ઉપનિષદો · Bṛhadāraṇyaka 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.3.1
(भुज्युब्राह्मणम्)
अथ हैनं भुज्युर्लाह्यायनिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेषु चरकाः पर्यव्रजाम ।
ते पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहानैम ।
तस्यासीद्दुहिता गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्सुधन्वाङ्गिरस इति ।
तं यदा लोकानामन्तानपृच्छाम ।
अथैनमब्रूम क्व पारिक्षिता अभवन्निति ।
क्व पारिक्षिता अभवन् ।
स त्वा पृच्छामि याज्ञवल्क्य ।
क्व पारिक्षिता अभवन्निति ॥ ३.३.१ ॥
ત્યારે લાહ્યાયનિ ભુજ્યુએ તેમને પૂછ્યું: હે યાજ્ઞવલ્ક્ય! અમે મદ્ર દેશમાં ફરતા ચરક હતા. અમે પતંચલ કાપ્યના ઘરે ગયા. તેમને એક પુત્રી હતી જેને ગંધર્વે પકડી હતી. અમે તેને પૂછ્યું, 'તું કોણ છે?' તેણે કહ્યું, 'હું અંગિરસનો પુત્ર સુધન્વા છું.' જ્યારે અમે લોકોના અંત વિશે પૂછ્યું, ત્યારે તેને કહ્યું, 'પારિક્ષિતો ક્યાં ગયા?' પારિક્ષિતો ક્યાં હતા? હે યાજ્ઞવલ્ક્ય, હું તમને પૂછું છું: પારિક્ષિતો ક્યાં હતા?
Bṛhadāraṇyaka 3.3.2
स होवाच उवाच वै सः ।
अगच्छन् वै ते तद्यत्राश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
क्व न्वश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
द्वात्रिंशतं वै देवरथाह्न्यान्ययं लोकः ।
तं समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्पर्येति ।
तां समन्तं पृथिवीं द्विस्तावत्समुद्रः पर्येति ।
तद्यावती क्षुरस्य धारा यावद्वा मक्षिकायाः पत्त्रं तावानन्तरेणाकाशः तानैन्द्रः सुपर्णो भूत्वा वायवे प्रायच्छत् ।
तान् वायुरात्मनि धित्वा तत्रागमयद्यत्राश्वमेधयाजिनोऽभवन्निति ।
एवमिव वै स वायुमेव प्रशशंस तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिः ।
अप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद ।
ततो ह भुज्युर्लाह्यायनिरुपरराम ॥ ३.३.२ ॥
તેઓ બોલ્યા, ખરેખર તેઓ બોલ્યા: અશ્વમેધ યજ્ઞ કરનારા જ્યાં જાય છે, ત્યાં અમે ગયા હતા. અશ્વમેધ યજ્ઞ કરનારા ક્યાં જાય છે? બત્રીસ દેવરથ છે; તે જ આ લોક છે. પૃથ્વી તેને ચારે બાજુથી બમણું વીંટળે છે; સમુદ્ર તે પૃથ્વીને ચારે બાજુથી બમણું વીંટળે છે. જેટલી છરીની ધાર કે માખીની પાંખ નાની હોય, એટલું જ તેમની વચ્ચેનું આકાશ છે. ઇન્દ્રના ગરુડ બનીને તેમણે તે વાયુને આપ્યા. વાયુએ તેમને પોતાનામાં ધારણ કરીને જ્યાં અશ્વમેધ યજ્ઞ કરનારા હતા ત્યાં લાવ્યો. આ રીતે તેમણે વાયુની જ પ્રશંસા કરી. તેથી વાયુ જ વ્યષ્ટિ છે, વાયુ જ સમષ્ટિ છે. જે આ રીતે જાણે છે તે ફરી મૃત્યુને જીતે છે. પછી લાહ્યાયનિ ભુજ્યુ મૌન થયા.