వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.76.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
अवाक्छिरास्तथाभूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.७६.१ ॥
అక్లిష్టకర్ముడైన రాముని ఆ మాటను విని, తలవంచుకొని ఇలా అన్నాడు.
7.76.2
शूद्रयोन्यां प्रसूतो ऽस्मि शम्बूको नाम नामतः ।
देवत्वं पार्थये राम सशरीरो महायशः ॥ ७.७६.२ ॥
నేను శూద్ర యోనిలో జన్మించాను; నా పేరు శంబూకుడు. ఓ రామా, మహాయశస్వీ, శరీరంతో దేవత్వాన్ని నేను కోరుతున్నాను.
7.76.3
न मिथ्या ऽहं वदे राम देवलोकजिगीषया ।
शूद्रं मां विद्धि काकुत्स्थ तप उग्रं समास्थितम् ॥ ७.७६.३ ॥
రామా, నేను అబద్ధం చెప్పడం లేదు; దేవలోకాన్ని జయించాలనే కోరికతో. కాకుత్స్థా, కఠిన తపస్సును చేపట్టిన నన్ను శూద్రుడని తెలుసుకో.
7.76.4
भाषतस्तस्य शूद्रस्य खड्गं सुरुचिरप्रभम् ।
निष्कृष्य कोशाद्विमलं शिरश्चिच्छेद राघवः ॥ ७.७६.४ ॥
ఆ శూద్రుడు మాట్లాడుతుండగా, రాఘవుడు ఒరలనుండి అందమైన, మెరిసే ఖడ్గాన్ని తీసి అతని తలను నరికాడు.
7.76.5
तस्मिञ्छूद्रे हते देवाः सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।
साधु साध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुर्मुहुर्मुहुः ॥ ७.७६.५ ॥
ఆ శూద్రుడు హతమైనప్పుడు, ఇంద్రునితో, అగ్నిని ముందుంచుకున్న దేవతలు "సాధు, సాధు" అని కాకుత్స్థుని పదేపదే ప్రశంసించారు.
7.76.6
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्दिव्यानां सुसुगन्धिनाम् ।
पुष्पाणां वायुमुक्तानां सर्वतः प्रपपात ह ॥ ७.७६.६ ॥
దివ్యమైన, అత్యంత సుగంధభరితమైన పుష్పాల మహా వర్షం కురిసింది; గాలి విడిచిన పూలు అన్ని వైపులా రాలాయి.
7.76.7
सुप्रीताश्चाब्रुवन्रामं देवाः सत्यपराक्रमम् ।
सुरकार्यमिदं सौम्य सुकृतं ते महामते ॥ ७.७६.७ ॥
అత్యంత సంతోషించిన దేవతలు సత్యపరాక్రముడైన రాముడితో ఇలా అన్నారు: "సౌమ్యా, మహామతీ, దేవకార్యాన్ని నీవు చక్కగా నెరవేర్చావు."
7.76.8
गृहाण च वरं सौम्य यत्त्वमिच्छस्यरिन्दम ।
स्वर्गभाङ्नहि शूद्रो ऽयं त्वत्कृते रघुनन्दन ॥ ७.७६.८ ॥
సౌమ్యా, నీవు ఏ వరం కోరుతావో దాన్ని స్వీకరించు, శత్రుదమనా. రఘునందనా, నీ కారణంగా ఈ శూద్రుడు స్వర్గానికి అర్హుడు కాడు.
7.76.9
देवानां भाषितं श्रुत्वा राघवः सुसमाहितः ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं सहस्राक्षं पुरन्दरम् ॥ ७.७६.९ ॥
దేవతల మాట విని, అత్యంత సమాహితుడైన రాఘవుడు చేతులు జోడించి సహస్రాక్షుడైన పురందరునితో ఈ మాట పలికాడు.
