వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.9.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य सुमाली नाम राक्षसः ।
रसातलान्मर्त्यलोकं सर्वं वै विचचार ह ॥ ७.९.१ ॥
కొంత కాలానికి సుమాలి అనే పేరుగల రాక్షసుడు రసాతలం నుండి మర్త్యలోకమంతా సంచరించాడు.
7.9.2
नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ।
कन्यां दुहितरं गृह्य विना पद्ममिव श्रियम् ॥ ७.९.२ ॥
నీలమేఘంలా ఉండి, కాగిన బంగారు కుండలాలు ధరించిన అతడు, తామరపై ఉన్న లక్ష్మిలా ఉన్న తన కుమార్తెను తీసుకున్నాడు.
7.9.3
राक्षसेन्द्रः स तु तदा विचरन्वै महीतलम् ।
तदापश्यत्स गच्छन्तं पुष्पकेण धनेश्वरम् ॥ ७.९.३ ॥
అప్పుడు భూమిపై సంచరిస్తున్న ఆ రాక్షసరాజు, పుష్పక విమానంలో వెళ్తున్న ధనేశ్వరుడు కుబేరుని చూశాడు.
7.9.4
गच्छन्तं पितरं द्रष्टुं पुलस्त्यतनयं विभुम् ।
तं दृष्ट्वा ऽमरसङ्काशं स्वच्छन्दं तपनोपमम् ॥ ७.९.४ ॥
తన తండ్రి పులస్త్యుణ్ణి చూడటానికి వెళ్తున్న పులస్త్యుని కుమారుడైన ఆ శక్తిమంతుడిని, దేవతలా, స్వేచ్ఛగా సంచరించే సూర్యునిలా ఉన్న అతనిని చూసి...
7.9.5
रसातलं प्रविष्टः सन्मर्त्यलोकात्सविस्मयः ।
इत्येवं चिन्तयामास राक्षसानां महामतिः ॥ ७.९.५ ॥
మర్త్యలోకం నుండి రసాతలంలోకి ప్రవేశించి, విస్మయంతో, రాక్షసులలో మహామతి అయిన అతడు ఇలా ఆలోచించాడు.
7.9.6
किं कृतं श्रेय इत्येवं वर्धेमहि कथं वयम् ।
अथाब्रवीत्सुतां रक्षः कैकसीं नाम नामतः ॥ ७.९.६ ॥
'మనకు శ్రేయస్సు ఏది? మనం ఎలా అభివృద్ధి చెందగలం?' అని ఆలోచించి, ఆ రాక్షసుడు కైకసి అనే పేరుగల తన కుమార్తెతో ఇలా అన్నాడు.
7.9.7
पुत्रि प्रदानकालो ऽयं यौवनं व्यतिवर्तते ।
प्रत्याख्यानाच्च भीतैस्त्वं न वरैः प्रतिगृह्यसे ॥ ७.९.७ ॥
కుమార్తె, ఇది వివాహానికి సమయం; నీ యౌవనం గడిచిపోతోంది. తిరస్కారానికి భయపడి వరులు నిన్ను స్వీకరించడం లేదు.
7.9.8
त्वत्कृते च वयं सर्वे यन्त्रिता धर्मबुद्धयः ।
त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके ।
कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.९.८ ॥
నీ కారణంగా మేమందరం, ధర్మబుద్ధి కలవారమైనా, బంధింపబడి ఉన్నాము. నీవు సర్వ గుణ సంపన్నురాలివి, కుమార్తె, సాక్షాత్తు లక్ష్మిలా ఉన్నావు. గౌరవం కోరేవారికి కుమార్తె తండ్రి కావడం దుఃఖమే.
7.9.9
न ज्ञायते च कः कन्यां वरयेदिति कन्यके ॥ ७.९.९ ॥
కన్యా, ఎవరు కన్యను వరిస్తారో తెలియటం లేదు.
7.9.10
त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके ।
मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते ।
कुलत्रयं सदा कन्या संशये स्थाप्य तिष्ठति ॥ ७.९.१० ॥
నీవు సర్వ గుణ సంపన్నురాలివి, కుమార్తె, సాక్షాత్తు లక్ష్మిలా ఉన్నావు. తల్లి కులం, తండ్రి కులం ఎక్కడ ఇవ్వబడతాయో, అక్కడ కన్య ఎప్పుడూ మూడు కులాలను సందేహంలో ఉంచుతూ నిలుస్తుంది.
7.9.11
सा त्वं मुनिवरं श्रेष्ठं प्रजापतिकुलोद्भवम् ।
भज विश्रवसं पुत्रि पौलस्त्यं वरय स्वयम् ॥ ७.९.११ ॥
కాబట్టి కుమార్తె, ప్రజాపతి కులంలో జన్మించిన, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన విశ్రవసుని చేరు; పులస్త్యుని కుమారుని నీవే వరించు.
7.9.12
ईदृशास्ते भविष्यन्ति पुत्राः पुत्रि न संशयः ।
तेजसा भास्करसमो यादृशो ऽयं धनेश्वरः ॥ ७.९.१२ ॥
కుమార్తె, నీకు ఇతనిలాంటి కుమారులే కలుగుతారు, ఇందులో సందేహం లేదు; తేజస్సులో సూర్యునితో సమానులు, ఈ ధనేశ్వరుడి వలె.
7.9.13
सा तु तद्वचनं श्रुत्वा कन्यका पितृगौरवात् ।
तत्रोपागम्य सा तस्थौ विश्रवा यत्र तप्यते ॥ ७.९.१३ ॥
ఆ కన్య ఆ మాటలు విని, తండ్రి గౌరవంతో, విశ్రవుడు తపస్సు చేస్తున్న చోటికి వెళ్లి నిలిచింది.
7.9.14
एतस्मिन्नन्तरे राम पुलस्त्यतनयो द्विजः ।
अग्निहोत्रमुपातिष्ठच्चतुर्थ इव पावकः ॥ ७.९.१४ ॥
రామా, ఈ సమయంలో పులస్త్యుని కుమారుడైన ఆ బ్రాహ్మణుడు నాల్గవ అగ్నిలా అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నుడై ఉన్నాడు.
7.9.15
अविचिन्त्य तु तां वेलां दारुणां पितृगौरवात् ।
उपसृत्याग्रतस्तस्य चरणाधोमुखी स्थिता ।
विलिखन्ती मुहुर्भूमिमङ्गुष्ठाग्रेण भामिनी ॥ ७.९.१५ ॥
తండ్రి గౌరవంతో ఆ భయంకరమైన సమయాన్ని పట్టించుకోక, ఆ భామిని ఆయన ముందుకు వెళ్లి, పాదాల వైపు తల వంచి నిలిచి, బొటనవేలి కొనతో పదే పదే నేలను గీరింది.
7.9.16
स तु तां वीक्ष्य सुश्रोणीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ।
अब्रवीत्परमोदारो दीप्यमानां स्वतेजसा ॥ ७.९.१६ ॥
అందమైన నడుము, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం కలిగి, తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న ఆమెను చూసి, అత్యంత ఉదారుడైన ఆయన ఇలా అన్నాడు.
7.9.17
भद्रे कस्यासि दुहिता कुतो वा त्वमिहागता ।
किं कार्यं कस्य वा हेतोस्तत्त्वतो ब्रूहि शोभने ॥ ७.९.१७ ॥
ఓ భద్రే, నీవు ఎవరి కూతురివి? ఎక్కడి నుండి ఇక్కడికి వచ్చావు? ఏ పని కోసం, లేదా ఎవరి కారణంగా వచ్చావు? ఓ శోభనా, నిజంగా చెప్పు.
7.9.18
एवमुक्ता तु सा कन्या कृताञ्जलिरथाब्रवीत् ।
आत्मप्रभावेण मुने ज्ञातुमर्हसि मे मतम् ॥ ७.९.१८ ॥
ఇలా అడగగా ఆ కన్య అంజలి ఘటించి ఇలా అంది: ఓ మునీ, నీ ప్రభావంతో నా మనసును తెలుసుకోవచ్చు.
7.9.19
किं तु मां विद्धि ब्रह्मर्षे शासनात्पितुरागताम् ।
कैकसी नाम नाम्नाहं शेषं त्वं ज्ञातुमर्हसि ॥ ७.९.१९ ॥
కానీ బ్రహ్మర్షీ, తండ్రి ఆజ్ఞతో వచ్చినదానిగా నన్ను తెలుసుకోండి. నా పేరు కైకసి; మిగిలినది మీరు తెలుసుకోదగినది.
