ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.69.1
तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
क्रोधामाहारयत्तीव्रं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.६९.१ ॥
ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କଲା ଏବଂ କହିଲା, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
7.69.2
पाणौ पाणिं विनिष्पिष्य दन्तान्कटकटाय्य च ।
लवणो रघुशार्दूलमाह्वयामास चासकृत् ॥ ७.६९.२ ॥
ଲବଣ ହାତ ଉପରେ ହାତ ଘଷି, ଦାନ୍ତ କଟମଟ କରି ରଘୁବଂଶର ସିଂହଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଆହ୍ୱାନ କଲା।
7.69.3
तं ब्रुवाणं तथा वाक्यं लवणं घोरदर्शनम् ।
शत्रुघ्नो देवशत्रुघ्न इदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.६९.३ ॥
ସେହିପରି କହୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଲବଣଙ୍କୁ ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କର ସଂହାରକ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.69.4
न शत्रुघ्नस्तथा जातो यथा ऽन्ये निर्जितास्त्वया ।
तदद्य बाणाभिहतो व्रज त्वं यमसादनम् ॥ ७.६९.४ ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଆଜି ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ତୁମେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଅ।
7.69.5
ऋषयो ऽप्यद्य पापात्मन्मया त्वां निहतं रणे ।
पश्यन्तु विप्रा विद्वांसस्त्रिदशा इव रावणम् ॥ ७.६९.५ ॥
ହେ ପାପାତ୍ମା! ଆଜି ରଣରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିହତ ହେଉଥିବାର ଋଷି, ବିପ୍ର ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ—ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
7.69.6
त्वयि मद्बाणनिर्दग्धे पतिते ऽद्य निशाचर ।
पुरे जनपदे चापि क्षेममेव भविष्यति ॥ ७.६९.६ ॥
ହେ ନିଶାଚର! ଆଜି ମୋ ବାଣରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ତୁମେ ପଡ଼ିଗଲେ, ନଗର ଓ ଜନପଦରେ ମଧ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ହିଁ ହେବ।
7.69.7
अद्य मद्बाहुनिष्क्रान्तः शरो वज्रनिभाननः ।
प्रवेक्ष्यते ते हृदयं पद्ममंशुरिवार्कजः ॥ ७.६९.७ ॥
ଆଜି ମୋ ବାହୁରୁ ନିର୍ଗତ ବଜ୍ରସଦୃଶ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ବାଣ ତୁମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପଦ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
7.69.8
एवमुक्तो महावृक्षं लवणः क्रोधमूर्च्छितः ।
शत्रुघ्नोरसि चिक्षेप स च तं शतधाच्छिनत् ॥ ७.६९.८ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଲବଣ ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ନିକ୍ଷେପ କଲା; ସେ ତାହାକୁ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।
7.69.9
तद्दृष्ट्वा विफलं कर्म राक्षसः पुनरेव तु ।
पादपान्सुबहून्गृह्य शत्रुघ्नायासृजद्बली ॥ ७.६९.९ ॥
ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବାର ଦେଖି ସେହି ବଳବାନ ରାକ୍ଷସ ପୁଣି ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଧରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲା।
7.69.10
शत्रुघ्नश्चापि तेजस्वी वृक्षानापततो बहून् ।
त्रिभिश्चतुर्भिरेकैकं चिच्छेद नतपर्वभिः ॥ ७.६९.१० ॥
ତେଜସ୍ୱୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଆସୁଥିବା ଅନେକ ବୃକ୍ଷର ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ତିନି-ଚାରି ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠି ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
7.69.11
ततो बाणमयं वर्षं व्यसृजद्राक्षसोरसि ।
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो विव्यथे न स राक्षसः ॥ ७.६९.११ ॥
ତା'ପରେ ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାକ୍ଷସର ବକ୍ଷରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ରାକ୍ଷସ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା ନାହିଁ।
7.69.12
ततः प्रहस्य लवणो वृक्षमुद्यम्य वीर्यवान् ।
शिरस्यभ्यहनच्छूरं स्रस्ताङ्गः स मुमोह वै ॥ ७.६९.१२ ॥
ତା'ପରେ ହସି ବଳବାନ ଲବଣ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଉଠାଇ ବୀର ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାର କଲା; ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇ ସେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
7.69.13
तस्मिन्निपतिते वीरे हाहाकारो महानभूत् ।
ऋषीणां देवसङ्घानां गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥ ७.६९.१३ ॥
