ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.87.1
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणेनोक्तं वाक्यं वाक्यविशारदः ।
प्रत्युवाच महातेजाः प्रहसन्राघवो वचः ॥ ७.८७.१ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಘವನು ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
7.87.2
एवमेव नरश्रेष्ठ यथा वदसि लक्ष्मण ।
वृत्रघातमशेषेण वाजिमेधफलं च यत् ॥ ७.८७.२ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದೆ — ವೃತ್ರನ ವಧೆಯೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ.
7.87.3
श्रूयते हि पुरा सौम्य कर्दमस्य प्रजापतेः ।
पुत्रो बाह्लीश्वरः श्रीमानिलो नाम महाशयाः ॥ ७.८७.३ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ಹಿಂದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕರ್ದಮನ ಮಗನೂ ಬಾಹ್ಲೀಕರ ಒಡೆಯನೂ ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಆದ ಇಳ ಎಂಬವನಿದ್ದನೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನು ಮಹಾಸಂಕಲ್ಪವುಳ್ಳವನು.
7.87.4
स राजा पृथिवीं सर्वां वशे कृत्वा सुधार्मिकः ।
राज्यं चैव नरव्याघ्र पुत्रवत्पर्यपालयत् ॥ ७.८७.४ ॥
ಆ ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದನು.
7.87.5
सुरैश्च परमोदारैर्दैतेयैश्च महाधनैः ।
नागराक्षसगन्धर्वैर्यक्षैश्च सुमहात्मभिः ॥ ७.८७.५ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ, ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರರಾದ ದೈತ್ಯರಿಂದಲೂ, ಮಹಾಧನಿಕರಾದ ನಾಗ, ರಾಕ್ಷಸ, ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರಿಂದಲೂ — ಈ ಮಹಾತ್ಮರೆಲ್ಲರಿಂದ.
7.87.6
पूज्यते नित्यशः सौम्य भयार्तै रघुनन्दन ।
अबिभ्यंश्च त्रयो लोकाः सरोषस्य महात्मनः ॥ ७.८७.६ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ರಘುನಂದನನೇ, ಭಯಪೀಡಿತರಿಂದ ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಕೋಪವುಳ್ಳ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಭಯಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
7.87.7
स राजा तादृशो ह्यासीद्धर्मे वीर्ये च निष्ठितः ।
बुद्ध्या च परमोदारो बाह्लीकेशो महायशाः ॥ ७.८७.७ ॥
ಆ ರಾಜನು ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು; ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರನು, ಬಾಹ್ಲೀಕದ ಒಡೆಯ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ.
7.87.8
स प्रचक्रे महाबाहुर्मृगयां रुचिरे वने ।
चैत्रे मनोरमे मासि सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.८७.८ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಮನೋಹರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
7.87.9
प्रजघ्ने च नृपो ऽरण्ये मृगाञ्छतसहस्रशः ।
हत्वैव तृप्तिर्नाभूच्च राज्ञस्तस्य महात्मनः ॥ ७.८७.९ ॥
ಆ ರಾಜನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು; ಕೊಂದರೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.
7.87.10
नानामृगाणामयुतं वध्यमानं महात्मना ।
यत्र जातो माहासेनस्तं देशमुपचक्रमे ॥ ७.८७.१० ॥
ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಜಿಂಕೆಗಳ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವಧೆಯಾಯಿತು; ಮಹಾಸೇನ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ) ಜನಿಸಿದ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಅವನು ಸಾಗಿದನು.
7.87.11
तस्मिन्प्रदेशे देवेश शैलराजसुतां हरः ।
रमयामास दुर्धर्षः सर्वैरनुचरैः सह ॥ ७.८७.११ ॥
ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇವೇಶ ಹರನು, ಅಜೇಯನು, ಎಲ್ಲ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಶೈಲರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ರಮಿಸಿದನು.
7.87.12
कृत्वा स्त्रीरूपमात्मानमुमेशो गोपतिध्वजः ।
देव्याः प्रियचिकीर्षुः संस्तस्मिन्पर्वतनिर्झरे ॥ ७.८७.१२ ॥
ಉಮಾಪತಿ, ಗೂಳಿಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನು, ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬೇಕೆಂದು ಆ ಪರ್ವತ ಝರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.
7.87.13
ये तु तत्र वनोद्देशे सत्त्वाः पुरुषवादिनः ।
वृक्षाः पुरुषनामानस्ते ऽभवन् स्त्रीजनास्तदा ॥ ७.८७.१३ ॥
ಆ ವನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಚಕವಾಗಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷ ನಾಮಗಳಿದ್ದ ಮರಗಳು ಆಗ ಸ್ತ್ರೀಯರಾದವು.
7.87.14
यच्च किञ्चन तत्सर्वं नारीसञ्ज्ञं बभूव ह ।
एतस्मिन्नन्तरे राजा स इलः कर्दमात्मजः ।
निघ्नन्मृगसहस्राणि तं देशमुपचक्रमे ॥ ७.८७.१४ ॥
ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ತ್ರೀವಾಚಕ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ನಡುವೆ ಕರ್ದಮನ ಮಗನಾದ ರಾಜ ಇಲನು ಸಾವಿರಾರು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
7.87.15
स दृष्ट्वा स्त्रीकृतं सर्वं सव्यालमृगपक्षकम् ।
आत्मनं स्त्रीकृतं चैव सानुगं रघुनन्दन ॥ ७.८७.१५ ॥
ಓ ರಘುನಂದನ, ಸರ್ಪ, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ತ್ರೀರೂಪವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ತನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನ ಅನುಚರರನ್ನೂ ಸ್ತ್ರೀರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡನು.
