ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.72.1
तं शयानं नरव्याघ्रं निद्रा नाभ्यागमत्तदा ।
चिन्तयन्तमनेकार्थं रामगीतमनुत्तमम् ॥ ७.७२.१ ॥
ਉਹ ਨਰਵਿਆਘਰ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੀਤ ਦੇ ਅਨੇਕ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ।
7.72.2
तस्य शब्दं सुमधुरं तन्त्रीलयसमन्वितम् ।
श्रुत्वा रात्रिर्जगामाशु शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ ७.७२.२ ॥
ਤੰਤਰੀ ਦੀ ਲੈ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ ਰਾਤ ਛੇਤੀ ਬੀਤ ਗਈ।
7.72.3
तस्यां निशायां व्युष्टायां कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं शत्रुघ्नो मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७२.३ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰਬਾਹਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.72.4
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि राघवं रघुनन्दनम् ।
त्वया ऽनुज्ञातुमिच्छामि सहैभिः संशितव्रतैः ॥ ७.७२.४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
7.72.5
इत्येवंवादिनं तं तु शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ।
वाल्मीकिः सम्परिष्वज्य विससर्ज च राघवम् ॥ ७.७२.५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਸ਼ਤਰੁਤਾਪਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਗਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਵੱਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।
7.72.6
सो ऽभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं रथमारुह्य सुप्रभम् ।
अयोध्यामगमत्तूर्णं राघवोत्सुकदर्शनः ॥ ७.७२.६ ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਏ ਉਹ ਛੇਤੀ ਅਯੋਧਿਆ ਚਲੇ ਗਏ।
7.72.7
स प्रविष्टः पुरीं रम्यां श्रीमानिक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रविवेश महाबाहुर्यत्र रामो महाद्युतिः ॥ ७.७२.७ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸ ਰਮਣੀਕ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ ਰਾਮ ਸਨ।
7.72.8
स रामं मन्त्रिमध्यस्थं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ।
पश्यन्नमरमध्यस्थं सहस्रनयनं यथा ॥ ७.७२.८ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੇ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੇ ਸਹਸ੍ਰਨਯਨ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ।
7.72.9
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ७.७२.९ ॥
ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਲਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.72.10
यदाज्ञप्तं महाराज सर्वं तत्कृतवानहम् ।
हतः स लवणः पापः पुरी चास्य निवेशिता ॥ ७.७२.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਪੀ ਲਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ ਗਈ।
7.72.11
द्वादशैते गता वर्षास्त्वां विना रघुनन्दन ।
नोत्सहेयमहं वस्तुं त्वया विरहितो नृप ॥ ७.७२.११ ॥
ਹੇ ਰਘੂਨੰਦਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
7.72.12
स मे प्रसादं काकुत्स्थ कुरुष्वामितविक्रम ।
मातृहीनो यथा वत्सो न चिरं प्रवसाम्यहम् ॥ ७.७२.१२ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਬੇਅੰਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ ਵੱਛਾ ਜਿਵੇਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਨਾ ਰਹਾਂ।
7.72.13
एवं ब्रुवाणं शत्रुघ्नं परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
मा विषादं कृथाः शूर नैतत्क्षत्रियचेष्टितम् ॥ ७.७२.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੂਰਵੀਰ, ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ; ਇਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਹੀਂ।
7.72.14
नावसीदन्ति राजानो विप्रवासेषु राघव ।
प्रजा नः परिपाल्या हि क्षत्रधर्मेण राघव ॥ ७.७२.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੀ ਹੈ।
7.72.15
काले काले तु मां वीर अयोध्यामवलोकितुम् ।
आगच्छ त्वं नरश्रेष्ठ गन्तासि च पुरं तव ॥ ७.७२.१५ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਅਯੋਧਿਆ ਆਉਣਾ; ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੀ ਜਾਵੇਂਗਾ।
7.72.16
ममापि त्वं सुदयितः प्राणैरपि न संशयः ।
अवश्यं करणीयं च राज्यस्य परिपालनम् ॥ ७.७२.१६ ॥
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਰਾਜ ਦਾ ਪਾਲਣ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.72.17
तस्मात्त्वं वस काकुत्स्थ सप्तरात्रमिहावस ।
ऊर्ध्वं गन्तासि मधुरां सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.७२.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਠਹਿਰ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਕਾਂ, ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮਧੁਰਾ ਜਾਵੇਂਗਾ।
7.72.18
रामस्यैतद्वचः श्रुत्वा धर्मयुक्तं मनोगतम् ।
शत्रुघ्नो दीनया वाचा बाढमित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.७२.१८ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ, ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਦੀਨ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ 'ਬਹੁਤ ਠੀਕ' ਕਿਹਾ।
7.72.19
सप्तरात्रं च काकुत्स्थो राघवस्य यथाज्ञया ।
उष्य तत्र महेष्वासो गमनायोपचक्रमे ॥ ७.७२.१९ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਉੱਥੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਠਹਿਰ ਕੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.72.20
आमन्त्र्य तु महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
भरतं लक्ष्मणं चैव महारथमुपारुहत् ॥ ७.७२.२० ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
7.72.21
दूरमाभ्यामनुगतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
भरतेन च शत्रुघ्नो जगामाशु पुरं ततः ॥ ७.७२.२१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਏ; ਫਿਰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਥੋਂ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।