ऋग्वेद · सूक्त 4.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.51.1
इ॒दमु॒ त्यत्पु॑रु॒तमं॑ पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒स्तम॑सो व॒युना॑वदस्थात् ।
नू॒नं दि॒वो दु॑हि॒तरो॑ विभा॒तीर्गा॒तुं कृ॑णवन्नु॒षसो॒ जना॑य ॥
पाहा, अंधारातून प्रकाशरूपाने, पूर्वेकडे अनेक रूपांचा तो प्रकाश आपल्या किरणांसह उभा राहिला आहे. आकाशाच्या तेजस्वी कन्या उषा खरोखरच मानवांसाठी मार्ग करत आहेत.
4.51.2
अस्थु॑रु चि॒त्रा उ॒षसः॑ पु॒रस्ता॑न्मि॒ता इ॑व॒ स्वर॑वोऽध्व॒रेषु॑ ।
व्यू॑ व्र॒जस्य॒ तम॑सो॒ द्वारो॒च्छन्ती॑रव्र॒ञ्च्छुच॑यः पाव॒काः ॥
तेजस्वी उषा पूर्वेकडे उभ्या राहिल्या; यज्ञांमध्ये मित्रांप्रमाणे प्रकाश पसरवला. अंधाराच्या गोठ्याची दोन दारे त्यांनी उघडली; पवित्र करणाऱ्या शुद्ध उषा प्रकट झाल्या.
4.51.3
उ॒च्छन्ती॑र॒द्य चि॑तयन्त भो॒जान्रा॑धो॒देया॑यो॒षसो॑ म॒घोनीः॑ ।
अ॒चि॒त्रे अ॒न्तः प॒णयः॑ ससन्तु॒ अबु॑ध्यमाना॒स्तम॑सो॒ विम॑ध्ये ॥
तेजस्वी उषा आज भोक्त्यांना जागवोत; धन देण्यासाठी दानशील उषा. अप्रकाशित जागी पणी आत झोपोत, अंधाराच्या मध्यात अजाणते होऊन.
4.51.4
कु॒वित्स दे॑वीः स॒नयो॒ नवो॑ वा॒ यामो॑ बभू॒यादु॑षसो वो अ॒द्य ।
येना॒ नव॑ग्वे॒ अङ्गि॑रे॒ दश॑ग्वे स॒प्तास्ये॑ रेवती रे॒वदू॒ष ॥
हे देवी उषांनो, तुमचे नवीन दान आणि प्रवास आज होवोत; अथवा ज्याद्वारे नवग्व, अंगिरस, दशग्व, सप्तास्य यांच्यासाठी तुम्ही धनसंपन्न होऊन तळपलात तेच.
4.51.5
यू॒यं हि दे॑वीर्ऋत॒युग्भि॒रश्वैः॑ परिप्रया॒थ भुव॑नानि स॒द्यः ।
प्र॒बो॒धय॑न्तीरुषसः स॒सन्तं॑ द्वि॒पाच्चतु॑ष्पाच्च॒रथा॑य जी॒वम् ॥
हे देवी उषांनो, तुम्ही ऋताशी जोडलेल्या घोड्यांसह सर्व जगांना तत्काळ फिरता; झोपलेल्याला जागवत, द्विपाद व चतुष्पादांना प्रवासासाठी जीवन देता.
4.51.6
क्व॑ स्विदासां कत॒मा पु॑रा॒णी यया॑ वि॒धाना॑ विद॒धुर्ऋ॑भू॒णाम् ।
शुभं॒ यच्छु॒भ्रा उ॒षस॒श्चर॑न्ति॒ न वि ज्ञा॑यन्ते स॒दृशी॑रजु॒र्याः ॥
कुठे आहे, या उषांपैकी प्राचीन कोणती? ज्याद्वारे ऋभूंचे विधान त्यांनी स्थापले? शुभ्र उषा सुंदरपणे चालताना त्या वेगळ्या ओळखल्या जात नाहीत; एकसारख्या दिसणाऱ्या, अजर.
4.51.7
ता घा॒ ता भ॒द्रा उ॒षसः॑ पु॒रासु॑रभि॒ष्टिद्यु॑म्ना ऋ॒तजा॑तसत्याः ।
यास्वी॑जा॒नः श॑शमा॒न उ॒क्थैः स्तु॒वञ्च्छंस॒न्द्रवि॑णं स॒द्य आप॑ ॥
त्या उषा कल्याणकारी आहेत; त्या पूर्वीपासून आहेत, तेजस्वी, ऋतापासून जन्मलेल्या आणि सत्यस्वरूप आहेत. त्यांच्या ठायी यज्ञ करणारा आणि स्तुती करणारा, स्तोत्रांनी गौरव करत, लगेच धन मिळवतो.
4.51.8
ता आ च॑रन्ति सम॒ना पु॒रस्ता॑त्समा॒नतः॑ सम॒ना प॑प्रथा॒नाः ।
ऋ॒तस्य॑ दे॒वीः सद॑सो बुधा॒ना गवां॒ न सर्गा॑ उ॒षसो॑ जरन्ते ॥
त्या एकत्र होऊन पूर्वेकडून पुढे चालतात, एकाच ठिकाणाहून येऊन विस्तारतात. ऋताच्या दिव्य देवी आपल्या आसनावरून जागृत होतात; गाईंच्या कळपाप्रमाणे उषा पुढे जातात.
4.51.9
ता इन्न्वे॑व स॑म॒ना स॑मा॒नीरमी॑तवर्णा उ॒षस॑श्चरन्ति ।
गूह॑न्ती॒रभ्व॒मसि॑तं॒ रुश॑द्भिः शु॒क्रास्त॒नूभिः॒ शुच॑यो रुचा॒नाः ॥
त्या एकत्र होऊन पुढे जातात; अमर्याद रंगांच्या. अंधार व काळोख झाकत, तेजस्वी देहांनी पवित्र होऊन प्रकाशतात.
4.51.10
र॒यिं दि॑वो दुहितरो विभा॒तीः प्र॒जाव॑न्तं यच्छता॒स्मासु॑ देवीः ।
स्यो॒नादा वः॑ प्रति॒बुध्य॑मानाः सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम ॥
हे आकाशाच्या कन्यांनो, प्रकाशणाऱ्या उषांनो, संततीसहित धन आम्हास द्या, देवींनो. तुमच्या स्थानातून जागृत होत, आम्ही उत्तम वीरत्वाचे स्वामी होऊ.
4.51.11
तद्वो॑ दिवो दुहितरो विभा॒तीरुप॑ ब्रुव उषसो य॒ज्ञके॑तुः ।
व॒यं स्या॑म य॒शसो॒ जने॑षु॒ तद्द्यौश्च॑ ध॒त्तां पृ॑थि॒वी च॑ दे॒वी ॥
हे आकाशाच्या प्रकाशणाऱ्या कन्यांनो, उषांनो, यज्ञ हीच ज्यांची पताका आहे अशा तुम्हांस हे मी सांगतो. आम्ही मनुष्यांमध्ये यशस्वी होऊ; द्युलोक हे धारण करो, आणि देवी पृथिवीही.