7.9.20
स तु गत्वा मुनिर्ध्यानं वाक्यमेतदुवाच ह ।
विज्ञातं ते मया भद्रे कारणं यन्मनोगतम् ॥ ७.९.२० ॥
ఆ ముని ధ్యానంలోకి వెళ్లి ఈ మాటలు పలికాడు: శుభురాలా, నీ మనసులో ఉన్న కారణం నేను తెలుసుకున్నాను.
7.9.21
सुताभिलाषो मत्तस्ते मत्तमातङ्गगामिनि ।
दारुणायां तु वेलायां यस्मात्त्वं मामुपस्थिता ॥ ७.९.२१ ॥
మదపు ఏనుగులా నడిచే దానా, నీకు సంతానాభిలాష నా వల్ల ఉంది; ఎందుకంటే ఈ భయంకర వేళలో నువ్వు నా దగ్గరకు వచ్చావు.
7.9.22
शृणु तस्मात्सुतान्भद्रे यादृशाञ्जनयिष्यसि ।
दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान् ॥ ७.९.२२ ॥
కాబట్టి శుభురాలా, వినుము: నువ్వు ఎటువంటి సంతానాన్ని కంటావో — భయంకరులు, భయంకర రూపులు, భయంకర వంశాన్ని ఇష్టపడేవారు.
7.9.23
प्रसविष्यसि सुश्रोणि राक्षसान्क्रूरकर्मणः ।
सा तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रणिपत्याब्रवीद्वचः ॥ ७.९.२३ ॥
అందమైన నడుము గలదానా, క్రూర కర్మలు చేసే రాక్షసులను నువ్వు కంటావు. ఆమె ఆ మాటలు విని నమస్కరించి ఇలా పలికింది.
7.9.24
भगवन्नीदृशान्पुत्रांस्त्वत्तो ऽहं ब्रह्मवादिनः ।
नेच्छामि सुदुराचारान्प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.९.२४ ॥
భగవంతుడా, బ్రహ్మవాదీ, నేను నీ వద్ద నుండి ఇలాంటి సంతానాన్ని కోరను; అతి దుష్ట ప్రవర్తన గల వారిని నేను ఇష్టపడను. దయ చూపడం నీకు తగినది.
7.9.25
कन्यया त्वेवमुक्तस्तु विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।
उवाच कैकसीं भूयः पूर्णेन्दुरिव रोहिणीम् ॥ ७.९.२५ ॥
కుమార్తె ఇలా చెప్పగా, మునిశ్రేష్ఠుడైన విశ్రవుడు పూర్ణచంద్రుడు రోహిణితో మాట్లాడినట్లు కైకసితో మళ్ళీ చెప్పాడు.
7.9.26
पश्चिमो यस्तव सुतो भविष्यति शुभानने ।
मम वंशानुरूपः स धर्मात्मा च भविष्यति ॥ ७.९.२६ ॥
శుభముఖీ! నీకు పుట్టబోయే చివరి కుమారుడు నా వంశానికి తగినవాడిగా, ధర్మాత్ముడిగా ఉంటాడు.
7.9.27
एवमुक्ता तु सा कन्या राम कालेन केनचित् ।
जनयामास बीभत्सं रक्षोरूपं सुदारुणम् ॥ ७.९.२७ ॥
రామా! అలా చెప్పబడిన ఆ కన్య కైకసి కొంతకాలానికి అత్యంత భయంకరమైన, అసహ్యమైన రాక్షస రూపాన్ని కన్నది.
7.9.28
दशग्रीवं महादंष्ट्रं नीलाञ्जनचयोपमम् ।
ताम्रोष्ठं विंशतिभुजं महास्यं दीप्तमूर्धजम् ॥ ७.९.२८ ॥
అతడు పది మెడలు, పెద్ద కోరలు, నీలాంజన రాశిలా, ఎర్రని పెదవులు, ఇరవై చేతులు, పెద్ద నోరు, మెరిసే జుట్టు కలవాడు.
7.9.29
तस्मिञ्जाते तु तत्काले सज्वालकवलाः शिवाः ।
क्रव्यादाश्चापसव्यानि मण्डलानि प्रचक्रमुः ॥ ७.९.२९ ॥
అతడు పుట్టిన వెంటనే, ఆ సమయంలోనే మండుతున్న నోటి ముద్దలతో నక్కలు, మాంసభక్షక జంతువులు అపసవ్య మండలాలుగా తిరగడం మొదలుపెట్టాయి.
