Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.9.1

कस्यचित्त्वथ कालस्य सुमाली नाम राक्षसः ।
रसातलान्मर्त्यलोकं सर्वं वै विचचार ह ॥ ७.९.१ ॥

କିଛି ସମୟ ପରେ ସୁମାଳୀ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ରସାତଳରୁ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କଲା।

7.9.2

नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ।
कन्यां दुहितरं गृह्य विना पद्ममिव श्रियम् ॥ ७.९.२ ॥

ନୀଳମେଘ ସଦୃଶ, ତପ୍ତ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ସେ, ପଦ୍ମରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ଗଲା।

7.9.3

राक्षसेन्द्रः स तु तदा विचरन्वै महीतलम् ।
तदापश्यत्स गच्छन्तं पुष्पकेण धनेश्वरम् ॥ ७.९.३ ॥

ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଯାଉଥିବା ଧନେଶ୍ୱର କୁବେରଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।

7.9.4

गच्छन्तं पितरं द्रष्टुं पुलस्त्यतनयं विभुम् ।
तं दृष्ट्वा ऽमरसङ्काशं स्वच्छन्दं तपनोपमम् ॥ ७.९.४ ॥

ପିତା ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିବା ପୁଲସ୍ତ୍ୟପୁତ୍ର ସେହି ସମର୍ଥ କୁବେରଙ୍କୁ, ଦେବତା ପରି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ଦେଖି...

7.9.5

रसातलं प्रविष्टः सन्मर्त्यलोकात्सविस्मयः ।
इत्येवं चिन्तयामास राक्षसानां महामतिः ॥ ७.९.५ ॥

ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକରୁ ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାମତି ସେ ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କଲା।

7.9.6

किं कृतं श्रेय इत्येवं वर्धेमहि कथं वयम् ।
अथाब्रवीत्सुतां रक्षः कैकसीं नाम नामतः ॥ ७.९.६ ॥

'ଆମର କଲ୍ୟାଣ କିଏ? ଆମେ କିପରି ବଢ଼ିବା?' ଏହିପରି ଭାବି ସେ ରାକ୍ଷସ କୈକସୀ ନାମକ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ କହିଲା।

7.9.7

पुत्रि प्रदानकालो ऽयं यौवनं व्यतिवर्तते ।
प्रत्याख्यानाच्च भीतैस्त्वं न वरैः प्रतिगृह्यसे ॥ ७.९.७ ॥

ଝିଅ, ଏହା ବିବାହର ସମୟ; ତୁମ ଯୌବନ ବିତିଯାଉଛି। ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନର ଭୟରେ ବର ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାଁନ୍ତି।

7.9.8

त्वत्कृते च वयं सर्वे यन्त्रिता धर्मबुद्धयः ।
त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके ।
कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.९.८ ॥

ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଛୁ। ତୁମେ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା, ଝିଅ, ସାକ୍ଷାତ୍ ଶ୍ରୀ ପରି। ମାନ ଇଚ୍ଛୁକ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କନ୍ୟାର ପିତା ହେବା ଦୁଃଖର।

7.9.9

न ज्ञायते च कः कन्यां वरयेदिति कन्यके ॥ ७.९.९ ॥

କନ୍ୟା, କିଏ କନ୍ୟାକୁ ବରଣ କରିବ ତାହା ଜଣାପଡ଼ୁନାହିଁ।

7.9.10

त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके ।
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते ।
कुलत्रयं सदा कन्या संशये स्थाप्य तिष्ठति ॥ ७.९.१० ॥

ତୁମେ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନା, ଝିଅ, ସାକ୍ଷାତ୍ ଶ୍ରୀ ପରି। ମାତୃକୁଳ ଓ ପିତୃକୁଳ ଯେଉଁଠାରେ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ କନ୍ୟା ସଦା ତିନି କୁଳକୁ ସଂଶୟରେ ରଖି ଠିଆ ହୁଏ।

7.9.11

सा त्वं मुनिवरं श्रेष्ठं प्रजापतिकुलोद्भवम् ।
भज विश्रवसं पुत्रि पौलस्त्यं वरय स्वयम् ॥ ७.९.११ ॥

ତେଣୁ ଝିଅ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କୁଳରେ ଜାତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ରବସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ତୁମେ ନିଜେ ବରଣ କର।

7.9.12

ईदृशास्ते भविष्यन्ति पुत्राः पुत्रि न संशयः ।
तेजसा भास्करसमो यादृशो ऽयं धनेश्वरः ॥ ७.९.१२ ॥

ଝିଅ, ତୁମକୁ ଏହିପରି ପୁତ୍ରମାନେ ହେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଏହି ଧନେଶ୍ୱର ପରି।