7.76.10
यदि देवाः प्रसन्ना मे द्विजपुत्रः स जीवतु ।
दिशन्तु वरमेतं मे इप्सितं परमं मम ॥ ७.७६.१० ॥
దేవతలు నా పట్ల ప్రసన్నులైతే, ఆ బ్రాహ్మణ కుమారుడు బ్రతుకుగాక. ఈ పరమాభీష్టమైన వరాన్ని నాకు ప్రసాదించండి.
7.76.11
ममापचाराद्यातो ऽसौ ब्राह्मणस्यैकपुत्रकः ।
अप्राप्तकालः कालेन नीतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.७६.११ ॥
నా అపరాధం వల్ల ఆ బ్రాహ్మణుని ఏకైక పుత్రుడు మరణించాడు. కాలం రాకముందే కాలుడు అతడిని వైవస్వతుని నివాసానికి తీసుకెళ్లాడు.
7.76.12
तं जीवयथ भद्रं वो नानृतं कर्तुमर्हथ ।
द्विजस्य संश्रुतो ऽर्थो मे जीवयिष्यामि ते सुतम् ॥ ७.७६.१२ ॥
అతడిని బ్రతికించండి, మీకు శుభం కలుగుగాక. మీరు అసత్యం చేయకూడదు. బ్రాహ్మణునికి నేను ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టడానికి, నీ కుమారుడిని బ్రతికిస్తాను.
7.76.13
राघवस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा विबुधसत्तमाः ।
प्रत्युचू राघवं प्रीता देवाः प्रीतिसमन्वितम् ॥ ७.७६.१३ ॥
రాఘవుని ఆ మాటలు విని, దేవతలలో ఉత్తములు ప్రీతితో, ప్రేమభావంతో ఉన్న రాఘవునికి ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చారు.
7.76.14
निर्वृतो भव काकुत्स्थ सो ऽस्मिन्नहनि बालकः ।
जीवितं प्राप्तवान्भूयः समेतश्चापि बन्धुभिः ॥ ७.७६.१४ ॥
కాకుత్స్థా, నిశ్చింతగా ఉండు! ఈ రోజే ఆ బాలుడు మళ్ళీ ప్రాణం పొంది, బంధువులతో కలిసాడు.
7.76.15
यस्मिन्मुहूर्ते काकुत्स्थ शूद्रो ऽयं विनिपातितः ।
तस्मिन्मुहूर्ते बालो ऽसौ जीवेन समयुज्यत ॥ ७.७६.१५ ॥
కాకుత్స్థా, ఈ శూద్రుడు ఏ క్షణంలో కూలిపడ్డాడో, అదే క్షణంలో ఆ బాలుడు ప్రాణంతో మళ్ళీ కలిసాడు.
7.76.16
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते साधु याम नरर्षभ ।
अगस्त्यस्याश्रमपदं द्रष्टुमिच्छाम राघव ॥ ७.७६.१६ ॥
నీకు శుభం కలుగుగాక, మంగళం కలుగుగాక. నరశ్రేష్ఠా, బాగు, వెళ్దాం. రాఘవా, అగస్త్యుని ఆశ్రమాన్ని చూడాలని కోరుతున్నాము.
7.76.17
तस्य दीक्षा समाप्ता हि ब्रह्मर्षेः सुमहाद्युतेः ।
द्वादशं हि गतं वर्षं जलशय्यां समासतः ॥ ७.७६.१७ ॥
ఆ మహాతేజస్వి బ్రహ్మర్షి దీక్ష పూర్తయింది; పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి; సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే ఆయన జలశయ్యా వ్రతాన్ని చేపట్టారు.
7.76.18
काकुत्स्थ तद्गमिष्यामो मुनिं समभिनन्दितुम् ।
त्वं चाप्यागच्छ भद्रं ते द्रष्टुं तमृषिसत्तमम् ॥ ७.७६.१८ ॥
కాకుత్స్థా, కాబట్టి మునిని అభినందించడానికి మేము వెళ్తాము. నీకు శుభం కలుగుగాక; నీవు కూడా రా, ఆ ఋషి శ్రేష్ఠుడిని దర్శించడానికి.
