వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.72.1
तं शयानं नरव्याघ्रं निद्रा नाभ्यागमत्तदा ।
चिन्तयन्तमनेकार्थं रामगीतमनुत्तमम् ॥ ७.७२.१ ॥
ఆ నరవ్యాఘ్రుడు పడుకుని ఉన్నప్పటికీ అప్పుడు నిద్ర అతని దగ్గరకు రాలేదు; రాముని అనుపమమైన గీతంలోని అనేక అర్థాలను అతడు ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు.
7.72.2
तस्य शब्दं सुमधुरं तन्त्रीलयसमन्वितम् ।
श्रुत्वा रात्रिर्जगामाशु शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ ७.७२.२ ॥
తంత్రీ లయతో కూడిన ఆ అత్యంత మధురమైన స్వరాన్ని విని, మహాత్ముడైన శత్రుఘ్నుని రాత్రి త్వరగా గడిచిపోయింది.
7.72.3
तस्यां निशायां व्युष्टायां कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं शत्रुघ्नो मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.७२.३ ॥
ఆ రాత్రి తెల్లవారిన తర్వాత పూర్వాహ్ణ కర్మను ముగించి, శత్రుఘ్నుడు చేతులు జోడించి మునిశ్రేష్ఠునితో ఈ మాట చెప్పాడు.
7.72.4
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि राघवं रघुनन्दनम् ।
त्वया ऽनुज्ञातुमिच्छामि सहैभिः संशितव्रतैः ॥ ७.७२.४ ॥
భగవంతుడా, రఘునందనుడైన రాఘవుని చూడాలని కోరుతున్నాను. ఈ కఠిన వ్రతధారులతో కలిసి వెళ్లేందుకు మీ అనుమతి కోరుతున్నాను.
7.72.5
इत्येवंवादिनं तं तु शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ।
वाल्मीकिः सम्परिष्वज्य विससर्ज च राघवम् ॥ ७.७२.५ ॥
ఇలా మాట్లాడిన శత్రుతాపనుడైన శత్రుఘ్నుని వాల్మీకి కౌగిలించుకుని రాఘవుని వద్దకు పంపాడు.
7.72.6
सो ऽभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं रथमारुह्य सुप्रभम् ।
अयोध्यामगमत्तूर्णं राघवोत्सुकदर्शनः ॥ ७.७२.६ ॥
మునిశ్రేష్ఠునికి నమస్కరించి, ప్రకాశవంతమైన రథం ఎక్కి, రాఘవుని చూడాలనే ఆతురతతో అతడు త్వరగా అయోధ్యకు వెళ్లాడు.
7.72.7
स प्रविष्टः पुरीं रम्यां श्रीमानिक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रविवेश महाबाहुर्यत्र रामो महाद्युतिः ॥ ७.७२.७ ॥
ఇక్ష్వాకుల ఆనందమైన ఆ శ్రీమంతుడు, మహాబాహుడు, ఆ రమ్యమైన నగరిలో ప్రవేశించాడు, అక్కడ మహాద్యుతి రాముడు ఉన్నాడు.
7.72.8
स रामं मन्त्रिमध्यस्थं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ।
पश्यन्नमरमध्यस्थं सहस्रनयनं यथा ॥ ७.७२.८ ॥
మంత్రుల మధ్య కూర్చున్న, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం గల రాముని అతడు చూశాడు; దేవతల మధ్య కూర్చున్న సహస్రనయనుడిలా.
7.72.9
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ७.७२.९ ॥
తేజస్సుతో ప్రకాశించే మహాత్ముడికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, సత్యపరాక్రముడైన రాముడితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
7.72.10
यदाज्ञप्तं महाराज सर्वं तत्कृतवानहम् ।
हतः स लवणः पापः पुरी चास्य निवेशिता ॥ ७.७२.१० ॥
మహారాజా, ఏది ఆజ్ఞాపించబడిందో అంతా నేను చేశాను. ఆ పాపి లవణుడు హతుడయ్యాడు, అతని నగరం స్థాపించబడింది.
7.72.11
द्वादशैते गता वर्षास्त्वां विना रघुनन्दन ।
नोत्सहेयमहं वस्तुं त्वया विरहितो नृप ॥ ७.७२.११ ॥
రఘునందనా, నీవు లేకుండా పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. నృపా, నీ నుండి విడిపోయి నేను ఇక్కడ నివసించలేను.
