Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.62

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.62.1

तथोक्ते तानृषीन्रामः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः ।
किमाहारः किमाचारो लवणः क्व च वर्तते ॥ ७.६२.१ ॥

ଋଷିମାନେ ଏମିତି କହିବାରୁ ରାମ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଲବଣର ଆହାର କ'ଣ, ତାର ଆଚରଣ କିପରି, ଏବଂ ସେ କେଉଁଠି ରହେ?"

7.62.2

राघवस्य वचः श्रुत्वा ऋषयः सर्व एव ते ।
ततो निवेदयामासुर्लवणो ववृधे यथा ॥ ७.६२.२ ॥

ରାଘବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ତାପରେ ଜଣାଇଲେ ଯେ ଲବଣ କେମିତି ବଢ଼ିଥିଲା।

7.62.3

आहारः सर्वसत्त्वानि विशेषेण च तापसाः ।
आचारो रौद्रता नित्यं वासो मधुवने तथा ॥ ७.६२.३ ॥

ହେ ତପସ୍ଵୀଗଣ, ତାର ଆହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ବିଶେଷ କରି; ତାର ଆଚରଣ ସର୍ବଦା ନିଷ୍ଠୁର; ଏବଂ ସେ ମଧୁବନରେ ବାସ କରେ।

7.62.4

हत्वा बहुसहस्राणि सिंहव्याघ्रमृगद्विपान् ।
मानुषांश्चैव कुरुते नित्यमाहारमाह्निकम् ॥ ७.६२.४ ॥

ସେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ସିଂହ, ବାଘ, ହରିଣ ଓ ହାତୀ ମାରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରି, ନିଜର ଦୈନିକ ଆହାର କରେ।

7.62.5

ततो ऽन्तराणि सत्त्वानि खादते स महाबलः ।
संहारे समनुप्राप्ते व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ७.६२.५ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମହାବଳ ବନ ଭିତରର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଖାଇଯାଏ; ସଂହାରକାଳ ଆସିଲେ ମୁଖ ମେଲିଥିବା ଯମଙ୍କ ପରି।

7.62.6

तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यमुवाच स महामुनीन् ।
घातयिष्यामि तद्रक्षो ह्यपगच्छतु वो भयम् ॥ ७.६२.६ ॥

ଏହା ଶୁଣି ରାଘବ ସେଇ ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରିବି; ଆପଣମାନଙ୍କ ଭୟ ଦୂର ହେଉ।"

7.62.7

प्रतिज्ञाय तथा तेषां मुनीनामुग्रतेजसाम् ।
स भ्रातऽन्सहितान्सर्वानुवाच रघुनन्दनः ॥ ७.६२.७ ॥

ସେହି ଉଗ୍ରତେଜ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.62.8

को हन्ता लवणं वीरः कस्यांशः स विधीयताम् ।
भरतस्य महाबाहोः शत्रुघ्नस्य च धीमतः ॥ ७.६२.८ ॥

ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ କିଏ ବୀର? ଏ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାହାର ଅଂଶ? ମହାବାହୁ ଭରତଙ୍କର, ନା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କର?

7.62.9

राघवेणैवमुक्तस्तु भरतो वाक्यमब्रवीत् ।
अहमेनं वधिष्यामि ममांशः स विधीयताम् ॥ ७.६२.९ ॥

ରାଘବଙ୍କ ଏପରି କହିବାରେ ଭରତ କହିଲେ: ମୁଁ ତାହାକୁ ବଧ କରିବି; ଏ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ଅଂଶ ହେଉ।

7.62.10

भरतस्य वचः श्रुत्वा धैर्यशौर्यसमन्वितम् ।
लक्ष्मणावरजस्तस्थौ हित्वा सौवर्णमासनम् ॥ ७.६२.१० ॥

ଭରତଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟଭରା ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଛାଡ଼ି ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।

7.62.11

शत्रुघ्नस्त्वब्रवीद्वाक्यं प्रणिपत्य नराधिपम् ।
कृतकर्मा महाबाहुर्मध्यमो रघुनन्दनः ॥ ७.६२.११ ॥

ତା'ପରେ ମହାବାହୁ, କର୍ମକୁଶଳ, ମଧ୍ୟମ ଭାଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏ କଥା କହିଲେ।

