വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.72.1
तं शयानं नरव्याघ्रं निद्रा नाभ्यागमत्तदा ।
चिन्तयन्तमनेकार्थं रामगीतमनुत्तमम् ॥ ७.७२.१ ॥
ആ നരവ്യാഘ്രൻ കിടന്നിരുന്നപ്പോഴും അപ്പോൾ ഉറക്കം അവന്റെ അടുത്തെത്തിയില്ല; രാമന്റെ അനുപമമായ ഗീതത്തിന്റെ പല അർത്ഥങ്ങളെ അവൻ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
7.72.2
तस्य शब्दं सुमधुरं तन्त्रीलयसमन्वितम् ।
श्रुत्वा रात्रिर्जगामाशु शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ ७.७२.२ ॥
തന്ത്രിയുടെ താളത്തോടു ചേർന്ന അവന്റെ അതിമധുരമായ ശബ്ദം കേട്ട് മഹാത്മാവായ ശത്രുഘ്നന്റെ രാത്രി വേഗം കഴിഞ്ഞുപോയി.
7.72.3
तस्यां निशायां व्युष्टायां कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं शत्रुघ्नो मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७२.३ ॥
ആ രാത്രി വെളുത്തപ്പോൾ പൂർവാഹ്ണകർമം ചെയ്ത്, ശത്രുഘ്നൻ കൈകൂപ്പി മുനിശ്രേഷ്ഠനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
7.72.4
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि राघवं रघुनन्दनम् ।
त्वया ऽनुज्ञातुमिच्छामि सहैभिः संशितव्रतैः ॥ ७.७२.४ ॥
ഭഗവാനേ, രഘുനന്ദനനായ രാഘവനെ കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ കഠിനവ്രതന്മാരോടൊപ്പം പോകാൻ അങ്ങയുടെ അനുമതി ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
7.72.5
इत्येवंवादिनं तं तु शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ।
वाल्मीकिः सम्परिष्वज्य विससर्ज च राघवम् ॥ ७.७२.५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശത്രുതാപനനായ ശത്രുഘ്നനെ വാല്മീകി ആലിംഗനം ചെയ്ത് രാഘവന്റെ അടുത്തേക്ക് യാത്രയാക്കി.
7.72.6
सो ऽभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं रथमारुह्य सुप्रभम् ।
अयोध्यामगमत्तूर्णं राघवोत्सुकदर्शनः ॥ ७.७२.६ ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠനെ വന്ദിച്ച്, പ്രകാശമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, രാഘവനെ കാണാനുള്ള ഉത്സാഹത്തോടെ അവൻ വേഗം അയോധ്യയിലേക്ക് പോയി.
7.72.7
स प्रविष्टः पुरीं रम्यां श्रीमानिक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रविवेश महाबाहुर्यत्र रामो महाद्युतिः ॥ ७.७२.७ ॥
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദമായ ആ ശ്രീമാൻ, മഹാബാഹു, ആ രമ്യമായ നഗരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ മഹാദ്യുതിയായ രാമൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
7.72.8
स रामं मन्त्रिमध्यस्थं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ।
पश्यन्नमरमध्यस्थं सहस्रनयनं यथा ॥ ७.७२.८ ॥
മന്ത്രിമാർക്കിടയിൽ ഇരിക്കുന്ന, പൂർണചന്ദ്രസമാനമായ മുഖമുള്ള രാമനെ അവൻ കണ്ടു; ദേവന്മാർക്കിടയിൽ ഇരിക്കുന്ന സഹസ്രനയനനെപ്പോലെ.
7.72.9
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ७.७२.९ ॥
തേജസ്സിനാൽ ജ്വലിക്കുന്ന മഹാത്മാവിനെ വന്ദിച്ച്, കൈകൂപ്പി, സത്യപരാക്രമനായ രാമനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.72.10
यदाज्ञप्तं महाराज सर्वं तत्कृतवानहम् ।
हतः स लवणः पापः पुरी चास्य निवेशिता ॥ ७.७२.१० ॥
മഹാരാജാവേ, കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്തു. പാപിയായ ലവണൻ വധിക്കപ്പെട്ടു; അവന്റെ നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
7.72.11
द्वादशैते गता वर्षास्त्वां विना रघुनन्दन ।
नोत्सहेयमहं वस्तुं त्वया विरहितो नृप ॥ ७.७२.११ ॥
രഘുനന്ദനാ, നീയില്ലാതെ പന്ത്രണ്ട് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി. രാജാവേ, നിന്നിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ് ഞാൻ ഇവിടെ വസിക്കാൻ കഴിയില്ല.
