വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.91.1
एतदाख्याय काकुत्स्थो भ्रातृभ्याममितप्रभः ।
लक्ष्मणं पुनरेवाह धर्मयुक्तमिदं वचः ॥ ७.९१.१ ॥
ഇതു പറഞ്ഞശേഷം അമിതതേജസ്വിയായ കാകുത്സ്ഥൻ (രാമൻ) ഇരു സഹോദരന്മാരോടും, വീണ്ടും ലക്ഷ്മണനോടും ഈ ധർമ്മയുക്തമായ വാക്യം പറഞ്ഞു.
7.91.2
वसिष्ठं वामदेवं च जाबालिमथ कश्यपम् ।
द्विजांश्च सर्वप्रवरानश्वमेधपुरस्कृतान् ॥ ७.९१.२ ॥
വസിഷ്ഠൻ, വാമദേവൻ, ജാബാലി, പിന്നെ കശ്യപൻ, അശ്വമേധത്തെ മുന്നിൽ വെച്ച എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെയും (വിളിക്കുക).
7.91.3
एतान्सर्वान्समानीय मन्त्रयित्वा च लक्ष्मण ।
हयं लक्षणसम्पन्नं विमोक्ष्यामि समाधिना ॥ ७.९१.३ ॥
ഇവരെയെല്ലാം വിളിച്ചുകൂട്ടി ആലോചിച്ച ശേഷം, ലക്ഷ്മണാ, ലക്ഷണസമ്പന്നനായ ആ കുതിരയെ ക്രമപ്രകാരം ഞാൻ വിടും.
7.91.4
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा त्वरितविक्रमः ।
द्विजान्सर्वान्समाहूय दर्शयामास राघवम् ॥ ७.९१.४ ॥
രാഘവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട്, വേഗപരാക്രമിയായ (ലക്ഷ്മണൻ) എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും വിളിച്ചുവരുത്തി രാഘവനെ കാണിച്ചു.
7.91.5
ते दृष्ट्वा देवसङ्काशं कृतपादाभिवन्दनम् ।
राघवं सुदुराधर्षमाशीर्भिः समपूजयन् ॥ ७.९१.५ ॥
ദേവതുല്യനും, പാദവന്ദനം ചെയ്തവനും, ദുർദ്ധർഷനുമായ രാഘവനെ കണ്ട് അവർ അനുഗ്രഹവചനങ്ങളാൽ പൂജിച്ചു.
7.91.6
प्राञ्जलिः स तदा भूत्वा राघवो द्विजसत्तमान् ।
आचचक्षे ऽश्वमेधस्य ह्यभिप्रायं महायशाः ॥ ७.९१.६ ॥
അപ്പോൾ കൈകൂപ്പി നിന്ന മഹായശസ്വിയായ രാഘവൻ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരോട് അശ്വമേധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം അറിയിച്ചു.
7.91.7
ते तु रामस्य तच्छ्रुत्वा नमस्कृत्वा वृषध्वजम् ।
अश्वमेधं द्विजाः सर्वे पूजयन्ति स्म सर्वशः ॥ ७.९१.७ ॥
രാമന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വൃഷധ്വജനെ (ശിവനെ) നമസ്കരിച്ച്, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും അശ്വമേധത്തെ എല്ലാ വിധത്തിലും ആദരിച്ചു.
7.91.8
स तेषां द्विजमुख्यानां वाक्यमद्भुतदर्शनम् ।
अश्वमेधाश्रितं श्रुत्वा भृशं प्रीतो ऽभवत्तदा ॥ ७.९१.८ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണരുടെ, അശ്വമേധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൻ അപ്പോൾ അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.
7.91.9
विज्ञाय कर्म तत्तेषां रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
प्रेषयस्व द्रुतं दूतान् सुग्रीवाय महात्मने ॥ ७.९१.९ ॥
അവരുടെ ആ പ്രവൃത്തി മനസ്സിലാക്കി രാമൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു: "മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവന്റെ അടുത്തേക്ക് ഉടൻ ദൂതന്മാരെ അയക്കൂ."