7.62.12

आर्येण हि पुरा शून्या त्वयोध्या परिपालिता ।
सन्तापं हृदये कृत्वा आर्यस्यागमनं प्रति ॥ ७.६२.१२ ॥

ପୂର୍ବେ ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଶୂନ୍ୟ ଅଯୋଧ୍ୟା ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା; ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଫେରିବାର ଅପେକ୍ଷାରେ ହୃଦୟରେ ସନ୍ତାପ ରଖି।

7.62.13

दुःखानि च बहूनीह ह्यनुभूतानि पार्थिव ।
शयानो दुःखशय्यासु नन्दिग्रामे ऽवसत्पुरा ॥ ७.६२.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଏଠାରେ ମୁଁ ବହୁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଦୁଃଖଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ମୁଁ ବାସ କରିଥିଲି।

7.62.14

फलमूलाशनो भूत्वा जटी चीरधरस्तथा ।
अनुभूयेदृशं दुःखमेष राघवनन्दनः ।
प्रेष्ये मयि स्थिते राजन्न भूयः क्लेशमाप्नुयात् ॥ ७.६२.१४ ॥

ଫଳମୂଳ ଖାଇ, ଜଟା ଓ ବଲ୍ଲଳ ଧାରଣ କରି, ଏପରି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରି, ଏହି ରଘୁନନ୍ଦନ (ଭରତ) ମୁଁ ଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ପୁନର୍ବାର କ୍ଲେଶ ନ ପାଉ।

7.62.15

तथा ब्रुवति शत्रुघ्ने राघवः पुनरब्रवीत् ।
एवं भवतु काकुत्स्थ क्रियतां मम शासनम् ॥ ७.६२.१५ ॥

ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଏପରି କହିବାରୁ ରାଘବ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ, ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ମୋ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର।'

7.62.16

राज्ये त्वामभिषेक्ष्यामि मधोस्तु नगरे शुभे ।
निवेशय महाबाहो भरतं यद्यवेक्षसे ॥ ७.६२.१६ ॥

ହେ ମହାବାହୁ! ମଧୁର ଶୁଭ ନଗରର ରାଜ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷେକ କରିବି। ତୁମେ ଯଦି ଉଚିତ ଭାବ, ଭରତଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କର।

7.62.17

शूरस्त्वं कृतविद्यश्च समर्थश्च निवेशने ॥ ७.६२.१७ ॥

ତୁମେ ଶୂର, ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ନଗର ଶାସନରେ ସମର୍ଥ।

7.62.18

यो हि शत्रुं समुत्पाट्य पार्थिवस्य पुनः क्षये ।
न विधत्ते नृपं तत्र नरकं स हि गच्छति ॥ ७.६२.१८ ॥

ଶତ୍ରୁକୁ ଉତ୍ପାଟନ କରି, ରାଜାଙ୍କ ବିନାଶ ପରେ ସେଠାରେ ପୁନର୍ବାର ରାଜା ନିଯୁକ୍ତ ନ କରେ ଯେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଏ।

7.62.19

स त्वं हत्वा मधुसुतं लवणं पापनिश्चयम् ।
राज्यं प्रशाधि धर्मेण वाक्यं मे यद्यवेक्षसे ॥ ७.६२.१९ ॥

ମଧୁର ପୁତ୍ର ଲବଣକୁ, ଯାହାର ସଂକଳ୍ପ ପାପମୟ ଥିଲା, ତୁମେ ବଧ କରି ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର; ଯଦି ତୁମେ ମୋର ବାକ୍ୟକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ କରୁଛ।

7.62.20

उत्तरं च न वक्तव्यं शूर वाक्यान्तरे मम ।
बालेन पूर्वजस्याज्ञा कर्तव्या नात्र संशयः ॥ ७.६२.२० ॥

ହେ ବୀର, ମୋ କଥାର ମଝିରେ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଛୋଟ ଭାଇ ବଡ଼ର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.62.21

अभिषेकं च काकुत्स्थ प्रतीच्छस्व मयोद्यतम् ।
वसिष्ठप्रमुखैर्विप्रैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ ७.६२.२१ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଧି ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ କରିବେ, ମୋ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ଅଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କର।