Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.76.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
अवाक्छिरास्तथाभूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.७६.१ ॥
Al escuchar aquellas palabras de Rāma, de obras sin esfuerzo, bajó la cabeza y dijo estas palabras.
7.76.2
शूद्रयोन्यां प्रसूतो ऽस्मि शम्बूको नाम नामतः ।
देवत्वं पार्थये राम सशरीरो महायशः ॥ ७.७६.२ ॥
He nacido de vientre de Śūdra, y mi nombre es Śambūka. Oh Rāma, de gran fama, busco la divinidad con mi cuerpo.
7.76.3
न मिथ्या ऽहं वदे राम देवलोकजिगीषया ।
शूद्रं मां विद्धि काकुत्स्थ तप उग्रं समास्थितम् ॥ ७.७६.३ ॥
Oh Rāma, no hablo falsamente; es por el deseo de conquistar el mundo de los dioses. Oh Kākutstha, sabe que soy un Śūdra que ha emprendido austeridad feroz.
7.76.4
भाषतस्तस्य शूद्रस्य खड्गं सुरुचिरप्रभम् ।
निष्कृष्य कोशाद्विमलं शिरश्चिच्छेद राघवः ॥ ७.७६.४ ॥
Mientras aquel Śūdra hablaba, el Rāghava sacó de la vaina una espada muy hermosa y brillante y le cortó la cabeza.
7.76.5
तस्मिञ्छूद्रे हते देवाः सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
साधु साध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुर्मुहुर्मुहुः ॥ ७.७६.५ ॥
Cuando aquel Śūdra fue muerto, los dioses, con Indra y Agni al frente, alabaron una y otra vez al Kākutstha, diciendo: "¡Bien hecho, bien hecho!"
7.76.6
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्दिव्यानां सुसुगन्धिनाम् ।
पुष्पाणां वायुमुक्तानां सर्वतः प्रपपात ह ॥ ७.७६.६ ॥
Cayó una gran lluvia de flores celestiales y muy fragantes; las flores liberadas por el viento descendieron por todas partes.
7.76.7
सुप्रीताश्चाब्रुवन्रामं देवाः सत्यपराक्रमम् ।
सुरकार्यमिदं सौम्य सुकृतं ते महामते ॥ ७.७६.७ ॥
Muy complacidos, los dioses dijeron a Rāma, de verdadero valor: "Oh gentil, oh magnánimo, has cumplido bien esta tarea de los dioses."
7.76.8
गृहाण च वरं सौम्य यत्त्वमिच्छस्यरिन्दम ।
स्वर्गभाङ्नहि शूद्रो ऽयं त्वत्कृते रघुनन्दन ॥ ७.७६.८ ॥
"Oh gentil, toma el don que desees, domador de enemigos. Oh Raghunandana, por tu causa este śūdra no es partícipe del cielo."
7.76.9
देवानां भाषितं श्रुत्वा राघवः सुसमाहितः ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं सहस्राक्षं पुरन्दरम् ॥ ७.७६.९ ॥
Habiendo oído las palabras de los dioses, Rāghava, muy sereno, con las palmas juntas, habló estas palabras a Purandara, el de los mil ojos.
7.76.10
यदि देवाः प्रसन्ना मे द्विजपुत्रः स जीवतु ।
दिशन्तु वरमेतं मे इप्सितं परमं मम ॥ ७.७६.१० ॥
"Si los dioses están complacidos conmigo, que viva el hijo del brahmín. Concédanme este supremo don que deseo."
7.76.11
ममापचाराद्यातो ऽसौ ब्राह्मणस्यैकपुत्रकः ।
अप्राप्तकालः कालेन नीतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.७६.११ ॥
Por mi falta, el único hijo de aquel brahmín se ha ido. Antes de llegar su hora, la Muerte se lo llevó a la morada de Vaivasvata.
7.76.12
तं जीवयथ भद्रं वो नानृतं कर्तुमर्हथ ।
द्विजस्य संश्रुतो ऽर्थो मे जीवयिष्यामि ते सुतम् ॥ ७.७६.१२ ॥
"Devuélvanle la vida, que la fortuna os acompañe. No debéis obrar con falsedad. Para cumplir la promesa que hice al brahmín, devolveré la vida a vuestro hijo."
7.76.13
राघवस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा विबुधसत्तमाः ।
प्रत्युचू राघवं प्रीता देवाः प्रीतिसमन्वितम् ॥ ७.७६.१३ ॥
Al oír las palabras de Rāghava, los mejores de los dioses, complacidos, respondieron a Rāghava, lleno de afecto.
