ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Bṛhadāraṇyaka 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.3.1
(भुज्युब्राह्मणम्)
अथ हैनं भुज्युर्लाह्यायनिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेषु चरकाः पर्यव्रजाम ।
ते पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहानैम ।
तस्यासीद्दुहिता गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्सुधन्वाङ्गिरस इति ।
तं यदा लोकानामन्तानपृच्छाम ।
अथैनमब्रूम क्व पारिक्षिता अभवन्निति ।
क्व पारिक्षिता अभवन् ।
स त्वा पृच्छामि याज्ञवल्क्य ।
क्व पारिक्षिता अभवन्निति ॥ ३.३.१ ॥
ਤਦ ਲਾਹ੍ਯਾਯਨਿ ਭੁਜ੍ਯੁ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ! ਅਸੀਂ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਚਰਕ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਪਤੰਚਲ ਕਾਪ੍ਯ ਦੇ ਘਰ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਜਕੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਧਨਵਾ ਹਾਂ।' ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿੱਥੇ ਸਨ?' ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿੱਥੇ ਸਨ? ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤ ਕਿੱਥੇ ਸਨ?
Bṛhadāraṇyaka 3.3.2
स होवाच उवाच वै सः ।
अगच्छन् वै ते तद्यत्राश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
क्व न्वश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
द्वात्रिंशतं वै देवरथाह्न्यान्ययं लोकः ।
तं समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्पर्येति ।
तां समन्तं पृथिवीं द्विस्तावत्समुद्रः पर्येति ।
तद्यावती क्षुरस्य धारा यावद्वा मक्षिकायाः पत्त्रं तावानन्तरेणाकाशः तानैन्द्रः सुपर्णो भूत्वा वायवे प्रायच्छत् ।
तान् वायुरात्मनि धित्वा तत्रागमयद्यत्राश्वमेधयाजिनोऽभवन्निति ।
एवमिव वै स वायुमेव प्रशशंस तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिः ।
अप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद ।
ततो ह भुज्युर्लाह्यायनिरुपरराम ॥ ३.३.२ ॥
ਉਹ ਬੋਲੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਬੋਲੇ: ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਗਏ ਸੀ। ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਬੱਤੀ ਦੇਵਰਥ ਹਨ; ਉਹੀ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੁੱਗਣਾ ਘੇਰਦੀ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਉਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੁੱਗਣਾ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਤਰੇ ਦੀ ਧਾਰ ਜਿੰਨੀ, ਜਾਂ ਮੱਖੀ ਦੇ ਖੰਭ ਜਿੰਨੀ ਜੋ ਵਿੱਥ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਗਰੁੜ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਜਿੱਥੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਯੂ ਦੀ ਹੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਯੂ ਹੀ ਵਿਅਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਹੀ ਸਮਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਲਾਹਿਆਇਨਿ ਭੁੱਜ੍ਯੁ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।