ସେଇ ବୀର ପଡ଼ିଯିବାରୁ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା; ଋଷି, ଦେବଗଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।
7.69.14
तमवज्ञाय तु हतं शत्रुघ्नं भुवि पातितम् ।
रक्षो लब्धान्तरमपि न विवेश स्वमालयम् ॥ ७.६९.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ରାକ୍ଷସ ନିଜ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା ନାହିଁ।
7.69.15
नापि शूलं प्रजग्राह तं दृष्ट्वा भुवि पातितम् ।
ततो हत इति ज्ञात्वा तान्भक्षान्समुदावहत् ॥ ७.६९.१५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ସେ ଶୂଳ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇଲା ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସେ ମରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି ସେହି ଭୋଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇଗଲା।
7.69.16
मुहूर्ताल्लब्धसञ्ज्ञस्तु पुनस्तस्थौ धृतायुधः ।
शत्रुघ्नो वै पुरद्वारि ऋषिभिः सम्प्रपूजितः ॥ ७.६९.१६ ॥
ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ଚେତନା ଫେରିଲେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଆୟୁଧ ଧାରଣ କରି ପୁଣି ନଗର ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବରେ ପୂଜିତ ହୋଇ।
7.69.17
ततो दिव्यममोघं तं जग्राह शरमुत्तमम् ।
ज्वलन्तं तेजसा घोरं पूरयन्तं दिशो दश ॥ ७.६९.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସେଇ ଦିବ୍ୟ, ଅମୋଘ, ଉତ୍ତମ ବାଣ ନେଲା; ଯାହା ନିଜ ତେଜରେ ଜଳୁଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଏବଂ ଦଶ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା।
7.69.18
वज्राननं वज्रवेगं मेरुमन्दरसन्निभम् ।
नतं पर्वसु सर्वेषु संयुगेष्वपराजितम् ॥ ७.६९.१८ ॥
ବଜ୍ରର ମୁଖ ଥିବା, ବଜ୍ରର ବେଗ ଥିବା, ମେରୁ-ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସମାନ; ସମସ୍ତ ଗଣ୍ଠିରେ ନ ବଙ୍କା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ।
7.69.19
असृक्चन्दनदिग्धाङ्गं चारुपत्रं पतत्रिणम् ।
दानवेन्द्राचलेन्द्राणामसुराणां च दारणम् ॥ ७.६९.१९ ॥
ରକ୍ତଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ ଦେହ ଓ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ସେ ପକ୍ଷୀ, ଦାନବ ଓ ପର୍ବତସଦୃଶ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବିଦାରଣକାରୀ ଥିଲା।
7.69.20
तं दीप्तमिव कालाग्निं युगान्ते समुपस्थिते ।
दृष्ट्वा सर्वाणि भूतानि परित्रासमुपागमन् ॥ ७.६९.२० ॥
ଯୁଗାନ୍ତରେ ଉଦିତ କାଳାଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଜ୍ବଳିତ ତାହାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
7.69.21
सदेवासुरगन्धर्वं मुनिभिः साप्सरोगणम् ।
जगद्धि सर्वमस्वस्थं पितामहमुपस्थितम् ॥ ७.६९.२१ ॥
ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁନି ଓ ଅପ୍ସରା ଗଣ ସହିତ ଅସ୍ଥିର ସମସ୍ତ ଜଗତ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା।
7.69.22
उवाच देवदेवेशं वरदं प्रपितामहम् ।
देवानां भयसंमोहो लोकानां सङ्क्षयं प्रति ॥ ७.६९.२२ ॥
ଦେବଦେବ, ବରଦାତା ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ସେମାନେ କହିଲେ: ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ଓ ମୋହ, ଲୋକଙ୍କ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ସୂଚାଉଛି।
7.69.23
नेदृशं दृष्टपूर्वं च न श्रुतं प्रपितामह ।
देवानां भयसम्मोहो लोकानां सङ्क्षयं प्रति ॥ ७.६९.२३ ॥
ହେ ପ୍ରପିତାମହ, ଏମିତି କେବେ ଦେଖି ନାହୁଁ ନା ଶୁଣିଛୁ। ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ଓ ମୋହ, ଲୋକଙ୍କ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ସୂଚାଉଛି।
7.69.24
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ।
भयकारणमाचष्ट लोकानामभयङ्करः ।
उवाच मधुरां वाणीं शृणुध्वं सर्वदेवताः ॥ ७.६९.२४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦିଅନ୍ତି, ଭୟର କାରଣ କହିଲେ ଓ ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ — ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଗଣ, ଶୁଣନ୍ତୁ।
7.69.25
वधाय लवणस्याजौ शरः शत्रुघ्नधारितः ।
तेजसा तस्य सम्मूढाः सर्वे स्मः सुरसत्तमाः ॥ ७.६९.२५ ॥
ଲବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ବାଣ। ତାହାର ତେଜରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ମୋହିତ ହୋଇଯାଇଛୁ।
7.69.26
एष पूर्वस्य देवस्य लोककर्तुः सनातनः ।
शरस्तेजोमयो वत्सा येन वै भयमागतम् ॥ ७.६९.२६ ॥
