ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.90.1
तथोक्तवति रामे तु तस्य जन्म तदद्भुतम् ।
उवाच लक्ष्मणो भूयो भरतश्च महायशाः ॥ ७.९०.१ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅವನ ಆ ಅದ್ಭುತ ಜನ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಭರತ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
7.90.2
इला सा सोमपुत्रस्य संवत्सरमथोषिता ।
अकरोत्किं नरश्रेष्ठ तत्त्वं शंसितुमर्हसि ॥ ७.९०.२ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸೋಮನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಆ ಇಳೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಏನು ಮಾಡಿದಳು? ಅದನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಲು ಅರ್ಹನು.
7.90.3
तयोस्तद्वाक्यमाधुर्यं निशम्य परिपृच्छतोः ।
रामः पुनरुवाचेमां प्रजापतिसुते कथाम् ॥ ७.९०.३ ॥
ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ಅವರಿಬ್ಬರ ಆ ಮಧುರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರರ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
7.90.4
पुरुषत्वं गते शूरे बुधः परमबुद्धिमान् ।
संवर्तं परमोदारमाजुहाव महायशाः ॥ ७.९०.४ ॥
ಶೂರನು ಪುರುಷತ್ವ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಪರಮ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಬುಧನು ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರಿ ಸಂವರ್ತನನ್ನು ಕರೆದನು.
7.90.5
च्यवनं भृगुपुत्रं च मुनिं चारिष्टनेमिनम् ।
प्रमोदनं मोदकरं ततो दुर्वाससं मुनिम् ॥ ७.९०.५ ॥
ಭೃಗುವಿನ ಮಗ ಚ್ಯವನನನ್ನು, ಮುನಿ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿಯನ್ನು, ಆನಂದ ನೀಡುವ ಪ್ರಮೋದನನ್ನು, ನಂತರ ಮುನಿ ದುರ್ವಾಸನನ್ನು ಕರೆದನು.
7.90.6
एतान्सर्वान्समानीय वाक्यज्ञस्तत्त्वदर्शनः ।
उवाच सर्वान्सुहृदो धैर्येण सुसमाहितान् ॥ ७.९०.६ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಮಾತಿನ ಮರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಬುಧನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರರಾದ ಆ ಸ್ನೇಹಿತರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
7.90.7
अयं राजा महाबाहुः कर्दमस्य इलः सुतः ।
जानीतैनं यथाभूतं श्रेयो ह्यत्र विधीयताम् ॥ ७.९०.७ ॥
ಈ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಜನು ಕರ್ದಮನ ಮಗ ಇಲನು. ಇವನನ್ನು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ತಿಳಿಯಿರಿ; ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಏನೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
7.90.8
तेषां संवदतामेव तमाश्रममुपागमत् ।
कर्दमस्तु महातेजा द्विजैः सह महात्मभिः ॥ ७.९०.८ ॥
ಅವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಕರ್ದಮನು ಮಹಾತ್ಮರಾದ ದ್ವಿಜರೊಡನೆ ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
7.90.9
पुलस्त्यश्च क्रतुश्चैव वषट्कारस्तथैव च ।
ओङ्कारश्च महातेजास्तमाश्रममुपागमत् ॥ ७.९०.९ ॥
ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕ್ರತು, ವಷಟ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಓಂಕಾರರೂ ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
7.90.10
ते सर्वे हृष्टमनसः परस्परसमागमे ।
हितैषिणो बाल्हिपतेः पृथग्वाक्यान्यथाब्रुवन् ॥ ७.९०.१० ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಬಾಹ್ಲಿ ರಾಜನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
7.90.11
कर्दमस्त्वब्रवीद्वाक्यं सुतार्थं परमं हितम् ।
द्विजाः शृणुत मद्वाक्यं यच्छ्रेयः पार्थिवस्य हि ॥ ७.९०.११ ॥
ಆಗ ಕರ್ದಮನು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: "ದ್ವಿಜರೇ, ರಾಜನಿಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ."
7.90.12
नान्यं पश्यामि भैषज्यमन्तरा वृषभध्वजम् ।
नाश्वमेधात्परो यज्ञः प्रियश्चैव महात्मनः ।
तस्माद्यजामहे सर्वे पार्थिवार्थे दुरासदम् ॥ ७.९०.१२ ॥
ವೃಷಭಧ್ವಜನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಔಷಧವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲ; ಅದು ಮಹಾತ್ಮನಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಆ ದುರ್ಲಭ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡೋಣ.