7.76.14
निर्वृतो भव काकुत्स्थ सो ऽस्मिन्नहनि बालकः ।
जीवितं प्राप्तवान्भूयः समेतश्चापि बन्धुभिः ॥ ७.७६.१४ ॥
Sosiégate, oh Kākutstha. En este mismo día el muchacho ha recobrado la vida y se ha reunido con sus parientes.
7.76.15
यस्मिन्मुहूर्ते काकुत्स्थ शूद्रो ऽयं विनिपातितः ।
तस्मिन्मुहूर्ते बालो ऽसौ जीवेन समयुज्यत ॥ ७.७६.१५ ॥
Oh Kākutstha, en el mismo instante en que este Śūdra fue derribado, aquel muchacho volvió a unirse a la vida.
7.76.16
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते साधु याम नरर्षभ ।
अगस्त्यस्याश्रमपदं द्रष्टुमिच्छाम राघव ॥ ७.७६.१६ ॥
Que tengas bienestar y buena fortuna. Bien, oh mejor de los hombres, marchemos. Oh Rāghava, deseamos ver el ermita de Agastya.
7.76.17
तस्य दीक्षा समाप्ता हि ब्रह्मर्षेः सुमहाद्युतेः ।
द्वादशं हि गतं वर्षं जलशय्यां समासतः ॥ ७.७६.१७ ॥
La consagración de aquel brahmarishi de gran esplendor ha concluido; han pasado doce años, pues en resumen había emprendido el voto de dormir sobre el agua.
7.76.18
काकुत्स्थ तद्गमिष्यामो मुनिं समभिनन्दितुम् ।
त्वं चाप्यागच्छ भद्रं ते द्रष्टुं तमृषिसत्तमम् ॥ ७.७६.१८ ॥
Por tanto, oh Kākutstha, iremos a saludar al sabio. Que tengas buena fortuna; ven tú también, para ver a aquel mejor de los sabios.
7.76.19
स तथेति प्रतिज्ञाय देवानां रघुनन्दनः ।
आरुरोह विमानं तं पुष्पकं हेमभूषितम् ॥ ७.७६.१९ ॥
Diciendo «Así sea» y prometiendo a los dioses, el deleite de los Raghus subió al carro celestial Puṣpaka, adornado de oro.
7.76.20
ततो देवाः प्रयातास्ते विमानैर्बहुविस्तरैः ।
रामो ऽप्यनुजगामाशु कुम्भयोनेस्तपोवनम् ॥ ७.७६.२० ॥
Entonces los dioses partieron en sus muchos y vastos carros, y Rāma también los siguió rápidamente hacia el bosque del ermitaño de Kumbhayoni.
7.76.21
दृष्ट्वा तु देवान्सम्प्राप्तानगस्त्यस्तपसां निधिः ।
अर्चयामास धर्मात्मा सर्वांस्तानविशेषतः ॥ ७.७६.२१ ॥
Al ver llegar a los dioses, Agastya, tesoro de austeridades y de alma justa, los honró a todos por igual.
7.76.22
प्रतिगृह्य ततः पूजां सम्पूज्य च महामुनिम् ।
जग्मुस्ते त्रिदशा हृष्टा नाकपृष्ठं सहानुगैः ॥ ७.७६.२२ ॥
Entonces, habiendo aceptado la adoración y honrado al gran sabio, los dioses, complacidos, marcharon con sus séquitos hacia el reino celestial.
7.76.23
गतेषु तेषु काकुत्स्थः पुष्पकादवरुह्य च ।
ततो ऽभिवादयामास ह्यगस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ७.७६.२३ ॥
Cuando se hubieron marchado, Rāma, de la estirpe de Kakutstha, descendió del carro Puṣpaka y saludó a Agastya, el mejor de los sabios.
7.76.24
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
आतिथ्यं परमं प्राप्य निषसाद नराधिपः ॥ ७.७६.२४ ॥
Habiendo saludado a aquel magnánimo, que resplandecía como si ardiera de luz, y habiendo recibido la suprema hospitalidad, el señor de los hombres se sentó.
7.76.25
तमुवाच महातेजाः कुम्भयोनिर्महातपाः ।
स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ ७.७६.२५ ॥
El de gran esplendor y gran austeridad, Kumbhayoni, le dijo: Bienvenido seas, mejor de los hombres. Rāghava, por buena fortuna has llegado.
7.76.26
त्वं मे बहुमतो राम गुणैर्बहुभिरुत्तमैः ।
अतिथिः पूजनीयश्च मम नित्यं हृदि स्थितः ॥ ७.७६.२६ ॥
Rāma, eres muy estimado por mí por tus muchas excelentes cualidades. Como huésped eres digno de honor, y siempre resides en mi corazón.
