ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.61.1
एवं ब्रुवद्भिर्ऋषिभिः काकुत्स्थो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं ब्रूत मुनयो भयं तावदपैतु वः ॥ ७.६१.१ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਮੁਨੀਓ, ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ ਦੱਸੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।'
7.61.2
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे भार्गवो वाक्यमब्रवीत् ।
भयानां शृणु यन्मूलं देशस्य च नरेश्वर ॥ ७.६१.२ ॥
ਕਾਕੁਤਸਥ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਜੋ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣੋ।'
7.61.3
पूर्वं कृतयुगे राजन्दैतेयः सुमहाबलः ।
लोलापुत्रो ऽभवज्ज्येष्ठो मधुर्नाम महासुरः ॥ ७.६१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਸੁਰ ਸੀ। ਉਹ ਦੈਤੇਯ, ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਲੋਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
7.61.4
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।
सुरैश्च परमोदारैः प्रीतिस्तस्यातुला ऽभवत् ॥ ७.६१.४ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ, ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੀ। ਪਰਮ ਉਦਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ।
7.61.5
स मधुर्वीर्यसम्पन्नो धर्मे च सुसमाहितः ।
बहुवर्षसहस्राणि रुद्रप्रीत्या ऽकरोत्तपः ॥ ७.६१.५ ॥
ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਮਧੂ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
7.61.6
रुद्रः प्रीतो ऽभवत्तस्मै वरं दातुं ययौ च सः ।
बहुमानाच्च रुद्रेण दत्तस्तस्याद्भुतो वरः ॥ ७.६१.६ ॥
ਰੁਦਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
7.61.7
शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य महावीर्यं महाप्रभम् ।
ददौ महात्मा सुप्रीतो वाक्यं चैतदुवाच ह ॥ ७.६१.७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਕੱਢ ਕੇ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.61.8
त्वयायमतुलो धर्मो मत्प्रसादकरः कृतः ।
प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यायुधमुत्तमम् ॥ ७.६१.८ ॥
ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਧਰਮ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸ਼ਸਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
7.61.9
यावत्सुरैश्च विप्रैश्च न विरुध्येर्महासुर ।
तावच्छूलं तवेदं स्यादन्यथा नाशमेप्यति ॥ ७.६१.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਸੁਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇਰਾ ਰਹੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.61.10
यश्च त्वामभियुञ्जीत युद्धाय विगतज्वरः ।
तं शूलो भस्मसात्कृत्वा पुनरेष्यति ते करम् ॥ ७.६१.१० ॥
ਜੋ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸੁਆਹ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
7.61.11
एवं रुद्राद्वरं लब्ध्वा भूय एव महासुरः ।
प्रणिपत्य महादेवं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.६१.११ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਸੁਰ ਨੇ ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.61.12
भगवन्मम वंशस्य शूलमेतदनुत्तमम् ।
भवेत्तु सततं देव सुराणामीश्वरो ह्यसि ॥ ७.६१.१२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਅਨੁੱਤਮ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਸਦਾ ਰਹੇ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈਂ।
7.61.13
तं ब्रुवाणं मधुं देवः सर्वभूतपतिः शिवः ।
प्रत्युवाच महातेजा नैतदेवं भविष्यति ॥ ७.६१.१३ ॥
ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਮਧੂ ਨੂੰ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।"
7.61.14
मा भूत्ते विफला वाणी मत्प्रसादकृता शुभा ।
भवतः पुत्रमेकं तु शूलमेतद्भजिष्यते ॥ ७.६१.१४ ॥
"ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਤੇਰੀ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਇਹ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ।"
7.61.15
यावत्करस्थः शूलो ऽयं भविष्यति सुतस्य ते ।
अवध्यः सर्वभूतानां शूलहस्तो भविष्यति ॥ ७.६१.१५ ॥
"ਇਹ ਸ਼ੂਲ ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਲਈ ਉਹ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਅਵੱਧ ਰਹੇਗਾ।"
7.61.16
एवं मधुर्वरं लब्ध्वा देवात्सुमहदद्भुतम् ।
भवनं सो ऽसुरश्रेष्ठः कारयामास सुप्रभम् ॥ ७.६१.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਅਸੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਧੂ ਨੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਹਿਲ ਬਣਵਾਇਆ।
7.61.17
तस्य पत्नी महाभागा प्रिया कुम्भीनसीति या ।
विश्वावसोरपत्यं सा ह्यनलायां महाप्रभा ॥ ७.६१.१७ ॥
ਉਸਦੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਕੁੰਭੀਨਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਅਨਲਾ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ।
7.61.18
तस्याः पुत्रो महावीर्यो लवणो नाम दारुणः ।
बाल्यात्प्रभृति दुष्टात्मा पापान्येव समाचरत् ॥ ७.६१.१८ ॥
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਲਵਣ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ; ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕੇਵਲ ਪਾਪ ਹੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
7.61.19
तं पुत्रं दुर्विनीतं तु दृष्ट्वा क्रोधसमन्वितः ।
मधुः स शोकमापेदे न चैनं किञ्चिदब्रवीत् ॥ ७.६१.१९ ॥
ਉਸ ਦੁਰਵਿਨੀਤ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਧੁ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
7.61.20
स विहाय त्विमं लोकं प्रविष्टो वरुणालयम् ।
शूलं निवेश्य लवणे वरं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ७.६१.२० ॥
ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਲਵਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੱਸਿਆ।
7.61.21
स प्रभावेण शूलस्य दौरात्म्येनात्मनस्तथा ।
सन्तापयति लोकांस्त्रीन्विशेषेण च तापसान् ॥ ७.६१.२१ ॥
ਉਹ ਸ਼ੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ।
7.61.22
एवंप्रभावो लवणः शूलं चैव तथाविधम् ।
श्रुत्वा प्रमाणं काकुत्स्थ त्वं हि नः परमा गतिः ॥ ७.६१.२२ ॥
ਲਵਣ ਐਸੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੂਲ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੋ।
7.61.23
बहवः पार्थिवा राम भयार्तैर्ऋषिभिः पुरा ।
अभयं याचिता वीर त्रातारं न च विद्महे ॥ ७.६१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਭੈ ਮੰਗਿਆ ਸੀ; ਹੇ ਵੀਰ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
7.61.24
ते वयं रावणं श्रुत्वा हतं सबलवाहनम् ।
त्रातारं विद्महे तात नान्यं भुवि नराधिपम् ।
तत्परित्रातुमिच्छामो लवणाद्भयपीडितान् ॥ ७.६१.२४ ॥
ਰਾਵਣ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਲਵਣ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
7.61.25
विनिवारयितुं भवान्क्षमः कुरु तं काममहीनविक्रम ॥ ७.६१.२५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਹੇ ਅਖੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕੋ।