Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.7.1

नारायणगिरिं ते तु गर्जन्तो राक्षसाम्बुदाः ।
ववर्षुः शरवर्षेण वर्षेणेवाद्रिमम्बुदाः ॥ ७.७.१ ॥

ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

7.7.2

श्यामावदातस्तैर्विष्णुर्नीलैर्नक्तञ्चरोत्तमैः ।
वृतो ऽञ्जनगिरीवासीत् वर्षमाणैः पयोधरैः ॥ ७.७.२ ॥

ਸਾਂਵਲਾ ਪਰ ਚਮਕਦਾ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੀਲੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵਰ੍ਹਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅੰਜਨ ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ ਸੀ।

7.7.3

शलभा इव केदारं मशका इव पर्वतम् ।
यथामृतघटं दंशा मकरा इव चार्णवम् ॥ ७.७.३ ॥

ਜਿਵੇਂ ਟਿੱਡੀਆਂ ਖੇਤ ਉੱਤੇ, ਮੱਛਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਡਾਂਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

7.7.4

तथा रक्षोधनुर्मुक्ता वज्रानिलमनोजवाः ।
हरिं विशन्ति स्म शरा लोका इव विपर्यये ॥ ७.७.४ ॥

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਵਜਰ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

7.7.5

स्यन्दनैः स्यन्दनगता गजैश्च गजपृष्ठगाः ।
अश्वारोहास्तथाश्वैश्च पादाताश्चाम्बरे स्थिताः ॥ ७.७.५ ॥

ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।

7.7.6

राक्षसेन्द्रा गिरिनिभाः शरैः शक्त्यृष्टितोमरैः ।
निरुछ्वासं हरिं चक्रुः प्राणायामा इव द्विजम् ॥ ७.७.६ ॥

ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਦੇ ਦ੍ਵਿਜ ਦਾ ਸਾਹ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

7.7.7

निशाचरैस्ताड्यमानो मीनैरिव महोदधिः ।
शार्ङ्गमायम्य दुर्धर्षो राक्षसेभ्यो ऽसृजच्छरान् ॥ ७.७.७ ॥

ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਾਂਗ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।

7.7.8

शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैर्वज्रवक्त्रैर्मनोजवैः ।
चिच्छेद विष्णुर्निशितैः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ ७.७.८ ॥

ਪੂਰੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਵਜ੍ਰਮੁਖੀ, ਮਨ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ (ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ) ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

7.7.9

विद्राव्य शरवर्षेण वर्षा वायुरिवोत्थितम् ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं प्रदध्मौ पुरुषोत्तमः ॥ ७.७.९ ॥

ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ (ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ) ਭਜਾ ਕੇ, ਹਵਾ ਜਿਵੇਂ ਉੱਠੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।

7.7.10

सो ऽम्बुजो हरिणा ध्मातः सर्वप्राणेन शङ्खराट् ।
ररास भीमनिर्हादस्त्रैलोक्यं व्यथयन्निव ॥ ७.७.१० ॥

ਹਰੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਉਹ ਸ਼ੰਖਰਾਜ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੂੰਜਿਆ।

7.7.11

शङ्खराजरवः सो ऽथ त्रासयामास राक्षसान् ।
मृगराज इवारण्ये समदानिव कुञ्जरान् ॥ ७.७.११ ॥

ਉਸ ਸ਼ੰਖਰਾਜ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਮਦ-ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

7.7.12

न शेकुरश्वाः संस्थातुं विमदाः कुञ्जराभवन् ।
स्यन्दनेभ्यश्च्युता वीराः शङ्खरावितदुर्बलाः ॥ ७.७.१२ ॥

ਘੋੜੇ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੇ, ਹਾਥੀ ਮਦਹੀਣ ਹੋ ਗਏ, ਸ਼ੰਖ-ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀਰ ਰੱਥਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।

7.7.13

शार्ङ्गचापविनिर्मुक्ता वज्रतुल्याननाः शराः ।
विदार्य तानि रक्षांसि सुपुङ्खा विविशुः क्षितिम् ॥ ७.७.१३ ॥

ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।

7.7.14

भिद्यमानाः शरैः सङ्ख्ये नारायणकरच्युतैः ।
निपेतू राक्षसा भूमौ शैला वज्रहता इव ॥ ७.७.१४ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਰਾਖਸ਼ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

7.7.15

व्रणानि परगात्रेभ्यो विष्णुचक्रकृतानि वै ।
असृक्क्षरन्ति धाराभिः स्वर्णधारा इवाचलाः ॥ ७.७.१५ ॥

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਲਹੂ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਣ।

