वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.82.1
ऋषेर्वचनमाज्ञाय रामः सन्ध्यामुपासितुम् ।
उपाक्रमत्सरः पुण्यमप्सरोगणसेवितम् ॥ ७.८२.१ ॥
ऋषींचे वचन जाणून राम संध्योपासनेसाठी अप्सरांच्या समूहांनी सेविलेल्या पवित्र सरोवराकडे निघाले.
7.82.2
तत्रोदकमुपस्पृश्य सन्ध्यामन्वास्य पश्चिमाम् ।
आश्रमं प्राविशद्रामः कुम्भयोनेर्महात्मनः ॥ ७.८२.२ ॥
तेथे पाण्याने आचमन करून, सायंसंध्या पूर्ण करून राम कुंभयोनी महात्मा अगस्त्यांच्या आश्रमात प्रविष्ट झाले.
7.82.3
तस्यागस्त्यो बहुगुणं कन्दमूलं तथौषधिम् ।
शाल्यादीनि पवित्राणि भोजनार्थमकल्पयत् ॥ ७.८२.३ ॥
अगस्त्यांनी त्यांच्या भोजनासाठी अनेक गुणांनी युक्त कंदमुळे, औषधी वनस्पती आणि शालि इत्यादी पवित्र धान्य सिद्ध करविले.
7.82.4
स भुक्तवान्नरश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।
प्रीतश्च परितुष्टश्च तां रात्रिं समुपाविशत् ॥ ७.८२.४ ॥
नरश्रेष्ठ राम त्या अमृततुल्य अन्नाचे भोजन करून आनंदित आणि पूर्ण समाधानी झाले, आणि ती रात्र तेथेच राहिले.
7.82.5
प्रभाते काल्यमुत्थाय कृत्वा ऽ ऽह्निकमरिन्दमः ।
ऋषिं समुपचक्राम गमनाय रघूत्तमः ॥ ७.८२.५ ॥
पहाटे उठून नित्यकर्म करून शत्रुदमन रघुश्रेष्ठ राम प्रस्थानासाठी ऋषींजवळ गेले.
7.82.6
अभिवाद्याब्रवीद्रामो महर्षिं कुम्भसम्भवम् ।
आपृच्छे स्वां पुरीं गन्तुं मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ ७.८२.६ ॥
नमस्कार करून राम महर्षी कुंभसंभवांना म्हणाले, "मी माझ्या नगरीला परत जाण्यासाठी निरोप मागतो; मला अनुमती द्यावी."
7.82.7
धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि दर्शनेन महात्मनः ।
द्रष्टुं चैवागमिष्यामि पावनार्थमिहात्मनः ॥ ७.८२.७ ॥
मी धन्य आहे; या महात्म्याच्या दर्शनाने मी अनुगृहीत झालो आहे. स्वतःला पावन करण्यासाठी मी पुन्हा येथे दर्शनास येईन.
7.82.8
तथा वदति काकुत्स्थे वाक्यमद्भुतदर्शनम् ।
उवाच परमप्रीतो धर्मनेत्रस्तपोधनः ॥ ७.८२.८ ॥
काकुत्स्थ राम असे अद्भुत वचन बोलत असताना, धर्म हेच ज्याचे नेत्र आहेत असे ते तपोधन अत्यंत प्रसन्न होऊन म्हणाले.
7.82.9
अत्यद्भुतमिदं वाक्यं तव राम शुभाक्षरम् ।
पावनः सर्वभूतानां त्वमेव रघुनन्दन ॥ ७.८२.९ ॥
हे राम! तुझे हे वचन अत्यंत अद्भुत आणि शुभाक्षरांनी युक्त आहे. हे रघुनंदना! सर्व भूतांना पावन करणारा तूच आहेस.
7.82.10
मुहूर्तमपि राम त्वां ये च पश्यन्ति केचन ।
पाविताः स्वर्गभूताश्च पूज्यास्ते सर्वदैवतैः ॥ ७.८२.१० ॥
हे राम! जे कोणी तुला क्षणभरही पाहतात, ते पावन होऊन स्वर्गयोग्य बनतात आणि सर्व देवतांनी पूजनीय होतात.
7.82.11
ये च त्वां घोरचक्षुर्भिः पश्यन्ति प्राणिनो भुवि ।
हतास्ते यमदण्डेन सद्यो निरयगामिनः ॥ ७.८२.११ ॥
पृथ्वीवर जे प्राणी तुला क्रूर दृष्टीने पाहतात, ते यमदंडाने तत्काळ मारले जाऊन नरकात जातात.