ଏହା ଲୋକ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆଦି ସନାତନ ଦେବତାଙ୍କର ତେଜୋମୟ ବାଣ। ହେ ବତ୍ସଗଣ, ଏହାରି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତରେ ଭୟ ଆସିଛି।
7.69.27
एष वै कैटभस्यार्थे मधुनश्च महाशरः ।
सृष्टो महात्मना तेन वधार्थे दैत्ययोस्तयोः ॥ ७.६९.२७ ॥
ଏହି ମହାବାଣକୁ କୈଟଭ ଓ ମଧୁ ପାଇଁ ସେହି ମହାତ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଏହା ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା।
7.69.28
एक एव प्रजानाति विष्णुस्तेजोमयं शरम् ।
एषा एव तनुः पूर्वा विष्णोस्तस्य महात्मनः ॥ ७.६९.२८ ॥
ଏହି ତେଜୋମୟ ବାଣକୁ କେବଳ ବିଷ୍ଣୁ ଜାଣନ୍ତି। ଏହା ସେହି ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆଦି ଶରୀର।
7.69.29
इतो गच्छत पश्यध्वं वध्यमानं महात्मना ।
रामानुजेन वीरेण लवणं राक्षसोत्तमम् ॥ ७.६९.२९ ॥
ଏଠାରୁ ଯାଇ ଦେଖ: ମହାତ୍ମା, ରାମଙ୍କ ବୀର ଅନୁଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲବଣ ବଧ ହେଉଛି।
7.69.30
तस्य ते देवदेवस्य निशम्य वचनं सुराः ।
आजग्मुर्यत्र युध्येते शत्रुघ्नलवणावुभौ ॥ ७.६९.३० ॥
ଦେବଦେବଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଲବଣ ଉଭୟ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
7.69.31
तं शरं दिव्यसङ्काशं शत्रुघ्नकरधारितम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि युगान्ताग्निमिवोत्थितम् ॥ ७.६९.३१ ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ହାତରେ ଧରା ସେହି ଦିବ୍ୟସଦୃଶ ବାଣକୁ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ।
7.69.32
अकाशमावृतं दृष्ट्वा देवैर्हि रघुनन्दनः ।
सिंहनादं भृशं कृत्वा ददर्श लक्षणं पुनः ॥ ७.६९.३२ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଆବୃତ ଦେଖି ରଘୁନନ୍ଦନ ବଳବାନ ସିଂହନାଦ କରି ପୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
7.69.33
आहूतश्च पुनस्तेन शत्रुघ्नेन महात्मना ।
लवणः क्रोधसंयुक्तो युद्धाय समुपस्थितः ॥ ७.६९.३३ ॥
ମହାତ୍ମା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଆହ୍ୱାନ ପାଇ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ ଲବଣ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିଲା।
7.69.34
आकर्णात्स विकृष्याथ तद्धनुर्धन्विनां वरः ।
तं मुमोच महाबाणं लवणस्य महोरसि ॥ ७.६९.३४ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ସେହି ଧନୁକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଲବଣଙ୍କ ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ ସେହି ମହାବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
7.69.35
उरस्तस्य विदार्याशु प्रविवेश रसातलम् ॥ ७.६९.३५ ॥
ତାଙ୍କ ବକ୍ଷ ଶୀଘ୍ର ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରି ତାହା ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.69.36
गत्वा रसातलं दिव्यः शरो विबुधपूजितः ।
पुनरेवागमत्तूर्णमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम् ॥ ७.६९.३६ ॥
ରସାତଳକୁ ଯାଇ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ସେ ଦିବ୍ୟ ବାଣ ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ନିକଟକୁ ଫେରି ଆସିଲା।
7.69.37
शत्रुघ्नशरनिर्भिन्नो लवणः स निशाचरः ।
पपात सहसा भूमौ वज्राहत इवाचलः ॥ ७.६९.३७ ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେହି ନିଶାଚର ଲବଣ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି।
7.69.38
तच्च शूलं महत्तेन हते लवणराक्षसे ।
पश्यतां सर्वदेवानां रुद्रस्य वशमन्वगात् ॥ ७.६९.३८ ॥
ଲବଣ ରାକ୍ଷସ ବଧ ହେବାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ସେହି ମହାନ ତ୍ରିଶୂଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବଶକୁ ଫେରିଗଲା।
7.69.39
एकेषुपातेन भृशं निपात्य लोकत्रयस्यापि रघुप्रवीरः ।
विनिर्बभावुत्तमचापबाणस्तमः प्रणुद्येव सहस्ररश्मिः ॥ ७.६९.३९ ॥
ଗୋଟିଏ ବାଣର ପ୍ରହାରରେ ତ୍ରିଲୋକର ଭୟଙ୍କର ତାକୁ ପକାଇ, ରଘୁବୀର ଉତ୍ତମ ଧନୁ-ବାଣ ସହିତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ସହସ୍ରରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଝଲସି ଉଠିଲେ।
7.69.40
ततो हि देवा ऋषिपन्नगाश्च प्रपूजिरे ह्यप्सरसश्च सर्वाः ।
दिष्ट्या जयो दाशरथेरवाप्तस्त्यक्त्वा भयं सर्प इव प्रशान्तः ॥ ७.६९.४० ॥
ତା'ପରେ ଦେବତା, ଋଷି, ନାଗ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ ମିଳିଲା; ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ସର୍ପ ପରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ।