ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.91.1
एतदाख्याय काकुत्स्थो भ्रातृभ्याममितप्रभः ।
लक्ष्मणं पुनरेवाह धर्मयुक्तमिदं वचः ॥ ७.९१.१ ॥
ಇದನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ರಾಮ) ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿಗೆ, ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಈ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
7.91.2
वसिष्ठं वामदेवं च जाबालिमथ कश्यपम् ।
द्विजांश्च सर्वप्रवरानश्वमेधपुरस्कृतान् ॥ ७.९१.२ ॥
ವಸಿಷ್ಠ, ವಾಮದೇವ, ಜಾಬಾಲಿ, ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪ, ಅಶ್ವಮೇಧವನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಕರೆಸು).
7.91.3
एतान्सर्वान्समानीय मन्त्रयित्वा च लक्ष्मण ।
हयं लक्षणसम्पन्नं विमोक्ष्यामि समाधिना ॥ ७.९१.३ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
7.91.4
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा त्वरितविक्रमः ।
द्विजान्सर्वान्समाहूय दर्शयामास राघवम् ॥ ७.९१.४ ॥
ರಾಘವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ತ್ವರಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕರೆಸಿ ರಾಘವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.
7.91.5
ते दृष्ट्वा देवसङ्काशं कृतपादाभिवन्दनम् ।
राघवं सुदुराधर्षमाशीर्भिः समपूजयन् ॥ ७.९१.५ ॥
ದೇವಸದೃಶನೂ, ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವನೂ, ಅತಿ ದುರ್ಧರ್ಷನೂ ಆದ ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.
7.91.6
प्राञ्जलिः स तदा भूत्वा राघवो द्विजसत्तमान् ।
आचचक्षे ऽश्वमेधस्य ह्यभिप्रायं महायशाः ॥ ७.९१.६ ॥
ಆಗ ಅಂಜಲಿಬದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಘವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅಶ್ವಮೇಧದ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
7.91.7
ते तु रामस्य तच्छ्रुत्वा नमस्कृत्वा वृषध्वजम् ।
अश्वमेधं द्विजाः सर्वे पूजयन्ति स्म सर्वशः ॥ ७.९१.७ ॥
ರಾಮನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ವೃಷಧ್ವಜನಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವಿಸಿದರು.
7.91.8
स तेषां द्विजमुख्यानां वाक्यमद्भुतदर्शनम् ।
अश्वमेधाश्रितं श्रुत्वा भृशं प्रीतो ऽभवत्तदा ॥ ७.९१.८ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಕುರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಆಗ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
7.91.9
विज्ञाय कर्म तत्तेषां रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
प्रेषयस्व द्रुतं दूतान् सुग्रीवाय महात्मने ॥ ७.९१.९ ॥
ಅವರ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮಹಾತ್ಮ ಸುಗ್ರೀವನ ಬಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂತರನ್ನು ಕಳುಹಿಸು."
7.91.10
यथा महद्भिर्हरिभिर्बहुभिश्च वनौकसाम् ।
सार्धमागच्छ भद्रं ते ह्यनुभोक्तुं महोत्सवम् ॥ ७.९१.१० ॥
ದೊಡ್ಡ ವಾನರರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಾಡುವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ; ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ಈ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಬಾ.
7.91.11
बिभीषणश्च रक्षोभिः कामगैर्बहुभिर्वृतः ।
अश्वमेधं महायज्ञमायात्वतुलविक्रमः ॥ ७.९१.११ ॥
ಅತುಲ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವಿಭೀಷಣನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಈ ಮಹಾ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬರಲಿ.
7.91.12
राजानश्च महाभागा ये मे प्रियचिकीर्षवः ।
सानुगाः क्षिप्रमायान्तु यज्ञं द्रष्टुमनुत्तमम् ॥ ७.९१.१२ ॥
ನನಗೆ ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಉತ್ತಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೋಡಲು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರಲಿ.
7.91.13
देशान्तरगता ये च द्विजा धर्मसमाहिताः ।
आमन्त्रयस्व तान्सर्वानश्वमेधाय लक्ष्मण ॥ ७.९१.१३ ॥
ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರುವ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಜರೆಲ್ಲರನ್ನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸು.