7.76.27
सुरा हि कथयन्ति त्वामागतं शूद्रघातिनम् ।
ब्राह्मणस्य तु धर्मेण त्वया जीवापितः सुतः ॥ ७.७६.२७ ॥
Los dioses dicen que has venido como matador de un Śūdra; pero, conforme al dharma, has devuelto la vida al hijo de un brahmán.
7.76.28
उष्यतां चेह रजनी सकाशे मम राघव ।
प्रभाते पुष्पकेण त्वं गन्ता ऽसि पुरमेव हि ॥ ७.७६.२८ ॥
Rāghava, pasa la noche aquí conmigo. Al amanecer irás a tu propia ciudad en el carro Puṣpaka.
7.76.29
त्वं हि नारायणः श्रीमांस्त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
त्वं प्रभुः सर्वदेवानां पुरुषस्त्वं सनातनः ॥ ७.७६.२९ ॥
Tú eres en verdad el glorioso Nārāyaṇa; en ti todas las cosas están establecidas. Eres el señor de todos los dioses; eres el Puruṣa eterno.
7.76.30
इदं चाभरणं सौम्य निर्मितं विश्वकर्मणा ।
दिव्यं दिव्येन वपुषा दीप्यमानं स्वतेजसा ।
प्रतिगृह्णीष्व काकुत्स्थ मत्प्रियं कुरु राघव ॥ ७.७६.३० ॥
Dulce amigo, este adorno fue hecho por Viśvakarman. Es divino, digno de un cuerpo divino, y brilla con su propio esplendor. Kākutstha, acéptalo y haz lo que me agrada, Rāghava.
7.76.31
दत्तस्य हि पुनर्दाने सुमहत्फलमुच्यते ।
भरणे हि भवान् शक्तः सेन्द्राणां मरुतामपि ॥ ७.७६.३१ ॥
Se dice que dar de nuevo lo que ya fue dado produce un fruto muy grande, pues tú eres capaz de sostener incluso a los Marutas junto con Indra.
7.76.32
त्वं हि शक्तस्तारयितुं सेन्द्रानपि दिवौकसः ।
तस्मात्प्रदास्ये विधिवत्तत्प्रतीच्छ नराधिप ॥ ७.७६.३२ ॥
Tú eres capaz de salvar incluso a los habitantes del cielo junto con Indra; por eso, oh señor de los hombres, te lo daré según la regla. Acéptalo.
7.76.33
दिव्यमाभरणं चित्रं प्रदीप्तमिव भास्करम् ॥ ७.७६.३३ ॥
Aquel adorno divino y maravilloso resplandecía como el sol.
7.76.34
अथोवाच महात्मानमिक्ष्वाकूणां महारथः ।
रामो मतिमतां श्रेष्ठः क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ ७.७६.३४ ॥
Entonces Rāma, gran auriga de los Ikṣvākus, el mejor de los sabios, recordando el deber del guerrero, habló a aquel de alma grande.
7.76.35
प्रतिग्रहो ऽयं भगवन्ब्राह्मणस्याविगर्हितः ।
गृह्णीयां क्षत्रियो ऽहं वै कथं ब्राह्मणपुङ्गव ॥ ७.७६.३५ ॥
Recibir un regalo de un brahmán no es censurable, oh venerable; pero ¿cómo he de aceptarlo yo, que soy kṣatriya, oh mejor de los brahmanes?
7.76.36
ब्राह्मणेन विशेषेण दत्तं तद्वक्तुमर्हसि ।
एवमुक्तस्तु रामेण प्रत्युवाच महानृषिः ॥ ७.७६.३६ ॥
Lo que da un brahmán es especialmente (digno de aceptarse); deberías explicarlo. Así interpelado por Rāma, el gran sabio respondió.
7.76.37
आसन्कृतयुगे राम ब्रह्मभूते पुरायुगे ।
अपार्थिवाः प्रजाः सर्वाः सुराणां तु शतक्रतुः ॥ ७.७६.३७ ॥
Rāma, en la edad Kṛta, en aquella antigua edad regida por Brahmā, todos los pueblos carecían de rey; para los dioses, el rey era Indra.
7.76.38
ताः प्रजा देवदेवेशं राजार्थं समुपाद्रवन् ।
सुराणां स्थापितो राजा त्वया देव शतक्रतुः ॥ ७.७६.३८ ॥
Aquellos pueblos acudieron presurosos al señor de los dioses en busca de un rey, diciendo: "Oh dios, tú mismo estableciste a Indra como rey de los dioses."
7.76.39
प्रयच्छ नो हि लोकेश पार्थिवं नरपुङ्गवम् ।
यस्मै पूजां प्रयुञ्जाना धूतपापाश्चरेमहि ।
न वसामो विना राज्ञा एष नो निश्चयः परः ॥ ७.७६.३९ ॥
Oh señor de los mundos, danos un rey, el mejor de los hombres, a quien honrando vivamos libres de pecado. No viviremos sin un rey; esta es nuestra firme resolución.
