ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.78.1
श्रुत्वा तु भाषितं वाक्यं मम राम शुभाक्षरम् ।
प्राञ्जलिः प्रत्युवाचेदं स स्वर्गी रघुनन्दन ॥ ७.७८.१ ॥
ରାମ, ମୋର ଶୁଭାକ୍ଷର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଯୋଡ଼ହାତରେ ଏହା ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ!
7.78.2
शृणु ब्रह्मन्पुरा वृत्तं ममैतत्सुखदुःखयोः ।
अनतिक्रमणीयं हि यथा पृच्छसि मां द्विज ॥ ७.७८.२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶୁଣ। ତୁମେ ପଚାରୁଥିବା ଏହା ମୋ ସୁଖଦୁଃଖର ପୁରାତନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ; ଯାହା ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜ!
7.78.3
पुरा वैदर्भको राजा पिता मम महायशाः ।
सुदेव इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ॥ ७.७८.३ ॥
ପୂର୍ବେ ବୈଦର୍ଭ ଦେଶର ରାଜା, ମୋ ପିତା, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ସୁଦେବ ନାମରେ ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।
7.78.4
तस्य पुत्रद्वयं ब्रह्मन्द्वाभ्यां स्त्रीभ्यामजायत ।
अहं श्वेत इति ख्यातो यवीयान्सुरथो ऽभवत् ॥ ७.७८.४ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଦୁଇ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲି; କନିଷ୍ଠ ସୁରଥ ହେଲେ।
7.78.5
ततः पितरि स्वर्याते पौरा मामभ्यषेचयन् ।
तत्राहं कृतवान्राज्यं धर्म्यं च सुसमाहितः ॥ ७.७८.५ ॥
ତା'ପରେ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗ ଯିବାରୁ ନଗରବାସୀମାନେ ମୋତେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ସେଠାରେ ମୁଁ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇଲି।
7.78.6
एवं वर्षसहस्राणि समतीतानि सुव्रत ।
राज्यं कारयतो ब्रह्मन्प्रजा धर्मेण रक्षतः ॥ ७.७८.६ ॥
ହେ ସୁବ୍ରତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହିପରି ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
7.78.7
सो ऽहं निमित्ते कस्मिंश्चिद्विज्ञातायुर्द्विजोत्तम ।
कालधर्मं हृदि न्यस्य ततो वनमुपागमम् ॥ ७.७८.७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, କୌଣସି ନିମିତ୍ତରେ ମୋର ଆୟୁଷ ସମାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଜାଣି କାଳଧର୍ମ (ମୃତ୍ୟୁ) କୁ ହୃଦୟରେ ରଖି ମୁଁ ବନକୁ ଗଲି।
7.78.8
सो ऽहं वनमिदं दुर्गं मृगपक्षिविवर्जितम् ।
तपश्चर्तुं प्रविष्टो ऽस्मि समीपे सरसः शुभे ॥ ७.७८.८ ॥
ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀବିହୀନ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନରେ, ତପସ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ, ଏକ ଶୁଭ ସରୋବର ନିକଟରେ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କଲି।
7.78.9
भ्रातरं सुरथं राज्ये ह्यभिषिच्य महीपतिम् ।
इदं सरः समासाद्य तपस्तप्तं मया चिरम् ॥ ७.७८.९ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ଭାଇ ସୁରଥଙ୍କୁ ମହୀପତି ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରି, ଏହି ସରୋବରରେ ପହଞ୍ଚି ମୁଁ ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା କଲି।
7.78.10
सो ऽहं वर्षसहस्राणि तपस्त्रीणि महावने ।
तप्त्वा सुदुष्करं प्राप्तो ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ॥ ७.७८.१० ॥
ଏହି ମହାବନରେ ତିନି ହଜାର ବର୍ଷ ଅତି ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟା କରି ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଇଲି।
7.78.11
तस्य मे स्वर्गभूतस्य क्षुत्पिपासे द्विजोत्तम ।
बाधेते परमोदार ततो ऽहं व्यथितेन्द्रियः ।
गत्वा त्रिभुवनश्रेष्ठं पितामहमुवाच ह ॥ ७.७८.११ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସ୍ୱର୍ଗସଦୃଶ ସେହି ଲୋକରେ ମୋତେ କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣା ପୀଡ଼ିତ କଲା; ହେ ପରମ ଉଦାର, ତେବେ ମୋ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟଥିତ ହେଲା, ଏବଂ ମୁଁ ତ୍ରିଭୁବନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତାମହଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲି।
7.78.12
भगवन्ब्रह्मलोको ऽयं क्षुत्पिपासाविवर्जितः ।
कस्यायं कर्मणः पाकः क्षुत्पिपासानुगो ह्यहम् ॥ ७.७८.१२ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମଲୋକ କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାରହିତ; ତଥାପି ମୁଁ କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାର ଅନୁଗମନକାରୀ — ଏହା କେଉଁ କର୍ମର ଫଳ?