7.76.19
स तथेति प्रतिज्ञाय देवानां रघुनन्दनः ।
आरुरोह विमानं तं पुष्पकं हेमभूषितम् ॥ ७.७६.१९ ॥
అలాగే అని దేవతలకు మాట ఇచ్చిన రఘునందనుడు, బంగారంతో అలంకరించిన ఆ పుష్పక విమానం ఎక్కాడు.
7.76.20
ततो देवाः प्रयातास्ते विमानैर्बहुविस्तरैः ।
रामो ऽप्यनुजगामाशु कुम्भयोनेस्तपोवनम् ॥ ७.७६.२० ॥
అప్పుడు దేవతలు తమ అనేక విశాల విమానాలలో బయలుదేరారు; రాముడు కూడా వెంటనే కుంభయోని తపోవనం వైపు వెళ్ళాడు.
7.76.21
दृष्ट्वा तु देवान्सम्प्राप्तानगस्त्यस्तपसां निधिः ।
अर्चयामास धर्मात्मा सर्वांस्तानविशेषतः ॥ ७.७६.२१ ॥
తపస్సుల నిధి, ధర్మాత్ముడైన అగస్త్యుడు వచ్చిన దేవతలందరినీ చూసి, ఎలాంటి భేదం లేకుండా వారందరినీ పూజించాడు.
7.76.22
प्रतिगृह्य ततः पूजां सम्पूज्य च महामुनिम् ।
जग्मुस्ते त्रिदशा हृष्टा नाकपृष्ठं सहानुगैः ॥ ७.७६.२२ ॥
అప్పుడు పూజను స్వీకరించి, ఆ మహామునిని సత్కరించి, సంతోషించిన ఆ దేవతలు తమ అనుచరులతో కలిసి స్వర్గలోకానికి వెళ్లారు.
7.76.23
गतेषु तेषु काकुत्स्थः पुष्पकादवरुह्य च ।
ततो ऽभिवादयामास ह्यगस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ७.७६.२३ ॥
వారు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, కాకుత్స్థ వంశస్థుడైన రాముడు పుష్పక విమానం నుండి దిగి, ఋషిశ్రేష్ఠుడైన అగస్త్యునికి నమస్కరించాడు.
7.76.24
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
आतिथ्यं परमं प्राप्य निषसाद नराधिपः ॥ ७.७६.२४ ॥
తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న ఆ మహాత్ముడికి నమస్కరించి, ఉత్తమమైన ఆతిథ్యం పొంది ఆ నరాధిపుడు కూర్చున్నాడు.
7.76.25
तमुवाच महातेजाः कुम्भयोनिर्महातपाः ।
स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ ७.७६.२५ ॥
మహాతేజస్వి, మహాతపస్వి అయిన కుంభయోని ఆయనతో ఇలా అన్నాడు: నరశ్రేష్ఠా, నీకు స్వాగతం. రాఘవా, అదృష్టవశాత్తు నీవు వచ్చావు.
7.76.26
त्वं मे बहुमतो राम गुणैर्बहुभिरुत्तमैः ।
अतिथिः पूजनीयश्च मम नित्यं हृदि स्थितः ॥ ७.७६.२६ ॥
రామా, నీ అనేక ఉత్తమ గుణాల వల్ల నీవు నాకు ఎంతో గౌరవనీయుడవు. అతిథిగా నీవు పూజనీయుడవు; ఎల్లప్పుడూ నా హృదయంలో నిలిచి ఉన్నావు.
7.76.27
सुरा हि कथयन्ति त्वामागतं शूद्रघातिनम् ।
ब्राह्मणस्य तु धर्मेण त्वया जीवापितः सुतः ॥ ७.७६.२७ ॥
దేవతలు చెబుతున్నారు: నీవు శూద్రుడిని సంహరించినవాడిగా వచ్చావు; కాని ధర్మబద్ధంగా ఒక బ్రాహ్మణుని కుమారుని నీవు తిరిగి బ్రతికించావు.
7.76.28
उष्यतां चेह रजनी सकाशे मम राघव ।
प्रभाते पुष्पकेण त्वं गन्ता ऽसि पुरमेव हि ॥ ७.७६.२८ ॥
రాఘవా, ఇక్కడ నా దగ్గరే రాత్రి గడుపు. ఉదయం పుష్పక విమానంలో నీవు నీ నగరానికే వెళ్తావు.
7.76.29
त्वं हि नारायणः श्रीमांस्त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
त्वं प्रभुः सर्वदेवानां पुरुषस्त्वं सनातनः ॥ ७.७६.२९ ॥
నీవే శ్రీమంతుడైన నారాయణుడవు; నీలోనే సర్వమూ స్థిరమై ఉంది. నీవు సర్వదేవతలకు ప్రభువు; నీవు సనాతన పురుషుడవు.
7.76.30
इदं चाभरणं सौम्य निर्मितं विश्वकर्मणा ।
दिव्यं दिव्येन वपुषा दीप्यमानं स्वतेजसा ।
प्रतिगृह्णीष्व काकुत्स्थ मत्प्रियं कुरु राघव ॥ ७.७६.३० ॥
సౌమ్యుడా, ఈ ఆభరణం విశ్వకర్మ నిర్మించినది. ఇది దివ్యమైనది, దివ్య దేహానికి తగినది, తన స్వంత తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తోంది. కాకుత్స్థా, దీనిని స్వీకరించి నాకు ప్రియమైనది చేయి, రాఘవా.
7.76.31
दत्तस्य हि पुनर्दाने सुमहत्फलमुच्यते ।
भरणे हि भवान् शक्तः सेन्द्राणां मरुतामपि ॥ ७.७६.३१ ॥
ఇచ్చిన వస్తువును తిరిగి దానం చేయడంలో అత్యంత గొప్ప ఫలం ఉందని చెప్పబడింది; ఇంద్రునితో సహా మరుత్తులను కూడా పోషించగల సమర్థులు మీరే.
7.76.32
त्वं हि शक्तस्तारयितुं सेन्द्रानपि दिवौकसः ।
तस्मात्प्रदास्ये विधिवत्तत्प्रतीच्छ नराधिप ॥ ७.७६.३२ ॥
ఇంద్రునితో సహా దేవతలను కూడా ఉద్ధరించగల సమర్థులు మీరే; కావున ఓ నరాధిపా, నేను విధిప్రకారం దానిని మీకు ఇస్తాను, స్వీకరించండి.
7.76.33
दिव्यमाभरणं चित्रं प्रदीप्तमिव भास्करम् ॥ ७.७६.३३ ॥
ఆ దివ్యమైన, విచిత్రమైన ఆభరణం సూర్యునిలా ప్రకాశించింది.
7.76.34
अथोवाच महात्मानमिक्ष्वाकूणां महारथः ।
रामो मतिमतां श्रेष्ठः क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ ७.७६.३४ ॥
అప్పుడు ఇక్ష్వాకుల మహారథుడు, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు, క్షత్రధర్మాన్ని స్మరిస్తూ ఆ మహాత్మునితో ఇలా అన్నాడు.
7.76.35
प्रतिग्रहो ऽयं भगवन्ब्राह्मणस्याविगर्हितः ।
गृह्णीयां क्षत्रियो ऽहं वै कथं ब्राह्मणपुङ्गव ॥ ७.७६.३५ ॥
భగవంతుడా, బ్రాహ్మణుని నుండి దానం స్వీకరించడం నిందార్హం కాదు; కానీ క్షత్రియుడనైన నేను ఎలా స్వీకరించగలను, బ్రాహ్మణోత్తమా?