7.9.30
ववर्ष रुधिरं देवो मेघाश्च खरनिःस्वनाः ।
प्रबभौ न च सूर्यो वै महोल्काश्चापतन्भुवि ॥ ७.९.३० ॥
దేవుడు రక్తవర్షం కురిపించాడు; కఠినమైన ధ్వనులతో మేఘాలు గర్జించాయి; సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు; భూమిపై పెద్ద ఉల్కలు పడ్డాయి.
7.9.31
चकम्पे जगती चैव ववुर्वाताः सुदारुणाः ।
अक्षोभ्यः क्षुभितश्चैव समुद्रः सरितां पतिः ॥ ७.९.३१ ॥
భూమి వణికింది; అత్యంత భయంకరమైన గాలులు వీచాయి. అచంచలమైన సముద్రం, నదులకు అధిపతి అయినది, కూడా కలతచెందింది.
7.9.32
अथ नामाकरोत्तस्य पितामहसमः पिता ।
दशग्रीवः प्रसूतो ऽयं दशग्रीवो भविष्यति ॥ ७.९.३२ ॥
అప్పుడు పితామహునితో సమానుడైన అతని తండ్రి అతనికి పేరు పెట్టాడు — 'ఈ దశగ్రీవుడు జన్మించాడు; ఇతడు దశగ్రీవుడే అవుతాడు.'
7.9.33
तस्य त्वनन्तरं जातः कुम्भकर्णो महाबलः ।
प्रमाणाद्यस्य विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ॥ ७.९.३३ ॥
అతని తరువాత మహాబలుడైన కుంభకర్ణుడు జన్మించాడు; అతని విశాలమైన ఆకారానికి సమానమైనది ఇక్కడ లేదు.
7.9.34
ततः शूर्पणखा नाम सञ्जज्ञे विकृतानना ।
विभीषणश्च धर्मात्मा कैकस्याः पश्चिमः सुतः ॥ ७.९.३४ ॥
అప్పుడు శూర్పణఖ అనే వికృత ముఖం గల కుమార్తె జన్మించింది; ధర్మాత్ముడైన విభీషణుడు కైకసి చివరి కుమారుడిగా జన్మించాడు.
7.9.35
तस्मिञ्जाते महासत्त्वे पुष्पवर्षं पपात ह ॥ ७.९.३५ ॥
ఆ మహాత్ముడు జన్మించగా పుష్పవర్షం కురిసింది.
7.9.36
नभःस्थाने दुन्दुभयो देवानां प्राणदंस्तदा ।
वाक्यं चैवान्तरिक्षे च साधु साध्विति तत्तदा ॥ ७.९.३६ ॥
అప్పుడు ఆకాశంలో దేవతల దుందుభులు మోగాయి; అంతరిక్షంలో 'సాధు, సాధు' అనే పలుకులు వినిపించాయి.
7.9.37
तौ तु तत्र महारण्ये ववृधाते महौजसौ ।
कुम्भकर्णदशग्रीवौ लोकोद्वेगकरौ तदा ॥ ७.९.३७ ॥
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు, కుంభకర్ణుడు మరియు దశగ్రీవుడు, అప్పుడు ఆ మహారణ్యంలో పెరిగారు; వారు లోకాలకు భయం కలిగించేవారు.
7.9.38
कुम्भकर्णः प्रमत्तस्तु महर्षीन्धर्मवत्सलान् ।
त्रैलोक्यं भक्षयन्नित्यासन्तुष्टो विचचार ह ॥ ७.९.३८ ॥
కుంభకర్ణుడు మదోన్మత్తుడై, ధర్మప్రియులైన మహర్షులను మరియు మూడు లోకాలను నిత్యం భక్షిస్తూ, ఎప్పుడూ తృప్తి లేక సంచరించాడు.
7.9.39
विभीषणस्तु धर्मात्मा नित्यं धर्मे व्यवस्थितः ।
स्वाध्यायनियताहार उवास विजितेन्द्रियः ॥ ७.९.३९ ॥
కానీ ధర్మాత్ముడైన విభీషణుడు ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండేవాడు; స్వాధ్యాయంలో, నియమిత ఆహారంలో నిగ్రహంతో, ఇంద్రియాలను జయించినవాడై నివసించాడు.
