వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.90.1
तथोक्तवति रामे तु तस्य जन्म तदद्भुतम् ।
उवाच लक्ष्मणो भूयो भरतश्च महायशाः ॥ ७.९०.१ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా, అతని ఆ అద్భుతమైన జన్మను విని, మహాయశస్వి లక్ష్మణుడు, భరతుడు మళ్ళీ మాట్లాడారు.
7.90.2
इला सा सोमपुत्रस्य संवत्सरमथोषिता ।
अकरोत्किं नरश्रेष्ठ तत्त्वं शंसितुमर्हसि ॥ ७.९०.२ ॥
నరశ్రేష్ఠా, సోముని కుమారునితో ఆ ఇల ఒక సంవత్సరం గడిపిన తర్వాత ఏమి చేసింది? దానిని నీవు చెప్పడానికి అర్హుడవు.
7.90.3
तयोस्तद्वाक्यमाधुर्यं निशम्य परिपृच्छतोः ।
रामः पुनरुवाचेमां प्रजापतिसुते कथाम् ॥ ७.९०.३ ॥
ప్రశ్నించిన ఆ ఇద్దరి ఆ మధురమైన మాటలు విని, రాముడు ప్రజాపతి పుత్రుల ఈ కథను మళ్ళీ చెప్పాడు.
7.90.4
पुरुषत्वं गते शूरे बुधः परमबुद्धिमान् ।
संवर्तं परमोदारमाजुहाव महायशाः ॥ ७.९०.४ ॥
శూరుడు పురుషత్వం పొందిన తర్వాత, పరమ బుద్ధిమంతుడు మహాయశస్వి బుధుడు అత్యంత ఉదారుడైన సంవర్తుని పిలిచాడు.
7.90.5
च्यवनं भृगुपुत्रं च मुनिं चारिष्टनेमिनम् ।
प्रमोदनं मोदकरं ततो दुर्वाससं मुनिम् ॥ ७.९०.५ ॥
భృగు కుమారుడైన చ్యవనుని, అరిష్టనేమి మునిని, ఆనందం కలిగించే ప్రమోదనుని, తర్వాత దుర్వాస మునిని (పిలిచాడు).
7.90.6
एतान्सर्वान्समानीय वाक्यज्ञस्तत्त्वदर्शनः ।
उवाच सर्वान्सुहृदो धैर्येण सुसमाहितान् ॥ ७.९०.६ ॥
వీరందరినీ సమకూర్చి, వాక్యజ్ఞుడు తత్త్వదర్శి బుధుడు ధైర్యంతో సమాహితులైన ఆ మిత్రులందరితో మాట్లాడాడు.
7.90.7
अयं राजा महाबाहुः कर्दमस्य इलः सुतः ।
जानीतैनं यथाभूतं श्रेयो ह्यत्र विधीयताम् ॥ ७.९०.७ ॥
ఈ మహాబాహు రాజు కర్దముని కుమారుడు ఇలుడు. ఇతడిని ఉన్నదున్నట్లు తెలుసుకోండి; ఇక్కడ శ్రేయస్సు ఏదో అది చేయాలి.
7.90.8
तेषां संवदतामेव तमाश्रममुपागमत् ।
कर्दमस्तु महातेजा द्विजैः सह महात्मभिः ॥ ७.९०.८ ॥
వారు మాట్లాడుకుంటూ ఉండగా, మహాతేజస్వి కర్దముడు మహాత్ములైన ద్విజులతో కలిసి ఆ ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
7.90.9
पुलस्त्यश्च क्रतुश्चैव वषट्कारस्तथैव च ।
ओङ्कारश्च महातेजास्तमाश्रममुपागमत् ॥ ७.९०.९ ॥
పులస్త్యుడు, క్రతువు, వషట్కారుడు, అలాగే మహాతేజస్వి ఓంకారుడు కూడా ఆ ఆశ్రమానికి వచ్చారు.
7.90.10
ते सर्वे हृष्टमनसः परस्परसमागमे ।
हितैषिणो बाल्हिपतेः पृथग्वाक्यान्यथाब्रुवन् ॥ ७.९०.१० ॥
వారందరూ సంతోషమైన మనస్సుతో కలుసుకొని, బాహ్లిక రాజు హితాన్ని కోరి, విడివిడిగా మాటలు చెప్పారు.
7.90.11
कर्दमस्त्वब्रवीद्वाक्यं सुतार्थं परमं हितम् ।
द्विजाः शृणुत मद्वाक्यं यच्छ्रेयः पार्थिवस्य हि ॥ ७.९०.११ ॥
అప్పుడు కర్దముడు కుమారుని కోసం అత్యంత హితమైన మాట చెప్పాడు: "ద్విజులారా, రాజుకు శ్రేయస్కరమైన నా మాటను వినండి."
7.90.12
नान्यं पश्यामि भैषज्यमन्तरा वृषभध्वजम् ।
नाश्वमेधात्परो यज्ञः प्रियश्चैव महात्मनः ।
तस्माद्यजामहे सर्वे पार्थिवार्थे दुरासदम् ॥ ७.९०.१२ ॥
వృషభధ్వజుడు (శివుడు) తప్ప మరో ఔషధం నాకు కనిపించదు. అశ్వమేధం కంటే మించిన యజ్ఞం లేదు, అది మహాత్ముడికి ప్రియమైనది కూడా. కాబట్టి రాజు కోసం మనమంతా ఆ దుర్లభ యజ్ఞాన్ని చేద్దాం.