7.90.13
कर्दमेनैवमुक्तास्तु सर्व एव द्विजर्षभाः ।
रोचयन्ति स्म तं यज्ञं रुद्रस्याराधनं प्रति ॥ ७.९०.१३ ॥
ಕರ್ದಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲರೂ ರುದ್ರನ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
7.90.14
संवर्तस्य तु राजर्षेः शिष्यः पुरपुरञ्जयः ।
मरुत्त इति विख्यातस्तं यज्ञं समुपाहरत् ॥ ७.९०.१४ ॥
ಸಂವರ್ತ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಶಿಷ್ಯನೂ, ನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನೂ, ಮರುತ್ತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನೂ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
7.90.15
ततो यज्ञो महानासीद्बुधाश्रमसमीपतः ।
रुद्रश्च परमं तोषमाजगाम महायशाः ॥ ७.९०.१५ ॥
ಆಗ ಬುಧನ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು; ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರುದ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
7.90.16
अथ यज्ञे समाप्ते तु प्रीतः परमया मुदा ।
उमापतिर्द्विजान्सर्वानुवाच इलसन्निधौ ॥ ७.९०.१६ ॥
ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಮಾಪತಿ ಇಳನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
7.90.17
प्रीतो ऽस्मि हयमेधेन भक्त्या च द्विजसत्तमाः ।
अस्य बाह्लिपतेश्चैव किं करोमि प्रियं शुभम् ॥ ७.९०.१७ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ಈ ಅಶ್ವಮೇಧ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಬಾಹ್ಲಿಕಾಧಿಪತಿಗೆ ಯಾವ ಶುಭ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಲಿ?
7.90.18
तथा वदति देवेशे द्विजास्ते सुसमाहिताः ।
प्रसादयन्ति देवेशं यथा स्यात्पुरुषस्त्विला ॥ ७.९०.१८ ॥
ದೇವೇಶ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ದ್ವಿಜರು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ದೇವೇಶನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರು, ಇಳನು ಪುರುಷನಾಗುವಂತೆ.
7.90.19
ततः प्रीतो महादेवः पुरुषत्वं ददौ पुनः ।
इलायै सुमहातेजा दत्त्वा चान्तरधीयत ॥ ७.९०.१९ ॥
ಆಗ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಇಳೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವರವನ್ನಿತ್ತು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.
7.90.20
निवृत्ते हयमेधे च गतश्चादर्शनं हरः ।
यथागतं द्विजाः सर्वे ह्यगच्छन्दीर्घदर्शिनः ॥ ७.९०.२० ॥
ಅಶ್ವಮೇಧ ಮುಗಿದಾಗ ಹರನು ಅದೃಶ್ಯನಾದನು; ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲರೂ ಬಂದಂತೆಯೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
7.90.21
राजा तु बाह्लिमुत्सृज्य मध्यदेशे ह्यनुत्तमम् ।
निवेशयामास पुरं प्रतिष्ठानं यशस्करम् ॥ ७.९०.२१ ॥
ರಾಜನು ಬಾಹ್ಲಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಮಧ್ಯದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನುಪಮವಾದ, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
7.90.22
शशबिन्दुश्च राजर्षिर्बाह्लिं पुरपुरञ्जयः ।
प्रतिष्ठाने इलो राजा प्रजापतिसुतो बली ॥ ७.९०.२२ ॥
ರಾಜರ್ಷಿ ಶಶಬಿಂದು ಬಾಹ್ಲಿಯ ನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು; ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಇಳ ರಾಜನಾದನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ.
7.90.23
स काले प्राप्तवाँल्लोकमिलो ब्राह्ममनुत्तमम् ।
ऐलः पुरूरवा राजा प्रतिष्ठानमवाप्तवान् ॥ ७.९०.२३ ॥
ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಇಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಐಲ ಪುರೂರವ ರಾಜನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
7.90.24
ईदृशो ह्यश्वमेधस्य प्रभावः पुरुषर्षभौ ।
स्त्रीभूतः पौरुषं लेभे यच्चान्यदपि दुर्लभम् ॥ ७.९०.२४ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅಶ್ವಮೇಧದ ಪ್ರಭಾವ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ: ಸ್ತ್ರೀರೂಪ ಹೊಂದಿದವನೂ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು, ಇತರ ದುರ್ಲಭವಾದವುಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದನು.