Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 5.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.11.1

जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्षः॑ सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ।
घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्यः॒ शुचिः॑ ॥

मानवांचा रक्षक, जागरूक, कुशल अग्नी नव्या उपासकाच्या कल्याणासाठी प्रकट झाला. तुपाने तेजस्वी मुख असलेला, विशाल आणि स्वर्गाला स्पर्श करणारा तो, तेजस्वी व शुद्ध होऊन हविर्द्रव्य आणणाऱ्यांसाठी प्रकाशतो.

5.11.2

य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रोहि॑तम॒ग्निं नर॑स्त्रिषध॒स्थे समी॑धिरे ।
इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॒ स ब॒र्हिषि॒ सीद॒न्नि होता॑ य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ ॥

यज्ञाची ध्वजा, पहिला पुरोहित अग्नी याला माणसांनी तीन आसनांच्या ठिकाणी प्रज्वलित केले. इंद्र आणि देवांसह रथाचा सहचर म्हणून तो दर्भावर बसला; कुशल होता यज्ञासाठी खाली बसला.

5.11.3

अस॑म्मृष्टो जायसे मा॒त्रोः शुचि॑र्म॒न्द्रः क॒विरुद॑तिष्ठो वि॒वस्व॑तः ।
घृ॒तेन॑ त्वावर्धयन्नग्न आहुत धू॒मस्ते॑ के॒तुर॑भवद्दि॒वि श्रि॒तः ॥

निष्कलंक होऊन तू दोन्ही मातांपासून जन्मतोस — पवित्र, आनंददायी, द्रष्टा; तू विवस्वानापासून वर उभा राहिलास. हे अग्नी, तुपाने त्यांनी तुला वाढवले, हे आहुत देवा. तुझा धूर तुझा ध्वज होऊन आकाशात स्थिरावला.

5.11.4

अ॒ग्निर्नो॑ य॒ज्ञमुप॑ वेतु साधु॒याग्निं नरो॒ वि भ॑रन्ते गृ॒हेगृ॑हे ।
अ॒ग्निर्दू॒तो अ॑भवद्धव्य॒वाह॑नो अ॒ग्निं वृ॑णा॒ना वृ॑णते क॒विक्र॑तुम् ॥

अग्नी आमच्या यज्ञाजवळ चांगला यावा. माणसे प्रत्येक घरात अग्नीला वेगवेगळे धारण करतात. अग्नी दूत झाला, हविर्वाहक झाला; अग्नीला निवडताना ते ज्ञानी संकल्पाच्या त्या अग्नीलाच निवडतात.

5.11.5

तुभ्ये॒दम॑ग्ने॒ मधु॑मत्तमं॒ वच॒स्तुभ्यं॑ मनी॒षा इ॒यम॑स्तु॒ शं हृ॒दे ।
त्वां गिरः॒ सिन्धु॑मिवा॒वनी॑र्म॒हीरा पृ॑णन्ति॒ शव॑सा व॒र्धय॑न्ति च ॥

तुझ्यासाठी, हे अग्नी, हे अत्यंत मधुर वचन आहे; तुझ्यासाठी हे मननरूप स्तोत्र हृदयाला शांती देवो. वाहणाऱ्या नदीला जशा मोठ्या प्रवाहांनी पूर येतो, तसे स्तुती तुला भरतात आणि आपल्या बलाने तुला वाढवतात.

5.11.6

त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्च्छिश्रिया॒णं वने॑वने ।
स जा॑यसे म॒थ्यमा॑नः॒ सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हुः॒ सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः ॥

हे अग्नी, गुहेत लपलेल्या तुला अंगिरसांनी प्रत्येक रानात असलेल्या तुला शोधून काढले. मंथन होऊन तू जन्मतोस, महाबलवान होऊन; त्यांनी तुला बलाचा पुत्र म्हटले, हे अंगिरा.