7.91.14
ऋषयश्च महाबाहो आहूयन्तां तपोधनाः ।
देशान्तरगताः सर्वे सदाराश्च द्विजातयः ।
तथैव तालावचरास्तथैव नटनर्तकाः ॥ ७.९१.१४ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ತಪಸ್ಸೇ ಧನವಾದ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ತಾಳನರ್ತಕರು ಮತ್ತು ನಟ-ನರ್ತಕರೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
7.91.15
यज्ञवाटश्च सुमहान्गोमत्या नैमिशे वने ।
आज्ञाप्यतां महाबाहो तद्धि पुण्यमनुत्तमम् ॥ ७.९१.१५ ॥
ಗೋಮತಿಯ ತೀರದ ನೈಮಿಷ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಯಜ್ಞವಾಟ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲ್ಪಡಲಿ; ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿದೆ.
7.91.16
शान्तयश्च महाबाहो प्रवर्त्यन्तां समन्ततः ॥ ७.९१.१६ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಸುತ್ತಲೂ ಶಾಂತಿ ವಿಧಿಗಳೂ ಆರಂಭಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
7.91.17
शतशश्चापि धर्मज्ञाः क्रतुमुख्यमनुत्तमम् ।
अनुभूय महायज्ञं नैमिशे रघुनन्दन ॥ ७.९१.१७ ॥
ಓ ರಘುನಂದನ, ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಧರ್ಮಜ್ಞರೂ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.
7.91.18
तुष्टः पुष्टश्च सर्वो ऽसौ मानितश्च यथाविधि ।
प्रीतिं यास्यति धर्मज्ञ शीघ्रमामन्त्र्यतां जनः ॥ ७.९१.१८ ॥
ಯಥಾವಿಧಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತೃಪ್ತರೂ ಪುಷ್ಟರೂ ಆದ ಆ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು; ಓ ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಜನರನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿ.
7.91.19
शतं वाहसहस्राणां तण्डुलानां वपुष्मताम् ।
अयुतं तिलमुद्गानां प्रयात्वग्रे महाबल ॥ ७.९१.१९ ॥
ನೂರು ಸಾವಿರ ಹೊರೆ ಅಕ್ಕಿ, ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು; ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಕಾಳು; ಇವು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ, ಓ ಮಹಾಬಲನೇ.
7.91.20
चणकानां कुलित्थानां माषाणां लवणस्य च ।
अतो ऽनुरूपं स्नेहं च गन्धं सङ्क्षिप्तमेव च ॥ ७.९१.२० ॥
ಕಡಲೆ, ಹುರುಳಿ, ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ, ಉಪ್ಪು; ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ತುಪ್ಪ, ಎಣ್ಣೆ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ.
7.91.21
सुवर्णकोट्यो बहुला हिरण्यस्य शतोत्तराः ।
अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे समाधिना ॥ ७.९१.२१ ॥
ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳು; ಭರತನನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿ ಅವು ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ.
7.91.22
अन्तरा पण्यवीथ्यश्च सर्वे च नटनर्तकाः ।
सूदा नार्यश्च बहवो नित्यं यौवनशालिनः ॥ ७.९१.२२ ॥
ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೀದಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ನಟರು ನರ್ತಕರು, ಅಡುಗೆಯವರು, ಯೌವನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರು.
7.91.23
भरतेन तु सार्धं ते यान्तु सैन्यानि चाग्रतः ।
नैगमा बलवृद्धाश्च द्विजाश्च सुसमाहिताः ॥ ७.९१.२३ ॥
ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಅವರು, ಸೇನೆಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ; ನಗರವಾಸಿಗಳು, ಅನುಭವಿ ಯೋಧರು, ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೂಡ.
7.91.24
कर्मान्तिकान्वर्धकिनः कोशाध्यक्षांश्च नैगमान् ।
मम मातऽस्तथा सर्वाः कुमारान्तःपुराणि च ॥ ७.९१.२४ ॥
ಕೆಲಸಗಾರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು, ಬಡಗಿಗಳು, ಬೊಕ್ಕಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರು, ಕುಮಾರರು, ಅಂತಃಪುರಗಳು ಕೂಡ.
7.91.25
काञ्चनीं मम पत्नीं च दीक्षायां ज्ञांश्च कर्मणि ।
अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे महायशाः ॥ ७.९१.२५ ॥
ಚಿನ್ನದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ, ದೀಕ್ಷಾ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೂ ಮುಂದಿರಿಸಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಭರತನು ಮುಂದೆ ಸಾಗಲಿ.
7.91.26
उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महौजसाम् ।
सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महाबलः ॥ ७.९१.२६ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು (ರಾಮನು), ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.