7.78.13
आहारः कश्च मे देव तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ ७.७८.१३ ॥
ହେ ଦେବ, ହେ ପିତାମହ, ମୋ ଆହାର କଣ? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
7.78.14
पितामहस्तु मामाह तवाहारः सुदेवज ।
स्वादूनि स्वानि मांसानि तानि भक्षय नित्यशः ॥ ७.७८.१४ ॥
ପିତାମହ ମୋତେ କହିଲେ, 'ହେ ସୁଦେବଜ, ତୁମ ଆହାର ଏହା। ନିଜ ସୁସ୍ୱାଦୁ ମାଂସ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ଷଣ କର।'
7.78.15
स्वशरीरं त्वया पुष्टं कुर्वता तप उत्तमम् ।
अनुप्तं रोहते श्वेत न कदाचिन्महामते ॥ ७.७८.१५ ॥
ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରି ତୁମେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୁଷ୍ଟ କରିଛ। ହେ ଶ୍ୱେତ, ହେ ମହାମତି, ନ ବୁଣାଯାଇଥିବା ଜିନିଷ କେବେ ବି ବଢ଼େ ନାହିଁ।
7.78.16
तृप्तिर्न ते ऽस्ति सूक्ष्मा ऽपि वने सत्वनिषेविते ।
पुरा तु भिक्षमाणाय भिक्षा वै यतये नृप ।
न हि दत्ता त्वयेन्द्राभ यस्मादतिथये ऽपि वै ॥ ७.७८.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରାଣୀପୂର୍ଣ୍ଣ ବନରେ ତୁମର ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ନାହିଁ। ପୂର୍ବରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଯତିଙ୍କୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ, ତୁମେ ଭିକ୍ଷା ଦେଇନ ଥିଲ; ଅତିଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଇନଥିଲ।
7.78.17
दत्तं न ते ऽस्ति सूक्ष्मो ऽपि तप एव निषेवसे ।
तेन स्वर्गगतो वत्स बाध्यसे क्षुत्पिपासया ॥ ७.७८.१७ ॥
ତୁମେ ଅଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିନ; କେବଳ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ତେଣୁ, ହେ ବତ୍ସ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛ।
7.78.18
स त्वं सुपुष्टमाहारैः स्वशरीरमनुत्तमम् ।
भक्षयित्वामृतरसं तेन तृप्तिर्भविष्यति ॥ ७.७८.१८ ॥
ତୁମେ ନିଜ ଉତ୍ତମ ଶରୀର, ଯାହା ଆହାରରେ ସୁପୁଷ୍ଟ, ଭକ୍ଷଣ କରି ଅମୃତରସ ପାଇବ; ତାହାଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହେବ।
7.78.19
यदा तु तद्वनं श्वेत अगस्त्यः सुमहानृषिः ।
आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा कृच्छ्राद्विमोक्ष्यते ॥ ७.७८.१९ ॥
ହେ ଶ୍ବେତ, ସେହି ବନକୁ ମହାଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଆସିବେ ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଏ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
7.78.20
स हि तारयितुं सौम्य शक्तः सुरगणानपि ।
किं पुनस्त्वां महाबाहो क्षुत्पिपासावशं गतम् ॥ ७.७८.२० ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; ତେବେ ହେ ମହାବାହୁ, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷ୍ଣାର ବଶୀଭୂତ ତୁମକୁ ତ ଆହୁରି!