7.76.36
ब्राह्मणेन विशेषेण दत्तं तद्वक्तुमर्हसि ।
एवमुक्तस्तु रामेण प्रत्युवाच महानृषिः ॥ ७.७६.३६ ॥
బ్రాహ్మణుడు ఇచ్చిన దానిని ప్రత్యేకంగా (స్వీకరించవచ్చు); దాని గురించి మీరు చెప్పాలి. రాముడు ఈ విధంగా అడిగినప్పుడు మహర్షి సమాధానమిచ్చాడు.
7.76.37
आसन्कृतयुगे राम ब्रह्मभूते पुरायुगे ।
अपार्थिवाः प्रजाः सर्वाः सुराणां तु शतक्रतुः ॥ ७.७६.३७ ॥
రామా, కృతయుగంలో, బ్రహ్మచే పాలించబడిన ఆ పురాతన యుగంలో, ప్రజలందరికీ రాజు లేడు; దేవతలకు ఇంద్రుడే (రాజు).
7.76.38
ताः प्रजा देवदेवेशं राजार्थं समुपाद्रवन् ।
सुराणां स्थापितो राजा त्वया देव शतक्रतुः ॥ ७.७६.३८ ॥
ఆ ప్రజలు రాజు కోసం దేవదేవుని వద్దకు వేగంగా వెళ్లారు; “దేవా, దేవతలకు రాజుగా ఇంద్రుడిని మీరే నియమించారు” (అన్నారు).
7.76.39
प्रयच्छ नो हि लोकेश पार्थिवं नरपुङ्गवम् ।
यस्मै पूजां प्रयुञ्जाना धूतपापाश्चरेमहि ।
न वसामो विना राज्ञा एष नो निश्चयः परः ॥ ७.७६.३९ ॥
లోకేశ్వరా, నరశ్రేష్ఠుడైన ఒక రాజును మాకు ప్రసాదించుము; అతనికి పూజలు చేసి పాపరహితులుగా జీవిస్తాము. రాజు లేకుండా మేము జీవించము; ఇదే మా దృఢ నిశ్చయం.
7.76.40
प्रजानां वचनं श्रुत्वा निश्चयित्वा ऽर्थमुत्तमम् ॥ ७.७६.४० ॥
ప్రజల మాటలు విని, ఉత్తమమైన నిర్ణయం చేసి (బ్రహ్మ ముందుకు సాగాడు).
7.76.41
ततो ब्रह्मा सुरश्रेष्ठो लोकपालान्सवासवान् ।
समाहूयाब्रवीत्सर्वांस्तेजोभागान्प्रयच्छत ॥ ७.७६.४१ ॥
అప్పుడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన బ్రహ్మ, వాసవునితో కూడిన లోకపాలురను పిలిచి అందరితో ఇలా అన్నాడు: "మీ తేజస్సులో భాగాలను ఇవ్వండి."
7.76.42
ततो ददुर्लोकपालाः सर्वे भागान्स्वतेजसः ।
अक्षुपच्च ततो ब्रह्मा यतो जातः क्षुपो नृपः ॥ ७.७६.४२ ॥
అప్పుడు లోకపాలురందరూ తమ తేజస్సు భాగాలను ఇచ్చారు. తరువాత బ్రహ్మ (ఆ తేజస్సుతో) క్షుపుడు అనే రాజును సృష్టించాడు; దీనివల్ల క్షుపుడనే రాజు జన్మించాడు.
7.76.43
तं ब्रह्मा लोकपालानां सहांशैः समयोजयत् ।
ततो ददौ नृपं तासां प्रजानामीश्वरं क्षुपम् ॥ ७.७६.४३ ॥
బ్రహ్మ లోకపాలకుల అంశలతో అతనిని కలిపాడు. తర్వాత ఆయన ఆ ప్రజలకు ఈశ్వరుడైన రాజు క్షుపుడిని ప్రసాదించాడు.