7.87.16
तस्य दुःखं महच्चासीद्दृष्ट्वा ऽ ऽत्मानं तथागतम् ।
उमापतेश्च तत्कर्म ज्ञात्वा त्रासमुपागमत् ॥ ७.८७.१६ ॥
ತಾನೇ ಹಾಗೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನಿಗೆ ಮಹಾ ದುಃಖವಾಯಿತು. ಉಮಾಪತಿಯ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನು ಭಯಗೊಂಡನು.
7.87.17
ततो देवं महात्मानं शितिकण्ठं कपर्दिनम् ।
जगाम शरणं राजा सभृत्यबलवाहनः ॥ ७.८७.१७ ॥
ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ನೀಲಕಂಠ, ಜಟಾಧಾರಿ ದೇವನ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕನು.
7.87.18
ततः प्रहस्य वरदः सह देव्या महेश्वरः ।
प्रजापतिसुतं वाक्यमुवाच वरदः स्वयम् ॥ ७.८७.१८ ॥
ಆಗ ವರದಾತ ಮಹೇಶ್ವರನು ದೇವಿಯೊಡನೆ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.87.19
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ राजर्षे कार्दमेय महाबल ।
पुरुषत्वमृते सौम्य वरं वरय सुव्रत ॥ ७.८७.१९ ॥
ಏಳು, ಏಳು, ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಕರ್ದಮನ ಮಗನೇ, ಮಹಾಬಲನೇ. ಸೌಮ್ಯನೇ, ಸುವ್ರತನೇ, ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಕೇಳು.
7.87.20
ततः स राजा दुःखार्तः प्रत्याख्यातो महात्मना ।
न च जग्राह स्त्रीभूतो वरमन्यं सुरोत्तमात् ॥ ७.८७.२० ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು. ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ತ್ರೀಯಾದ ಕಾರಣ ದೇವೋತ್ತಮನಿಂದ ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಅವನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
7.87.21
ततः शोकेन महता शैलराजसुतां नृपः ।
प्रणिपत्य ह्युमां देवीं सर्वेणैवान्तरात्मना ॥ ७.८७.२१ ॥
ಆಗ ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದ ಆ ರಾಜನು, ಪರ್ವತರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ದೇವಿ ಉಮೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
7.87.22
ईशे वराणां वरदे लोकानामसि भामिनी ।
अमोघदर्शने देवी भज सौम्येन चक्षुषा ॥ ७.८७.२२ ॥
ನೀನು ವರಗಳಿಗೆ ಒಡತಿ, ವರ ನೀಡುವವಳು, ಲೋಕಗಳ ಒಡತಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಭಾಮಿನಿ, ಅಮೋಘ ದರ್ಶನೆಯಾದ ದೇವಿ, ಸೌಮ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರುಣಿಸು.
7.87.23
हृद्गतं तस्य राजर्षेर्विज्ञाय हरसन्निधौ ।
प्रत्युवाच शुभं वाक्यं देवी रुद्रस्य संमता ॥ ७.८७.२३ ॥
ಹರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಹೃದಯದ ಮಾತನ್ನು ತಿಳಿದು, ರುದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ದೇವಿ ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದಳು.
7.87.24
अर्धस्य देवो वरदो वरार्धस्य तव ह्यहम् ।
तस्मादर्धं गृहाण त्वं स्त्रीपुंसोर्यावदिच्छसि ॥ ७.८७.२४ ॥
ಅರ್ಧ ವರದ ದೇವರು ವರದಾತ ಶಿವನು; ನಿನ್ನ ವರದ ಅರ್ಧವನ್ನು ನಾನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅರ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಯಸಿದಷ್ಟು.
7.87.25
तदद्भुततरं श्रुत्वा देव्या वरमनुत्तमम् ।
सम्प्रहृष्टमना भूत्वा राजा वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ७.८७.२५ ॥
ದೇವಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.87.26
यदि देवि प्रसन्ना मे रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
मासं स्त्रीत्वमुपासित्वा मासं स्यां पुरुषः पुनः ॥ ७.८७.२६ ॥
ಓ ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನನಾಗಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪುರುಷನಾಗಿರುವೆನು.
7.87.27
ईप्सितं तस्य विज्ञाय देवी सुरुचिरानना ।
प्रत्युवाच शुभं वाक्यमेवमेव भविष्यति ॥ ७.८७.२७ ॥
ಅವನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಸುಂದರ ಮುಖದ ದೇವಿ ಶುಭವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: "ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು."
7.87.28
राजन्पुरुषभूतस्त्वं स्त्रीभावं न स्मरिष्यसि ।
स्त्रीभूतश्च परं मासं न स्मरिष्यसि पौरुषम् ॥ ७.८७.२८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಪುರುಷನಾಗಿರುವಾಗ ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
7.87.29
एवं स राजा पुरुषो मासं भूत्वाथ कार्दमिः ।
त्रैलोक्यसुन्दरी नारी मासमेकमिला ऽभवत् ॥ ७.८७.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ರಾಜನು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಪುರುಷನಾದನು; ನಂತರ ಕರ್ದಮನ ಮಗ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಸುಂದರಿಯಾದ ಇಳೆ ಎಂಬ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಇದ್ದನು.