7.91.10
यथा महद्भिर्हरिभिर्बहुभिश्च वनौकसाम् ।
सार्धमागच्छ भद्रं ते ह्यनुभोक्तुं महोत्सवम् ॥ ७.९१.१० ॥
മഹാന്മാരായ കുരങ്ങന്മാരോടും വനവാസികളോടും കൂടി വരിക; നിനക്ക് ശുഭം; ഈ മഹോത്സവം അനുഭവിക്കാൻ വരിക.
7.91.11
बिभीषणश्च रक्षोभिः कामगैर्बहुभिर्वृतः ।
अश्वमेधं महायज्ञमायात्वतुलविक्रमः ॥ ७.९१.११ ॥
അതുല്യ വിക്രമശാലിയായ വിഭീഷണൻ, ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന പല രാക്ഷസന്മാരോടുമൊത്ത് ഈ മഹായാഗമായ അശ്വമേധത്തിന് വരട്ടെ.
7.91.12
राजानश्च महाभागा ये मे प्रियचिकीर्षवः ।
सानुगाः क्षिप्रमायान्तु यज्ञं द्रष्टुमनुत्तमम् ॥ ७.९१.१२ ॥
എനിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ രാജാക്കന്മാർ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ഈ ഉത്തമ യാഗം കാണാൻ വേഗം വരട്ടെ.
7.91.13
देशान्तरगता ये च द्विजा धर्मसमाहिताः ।
आमन्त्रयस्व तान्सर्वानश्वमेधाय लक्ष्मण ॥ ७.९१.१३ ॥
മറ്റു ദേശങ്ങളിൽ പോയിരിക്കുന്ന, ധർമ്മനിഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാരെ എല്ലാവരെയും, ലക്ഷ്മണാ, അശ്വമേധത്തിന് ക്ഷണിക്കുക.
7.91.14
ऋषयश्च महाबाहो आहूयन्तां तपोधनाः ।
देशान्तरगताः सर्वे सदाराश्च द्विजातयः ।
तथैव तालावचरास्तथैव नटनर्तकाः ॥ ७.९१.१४ ॥
മഹാബാഹോ, തപസ്സാണ് ധനമായ ഋഷിമാരെയും വിളിക്കണം; മറ്റു ദേശങ്ങളിൽ പോയ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരെയും ഭാര്യമാരോടൊപ്പം, അതുപോലെ താളനർത്തകരെയും നടനർത്തകരെയും വിളിക്കണം.
7.91.15
यज्ञवाटश्च सुमहान्गोमत्या नैमिशे वने ।
आज्ञाप्यतां महाबाहो तद्धि पुण्यमनुत्तमम् ॥ ७.९१.१५ ॥
ഗോമതീതീരത്തുള്ള നൈമിശവനത്തിൽ വലിയ യജ്ഞശാല ഒരുക്കാൻ ആജ്ഞ നൽകണം; മഹാബാഹോ, അത് അത്യന്തം പുണ്യവും ഉത്തമവുമാണ്.
7.91.16
शान्तयश्च महाबाहो प्रवर्त्यन्तां समन्ततः ॥ ७.९१.१६ ॥
മഹാബാഹോ, ചുറ്റിലും ശാന്തിക്രിയകളും നടത്തപ്പെടട്ടെ.
7.91.17
शतशश्चापि धर्मज्ञाः क्रतुमुख्यमनुत्तमम् ।
अनुभूय महायज्ञं नैमिशे रघुनन्दन ॥ ७.९१.१७ ॥
രഘുനന്ദനാ, നൈമിശത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ധർമ്മജ്ഞരും ഈ ഉത്തമവും യജ്ഞങ്ങളിൽ പ്രധാനവുമായ മഹായജ്ഞം അനുഭവിക്കട്ടെ.
7.91.18
तुष्टः पुष्टश्च सर्वो ऽसौ मानितश्च यथाविधि ।
प्रीतिं यास्यति धर्मज्ञ शीघ्रमामन्त्र्यतां जनः ॥ ७.९१.१८ ॥
യഥാവിധി ആദരിക്കപ്പെട്ട്, തൃപ്തരും പുഷ്ടരുമായി ആ ജനങ്ങളെല്ലാം സന്തോഷം പ്രാപിക്കും; ധർമ്മജ്ഞാ, ജനങ്ങളെ വേഗം ക്ഷണിക്കുക.