7.90.13
कर्दमेनैवमुक्तास्तु सर्व एव द्विजर्षभाः ।
रोचयन्ति स्म तं यज्ञं रुद्रस्याराधनं प्रति ॥ ७.९०.१३ ॥
కర్దముడు ఇలా చెప్పగా, శ్రేష్ఠులైన ద్విజులందరూ రుద్రుని ఆరాధన కోసం ఆ యజ్ఞాన్ని అంగీకరించారు.
7.90.14
संवर्तस्य तु राजर्षेः शिष्यः पुरपुरञ्जयः ।
मरुत्त इति विख्यातस्तं यज्ञं समुपाहरत् ॥ ७.९०.१४ ॥
సంవర్త రాజర్షి శిష్యుడు, పురాలను జయించినవాడు, మరుత్తుడు అని ప్రసిద్ధుడైనవాడు ఆ యజ్ఞాన్ని తెచ్చాడు.
7.90.15
ततो यज्ञो महानासीद्बुधाश्रमसमीपतः ।
रुद्रश्च परमं तोषमाजगाम महायशाः ॥ ७.९०.१५ ॥
అప్పుడు బుధుని ఆశ్రమ సమీపంలో ఆ మహాయజ్ఞం జరిగింది; మహాయశస్వి అయిన రుద్రుడు అత్యంత సంతృప్తి పొందాడు.
7.90.16
अथ यज्ञे समाप्ते तु प्रीतः परमया मुदा ।
उमापतिर्द्विजान्सर्वानुवाच इलसन्निधौ ॥ ७.९०.१६ ॥
యజ్ఞం ముగిసినప్పుడు, అత్యంత ఆనందంతో సంతోషించిన ఉమాపతి ఇల సమక్షంలో ద్విజులందరితో ఇలా అన్నాడు.
7.90.17
प्रीतो ऽस्मि हयमेधेन भक्त्या च द्विजसत्तमाः ।
अस्य बाह्लिपतेश्चैव किं करोमि प्रियं शुभम् ॥ ७.९०.१७ ॥
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఈ అశ్వమేధంతో, భక్తితో నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను. బాహ్లిక అధిపతికి ఏ శుభప్రియమైన వరం ఇవ్వాలి?
7.90.18
तथा वदति देवेशे द्विजास्ते सुसमाहिताः ।
प्रसादयन्ति देवेशं यथा स्यात्पुरुषस्त्विला ॥ ७.९०.१८ ॥
దేవేశుడు ఇలా పలుకగా, ఆ ద్విజులు ఏకాగ్రచిత్తులై దేవేశుని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు, ఇలుడు పురుషుడు కావాలని.
7.90.19
ततः प्रीतो महादेवः पुरुषत्वं ददौ पुनः ।
इलायै सुमहातेजा दत्त्वा चान्तरधीयत ॥ ७.९०.१९ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మహాదేవుడు ఇలకు మళ్ళీ పురుషత్వాన్ని ప్రసాదించాడు; ఆ మహాతేజస్వి వరమిచ్చి అంతర్ధానమయ్యాడు.
7.90.20
निवृत्ते हयमेधे च गतश्चादर्शनं हरः ।
यथागतं द्विजाः सर्वे ह्यगच्छन्दीर्घदर्शिनः ॥ ७.९०.२० ॥
అశ్వమేధం ముగియగానే హరుడు అదృశ్యమయ్యాడు; దూరదృష్టి గల ద్విజులందరూ వచ్చినట్లే వెళ్ళిపోయారు.
7.90.21
राजा तु बाह्लिमुत्सृज्य मध्यदेशे ह्यनुत्तमम् ।
निवेशयामास पुरं प्रतिष्ठानं यशस्करम् ॥ ७.९०.२१ ॥
రాజు బాహ్లిని విడిచి, మధ్యదేశంలో అనుపమమైన, కీర్తినిచ్చే ప్రతిష్ఠాన నగరాన్ని స్థాపించాడు.
7.90.22
शशबिन्दुश्च राजर्षिर्बाह्लिं पुरपुरञ्जयः ।
प्रतिष्ठाने इलो राजा प्रजापतिसुतो बली ॥ ७.९०.२२ ॥
రాజర్షి శశబిందుడు బాహ్లి నగరాలను జయించినవాడు; ప్రతిష్ఠానంలో ఇల రాజు, ప్రజాపతి కుమారుడు, బలవంతుడు.
7.90.23
स काले प्राप्तवाँल्लोकमिलो ब्राह्ममनुत्तमम् ।
ऐलः पुरूरवा राजा प्रतिष्ठानमवाप्तवान् ॥ ७.९०.२३ ॥
కాలం వచ్చినపుడు ఇల శ్రేష్ఠమైన బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాడు; ఐల పురూరవ రాజు ప్రతిష్ఠానాన్ని పొందాడు.
7.90.24
ईदृशो ह्यश्वमेधस्य प्रभावः पुरुषर्षभौ ।
स्त्रीभूतः पौरुषं लेभे यच्चान्यदपि दुर्लभम् ॥ ७.९०.२४ ॥
పురుషశ్రేష్ఠులారా, అశ్వమేధ ప్రభావం ఇటువంటిదే: స్త్రీ రూపం పొందినవాడు కూడా పురుషత్వాన్ని పొందాడు, ఇతర దుర్లభ ఫలాలనూ పొందాడు.