7.9.13

सा तु तद्वचनं श्रुत्वा कन्यका पितृगौरवात् ।
तत्रोपागम्य सा तस्थौ विश्रवा यत्र तप्यते ॥ ७.९.१३ ॥

ସେହି କନ୍ୟା ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ପିତାଙ୍କ ଗୌରବ ପାଇଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ରବା ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଠିଆ ହେଲା।

7.9.14

एतस्मिन्नन्तरे राम पुलस्त्यतनयो द्विजः ।
अग्निहोत्रमुपातिष्ठच्चतुर्थ इव पावकः ॥ ७.९.१४ ॥

ହେ ରାମ, ଏହି ସମୟରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ଦ୍ୱିଜ ଚତୁର୍ଥ ଅଗ୍ନି ପରି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

7.9.15

अविचिन्त्य तु तां वेलां दारुणां पितृगौरवात् ।
उपसृत्याग्रतस्तस्य चरणाधोमुखी स्थिता ।
विलिखन्ती मुहुर्भूमिमङ्गुष्ठाग्रेण भामिनी ॥ ७.९.१५ ॥

ପିତାଙ୍କ ଗୌରବ ପାଇଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ସମୟକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି, ସେହି ଭାମିନୀ ତାଙ୍କ ଆଗକୁ ଯାଇ, ଚରଣ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲା, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଭୂମି ଖୋଳୁଥିଲା।

7.9.16

स तु तां वीक्ष्य सुश्रोणीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।
अब्रवीत्परमोदारो दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ७.९.१६ ॥

ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖ ଥିବା, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ପରମ ଉଦାର ସେ କହିଲେ।

7.9.17

भद्रे कस्यासि दुहिता कुतो वा त्वमिहागता ।
किं कार्यं कस्य वा हेतोस्तत्त्वतो ब्रूहि शोभने ॥ ७.९.१७ ॥

ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁଠାରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ବା କାହାର କାରଣରୁ ଆସିଛ? ହେ ଶୋଭନେ, ସତ୍ୟ କୁହ।

7.9.18

एवमुक्ता तु सा कन्या कृताञ्जलिरथाब्रवीत् ।
आत्मप्रभावेण मुने ज्ञातुमर्हसि मे मतम् ॥ ७.९.१८ ॥

ଏପରି ପଚରାଯିବା ପରେ ସେହି କନ୍ୟା କରଯୋଡ଼ି କହିଲା: ହେ ମୁନି, ଆପଣ ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ ମୋ ମନର ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣିପାରିବେ।

7.9.19

किं तु मां विद्धि ब्रह्मर्षे शासनात्पितुरागताम् ।
कैकसी नाम नाम्नाहं शेषं त्वं ज्ञातुमर्हसि ॥ ७.९.१९ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆସିଥିବା ମୋତେ ଜାଣନ୍ତୁ। ମୋ ନାମ କୈକସୀ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଆପଣ ଜାଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

7.9.20

स तु गत्वा मुनिर्ध्यानं वाक्यमेतदुवाच ह ।
विज्ञातं ते मया भद्रे कारणं यन्मनोगतम् ॥ ७.९.२० ॥

ସେ ମୁନି ଧ୍ୟାନରେ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମ ମନର କାରଣ ମୁଁ ଜାଣିଛି।

7.9.21

सुताभिलाषो मत्तस्ते मत्तमातङ्गगामिनि ।
दारुणायां तु वेलायां यस्मात्त्वं मामुपस्थिता ॥ ७.९.२१ ॥

ହେ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଗମନକାରିଣୀ, ତୁମ ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛା ମୋ ଠାରୁ ଅଛି; କାରଣ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।

7.9.22

शृणु तस्मात्सुतान्भद्रे यादृशाञ्जनयिष्यसि ।
दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान् ॥ ७.९.२२ ॥

ଅତଏବ ହେ ଭଦ୍ରେ, ଶୁଣ: ତୁମେ କେମିତି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବ — ଭୟଙ୍କର, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର, ଭୟଙ୍କର ବଂଶ ପ୍ରିୟ।

7.9.23

प्रसविष्यसि सुश्रोणि राक्षसान्क्रूरकर्मणः ।
सा तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रणिपत्याब्रवीद्वचः ॥ ७.९.२३ ॥

ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ତୁମେ କ୍ରୂରକର୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କରିବ। ସେ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲା।

7.9.24

भगवन्नीदृशान्पुत्रांस्त्वत्तो ऽहं ब्रह्मवादिनः ।
नेच्छामि सुदुराचारान्प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.९.२४ ॥

ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଏପରି ପୁତ୍ର ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଅତିଦୁରାଚାରୀ ପୁତ୍ର ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ। ଦୟା କରିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।

7.9.25

कन्यया त्वेवमुक्तस्तु विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।
उवाच कैकसीं भूयः पूर्णेन्दुरिव रोहिणीम् ॥ ७.९.२५ ॥

କନ୍ୟା ଏପରି କହିବାରୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ରବା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ରୋହିଣୀକୁ କହେ, ସେପରି କୈକସୀକୁ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ।

7.9.26

पश्चिमो यस्तव सुतो भविष्यति शुभानने ।
मम वंशानुरूपः स धर्मात्मा च भविष्यति ॥ ७.९.२६ ॥

ହେ ଶୁଭାନନେ! ତୁମର ଯେଉଁ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହେବ, ସେ ମୋ ବଂଶ ଅନୁରୂପ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ହେବ।

7.9.27

एवमुक्ता तु सा कन्या राम कालेन केनचित् ।
जनयामास बीभत्सं रक्षोरूपं सुदारुणम् ॥ ७.९.२७ ॥

ହେ ରାମ! ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି କନ୍ୟା କୈକସୀ କିଛି ସମୟ ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ବୀଭତ୍ସ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ପ୍ରସବ କଲେ।

7.9.28

दशग्रीवं महादंष्ट्रं नीलाञ्जनचयोपमम् ।
ताम्रोष्ठं विंशतिभुजं महास्यं दीप्तमूर्धजम् ॥ ७.९.२८ ॥

ତାଙ୍କର ଦଶ ଗଳା, ବଡ଼ ଦାଢ଼, ନୀଳ କଜଳ ରାଶି ପରି ଦେହ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଓଠ, କୋଡ଼ିଏ ବାହୁ, ବଡ଼ ମୁଖ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କେଶ ଥିଲା।

7.9.29

तस्मिञ्जाते तु तत्काले सज्वालकवलाः शिवाः ।
क्रव्यादाश्चापसव्यानि मण्डलानि प्रचक्रमुः ॥ ७.९.२९ ॥

ସେ ଜନ୍ମିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ସମୟରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗ୍ରାସ ସହିତ ଶୃଗାଳ ଓ ମାଂସାହାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅପସବ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

7.9.30

ववर्ष रुधिरं देवो मेघाश्च खरनिःस्वनाः ।
प्रबभौ न च सूर्यो वै महोल्काश्चापतन्भुवि ॥ ७.९.३० ॥

ଦେବତା ରକ୍ତ ବର୍ଷା କଲେ; କଠୋର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ଆସିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳିଲେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା।

7.9.31

चकम्पे जगती चैव ववुर्वाताः सुदारुणाः ।
अक्षोभ्यः क्षुभितश्चैव समुद्रः सरितां पतिः ॥ ७.९.३१ ॥

ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା। ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ, ନଦୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା।

7.9.32

अथ नामाकरोत्तस्य पितामहसमः पिता ।
दशग्रीवः प्रसूतो ऽयं दशग्रीवो भविष्यति ॥ ७.९.३२ ॥

ତା'ପରେ ପିତାମହଙ୍କ ସମାନ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କର ନାମ ରଖିଲେ — 'ଏ ଦଶଗ୍ରୀବ ଜନ୍ମିଛି; ଏ ଦଶଗ୍ରୀବ ହିଁ ହେବ।'

7.9.33

तस्य त्वनन्तरं जातः कुम्भकर्णो महाबलः ।
प्रमाणाद्यस्य विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ॥ ७.९.३३ ॥

ତାଙ୍କ ପରେ ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମିଲେ; ଯାହାଙ୍କ ବିଶାଳ ଆକାରର କୌଣସି ମାପ ଏଠାରେ ନାହିଁ।

7.9.34

ततः शूर्पणखा नाम सञ्जज्ञे विकृतानना ।
विभीषणश्च धर्मात्मा कैकस्याः पश्चिमः सुतः ॥ ७.९.३४ ॥

ତା'ପରେ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମକ ବିକୃତମୁଖୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା; ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ କୈକସୀଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହେଲେ।

7.9.35

तस्मिञ्जाते महासत्त्वे पुष्पवर्षं पपात ह ॥ ७.९.३५ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ଜନ୍ମିବାରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।

7.9.36

नभःस्थाने दुन्दुभयो देवानां प्राणदंस्तदा ।
वाक्यं चैवान्तरिक्षे च साधु साध्विति तत्तदा ॥ ७.९.३६ ॥

ସେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲା; ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' ବାଣୀ ଗୁଞ୍ଜିଲା।

7.9.37

तौ तु तत्र महारण्ये ववृधाते महौजसौ ।
कुम्भकर्णदशग्रीवौ लोकोद्वेगकरौ तदा ॥ ७.९.३७ ॥

ସେହି ଦୁଇ ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦଶଗ୍ରୀବ ସେହି ମହାଅରଣ୍ୟରେ ସେତେବେଳେ ବଢ଼ିଲେ; ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ।

7.9.38

कुम्भकर्णः प्रमत्तस्तु महर्षीन्धर्मवत्सलान् ।
त्रैलोक्यं भक्षयन्नित्यासन्तुष्टो विचचार ह ॥ ७.९.३८ ॥

କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଓ ତ୍ରିଲୋକକୁ ସର୍ବଦା ଭକ୍ଷଣ କରି, କଦାପି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ହୋଇ ବୁଲୁଥିଲା।

7.9.39

विभीषणस्तु धर्मात्मा नित्यं धर्मे व्यवस्थितः ।
स्वाध्यायनियताहार उवास विजितेन्द्रियः ॥ ७.९.३९ ॥

କିନ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର ଥିଲେ; ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ନିୟମିତ ଆହାରରେ ସଂଯମୀ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି ବାସ କରୁଥିଲେ।

7.9.40

अथ वैश्रवणो देवस्तत्र कालेन केनचित् ।
आगतः पितरं द्रष्टुं पुष्पकेण धनेश्वरः ॥ ७.९.४० ॥

ଏହାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ଦେବ ବୈଶ୍ରବଣ, ଧନେଶ୍ୱର କୁବେର, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

7.9.41

तं दृष्ट्वा कैकसी तत्र ज्वलन्तमिव तेजसा ।
आगम्य राक्षसी तत्र दशग्रीवमुवाच ह ॥ ७.९.४१ ॥

ସେଠାରେ ତେଜରେ ଜ୍ବଳନ୍ତ ପରି ତାହାକୁ ଦେଖି ରାକ୍ଷସୀ କୈକସୀ ସେଠାକୁ ଆସି ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲା।

7.9.42

पुत्र वैश्रवणं पश्य भ्रातरं तेजसा वृतम् ।
भ्रातृभावे समे चापि पश्यात्मानं त्वमीदृशम् ॥ ७.९.४२ ॥

"ପୁଅ, ତେଜରେ ଘେରା ତୁମ ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ଦେଖ। ଭାଇ ଭାବରେ ତୁମେ ଦୁହେଁ ସମାନ; ତଥାପି ନିଜକୁ ଦେଖ, ତୁମେ କ'ଣ ଏପରି?"

7.9.43

दशग्रीव तथा यत्नं कुरुष्वामितविक्रम ।
यथा त्वमसि मे पुत्र भव र्वैश्रवणोपमः ॥ ७.९.४३ ॥

ହେ ଦଶଗ୍ରୀବ, ହେ ଅମିତବିକ୍ରମ, ସେହିପରି ଉଦ୍ୟମ କର; ପୁତ୍ର, ତୁମେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସମାନ ହୁଅ।

7.9.44

मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान् ।
अमर्षमतुलं लेभे प्रतिज्ञां चाकरोत्तदा ॥ ७.९.४४ ॥

ମାତାଙ୍କର ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପ୍ରତାପୀ ଦଶଗ୍ରୀବ ଅତୁଳ କ୍ରୋଧ ପାଇଲା ଏବଂ ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲା।

7.9.45

सत्यं ते प्रतिजानामि भ्रातृतुल्यो ऽधिको ऽपि वा ।
भविष्याम्योजसा चैव सन्तापं त्यज हृद्गतम् ॥ ७.९.४५ ॥

ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି: ଭାଇମାନଙ୍କ ସମାନ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହେବି, ମୋ ଓଜରେ ହିଁ; ତୁମ ହୃଦୟର ଏହି ସନ୍ତାପ ତ୍ୟାଗ କର।

7.9.46

ततस्तेनैव कोपेन दशग्रीवः सहानुजः ।
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म तपसे धृतमानसः ॥ ७.९.४६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି କ୍ରୋଧରେ ଦଶଗ୍ରୀବ ଅନୁଜଙ୍କ ସହ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ମନସ୍କ ହେଲା।

7.9.47

प्राप्स्यामि तपसा काममिति कृत्वा ऽध्यवस्य च ।
आगच्छदात्मसिद्ध्यर्थं गोकर्णस्याश्रमं शुभम् ॥ ७.९.४७ ॥

'ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପାଇବି' ଏହା ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେ ଶୁଭ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲା।

7.9.48

स राक्षसस्तत्र सहानुजस्तदा तपश्चकारातुलमुग्रविक्रमः ।
अतोषयच्चापि पितामहं विभुं ददौ स तुष्टश्च वराञ्जयावहान् ॥ ७.९.४८ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସ ସେତେବେଳେ ଅନୁଜଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଅତୁଳ ତପସ୍ୟା କଲା; ବିଭୁ ପିତାମହଙ୍କୁ (ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ) ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା, ସେ ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବିଜୟ ଦେଉଥିବା ବର ଦେଲେ।