7.9.40
अथ वैश्रवणो देवस्तत्र कालेन केनचित् ।
आगतः पितरं द्रष्टुं पुष्पकेण धनेश्वरः ॥ ७.९.४० ॥
అప్పుడు కొంతకాలానికి దేవుడైన వైశ్రవణుడు, ధనాధిపతి కుబేరుడు, పుష్పక విమానంలో తన తండ్రిని చూడటానికి అక్కడికి వచ్చాడు.
7.9.41
तं दृष्ट्वा कैकसी तत्र ज्वलन्तमिव तेजसा ।
आगम्य राक्षसी तत्र दशग्रीवमुवाच ह ॥ ७.९.४१ ॥
అక్కడ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న అతడిని చూసి, రాక్షసి కైకసి అక్కడికి వచ్చి దశగ్రీవునితో ఇలా అన్నది.
7.9.42
पुत्र वैश्रवणं पश्य भ्रातरं तेजसा वृतम् ।
भ्रातृभावे समे चापि पश्यात्मानं त्वमीदृशम् ॥ ७.९.४२ ॥
"కుమారా, తేజస్సుతో చుట్టుముట్టబడిన నీ సోదరుడు వైశ్రవణుడిని చూడు. సోదరభావంలో మీరిద్దరూ సమానులే; అయినా నిన్ను నీవు చూసుకో, నీవు ఇలా ఉన్నావా?"
7.9.43
दशग्रीव तथा यत्नं कुरुष्वामितविक्रम ।
यथा त्वमसि मे पुत्र भव र्वैश्रवणोपमः ॥ ७.९.४३ ॥
దశగ్రీవా, అమితవిక్రమా, నీవు అలాంటి ప్రయత్నం చేయి; కుమారా, నీవు వైశ్రవణునితో సమానుడవు కావాలి.
7.9.44
मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान् ।
अमर्षमतुलं लेभे प्रतिज्ञां चाकरोत्तदा ॥ ७.९.४४ ॥
తల్లి ఆ మాటలు విని ప్రతాపవంతుడైన దశగ్రీవుడు సాటిలేని కోపాన్ని పొంది, అప్పుడు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
7.9.45
सत्यं ते प्रतिजानामि भ्रातृतुल्यो ऽधिको ऽपि वा ।
भविष्याम्योजसा चैव सन्तापं त्यज हृद्गतम् ॥ ७.९.४५ ॥
నీకు నిజంగా ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను: సోదరులతో సమానంగా, లేదా వారికంటే అధికంగా అవుతాను, నా ఓజస్సుతోనే; నీ హృదయంలోని ఈ సంతాపాన్ని విడిచిపెట్టు.
7.9.46
ततस्तेनैव कोपेन दशग्रीवः सहानुजः ।
चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म तपसे धृतमानसः ॥ ७.९.४६ ॥
అప్పుడు ఆ కోపంతోనే దశగ్రీవుడు తమ్ముడితో కలిసి కఠినమైన కార్యం చేయాలనుకొని, తపస్సుకు దృఢమైన మనస్సుతో నిలిచాడు.
7.9.47
प्राप्स्यामि तपसा काममिति कृत्वा ऽध्यवस्य च ।
आगच्छदात्मसिद्ध्यर्थं गोकर्णस्याश्रमं शुभम् ॥ ७.९.४७ ॥
'తపస్సుతో నా కోరికను పొందుతాను' అని నిశ్చయించుకొని, ఆత్మసిద్ధి కోసం అతడు శుభకరమైన గోకర్ణుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.
7.9.48
स राक्षसस्तत्र सहानुजस्तदा तपश्चकारातुलमुग्रविक्रमः ।
अतोषयच्चापि पितामहं विभुं ददौ स तुष्टश्च वराञ्जयावहान् ॥ ७.९.४८ ॥
ఆ రాక్షసుడు అప్పుడు తమ్ముడితో కలిసి అక్కడ సాటిలేని తపస్సు చేశాడు; విభుడైన పితామహుడిని (బ్రహ్మను) ప్రసన్నం చేసుకున్నాడు, ఆయన సంతుష్టుడై విజయాన్నిచ్చే వరాలను ఇచ్చాడు.