7.7.16

शङ्खराजरवश्चापि शार्ङ्गचापरस्वस्तथा ।
राक्षसानां रवांश्चापि ग्रसते वैष्णवो रवः ॥ ७.७.१६ ॥

ਰਾਜ-ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ — ਵੈਸ਼ਣਵ ਨਾਦ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।

7.7.17

तेषां शिरोधरान्धूताञ्छरध्वजधनूंषि च ।
रथान्पताकास्तूणीरांश्चिच्छेद स हरिः शरैः ॥ ७.७.१७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਬਦੇ ਸਿਰ, ਬਾਣ, ਧੁਜਾਂ, ਧਨੁਸ਼, ਰਥ, ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ — ਉਸ ਹਰਿ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

7.7.18

सूर्यादिव करा घोरा ऊर्मयः सागरादिव ।
पर्वतादिव नागेन्द्रा धारौघा इव चाम्बुदात् ॥ ७.७.१८ ॥

ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕਿਰਣਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਹਿਰਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਮਹਾਗਜ, ਬੱਦਲ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ (ਬਾਣ ਨਿਕਲੇ)।

7.7.19

तथा शार्ङ्गविनिर्मुक्ताः शरा नारायणेरिताः ।
निर्धावन्तीषवस्तूर्णं शतशोथ सहस्रशः ॥ ७.७.१९ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਪਏ।

7.7.20

शरभेण यथा सिंहाः सिंहेन द्विरदा यथा ।
द्विरदेन यथा व्याघ्रा व्याघ्रेण द्वीपिनो यथा ॥ ७.७.२० ॥

ਸ਼ਰਭ ਤੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਸ਼ੇਰ ਤੋਂ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਬਾਘ, ਬਾਘ ਤੋਂ ਚੀਤੇ ਜਿਵੇਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।

7.7.21

द्वीपिनेव यथा श्वानः शुना मार्जारका यथा ।
मार्जारेण यथा सर्पाः सर्पेण च यथा ऽ ऽखवः ॥ ७.७.२१ ॥

ਚੀਤੇ ਤੋਂ ਕੁੱਤੇ, ਕੁੱਤੇ ਤੋਂ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਬਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸੱਪ, ਸੱਪ ਤੋਂ ਚੂਹੇ ਜਿਵੇਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।

7.7.22

तथा ते राक्षसाः सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना ।
द्रवन्ति द्राविताश्चन्ये शायिताश्च महीतले ॥ ७.७.२२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੁਆਰਾ ਭਜਾਏ ਜਾ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਭਜਾਏ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਹਨ।

7.7.23

राक्षसानां सहस्राणि निहत्य मधुसूदनः ।
वारिजं पूरयामास तोयदं सुरराडिव ॥ ७.७.२३ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ, ਦੇਵਰਾਜ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ੰਖ ਭਰਿਆ।

7.7.24

नारायणशरत्रस्तं शङ्खनादसुविह्वलम् ।
ययौ लङ्कामभिमुखं प्रभग्नं राक्षसं बलम् ॥ ७.७.२४ ॥

ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਨਾਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ, ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।

7.7.25

प्रभग्ने राक्षसबले नारायणशराहते ।
सुमाली शरवर्षेण निववार रणे हरिम् ॥ ७.७.२५ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਖਿੰਡ ਜਾਣ ਤੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੁਮਾਲੀ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।

7.7.26

स तु तं छादयामास नीहार इव भास्करम् ।
राक्षसाः सत्त्वसम्पन्नाः पुनर्धैर्यं समादधुः ॥ ७.७.२६ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧੁੰਦ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਧੀਰਜ ਧਾਰਿਆ।

7.7.27

अथ सो ऽभ्यपतद्रोषाद्राक्षसो बलदर्पितः ।
महानादं प्रकुर्वाणो राक्षसाञ्जीवयन्निव ॥ ७.७.२७ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਦਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਝਪਟਿਆ।

7.7.28

उत्क्षिप्य लम्बाभरणं धुन्वन्करमिव द्विपः ।
ररास राक्षसो हर्षात्सतडित्तोयदो यथा ॥ ७.७.२८ ॥

ਲੰਮਾ ਗਹਿਣਾ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਂਗ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।

7.7.29

सुमालेर्नर्दतस्तस्य शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
चिच्छेद यन्तुरश्वाश्च भ्रान्तास्तस्य तु रक्षसः ॥ ७.७.२९ ॥

ਗਰਜਦੇ ਸੁਮਾਲੀ ਦਾ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਭਰਮਾਏ ਗਏ।

7.7.30

तैरश्वैर्भ्राम्यते भ्रान्तैः सुमाली राक्षसेश्वरः ।
इन्द्रियाश्वैः परिभ्रान्तैर्धृतिहीनो यथा नरः ॥ ७.७.३० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਮਾਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਸੁਮਾਲੀ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ; ਇੰਦਰੀਆਂ ਰੂਪੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਟਕੇ, ਧੀਰਜ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ।

7.7.31

ततो विष्णुं महाबाहुं प्रपतन्तं रणाजिरे ।
हृते सुमालेरश्वैश्च रथे विष्णुरथं प्रति ॥ ७.७.३१ ॥

ਫਿਰ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੱਲ, ਸੁਮਾਲੀ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਰੱਥ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤਾਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ।

7.7.32

माली चाभ्यद्रवद्युक्तः प्रगृह्य सशरं धनुः ।
मालेर्धनुश्च्युता बाणाः कार्तस्वरविभूषिताः ।
विविशुर्हरिमासाद्य क्रौञ्चं पत्ररथा इव ॥ ७.७.३२ ॥

ਮਾਲੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਮਾਲੀ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤੀਰ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ ਵਿੱਚ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜੇ।

7.7.33

अर्द्यमानः शरैः सो ऽथ मालिमुक्तैः सहस्रशः ।
चुक्षुभे न रणे विष्णुर्जितेन्द्रिय इवाधिभिः ॥ ७.७.३३ ॥

ਮਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਚਲਿਤ ਨਾ ਹੋਏ; ਜਿਵੇਂ ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ।

7.7.34

अथ मौर्वीस्वनं कृत्वा भगवान्भूतभावनः ।
मालिनं प्रति बाणौघान्ससर्जारिनिषूदनः ॥ ७.७.३४ ॥

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਭੂਤਭਾਵਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਾਲੀ ਵੱਲ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਛੱਡਿਆ।

7.7.35

ते मालिदेहमासाद्य वज्रविद्युत्प्रभाः शराः ।
पिबन्ति रुधिरं तस्य नागा इव सुधारसम् ॥ ७.७.३५ ॥

ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਉਹ ਤੀਰ ਮਾਲੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਾਗਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਵਾਂਗ ਉਸਦਾ ਲਹੂ ਪੀਣ ਲੱਗੇ।

7.7.36

मालिनं विमुखं कृत्वा शङ्खचक्रगदाधरः ।
मालिमौलिं ध्वजं चापं वाजिनश्चाप्यपातयत् ॥ ७.७.३६ ॥

ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮਾਲੀ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਮੁਕਟ, ਝੰਡਾ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।

7.7.37

विरथस्तु गदां गृह्य माली नक्तञ्चरोत्तमः ।
आपुप्लुवे गदापाणिर्गिर्यग्रादिव केसरी ॥ ७.७.३७ ॥

ਰਥੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਮਾਲੀ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਲਈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਉੱਛਲਿਆ।

7.7.38

गदया गरुडेशानमीशानमिव चान्तकः ।
ललाटदेशे ऽभ्यहनद्वज्रेणेन्द्रो यथा ऽचलम् ॥ ७.७.३८ ॥

ਜਿਵੇਂ ਯਮ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰੇ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਗਰੁੜੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

7.7.39

गदयाभिहतस्तेन मालिना गरुडो भृशम् ।
रणात्पराङ्मुखं देवं कृतवान्वेदनातुरः ॥ ७.७.३९ ॥

ਮਾਲੀ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਗਰੁੜ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਤੋਂ ਪਰਤ ਗਿਆ; ਉਸਨੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

7.7.40

पराङ्मुखे कृते देवे मालिना गरुडेन वै ।
उदतिष्ठन्महाञ्छब्दो रक्षसामभिनर्दताम् ॥ ७.७.४० ॥

ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਗਰਜਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਉੱਠਿਆ।

7.7.41

रक्षसां रवतां रावं श्रुत्वा हरिहयानुजः ॥ ७.७.४१ ॥

ਗਰਜਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਅਨੁਜ (ਗਰੁੜ)...

7.7.42

तिर्यगास्थाय सङ्क्रुद्धः पक्षीशे भगवान्हरिः ।
पराङ्मुखो ऽप्युत्ससर्ज मालेश्चक्रं जिघांसया ॥ ७.७.४२ ॥

ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਤਿਰਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਿੱਠ ਫੇਰੀ ਹੋਏ ਵੀ, ਮਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਚਲਾਇਆ।

7.7.43

तत्सूर्यमण्डलाभासं स्वभासा भासयन्नभः ।
कालचक्रनिभं चक्रं मालेः शीर्षमपातयत् ॥ ७.७.४३ ॥

ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਚੱਕਰ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਕਾਲਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਮਾਲੀ ਦਾ ਸਿਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।

