ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.23.1
क॒था म॒हाम॑वृध॒त्कस्य॒ होतु॑र्य॒ज्ञं जु॑षा॒णो अ॒भि सोम॒मूधः॑ ।
पिब॑न्नुशा॒नो जु॒षमा॑णो॒ अन्धो॑ वव॒क्ष ऋ॒ष्वः शु॑च॒ते धना॑य ॥
તે મહાન કેવી રીતે વધ્યો? કયા હોતાના યજ્ઞને આનંદથી સ્વીકારીને તેણે સોમપાત્ર તરફ ધ્યાન આપ્યું? સોમ પીતાં, ઇચ્છા કરતાં, અન્ન ગ્રહણ કરતાં, તે વીર તેજસ્વી ધન માટે આગળ વધ્યો.
4.23.2
को अ॑स्य वी॒रः स॑ध॒माद॑माप॒ समा॑नंश सुम॒तिभिः॒ को अ॑स्य ।
कद॑स्य चि॒त्रं चि॑किते॒ कदू॒ती वृ॒धे भु॑वच्छशमा॒नस्य॒ यज्योः॑ ॥
તેનો કયો વીર સદમાદ (સહભોજી) બન્યો? કોણે તેની સુમતિથી તેને પ્રાપ્ત કર્યો? ક્યારે તેનું અદ્ભુત રૂપ પ્રગટ્યું? ક્યારે તેની સહાયથી સ્તુતિકર્તાની વૃદ્ધિ માટે તે બન્યો?
4.23.3
क॒था शृ॑णोति हू॒यमा॑न॒मिन्द्रः॑ क॒था शृ॒ण्वन्नव॑सामस्य वेद ।
का अ॑स्य पू॒र्वीरुप॑मातयो ह क॒थैन॑माहुः॒ पपु॑रिं जरि॒त्रे ॥
આહ્વાન થતાં ઇન્દ્ર કેવી રીતે સાંભળે છે? સાંભળીને તેની સહાય કેવી રીતે જાણે છે? તેની પૂર્વની ઉપમાઓ કઈ છે? ગાયક માટે તેને પાપુરિ (પુષ્ટ) કેવી રીતે કહે છે?
4.23.4
क॒था स॒बाधः॑ शशमा॒नो अ॑स्य॒ नश॑द॒भि द्रवि॑णं॒ दीध्या॑नः ।
दे॒वो भु॑व॒न्नवे॑दा म ऋ॒तानां॒ नमो॑ जगृ॒भ्वाँ अ॒भि यज्जुजो॑षत् ॥
તેની સ્તુતિ કરનાર મુશ્કેલીમાં કેવી રીતે નાશ ન પામે? સંપત્તિ તરફ ચમકતો તે દેવ બનો. તે મારા ઋતોનો જાણકાર બનો. નમસ્કાર સ્વીકારીને તે પ્રસન્ન થાઓ.
4.23.5
क॒था कद॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ दे॒वो मर्त॑स्य स॒ख्यं जु॑जोष ।
क॒था कद॑स्य स॒ख्यं सखि॑भ्यो॒ ये अ॑स्मि॒न्कामं॑ सु॒युजं॑ तत॒स्रे ॥
તે ઉષાના ઉદયમાં દેવે મર્ત્યની મિત્રતાનો ક્યારે આનંદ લીધો? તેની મિત્રતા ક્યારે તે મિત્રો માટે થાય છે જે તેનામાં સુયોજિત કામના ફેલાવે છે?
4.23.6
किमादम॑त्रं स॒ख्यं सखि॑भ्यः क॒दा नु ते॑ भ्रा॒त्रं प्र ब्र॑वाम ।
श्रि॒ये सु॒दृशो॒ वपु॑रस्य॒ सर्गाः॒ स्व॑र्ण चि॒त्रत॑ममिष॒ आ गोः ॥
તો મિત્રોની મિત્રતાને તારા પ્રત્યે ભાઈચારો ક્યારે જાહેર કરીએ? સુદૃશના શ્રી માટે તેનું રૂપ સૂર્યની જેમ વહે છે; ગાયો (પ્રકાશ)ના સૌથી તેજસ્વી પ્રવાહને હું ઇચ્છું છું.
4.23.7
द्रुहं॒ जिघां॑सन्ध्व॒रस॑मनि॒न्द्रां तेति॑क्ते ति॒ग्मा तु॒जसे॒ अनी॑का ।
ऋ॒णा चि॒द्यत्र॑ ऋण॒या न॑ उ॒ग्रो दू॒रे अज्ञा॑ता उ॒षसो॑ बबा॒धे ॥
યજ્ઞનો નાશ કરવા ઇચ્છતા દ્રોહીને અને ઇન્દ્રને ન માનનારને—બળ માટે ઇન્દ્ર પોતાના તીક્ષ્ણ શસ્ત્રો ધાર કાઢે છે; જ્યાં ઉગ્ર ઇન્દ્રે દૂરની અજાણી ઉષાઓને પણ હાંકી કાઢી.
4.23.8
ऋ॒तस्य॒ हि शु॒रुधः॒ सन्ति॑ पू॒र्वीर्ऋ॒तस्य॑ धी॒तिर्वृ॑जि॒नानि॑ हन्ति ।
ऋ॒तस्य॒ श्लोको॑ बधि॒रा त॑तर्द॒ कर्णा॑ बुधा॒नः शु॒चमा॑न आ॒योः ॥
ઋતના અનેક આજ્ઞાકારી પ્રવાહો છે; ઋતની બુદ્ધિ વક્રતાનો નાશ કરે છે. ઋતની સ્તુતિ બહેરા કાનને ખોલે છે—જાગૃત અને તેજસ્વી મનુષ્ય માટે.
4.23.9
ऋ॒तस्य॑ दृ॒ळ्हा ध॒रुणा॑नि सन्ति पु॒रूणि॑ च॒न्द्रा वपु॑षे॒ वपूं॑षि ।
ऋ॒तेन॑ दी॒र्घमि॑षणन्त॒ पृक्ष॑ ऋ॒तेन॒ गाव॑ ऋ॒तमा वि॑वेशुः ॥
ઋતના દૃઢ આધારો અનેક છે; સૌંદર્ય માટે તેજસ્વી રૂપો અનેક છે. ઋતથી માણસો લાંબા માર્ગો છોડે છે; ઋતથી ગાયો ઋતમાં પ્રવેશે છે.
4.23.10
ऋ॒तं ये॑मा॒न ऋ॒तमिद्व॑नोति ऋ॒तस्य॒ शुष्म॑स्तुर॒या उ॑ ग॒व्युः ।
ऋ॒ताय॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ले ग॑भी॒रे ऋ॒ताय॑ धे॒नू प॑र॒मे दु॑हाते ॥
ઋતને ધારણ કરનાર જ ઋતની સેવા કરે છે; ઋતનું બળ, ગાયોને ઇચ્છનાર વેગવાન. ઋત માટે વિશાળ, ઊંડી, મહાન પૃથ્વી અને આકાશ; ઋત માટે બે પરમ દૂધાળ ગાયો દૂધ વહાવે છે.
4.23.11
नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्यः॑ सदा॒साः ॥
હવે, હે ઇન્દ્ર, પ્રશંસા પામીને હવે સ્તુતિ પામીને, ગાયકને અન્નથી ભરી દે—નદીઓ ઉભરાય તેમ. હે હરિવાન, તારા માટે નવી પ્રાર્થના રચાઈ છે; બુદ્ધિથી અમે રથી અને સદા દાનીઓ બનીએ.