उपनिषदे · Aitareya 3.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Aitareya 3.1.1
कोऽयमात्मेति वयमुपास्महे कतरः स आत्मा । येन वा पश्यति येन वा शृणोति येन वा गन्धानाजिघ्रति येन वा वाचं व्याकरोति येन वा स्वादु चास्वादु च विजानाति ॥ ३.१.१ ॥
"हा आत्मा कोण, आम्ही कोणाची उपासना करावी? तो आत्मा कोणता? ज्याने पाहतो, ज्याने ऐकतो, ज्याने गंध घेतो, ज्याने वाणी उच्चारतो, ज्याने गोड व कडू जाणतो?"
Aitareya 3.1.2
यदेतद्धृदयं मनश्चैतत् । सञ्ज्ञानमाज्ञानं विज्ञानं प्रज्ञानं मेधा दृष्टिधृर्तिमतिर्मनीषा जूतिः स्मृतिः सङ्कल्पः क्रतुरसुः कामो वश इति । सर्वाण्येवैतानि प्रज्ञानस्य नामधेयानि भवन्ति ॥ ३.१.२ ॥
हेच हृदय व मन. संज्ञान, आज्ञान, विज्ञान, प्रज्ञान, मेधा, दृष्टी, धृती, मती, मनीषा, जूती, स्मृती, संकल्प, क्रतू, असू, काम, वश — हे सर्व प्रज्ञानाची नावे आहेत.
Aitareya 3.1.3
एष ब्रह्मैष इन्द्र एष प्रजापतिरेते सर्वे देवा इमानि च पञ्चमहाभूतानि पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येतानीमानि च क्षुद्रमिश्राणीव । बीजानीतराणि चेतराणि चाण्डजानि च जारुजानि च स्वेदजानि चोद्भिज्जानि चाश्वा गावः पुरुषा हस्तिनो यत्किञ्चेदं प्राणि जङ्गमं च पतत्रि च यच्च स्थावरं सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रं प्रज्ञाने प्रतिष्ठितं प्रज्ञानेत्रो लोकः प्रज्ञा प्रतिष्ठा प्रज्ञानं ब्रह्म ॥ ३.१.३ ॥
हेच ब्रह्म, हाच इंद्र, हाच प्रजापती. हे सर्व देव, पृथ्वी, वायू, आकाश, पाणी, तेज ही पाच महाभूते, लहान व मिश्र जे आहे ते, बीजे व इतर, अंडज, जरायुज, स्वेदज, उद्भिज्ज, घोडे, गायी, मनुष्य, हत्ती, या जगात जे चालते, पंख असणारे आणि जे स्थिर आहे ते सर्व प्रज्ञेला डोळा करून प्रज्ञेत प्रतिष्ठित आहे. प्रज्ञा हेच जगाचे नेत्र; प्रज्ञा हीच आधार. प्रज्ञान हेच ब्रह्म.
Aitareya 3.1.4
स एतेन प्राज्ञेनाऽऽत्मनाऽस्माल्लोकादुत्क्रम्यामुष्मिन्स्वर्गे लोके सर्वान् कामानाप्त्वाऽमृतः समभवत् समभवत् ॥ ३.१.४ ॥
तो या प्रज्ञावान आत्म्यासह या लोकातून प्रयाण करून, त्या स्वर्गलोकात सर्व कामना मिळवून अमर झाला, अमर झाला.