7.7.44

तच्छिरो राक्षसेन्द्रस्य चक्रोत्कृत्तं बिभीषणम् ।
पपात रुधिरोद्गारि पुरा राहुशिरो यथा ॥ ७.७.४४ ॥

ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸਿਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਹੂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਂਗ ਲਹੂ ਵਗਾਉਂਦਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

7.7.45

ततः सुरैः संसहृष्टैः सर्वप्राणसमीरितः ।
सिंहनादरवोन्मुक्तः साधु देवेतिवादिभिः ॥ ७.७.४५ ॥

ਤਦ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ 'ਸਾਧੂ, ਹੇ ਦੇਵ!' ਕਿਹਾ।

7.7.46

मालिनं निहतं दृष्ट्वा सुमाली माल्यवानपि ।
सबलौ शोकसन्तप्तौ लङ्कामेव प्रधावितौ ॥ ७.७.४६ ॥

ਮਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਮਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਦੇ ਹੋਏ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਹੀ ਭੱਜ ਗਏ।

7.7.47

गरुडस्तु समाश्वस्तः सन्निवृत्य यथा पुरा ।
राक्षसान्द्रावयामास पक्षवातेन कोपितः ॥ ७.७.४७ ॥

ਪਰ ਗਰੁੜ ਧੀਰਜ ਪਾ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।

7.7.48

चक्रकृत्तास्यकमला गदासञ्चूर्णितोरसः ।
लाङ्गलग्लपितग्रीवा मुसलैर्भिन्नमस्तकाः ॥ ७.७.४८ ॥

ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀਆਂ ਚੂਰੇ ਹੋਈਆਂ, ਹਲ ਦੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ ਗਰਦਨਾਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਪਾਟ ਗਏ।

7.7.49

केचिच्चैवासिना छिन्नास्तथान्ये शरपीडिताः ।
निपेतुरम्बरात्तूर्णं राक्षसाः सागराम्भसि ॥ ७.७.४९ ॥

ਕੁਝ ਰਾਖਸ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ; ਹੋਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।

7.7.50

नारायणो बाणवराशनीभिर्विदारयामास धनुर्विमुक्तैः ।
नक्तञ्चरान्मुक्तविधूतकेशान्यथा ऽशनीभिः सतडिन्महाभ्राः ॥ ७.७.५० ॥

ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਾਂ ਰੂਪੀ ਬਿਜਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਖਿੰਡੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਸਹਿਤ ਮਹਾਂ ਬੱਦਲ ਵਜ੍ਰਪਾਤ ਨਾਲ ਫੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

7.7.51

भिन्नातपत्रं पतमानमस्त्रं शरैरपध्वस्तविनीतवेषम् ।
विनिस्सृतान्त्रं भयलोलनेत्रं बलं तदुन्मत्ततरं बभूव ॥ ७.७.५१ ॥

ਟੁੱਟੇ ਛੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀ, ਸੁਥਰਾ ਰੂਪ ਵਿਗੜਿਆ, ਆਂਦਰਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤ ਉਨਮੱਤ ਹੋ ਗਈ।

7.7.52

सिंहार्दितानामिव कुञ्जराणां निशाचराणां सह कुञ्जराणाम् ।
रवाश्च वेगाश्च समं बभूवुः पुराणसिंहेन विमर्दितानाम् ॥ ७.७.५२ ॥

ਸ਼ੇਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਹਿਤ, ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ੇਰ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਗ ਇਕਸਾਰ ਹੋ ਗਏ।

7.7.53

ते वार्यमाणा हरिबाणजालैः सबाणजालानि समुत्सृजन्तः ।
धावन्ति नक्तञ्चरकालमेघा वायुप्रभिन्ना इव कालमेघाः ॥ ७.७.५३ ॥

ਹਰਿ-ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੌੜਦੇ ਹਨ — ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਫਟੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ।

7.7.54

चक्रपहारैर्विनिकृत्तशीर्षाः सञ्चूर्णिताङ्गाश्च गदाप्रहारैः ।
अभिप्रहारैर्द्विविधा विभिन्नाः पतन्ति शैला इव राक्षसेन्द्राः ॥ ७.७.५४ ॥

ਚੱਕਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਗਏ, ਗਦਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।

7.7.55

विलम्बमानैर्मणिहारकुण्डलैर्निशाचरैर्नीलबलाहकोपमैः ।
निपात्यमानैर्ददृशे निरन्तरं निपात्यमानैरिव नीलपर्वतैः ॥ ७.७.५५ ॥

ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਨੋ ਨੀਲੇ ਪਰਬਤ ਡਿਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।