ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.72.1
तं शयानं नरव्याघ्रं निद्रा नाभ्यागमत्तदा ।
चिन्तयन्तमनेकार्थं रामगीतमनुत्तमम् ॥ ७.७२.१ ॥
ಆ ನರವ್ಯಾಘ್ರನು ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಆಗ ನಿದ್ರೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ರಾಮನ ಅನುಪಮ ಗೀತದ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
7.72.2
तस्य शब्दं सुमधुरं तन्त्रीलयसमन्वितम् ।
श्रुत्वा रात्रिर्जगामाशु शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ ७.७२.२ ॥
ತಂತ್ರಿಯ ಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಶತ್ರುಘ್ನನ ರಾತ್ರಿ ಬೇಗನೆ ಕಳೆಯಿತು.
7.72.3
तस्यां निशायां व्युष्टायां कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं शत्रुघ्नो मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७२.३ ॥
ಆ ರಾತ್ರಿ ಬೆಳಗಾದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವಾಹ್ಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೈಮುಗಿದು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.72.4
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि राघवं रघुनन्दनम् ।
त्वया ऽनुज्ञातुमिच्छामि सहैभिः संशितव्रतैः ॥ ७.७२.४ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ರಘುನಂದನನಾದ ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
7.72.5
इत्येवंवादिनं तं तु शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ।
वाल्मीकिः सम्परिष्वज्य विससर्ज च राघवम् ॥ ७.७२.५ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಶತ್ರುತಾಪನ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ರಾಘವನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
7.72.6
सो ऽभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं रथमारुह्य सुप्रभम् ।
अयोध्यामगमत्तूर्णं राघवोत्सुकदर्शनः ॥ ७.७२.६ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರಥವೇರಿ, ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡುವ ಆತುರದಿಂದ ಅವನು ಬೇಗನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದನು.
7.72.7
स प्रविष्टः पुरीं रम्यां श्रीमानिक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रविवेश महाबाहुर्यत्र रामो महाद्युतिः ॥ ७.७२.७ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳ ಸಂತೋಷವಾದ ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಮಹಾಬಾಹು, ಆ ರಮ್ಯ ನಗರಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ರಾಮನಿದ್ದನು.
7.72.8
स रामं मन्त्रिमध्यस्थं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ।
पश्यन्नमरमध्यस्थं सहस्रनयनं यथा ॥ ७.७२.८ ॥
ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖದ ರಾಮನನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತ ಸಹಸ್ರನಯನನಂತೆ.
7.72.9
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ७.७२.९ ॥
ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.72.10
यदाज्ञप्तं महाराज सर्वं तत्कृतवानहम् ।
हतः स लवणः पापः पुरी चास्य निवेशिता ॥ ७.७२.१० ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯಾವುದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಪಾಪಿ ಲವಣ ಹತನಾದನು, ಅವನ ನಗರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
7.72.11
द्वादशैते गता वर्षास्त्वां विना रघुनन्दन ।
नोत्सहेयमहं वस्तुं त्वया विरहितो नृप ॥ ७.७२.११ ॥
ರಘುನಂದನನೇ, ನೀನಿಲ್ಲದೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು. ನೃಪನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
7.72.12
स मे प्रसादं काकुत्स्थ कुरुष्वामितविक्रम ।
मातृहीनो यथा वत्सो न चिरं प्रवसाम्यहम् ॥ ७.७२.१२ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ಅಪರಿಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು. ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದೂರವಿರದಂತೆ, ನಾನೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ ದೂರವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
7.72.13
एवं ब्रुवाणं शत्रुघ्नं परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
मा विषादं कृथाः शूर नैतत्क्षत्रियचेष्टितम् ॥ ७.७२.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶತ್ರುಘ್ನನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಓ ಶೂರನೇ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ಇದು ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ನಡತೆಯಲ್ಲ.
7.72.14
नावसीदन्ति राजानो विप्रवासेषु राघव ।
प्रजा नः परिपाल्या हि क्षत्रधर्मेण राघव ॥ ७.७२.१४ ॥
ಓ ರಾಘವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವನವಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ದುಃಖಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ರಾಘವ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
7.72.15
काले काले तु मां वीर अयोध्यामवलोकितुम् ।
आगच्छ त्वं नरश्रेष्ठ गन्तासि च पुरं तव ॥ ७.७२.१५ ॥
ಓ ವೀರ, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಾ; ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನ ನಗರಕ್ಕೂ ನೀನು ಹೋಗುವೆ.
7.72.16
ममापि त्वं सुदयितः प्राणैरपि न संशयः ।
अवश्यं करणीयं च राज्यस्य परिपालनम् ॥ ७.७२.१६ ॥
ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ನೀನು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಿಯನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ರಾಜ್ಯ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
7.72.17
तस्मात्त्वं वस काकुत्स्थ सप्तरात्रमिहावस ।
ऊर्ध्वं गन्तासि मधुरां सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.७२.१७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಇರು; ನಂತರ ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ, ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧುರೆಗೆ ಹೋಗುವೆ.
7.72.18
रामस्यैतद्वचः श्रुत्वा धर्मयुक्तं मनोगतम् ।
शत्रुघ्नो दीनया वाचा बाढमित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.७२.१८ ॥
ರಾಮನ ಈ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ, ಮನದ ಭಾವದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಶತ್ರುಘ್ನನು ದೀನ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ 'ಸರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
7.72.19
सप्तरात्रं च काकुत्स्थो राघवस्य यथाज्ञया ।
उष्य तत्र महेष्वासो गमनायोपचक्रमे ॥ ७.७२.१९ ॥
ರಾಘವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ತಂಗಿ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.
7.72.20
आमन्त्र्य तु महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
भरतं लक्ष्मणं चैव महारथमुपारुहत् ॥ ७.७२.२० ॥
ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮ, ಭರತ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಅವನು ಮಹಾರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.
7.72.21
दूरमाभ्यामनुगतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
भरतेन च शत्रुघ्नो जगामाशु पुरं ततः ॥ ७.७२.२१ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಭರತರು ದೂರದವರೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ನಂತರ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.