ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.62.1
तथोक्ते तानृषीन्रामः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः ।
किमाहारः किमाचारो लवणः क्व च वर्तते ॥ ७.६२.१ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਲਵਣ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਆਚਾਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?"
7.62.2
राघवस्य वचः श्रुत्वा ऋषयः सर्व एव ते ।
ततो निवेदयामासुर्लवणो ववृधे यथा ॥ ७.६२.२ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤਦ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਵਣ ਕਿਵੇਂ ਵਧਿਆ ਸੀ।
7.62.3
आहारः सर्वसत्त्वानि विशेषेण च तापसाः ।
आचारो रौद्रता नित्यं वासो मधुवने तथा ॥ ७.६२.३ ॥
ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਉਸਦਾ ਆਹਾਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ; ਉਸਦਾ ਆਚਾਰ ਸਦਾ ਕਰੂਰਤਾ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਮਧੁਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ।
7.62.4
हत्वा बहुसहस्राणि सिंहव्याघ्रमृगद्विपान् ।
मानुषांश्चैव कुरुते नित्यमाहारमाह्निकम् ॥ ७.६२.४ ॥
ਉਹ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਹਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
7.62.5
ततो ऽन्तराणि सत्त्वानि खादते स महाबलः ।
संहारे समनुप्राप्ते व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ७.६२.५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਏ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਯਮ ਵਾਂਗ।
7.62.6
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यमुवाच स महामुनीन् ।
घातयिष्यामि तद्रक्षो ह्यपगच्छतु वो भयम् ॥ ७.६२.६ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।"
7.62.7
प्रतिज्ञाय तथा तेषां मुनीनामुग्रतेजसाम् ।
स भ्रातऽन्सहितान्सर्वानुवाच रघुनन्दनः ॥ ७.६२.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਗਰਤੇਜ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.62.8
को हन्ता लवणं वीरः कस्यांशः स विधीयताम् ।
भरतस्य महाबाहोः शत्रुघ्नस्य च धीमतः ॥ ७.६२.८ ॥
ਲਵਣ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵੀਰ ਮਾਰੇਗਾ? ਇਹ ਕਾਰਜ ਕਿਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਵੇਗਾ? ਮਹਾਬਾਹੂ ਭਰਤ ਦਾ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦਾ?
7.62.9
राघवेणैवमुक्तस्तु भरतो वाक्यमब्रवीत् ।
अहमेनं वधिष्यामि ममांशः स विधीयताम् ॥ ७.६२.९ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
7.62.10
भरतस्य वचः श्रुत्वा धैर्यशौर्यसमन्वितम् ।
लक्ष्मणावरजस्तस्थौ हित्वा सौवर्णमासनम् ॥ ७.६२.१० ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਸਨ ਛੱਡ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.62.11
शत्रुघ्नस्त्वब्रवीद्वाक्यं प्रणिपत्य नराधिपम् ।
कृतकर्मा महाबाहुर्मध्यमो रघुनन्दनः ॥ ७.६२.११ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਕਰਮਕੁਸ਼ਲ, ਵਿਚਲੇ ਭਰਾ ਰਘੁਨੰਦਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.62.12
आर्येण हि पुरा शून्या त्वयोध्या परिपालिता ।
सन्तापं हृदये कृत्वा आर्यस्यागमनं प्रति ॥ ७.६२.१२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਯ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੁੰਨੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਸੀ; ਆਰਯ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਪ ਰੱਖ ਕੇ।
7.62.13
दुःखानि च बहूनीह ह्यनुभूतानि पार्थिव ।
शयानो दुःखशय्यासु नन्दिग्रामे ऽवसत्पुरा ॥ ७.६२.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਝੱਲੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
7.62.14
फलमूलाशनो भूत्वा जटी चीरधरस्तथा ।
अनुभूयेदृशं दुःखमेष राघवनन्दनः ।
प्रेष्ये मयि स्थिते राजन्न भूयः क्लेशमाप्नुयात् ॥ ७.६२.१४ ॥
ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ, ਜਟਾਂ ਅਤੇ ਛਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਝੱਲ ਕੇ, ਇਹ ਰਘੁਨੰਦਨ (ਭਰਤ) ਮੇਰੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੁੜ ਕਲੇਸ਼ ਨਾ ਪਾਵੇ।
7.62.15
तथा ब्रुवति शत्रुघ्ने राघवः पुनरब्रवीत् ।
एवं भवतु काकुत्स्थ क्रियतां मम शासनम् ॥ ७.६२.१५ ॥
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ।'
7.62.16
राज्ये त्वामभिषेक्ष्यामि मधोस्तु नगरे शुभे ।
निवेशय महाबाहो भरतं यद्यवेक्षसे ॥ ७.६२.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਮਧੂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਨਗਰ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
7.62.17
शूरस्त्वं कृतविद्यश्च समर्थश्च निवेशने ॥ ७.६२.१७ ॥
ਤੂੰ ਸੂਰਵੀਰ ਹੈਂ, ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ।
7.62.18
यो हि शत्रुं समुत्पाट्य पार्थिवस्य पुनः क्षये ।
न विधत्ते नृपं तत्र नरकं स हि गच्छति ॥ ७.६२.१८ ॥
ਜੋ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਉੱਥੇ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਨਿਯੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.62.19
स त्वं हत्वा मधुसुतं लवणं पापनिश्चयम् ।
राज्यं प्रशाधि धर्मेण वाक्यं मे यद्यवेक्षसे ॥ ७.६२.१९ ॥
ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਪਾਪੀ ਸੀ, ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰੋ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ।
7.62.20
उत्तरं च न वक्तव्यं शूर वाक्यान्तरे मम ।
बालेन पूर्वजस्याज्ञा कर्तव्या नात्र संशयः ॥ ७.६२.२० ॥
ਹੇ ਸੂਰਮੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.62.21
अभिषेकं च काकुत्स्थ प्रतीच्छस्व मयोद्यतम् ।
वसिष्ठप्रमुखैर्विप्रैर्विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥ ७.६२.२१ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਆਦਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਧੀ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਇਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।