Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.11.1

जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्षः॑ सुवि॒ताय॒ नव्य॑से ।
घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्यः॒ शुचिः॑ ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਜਾਗਦਾ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਗਨੀ ਨਵੇਂ ਉਪਾਸਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਘੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭੇਟ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਹੈ।

5.11.2

य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रोहि॑तम॒ग्निं नर॑स्त्रिषध॒स्थे समी॑धिरे ।
इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॒ स ब॒र्हिषि॒ सीद॒न्नि होता॑ य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ ॥

ਯੱਗ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਪਹਿਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਆਸਣਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਬਾਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰੱਥ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ; ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਤਾ ਯੱਗ ਲਈ ਬੈਠਾ।

5.11.3

अस॑म्मृष्टो जायसे मा॒त्रोः शुचि॑र्म॒न्द्रः क॒विरुद॑तिष्ठो वि॒वस्व॑तः ।
घृ॒तेन॑ त्वावर्धयन्नग्न आहुत धू॒मस्ते॑ के॒तुर॑भवद्दि॒वि श्रि॒तः ॥

ਬੇਦਾਗ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਦਾ ਹੈਂ — ਪਵਿੱਤਰ, ਅਨੰਦਦਾਇਕ, ਕਵੀ; ਤੂੰ ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਘੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਹੇ ਆਹੁਤ ਦੇਵਤਾ। ਤੇਰਾ ਧੂੰਆਂ ਤੇਰਾ ਝੰਡਾ ਬਣ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ।

5.11.4

अ॒ग्निर्नो॑ य॒ज्ञमुप॑ वेतु साधु॒याग्निं नरो॒ वि भ॑रन्ते गृ॒हेगृ॑हे ।
अ॒ग्निर्दू॒तो अ॑भवद्धव्य॒वाह॑नो अ॒ग्निं वृ॑णा॒ना वृ॑णते क॒विक्र॑तुम् ॥

ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਯੱਗ ਕੋਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵੇ। ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰਾ ਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਦੂਤ ਬਣਿਆ, ਹਵਿ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ; ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ।

5.11.5

तुभ्ये॒दम॑ग्ने॒ मधु॑मत्तमं॒ वच॒स्तुभ्यं॑ मनी॒षा इ॒यम॑स्तु॒ शं हृ॒दे ।
त्वां गिरः॒ सिन्धु॑मिवा॒वनी॑र्म॒हीरा पृ॑णन्ति॒ शव॑सा व॒र्धय॑न्ति च ॥

ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਅਤਿ ਮਿੱਠਾ ਬਚਨ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮਨਨ ਦਾ ਸਤੋਤਰ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਵਹਿੰਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਤਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

5.11.6

त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्च्छिश्रिया॒णं वने॑वने ।
स जा॑यसे म॒थ्यमा॑नः॒ सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हुः॒ सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਮੰਥਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜਨਮਦਾ ਹੈਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਹੋ ਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਾ।