वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.70.1
हते तु लवणे देवाः सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
ऊचुः सुमधुरां वाणीं शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ॥ ७.७०.१ ॥
लवण मारला गेल्यावर, इंद्रासह आणि अग्नीला पुढे करून असलेले देव, शत्रूंना तापवणाऱ्या शत्रुघ्नाला अत्यंत मधुर वाणीने म्हणाले.
7.70.2
दिष्ट्या ते विजयो वत्स दिष्ट्या लवणराक्षसः ।
हतः पुरुषशार्दूल वरं वरय सुव्रत ॥ ७.७०.२ ॥
वत्सा, सुदैवाने तुला विजय मिळाला; सुदैवाने लवण राक्षस मारला गेला. हे पुरुषव्याघ्रा, हे सुव्रता, वर माग.
7.70.3
वरदास्तु महाबाहो सर्व एव समागताः ।
विजयाकाङ्क्षिणस्तुभ्यममोघं दर्शनं हि नः ॥ ७.७०.३ ॥
हे महाबाहो, वर देणारे आम्ही सर्व येथे एकत्र आलो आहोत; तुझ्या विजयाची इच्छा धरून आलो आहोत. आमचे दर्शन निश्चितच अमोघ आहे.
7.70.4
देवानां भाषितं श्रुत्वा शूरो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
प्रत्युवाच महाबाहुः शत्रुघ्नः प्रयतात्मवान् ॥ ७.७०.४ ॥
देवांचे बोल ऐकून, शूर महाबाहू शत्रुघ्नाने मस्तकावर हात जोडून, संयमित चित्ताने उत्तर दिले.
7.70.5
इयं मधुपुरी रस्या मधुरा देवनिर्मिता ।
निवेशं प्राप्नुयाच्छीघ्रमेष मे ऽस्तु वरः परः ॥ ७.७०.५ ॥
देवांनी निर्मिलेली ही रम्य मधुपुरी, मधुरा, लवकरच वस्ती प्राप्त करो—हाच माझा श्रेष्ठ वर असो.
7.70.6
तं देवाः प्रीतमनसो बाढमित्येव राघवम् ।
भविष्यति पुरी रम्या शूरसेना न संशयः ॥ ७.७०.६ ॥
आनंदित मनाने देव त्या राघवाला म्हणाले, 'तसेच होवो'—ही रम्य नगरी शूरसेना होईल, यात संशय नाही.
7.70.7
ते तथोक्त्वा महात्मानो दिवमारुरुहुस्तदा ।
शत्रुघ्नो ऽपि महातेजास्तां सेनां समुपानयत् ॥ ७.७०.७ ॥
असे बोलून ते महात्मे तेव्हा स्वर्गाला गेले. महातेजस्वी शत्रुघ्नानेही ती सेना एकत्र आणली.
7.70.8
सा सेना शीघ्रमागच्छच्छ्रुत्वा शत्रुघ्नशासनम् ।
निवेशनं च शत्रुघ्नः श्रावणेन समारभत् ॥ ७.७०.८ ॥
शत्रुघ्नाची आज्ञा ऐकून ती सेना लवकर आली; आणि शत्रुघ्नाने श्रावण महिन्यात वसाहत स्थापण्यास आरंभ केला.
7.70.9
सा पुरा दिव्यसङ्काशा वर्षे द्वादशमे शुभे ।
निविष्टा शूरसेनानां विषयश्चाकुतोभयः ॥ ७.७०.९ ॥
ती नगरी पूर्वी दिव्यासारखी होती; शुभ बाराव्या वर्षी शूरसेनांचा प्रदेश तेथे स्थापन झाला, जो भयमुक्त होता.
7.70.10
क्षेत्राणि सस्ययुक्तानि काले वर्षति वासवः ।
अरोगवीरपुरुषा शत्रुघ्नभुजपालिता ॥ ७.७०.१० ॥
शेते पिकांनी भरलेली आहेत; योग्य काळी इंद्र पर्जन्य वर्षवतो; तेथील वीर पुरुष निरोगी आहेत; शत्रुघ्नाच्या बाहूंनी रक्षिलेले आहे.
7.70.11
अर्धचन्द्रप्रतीकाशा यमुनातीरशोभिता ।
शोभिता गृहमुख्यैश्च चत्वरापणवीथिकैः ।
चातुर्वर्ण्यसमायुक्ता नानावाणिज्यशोभिता ॥ ७.७०.११ ॥
अर्धचंद्रासारखी, यमुनातीराने शोभलेली; प्रमुख घरे, चौक, बाजारपेठा व गल्ल्यांनी शोभलेली; चार वर्णांनी युक्त; नाना प्रकारच्या व्यापाराने शोभलेली.
7.70.12
यच्च तेन पुरा शुभ्रं लवणेन कृतं महत् ।
तच्छोभयति शत्रुघ्नो नानावर्णोपशोभिताम् ॥ ७.७०.१२ ॥
त्याने पूर्वी शुभ्र व विशाल बांधलेले, ते शत्रुघ्न नाना रंगांनी शोभवतो.
7.70.13
आरामैश्च विहारैश्च शोभमानं समन्ततः ।
शोभितां शोभनीयैश्च तथा ऽन्यैर्दैवमानुषैः ॥ ७.७०.१३ ॥
उद्याने आणि विहारस्थळांनी सर्वत्र झळकणारी, सुंदर वस्तूंनी आणि देव-मानवांनी शोभिवंत अशी ती नगरी.
7.70.14
तां पुरीं दिव्यसङ्काशां नानापण्योपशोभिताम् ।
नानादेशागतैश्चापि वणिग्भिरुपशोभिताम् ॥ ७.७०.१४ ॥
दिव्यलोकासारखी ती नगरी; विविध वस्तूंनी आणि नाना देशांहून आलेल्या व्यापाऱ्यांनी शोभलेली.
7.70.15
तां समृद्धां समृद्धार्थः शत्रुघ्नो भरतानुजः ।
निरीक्ष्य परमप्रीतः परं हर्षमुपागमत् ॥ ७.७०.१५ ॥
ती समृद्ध नगरी पाहून, सफल मनोरथ झालेला भरताचा धाकटा भाऊ शत्रुघ्न अत्यंत प्रसन्न होऊन परम आनंदाला प्राप्त झाला.
7.70.16
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना निवेश्य मधुरां पुरीम् ।
रामपादौ निरीक्षे ऽहं वर्षे द्वादश आगते ॥ ७.७०.१६ ॥
मधुरा नगरी वसवून झाल्यावर बारा वर्षे उलटली; आता मी रामाच्या चरणांचे दर्शन घ्यावे, असा विचार माझ्या मनात आला.
7.70.17
ततः स ताममरपुरोपमां पुरीं निवेश्य वै विविधजनाभिसंवृताम् ।
नराधिपो रघुपतिपाददर्शने दधे मतिं रघुकुलवंशवर्धनः ॥ ७.७०.१७ ॥
मग तो नराधिप, रघुकुलवंश वाढवणारा, देवनगरीसारखी आणि विविध लोकांनी भरलेली ती नगरी वसवून, रघुपतीच्या चरणदर्शनाचा निश्चय केला.