7.72.12
स मे प्रसादं काकुत्स्थ कुरुष्वामितविक्रम ।
मातृहीनो यथा वत्सो न चिरं प्रवसाम्यहम् ॥ ७.७२.१२ ॥
കാകുത്സ്ഥാ, അപരിമിത വിക്രമാ, എന്നിൽ കൃപ ചെയ്യേണമേ. മാതാവില്ലാത്ത കിടാവ് ദീർഘനേരം അകന്നിരിക്കാത്തതുപോലെ, ഞാനും ഏറെ നാൾ അകന്നിരിക്കുന്നില്ല.
7.72.13
एवं ब्रुवाणं शत्रुघ्नं परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
मा विषादं कृथाः शूर नैतत्क्षत्रियचेष्टितम् ॥ ७.७२.१३ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ശത്രുഘ്നനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഹേ വീരാ, ദുഃഖിക്കരുത്; ഇത് ക്ഷത്രിയന്റെ നടപ്പല്ല.
7.72.14
नावसीदन्ति राजानो विप्रवासेषु राघव ।
प्रजा नः परिपाल्या हि क्षत्रधर्मेण राघव ॥ ७.७२.१४ ॥
ഹേ രാഘവാ, ബ്രാഹ്മണരുടെ വനവാസത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ ദുഃഖിക്കാറില്ല; ഹേ രാഘവാ, ക്ഷത്രധർമ്മമനുസരിച്ച് നമ്മുടെ പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കണം.
7.72.15
काले काले तु मां वीर अयोध्यामवलोकितुम् ।
आगच्छ त्वं नरश्रेष्ठ गन्तासि च पुरं तव ॥ ७.७२.१५ ॥
ഹേ വീരാ, ഇടയ്ക്കിടെ എന്നെ കാണാൻ അയോധ്യയിലേക്ക് വരിക; ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ നഗരത്തിലേക്കും നീ പോകും.
7.72.16
ममापि त्वं सुदयितः प्राणैरपि न संशयः ।
अवश्यं करणीयं च राज्यस्य परिपालनम् ॥ ७.७२.१६ ॥
എന്റെ പ്രാണനെക്കാൾ പ്രിയനാണ് നീ, അതിൽ സംശയമില്ല; രാജ്യപാലനം തീർച്ചയായും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
7.72.17
तस्मात्त्वं वस काकुत्स्थ सप्तरात्रमिहावस ।
ऊर्ध्वं गन्तासि मधुरां सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.७२.१७ ॥
അതിനാൽ ഹേ കാകുത്സ്ഥാ, നീ ഇവിടെ ഏഴു രാത്രി താമസിക്കുക; പിന്നീട് ഭൃത്യന്മാരും സേനയും വാഹനങ്ങളുമായി മധുരയിലേക്ക് പോകും.
7.72.18
रामस्यैतद्वचः श्रुत्वा धर्मयुक्तं मनोगतम् ।
शत्रुघ्नो दीनया वाचा बाढमित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.७२.१८ ॥
രാമന്റെ ധർമ്മയുക്തവും മനസ്സിലുള്ളതുമായ ഈ വാക്ക് കേട്ട് ശത്രുഘ്നൻ ദീനമായ സ്വരത്തിൽ 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു.
7.72.19
सप्तरात्रं च काकुत्स्थो राघवस्य यथाज्ञया ।
उष्य तत्र महेष्वासो गमनायोपचक्रमे ॥ ७.७२.१९ ॥
രാഘവന്റെ കല്പനപ്രകാരം മഹാധനുർധരനായ കാകുത്സ്ഥൻ അവിടെ ഏഴു രാത്രി താമസിച്ച ശേഷം യാത്രയ്ക്കൊരുങ്ങി.
7.72.20
आमन्त्र्य तु महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
भरतं लक्ष्मणं चैव महारथमुपारुहत् ॥ ७.७२.२० ॥
സത്യപരാക്രമിയായ മഹാത്മാവായ രാമനോടും ഭരതനോടും ലക്ഷ്മണനോടും യാത്ര പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം മഹാരഥത്തിൽ കയറി.
7.72.21
दूरमाभ्यामनुगतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
भरतेन च शत्रुघ्नो जगामाशु पुरं ततः ॥ ७.७२.२१ ॥
മഹാത്മാവായ ലക്ഷ്മണനും ഭരതനും ദൂരം വരെ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു; പിന്നീട് ശത്രുഘ്നൻ വേഗത്തിൽ അവിടെ നിന്ന് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.