; ନଚେତ୍ ତାହା ବିନଷ୍ଟ ହେବ।

7.61.10

यश्च त्वामभियुञ्जीत युद्धाय विगतज्वरः ।
तं शूलो भस्मसात्कृत्वा पुनरेष्यति ते करम् ॥ ७.६१.१० ॥

ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯିଏ ତୁମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବ, ତାକୁ ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଭସ୍ମ କରି ପୁଣି ତୁମ ହାତକୁ ଫେରିବ।

7.61.11

एवं रुद्राद्वरं लब्ध्वा भूय एव महासुरः ।
प्रणिपत्य महादेवं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.६१.११ ॥

ଏହିପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ ସେ ମହାସୁର ପୁନର୍ବାର ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

7.61.12

भगवन्मम वंशस्य शूलमेतदनुत्तमम् ।
भवेत्तु सततं देव सुराणामीश्वरो ह्यसि ॥ ७.६१.१२ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ମୋ ବଂଶ ପାଇଁ ଏହି ଅନୁତ୍ତମ ତ୍ରିଶୂଳ ସଦା ରହୁ। ହେ ଦେବ, ତୁମେ ହିଁ ଦେବତାଙ୍କର ଈଶ୍ୱର।

7.61.13

तं ब्रुवाणं मधुं देवः सर्वभूतपतिः शिवः ।
प्रत्युवाच महातेजा नैतदेवं भविष्यति ॥ ७.६१.१३ ॥

ସେହିପରି କହୁଥିବା ମଧୁଙ୍କୁ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପତି, ମହାତେଜା ଦେବ ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏପରି ହେବ ନାହିଁ।"

7.61.14

मा भूत्ते विफला वाणी मत्प्रसादकृता शुभा ।
भवतः पुत्रमेकं तु शूलमेतद्भजिष्यते ॥ ७.६१.१४ ॥

"ମୋ ପ୍ରସାଦରୁ ଜାତ ତୁମ ଶୁଭ ବାଣୀ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ। ତୁମ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଏହି ଶୂଳ ଧାରଣ କରିବ।"

7.61.15

यावत्करस्थः शूलो ऽयं भविष्यति सुतस्य ते ।
अवध्यः सर्वभूतानां शूलहस्तो भविष्यति ॥ ७.६१.१५ ॥

"ଏହି ଶୂଳ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ପୁତ୍ରର ହାତରେ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତରେ ଶୂଳ ଧରିଥିବା ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ରହିବ।"

7.61.16

एवं मधुर्वरं लब्ध्वा देवात्सुमहदद्भुतम् ।
भवनं सो ऽसुरश्रेष्ठः कारयामास सुप्रभम् ॥ ७.६१.१६ ॥

ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ଅତି ମହାନ୍ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ବର ପାଇ ସେହି ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧୁ ଏକ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।

7.61.17

तस्य पत्नी महाभागा प्रिया कुम्भीनसीति या ।
विश्वावसोरपत्यं सा ह्यनलायां महाप्रभा ॥ ७.६१.१७ ॥

ତାଙ୍କର ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ କୁମ୍ଭୀନସୀ ନାମରେ ଥିଲେ; ସେ ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭା ଅନଲାଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ଥିଲେ।

7.61.18

तस्याः पुत्रो महावीर्यो लवणो नाम दारुणः ।
बाल्यात्प्रभृति दुष्टात्मा पापान्येव समाचरत् ॥ ७.६१.१८ ॥

ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଦାରୁଣ ଲବଣ; ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ହୋଇ ସେ କେବଳ ପାପକର୍ମ କରୁଥିଲେ।

7.61.19

तं पुत्रं दुर्विनीतं तु दृष्ट्वा क्रोधसमन्वितः ।
मधुः स शोकमापेदे न चैनं किञ्चिदब्रवीत् ॥ ७.६१.१९ ॥

ସେହି ଦୁର୍ବିନୀତ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ହେଲା; ତାକୁ କିଛି କହିଲା ନାହିଁ।

7.61.20

स विहाय त्विमं लोकं प्रविष्टो वरुणालयम् ।
शूलं निवेश्य लवणे वरं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ७.६१.२० ॥

ସେ ଏହି ଲୋକ ଛାଡ଼ି ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଲବଣରେ ଶୂଳ ସ୍ଥାପନ କରି ତାକୁ ବର ଜଣାଇଲା।

7.61.21

स प्रभावेण शूलस्य दौरात्म्येनात्मनस्तथा ।
सन्तापयति लोकांस्त्रीन्विशेषेण च तापसान् ॥ ७.६१.२१ ॥

ସେ ଶୂଳର ପ୍ରଭାବ ଓ ନିଜର ଦୁଷ୍ଟତାରେ ତିନି ଲୋକକୁ ପୀଡ଼ା ଦିଏ, ବିଶେଷତଃ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ।

7.61.22

एवंप्रभावो लवणः शूलं चैव तथाविधम् ।
श्रुत्वा प्रमाणं काकुत्स्थ त्वं हि नः परमा गतिः ॥ ७.६१.२२ ॥

ଲବଣ ଏପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଶୂଳ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ଏହା ଶୁଣି, ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ଆମର ପ୍ରମାଣ; ତୁମେ ଆମର ପରମ ଗତି।

7.61.23

बहवः पार्थिवा राम भयार्तैर्ऋषिभिः पुरा ।
अभयं याचिता वीर त्रातारं न च विद्महे ॥ ७.६१.२३ ॥

ହେ ରାମ, ପୂର୍ବେ ଭୟପୀଡ଼ିତ ଋଷିମାନେ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଅଭୟ ମାଗିଥିଲେ; ହେ ବୀର, ଆମେ କୌଣସି ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଜାଣୁ ନାହୁଁ।

7.61.24

ते वयं रावणं श्रुत्वा हतं सबलवाहनम् ।
त्रातारं विद्महे तात नान्यं भुवि नराधिपम् ।
तत्परित्रातुमिच्छामो लवणाद्भयपीडितान् ॥ ७.६१.२४ ॥

ରାବଣ ସେନା ଓ ବାହନ ସହ ନିହତ ହେଲା ଶୁଣି, ହେ ତାତ, ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କୁ ଆମେ ରକ୍ଷକ ବୋଲି ଜାଣୁ ନାହୁଁ; ତେଣୁ ଲବଣଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

7.61.25

विनिवारयितुं भवान्क्षमः कुरु तं काममहीनविक्रम ॥ ७.६१.२५ ॥

ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; ହେ ଅଖଣ୍ଡ ପରାକ୍ରମୀ, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ରୋକନ୍ତୁ।