7.72.12
स मे प्रसादं काकुत्स्थ कुरुष्वामितविक्रम ।
मातृहीनो यथा वत्सो न चिरं प्रवसाम्यहम् ॥ ७.७२.१२ ॥
కాకుత్స్థా, అపరిమిత పరాక్రమీ, నాపై దయ చూపు. తల్లిని కోల్పోయిన దూడ ఎక్కువ కాలం దూరంగా ఉండనట్లు, నేనూ ఎక్కువ కాలం దూరంగా ఉండను.
7.72.13
एवं ब्रुवाणं शत्रुघ्नं परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
मा विषादं कृथाः शूर नैतत्क्षत्रियचेष्टितम् ॥ ७.७२.१३ ॥
ఈ విధంగా మాట్లాడుతున్న శత్రుఘ్నుడిని కౌగిలించుకొని ఆయన ఇలా అన్నాడు: ఓ శూరుడా, విషాదం పొందకు; ఇది క్షత్రియుని ప్రవర్తన కాదు.
7.72.14
नावसीदन्ति राजानो विप्रवासेषु राघव ।
प्रजा नः परिपाल्या हि क्षत्रधर्मेण राघव ॥ ७.७२.१४ ॥
ఓ రాఘవా, విప్రుల వనవాసంలో రాజులు దుఃఖించరు; ఓ రాఘవా, క్షత్రధర్మం ప్రకారం మన ప్రజలను రక్షించాలి.
7.72.15
काले काले तु मां वीर अयोध्यामवलोकितुम् ।
आगच्छ त्वं नरश्रेष्ठ गन्तासि च पुरं तव ॥ ७.७२.१५ ॥
ఓ వీరా, కాలానుకాలంగా నన్ను చూడటానికి అయోధ్యకు రా; ఓ నరశ్రేష్ఠా, నీ నగరానికి నువ్వు కూడా వెళ్తావు.
7.72.16
ममापि त्वं सुदयितः प्राणैरपि न संशयः ।
अवश्यं करणीयं च राज्यस्य परिपालनम् ॥ ७.७२.१६ ॥
నా ప్రాణాల కంటే కూడా నువ్వు నాకు చాలా ప్రియుడివి, ఇందులో సందేహం లేదు; రాజ్య పరిపాలనను తప్పక చేయాలి.
7.72.17
तस्मात्त्वं वस काकुत्स्थ सप्तरात्रमिहावस ।
ऊर्ध्वं गन्तासि मधुरां सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.७२.१७ ॥
కాబట్టి ఓ కాకుత్స్థా, నువ్వు ఇక్కడ ఏడు రాత్రులు ఉండు; ఆ తర్వాత సేవకులు, సైన్యం, వాహనాలతో మధురకు వెళ్తావు.
7.72.18
रामस्यैतद्वचः श्रुत्वा धर्मयुक्तं मनोगतम् ।
शत्रुघ्नो दीनया वाचा बाढमित्येव चाब्रवीत् ॥ ७.७२.१८ ॥
రాముని ఈ ధర్మయుక్తమైన, మనోభావ వాక్యాన్ని విని శత్రుఘ్నుడు దీనమైన వాణితో 'అలాగే' అని అన్నాడు.
7.72.19
सप्तरात्रं च काकुत्स्थो राघवस्य यथाज्ञया ।
उष्य तत्र महेष्वासो गमनायोपचक्रमे ॥ ७.७२.१९ ॥
రాఘవుని ఆజ్ఞ ప్రకారం మహాధనుర్ధరుడైన కాకుత్స్థుడు అక్కడ ఏడు రాత్రులు ఉండి, ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
7.72.20
आमन्त्र्य तु महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
भरतं लक्ष्मणं चैव महारथमुपारुहत् ॥ ७.७२.२० ॥
సత్య పరాక్రముడైన మహాత్ముడు రాముని, భరతుని, లక్ష్మణుని వీడ్కోలు తీసుకుని మహారథం ఎక్కాడు.
7.72.21
दूरमाभ्यामनुगतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
भरतेन च शत्रुघ्नो जगामाशु पुरं ततः ॥ ७.७२.२१ ॥
మహాత్ములైన లక్ష్మణుడు, భరతుడు ఇద్దరూ దూరం వరకు అనుసరించారు; తరువాత శత్రుఘ్నుడు వెంటనే అక్కడినుండి నగరానికి వెళ్ళాడు.