Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.3.1

इ॒नो रा॑जन्नर॒तिः समि॑द्धो॒ रौद्रो॒ दक्षा॑य सुषु॒माँ अ॑दर्शि ।
चि॒किद्वि भा॑ति भा॒सा बृ॑ह॒तासि॑क्नीमेति॒ रुश॑तीम॒पाज॑न् ॥

हे राजा, प्रज्वलित आणि उग्र अग्नी, बलासाठी सोमाहुती देणाऱ्यासमोर प्रकट झाला आहे. जाणता होऊन तो आपल्या महान प्रकाशाने चमकतो आणि अंधार दूर सारत तांबड्या उषेकडे जातो.

10.3.2

कृ॒ष्णां यदेनी॑म॒भि वर्प॑सा॒ भूज्ज॒नय॒न्योषां॑ बृह॒तः पि॒तुर्जाम् ।
ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं सूर्य॑स्य स्तभा॒यन्दि॒वो वसु॑भिरर॒तिर्वि भा॑ति ॥

काळ्या उषेसमोर तो महान बलाने प्रकट झाला, तेव्हा त्याने महान पित्याची कन्या, बहीण उत्पन्न केली. सूर्यप्रकाश वर धारण करीत, वसूंसह गतिमान अग्नी आकाशात प्रकाशतो.

10.3.3

भ॒द्रो भ॒द्रया॒ सच॑मान॒ आगा॒त्स्वसा॑रं जा॒रो अ॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
सु॒प्र॒के॒तैर्द्युभि॑र॒ग्निर्वि॒तिष्ठ॒न्रुश॑द्भि॒र्वर्णै॑र॒भि रा॒मम॑स्थात् ॥

कल्याणकारी अग्नी कल्याणकारी उषेसह एकत्र येतो. प्रेमळ पती आपल्या बहिणीच्या मागे येतो. तेजस्वी दिवसांसह उभा राहिलेला अग्नी तांबड्या रंगांसह घराकडे प्रकट होतो.

10.3.4

अ॒स्य यामा॑सो बृह॒तो न व॒ग्नूनिन्धा॑ना अ॒ग्नेः सख्युः॑ शि॒वस्य॑ ।
ईड्य॑स्य॒ वृष्णो॑ बृह॒तः स्वासो॒ भामा॑सो॒ याम॑न्न॒क्तव॑श्चिकित्रे ॥

या अग्नीचे मार्ग महानासारखे आहेत; अग्नी पेटवणाऱ्या बलवान काष्ठी, मित्र, कल्याणकारी, स्तुत्य, वीर्यवान, महान अग्नीचे मार्ग ज्ञात झाले. त्याच्या चांगल्या प्राणाच्या तेजस्वी ज्वाला व उषा मार्गात ओळखल्या गेल्या.

10.3.5

स्व॒ना न यस्य॒ भामा॑सः॒ पव॑न्ते॒ रोच॑मानस्य बृह॒तः सु॒दिवः॑ ।
ज्येष्ठे॑भि॒र्यस्तेजि॑ष्ठैः क्रीळु॒मद्भि॒र्वर्षि॑ष्ठेभिर्भा॒नुभि॒र्नक्ष॑ति॒ द्याम् ॥

ध्वनीसारखी त्याची तेजे वाहतात; चमकणारा, महान, सुंदर तेजस्वी अग्नीच्या ज्वाला पवित्र होतात. ज्येष्ठ, अत्यंत तेजस्वी, खेळकर, अत्यंत बलवान किरणांसह तो आकाशापर्यंत पोहोचतो.

10.3.6

अ॒स्य शुष्मा॑सो ददृशा॒नप॑वे॒र्जेह॑मानस्य स्वनयन्नि॒युद्भिः॑ ।
प्र॒त्नेभि॒र्यो रुश॑द्भिर्दे॒वत॑मो॒ वि रेभ॑द्भिरर॒तिर्भाति॒ विभ्वा॑ ॥

या अग्नीची सामर्थ्ये, दर्शनीय वैभवाची आणि वेगवान, आपल्या ध्वनीने पाणी वाहवितात. प्राचीन, तेजस्वी, अत्यंत दिव्य अग्नी चमकणाऱ्या किरणांसह प्रकाशतो; तो सर्वव्यापी अग्नी उषेला चालविणारा होऊन प्रकाशतो.

10.3.7

स आ व॑क्षि॒ महि॑ न॒ आ च॑ सत्सि दि॒वस्पृ॑थि॒व्योर॑र॒तिर्यु॑व॒त्योः ।
अ॒ग्निः सु॒तुकः॑ सु॒तुके॑भि॒रश्वैः॒ रभ॑स्वद्भी॒ रभ॑स्वाँ॒ एह ग॑म्याः ॥

तो आमच्यासाठी महानाला येथे घेऊन ये; द्यावापृथिवी या दोन तरुणींच्या मध्ये बस. हे अग्नी, सोम पिळणाऱ्यासह, घोड्यांसह, वेगवानांसह, वेगवान होऊन येथे ये.