7.82.12
ईदृशस्त्वं रघुश्रेष्ठ पावनः सर्वदेहिनाम् ।
भुवि त्वां कथयन्तो ऽपि सिद्धिमेष्यन्ति राघव ॥ ७.८२.१२ ॥
हे रघुश्रेष्ठा! तू असाच आहेस, सर्व देहधारींना पावन करणारा. हे राघवा! पृथ्वीवर तुझी कथा सांगणारेही सिद्धी मिळवतील.
7.82.13
गच्छ चारिष्टमव्याग्रः पन्थानमकुतोभयम् ।
प्रशाधि राज्यं धर्मेण गतिर्हि जगतो भवान् ॥ ७.८२.१३ ॥
तू शांत मनाने, निर्भय मार्गाने सुखरूप जा. धर्माने राज्यावर शासन कर, कारण तूच जगताचा आधार आहेस.
7.82.14
एवमुक्तस्तु मुनिना प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः ।
अभ्यवादयत प्राज्ञस्तमृषिं पुण्यशालिनम् ॥ ७.८२.१४ ॥
मुनींनी असे सांगितल्यावर, हात जोडलेल्या त्या विनम्र आणि प्राज्ञ राजाने त्या पुण्यवान ऋषींना नमस्कार केला.
7.82.15
अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं तांश्च सर्वांस्तपोधनान् ।
अध्यारोहत्तदव्यग्रः पुष्पकं हेमभूषितम् ॥ ७.८२.१५ ॥
मुनिश्रेष्ठ आणि त्या सर्व तपोधन ऋषींना नमस्कार करून, तो शांत राजा सोन्याने सजवलेल्या पुष्पक विमानावर आरूढ झाला.
7.82.16
तं प्रयान्तं मुनिगणा ह्याशीर्वादैः समन्ततः ।
अपूजयन्महेन्द्राभं सहस्राक्षमिवामराः ॥ ७.८२.१६ ॥
तो प्रस्थान करत असताना मुनिगणांनी चहूबाजूंनी आशीर्वादांनी त्याची पूजा केली — देव ज्याप्रमाणे सहस्राक्ष इंद्राची पूजा करतात, महेंद्रासारख्या तेजस्वी त्याची.
7.82.17
स्वस्थः स ददृशे रामः पुष्पके हेमभूषिते ।
शशी मेघसमीपस्थो यथा जलधरागमे ॥ ७.८२.१७ ॥
शांत चित्ताचा राम सोन्याने सजलेल्या पुष्पक विमानावर दिसला; पावसाच्या आगमनी मेघांजवळ असलेल्या चंद्राप्रमाणे.
7.82.18
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते पूज्यमानस्ततस्ततः ।
अयोध्यां प्राप्य काकुत्स्थो मध्यकक्ष्यामवारुहत् ॥ ७.८२.१८ ॥
मग दुपारच्या सुमारास, सर्वत्र पूजिला जात असलेला काकुत्स्थ राम अयोध्येस पोहोचला आणि मध्य अंगणात उतरला.
7.82.19
ततो विसृज्य रुचिरं पुष्पकं कामगामि तत् ।
विसर्जयित्वा गच्छेति स्वस्ति ते ऽस्त्विति च प्रभुः ॥ ७.८२.१९ ॥
नंतर इच्छेप्रमाणे जाऊ शकणाऱ्या त्या सुंदर पुष्पक विमानाला निरोप देऊन, 'जा, तुझे कल्याण असो' असे म्हणून प्रभूंनी त्याला पाठवले.
7.82.20
कक्षान्तरविनिक्षिप्तं द्वास्स्थं रामो ऽब्रवीद्वचः ।
लक्ष्मणं भरतं चैव गत्वा तौ लघुविक्रमौ ॥
ममागमनमाख्याय शब्दापयत मा चिरम् ॥ ७.८२.२० ॥
दुसऱ्या दालनात दारात उभ्या असलेल्या द्वारपालाला राम म्हणाला: 'वेगवान पराक्रमी लक्ष्मण आणि भरत यांच्याकडे जाऊन माझ्या आगमनाची वार्ता सांगून त्यांना विलंब न करता बोलावून आण.'