7.76.44
तत्रैन्द्रेण च भागेन महीमाज्ञापयन्नृपः ।
वारुणेन तु भागेन वपुः पुष्यति पार्थिवः ॥ ७.७६.४४ ॥
ఆ రాజు ఇంద్రుని అంశతో భూమిని శాసించాడు; వరుణుని అంశతో రాజు శరీరం పుష్టిగా ఉండేది.
7.76.45
कौबेरेण तु भागेन वित्तमासां ददौ तदा ।
यस्तु याम्यो ऽभवद्भागस्तेन शास्ति स्म स प्रजाः ॥ ७.७६.४५ ॥
కుబేరుని అంశతో అతడు వారికి అప్పుడు సంపదను ఇచ్చాడు; యముని అంశంగా ఉన్నదానితో అతడు ప్రజలను పాలించాడు.
7.76.46
तत्रैन्द्रेण नरश्रेष्ठ भागेन रघुनन्दन ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते तारणार्थं मम प्रभो ॥ ७.७६.४६ ॥
నరశ్రేష్ఠా, రఘునందనా, ఇంద్రుని అంశను స్వీకరించు. నీకు మంగళం కలుగుగాక; ప్రభూ, నన్ను ఉద్ధరించడానికి.
7.76.47
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऋषेः परमधार्मिकम् ।
तद्रामः प्रतिजग्राह मुनेराभरणं वरम् ॥ ७.७६.४७ ॥
ఆ ఋషి యొక్క అత్యంత ధర్మమైన ఆ మాటను విని, రాముడు ఆ మునికి చెందిన శ్రేష్ఠమైన ఆభరణాన్ని స్వీకరించాడు.
7.76.48
प्रतिगृह्य ततो रामस्तदाभरणमुत्तमम् ।
आगमं तस्य दीप्तस्य प्रष्टुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७६.४८ ॥
అప్పుడు ఆ ఉత్తమ ఆభరణాన్ని స్వీకరించి, రాముడు ఆ తేజోవంతుని రాక గురించి అడగడం ప్రారంభించాడు.
7.76.49
अत्यद्भुतमिदं दिव्यं वपुषा युक्तमुत्तमम् ।
कथं वा भगवता प्राप्तं कुतो वा केन वा हृतम् ॥ ७.७६.४९ ॥
ఇది అత్యద్భుతమైనది, దివ్యమైనది, ఉత్తమ రూపంతో కూడినది. ఇది మీకు ఎలా లభించింది, లేదా ఎవరివల్ల, ఎక్కడినుండి అపహరించబడింది?
7.76.50
कुतूहलितया ब्रह्मन्पृच्छामि त्वां महायशः ।
आश्चर्याणां बहूनां हि निधिः परमको भवान् ॥ ७.७६.५० ॥
బ్రాహ్మణుడా, మహాయశస్వీ, కుతూహలంతో నిన్ను అడుగుతున్నాను, ఎందుకంటే నీవు అనేక ఆశ్చర్యాలకు పరమ నిధివి.
7.76.51
एवं ब्रुवति काकुत्स्थे मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत् ।
शृणु राम यथावृत्तं पुरा त्रेतायुगे युगे ॥ ७.७६.५१ ॥
కాకుత్స్థుడైన రాముడు ఇలా అనగా, ముని ఈ మాటలు చెప్పాడు: రామా, విను, పూర్వం త్రేతాయుగంలో, యుగయుగాలుగా జరిగినట్లు.
7.76.52
रमणीयप्रदेशे ऽस्मिन् वने यद्दृष्टवानहम् ।
आश्चर्यं मे महाबाहो दानमाश्रित्य केवलम् ॥ ७.७६.५२ ॥
ఈ రమణీయ ప్రదేశంలోని అడవిలో నేను చూసినది నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది, మహాబాహూ, కేవలం దానాన్ని ఆశ్రయించి.