7.76.40
प्रजानां वचनं श्रुत्वा निश्चयित्वा ऽर्थमुत्तमम् ॥ ७.७६.४० ॥
Habiendo escuchado las palabras de los pueblos y decidido el excelente proceder,
7.76.41
ततो ब्रह्मा सुरश्रेष्ठो लोकपालान्सवासवान् ।
समाहूयाब्रवीत्सर्वांस्तेजोभागान्प्रयच्छत ॥ ७.७६.४१ ॥
Entonces Brahmā, el mejor de los dioses, convocó a los guardianes del mundo junto con Vāsava y les dijo a todos: "Entregad vuestras porciones de esplendor."
7.76.42
ततो ददुर्लोकपालाः सर्वे भागान्स्वतेजसः ।
अक्षुपच्च ततो ब्रह्मा यतो जातः क्षुपो नृपः ॥ ७.७६.४२ ॥
Entonces todos los guardianes del mundo entregaron sus porciones de esplendor. Y Brahmā hizo, a partir de ellas, al rey llamado Kṣupa, de quien nació el rey Kṣupa.
7.76.43
तं ब्रह्मा लोकपालानां सहांशैः समयोजयत् ।
ततो ददौ नृपं तासां प्रजानामीश्वरं क्षुपम् ॥ ७.७६.४३ ॥
Brahmā lo unió con las porciones de los guardianes del mundo. Luego dio a ellos al rey Kṣupa, señor de las criaturas.
7.76.44
तत्रैन्द्रेण च भागेन महीमाज्ञापयन्नृपः ।
वारुणेन तु भागेन वपुः पुष्यति पार्थिवः ॥ ७.७६.४४ ॥
Allí el rey, por la porción de Indra, gobernaba la tierra; y por la porción de Varuṇa se fortalecía el cuerpo del monarca terrenal.
7.76.45
कौबेरेण तु भागेन वित्तमासां ददौ तदा ।
यस्तु याम्यो ऽभवद्भागस्तेन शास्ति स्म स प्रजाः ॥ ७.७६.४५ ॥
Y con la porción de Kubera les dio entonces riqueza; y con la porción que fue la de Yama gobernaba a los súbditos.
7.76.46
तत्रैन्द्रेण नरश्रेष्ठ भागेन रघुनन्दन ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते तारणार्थं मम प्रभो ॥ ७.७६.४६ ॥
Aquí, mejor de los hombres, deleite de los Raghu, acepta la porción de Indra. Que te sean propicias las bendiciones, oh señor, para mi liberación.
7.76.47
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऋषेः परमधार्मिकम् ।
तद्रामः प्रतिजग्राह मुनेराभरणं वरम् ॥ ७.७६.४७ ॥
Habiendo oído aquellas palabras del sabio sumamente justo, Rāma aceptó aquel excelente adorno del sabio.
7.76.48
प्रतिगृह्य ततो रामस्तदाभरणमुत्तमम् ।
आगमं तस्य दीप्तस्य प्रष्टुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७६.४८ ॥
Entonces, habiendo aceptado aquel excelente adorno, Rāma comenzó a preguntar por la venida de aquel resplandeciente.
7.76.49
अत्यद्भुतमिदं दिव्यं वपुषा युक्तमुत्तमम् ।
कथं वा भगवता प्राप्तं कुतो वा केन वा हृतम् ॥ ७.७६.४९ ॥
Esto es extraordinariamente maravilloso, divino y dotado de una forma suprema. ¿Cómo llegó a ti, o por quién, y de dónde fue tomado?
7.76.50
कुतूहलितया ब्रह्मन्पृच्छामि त्वां महायशः ।
आश्चर्याणां बहूनां हि निधिः परमको भवान् ॥ ७.७६.५० ॥
Oh brahmán, oh tú de gran renombre, por curiosidad te pregunto, pues eres el supremo tesoro de muchas maravillas.
7.76.51
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
शृणु राम यथावृत्तं पुरा त्रेतायुगे युगे ॥ ७.७६.५१ ॥
Cuando Rāma de la estirpe Kakutstha habló así, el sabio pronunció estas palabras: Escucha, Rāma, lo que sucedió antaño, en la edad de Tretā, edad tras edad.
7.76.52
रमणीयप्रदेशे ऽस्मिन् वने यद्दृष्टवानहम् ।
आश्चर्यं मे महाबाहो दानमाश्रित्य केवलम् ॥ ७.७६.५२ ॥
En el bosque de esta región deliciosa, lo que vi fue un asombro para mí, oh de brazos poderosos, apoyándome solo en la donación.