7.91.19
शतं वाहसहस्राणां तण्डुलानां वपुष्मताम् ।
अयुतं तिलमुद्गानां प्रयात्वग्रे महाबल ॥ ७.९१.१९ ॥
നൂറായിരം ഭാരം അരി, നല്ലത്; പതിനായിരം എള്ളും ചെറുപയറും; ഇവ മുന്നേ പോകട്ടെ, ഹേ മഹാബലാ.
7.91.20
चणकानां कुलित्थानां माषाणां लवणस्य च ।
अतो ऽनुरूपं स्नेहं च गन्धं सङ्क्षिप्तमेव च ॥ ७.९१.२० ॥
കടല, മുതിര, ഉഴുന്ന്, ഉപ്പ്; അവയ്ക്കിണങ്ങുന്ന നെയ്യും എണ്ണയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും ചുരുക്കമായെങ്കിലും.
7.91.21
सुवर्णकोट्यो बहुला हिरण्यस्य शतोत्तराः ।
अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे समाधिना ॥ ७.९१.२१ ॥
അനേകം കോടി സ്വർണനാണയങ്ങളും നൂറിലധികം വെള്ളിനാണയങ്ങളും; ഭരതനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവ ശാന്തമായി മുന്നേ പോകട്ടെ.
7.91.22
अन्तरा पण्यवीथ्यश्च सर्वे च नटनर्तकाः ।
सूदा नार्यश्च बहवो नित्यं यौवनशालिनः ॥ ७.९१.२२ ॥
ഇടയ്ക്ക് വാണിജ്യവീഥികൾ, എല്ലാ നടന്മാരും നർത്തകരും, പാചകക്കാരും, യൗവനശാലിനികളായ അനേകം സ്ത്രീകളും.
7.91.23
भरतेन तु सार्धं ते यान्तु सैन्यानि चाग्रतः ।
नैगमा बलवृद्धाश्च द्विजाश्च सुसमाहिताः ॥ ७.९१.२३ ॥
ഭരതനോടൊപ്പം അവർ, സേനകൾ മുന്നേ പോകട്ടെ; പൗരന്മാരും, ശക്തരായ മുതിർന്ന യോദ്ധാക്കളും, സുസമാഹിതരായ ദ്വിജന്മാരും.
7.91.24
कर्मान्तिकान्वर्धकिनः कोशाध्यक्षांश्च नैगमान् ।
मम मातऽस्तथा सर्वाः कुमारान्तःपुराणि च ॥ ७.९१.२४ ॥
പണി മേൽനോട്ടക്കാർ, ആശാരിമാർ, ഖജനാവ് അധ്യക്ഷന്മാർ, വ്യാപാരികൾ, എന്റെ എല്ലാ അമ്മമാരും, കുമാരന്മാരും, അന്തഃപുരങ്ങളും.
7.91.25
काञ्चनीं मम पत्नीं च दीक्षायां ज्ञांश्च कर्मणि ।
अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे महायशाः ॥ ७.९१.२५ ॥
സ്വർണ്ണനിർമ്മിതമായ എൻ്റെ പത്നീപ്രതിമയും ദീക്ഷാകർമ്മത്തിൽ പരിചയമുള്ള ജ്ഞാനികളും മുന്നിലാക്കി, മഹായശസ്വിയായ ഭരതൻ മുന്നിൽ നടക്കട്ടെ.
7.91.26
उपकार्या महार्हाश्च पार्थिवानां महौजसाम् ।
सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महाबलः ॥ ७.९१.२६ ॥
മഹാബലനായ നരശ്രേഷ്ഠൻ (രാമൻ), മഹാതേജസ്വികളായ രാജാക്കന്മാർക്കും അവരുടെ പരിവാരങ്ങൾക്കും ഉപകരിക്കുന്ന വിലയേറിയ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കാൻ കല്പിച്ചു.