7.78.21
सो ऽहं भगवतः श्रुत्वा देवदेवस्य निश्चयम् ।
आहारं गर्हितं स्वशरीरं द्विजोत्तम ॥ ७.७८.२१ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଭଗବାନ ଦେବଦେବଙ୍କ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣି, ମୁଁ ନିନ୍ଦନୀୟ ଆହାର, ନିଜ ଶରୀରକୁ—
7.78.22
बहून्वर्षगणान्ब्रह्मन्भुज्यमानमिदं मया ।
क्षयं नाभ्येति ब्रह्मर्षे तृप्तिश्चापि ममोत्तमा ॥ ७.७८.२२ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଉଛି; ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଏହା କ୍ଷୟ ହେଉ ନାହିଁ; ମୋର ଉତ୍ତମ ତୃପ୍ତି ମଧ୍ୟ ହେଉ ନାହିଁ।
7.78.23
तस्य मे कृच्छ्रभूतस्य कृच्छ्रादस्माद्विमोचय ।
अन्येषां न गतिर्ह्यत्र कुम्भयोनिमृते द्विजम् ॥ ७.७८.२३ ॥
କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୋତେ ଏ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ; ଏଠାରେ କୁମ୍ଭଯୋନି ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ବିନା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଶରଣ ନାହିଁ।
7.78.24
इदमाभरणं सौम्य तारणार्थं द्विजोत्तम ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.७८.२४ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହି ଅଳଙ୍କାର ମୋ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଆପଣ କୃପା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
7.78.25
इदं तावत्सुवर्णं च धनं वस्त्राणि च द्विज ।
भक्ष्यं भोज्यं च ब्रह्मर्षे ददात्याभरणानि च ॥ ७.७८.२५ ॥
ଏହି ସୁନା, ଧନ ଓ ବସ୍ତ୍ର, ହେ ଦ୍ୱିଜ; ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାରମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ମୁଁ ଦେଉଛି।
7.78.26
सर्वान्कामान्प्रयच्छामि भोगांश्च मुनिपुङ्गव ।
तारणे भगवन्मह्यं प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.७८.२६ ॥
ସମସ୍ତ କାମନା ଓ ଭୋଗ ମୁଁ ଦେବି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ହେ ଭଗବାନ, ଏହି ତାରଣ ବିଷୟରେ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
7.78.27
तस्याहं स्वर्गिणो वाक्यं श्रुत्वा दुःखसमन्वितम् ।
तारणायोपजग्राह तदाभरणमुत्तमम् ॥ ७.७८.२७ ॥
ସ୍ୱର୍ଗଗତ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ମୁଁ ସେହି ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାର ଗ୍ରହଣ କଲି।
7.78.28
मया प्रतिगृहीते तु तस्मिन्नाभरणे शुभे ।
मानुषः पूर्वको देहो राजर्षेर्विननाश ह ॥ ७.७८.२८ ॥
ମୁଁ ସେହି ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିବା ମାତ୍ରେ, ସେହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ପୂର୍ବ ମାନବଦେହ ବିନଷ୍ଟ ହେଲା।
7.78.29
प्रनष्टे तु शरीरे ऽसौ राजर्षिः परया मुदा ।
तृप्तः प्रमुदितो राजा जगाम त्रिदिवं सुखम् ॥ ७.७८.२९ ॥
ସେହି ଶରୀର ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ସେ ରାଜର୍ଷି ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ତୃପ୍ତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସୁଖରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗଲେ।
7.78.30
तेनेदं शक्रतुल्येन दिव्यमाभरणं मम ।
तस्मिन्निमित्ते काकुत्स्थ दत्तमद्भुतदर्शनम् ॥ ७.७८.३० ॥
ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ସେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ମୋତେ ଦେଲେ; ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ସେହି ଅବସରରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନୀୟ ଅଳଙ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା।