ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.3.1
(भुज्युब्राह्मणम्)
अथ हैनं भुज्युर्लाह्यायनिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेषु चरकाः पर्यव्रजाम ।
ते पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहानैम ।
तस्यासीद्दुहिता गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्सुधन्वाङ्गिरस इति ।
तं यदा लोकानामन्तानपृच्छाम ।
अथैनमब्रूम क्व पारिक्षिता अभवन्निति ।
क्व पारिक्षिता अभवन् ।
स त्वा पृच्छामि याज्ञवल्क्य ।
क्व पारिक्षिता अभवन्निति ॥ ३.३.१ ॥
അപ്പോൾ ലാഹ്യായനി ഭുജ്യു അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: ഹേ യാജ്ഞവല്ക്യാ! ഞങ്ങൾ മദ്രദേശത്ത് അലഞ്ഞുനടന്ന ചരകന്മാരായിരുന്നു. പതഞ്ചല കാപ്യന്റെ വീട്ടിലെത്തി. ഗന്ധർവൻ പിടികൂടിയ ഒരു മകൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ അവളോട് ചോദിച്ചു, 'നീ ആരാണ്?' അവൾ പറഞ്ഞു, 'ഞാൻ അംഗിരസിന്റെ പുത്രനായ സുധന്വാവാണ്.' ലോകങ്ങളുടെ അന്തങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ ചോദിച്ചപ്പോൾ അവനോട് പറഞ്ഞു, 'പാരിക്ഷിതർ എവിടെ ആയിരുന്നു?' പാരിക്ഷിതർ എവിടെ ആയിരുന്നു? ഹേ യാജ്ഞവല്ക്യാ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു: പാരിക്ഷിതർ എവിടെ ആയിരുന്നു?
Bṛhadāraṇyaka 3.3.2
स होवाच उवाच वै सः ।
अगच्छन् वै ते तद्यत्राश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
क्व न्वश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
द्वात्रिंशतं वै देवरथाह्न्यान्ययं लोकः ।
तं समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्पर्येति ।
तां समन्तं पृथिवीं द्विस्तावत्समुद्रः पर्येति ।
तद्यावती क्षुरस्य धारा यावद्वा मक्षिकायाः पत्त्रं तावानन्तरेणाकाशः तानैन्द्रः सुपर्णो भूत्वा वायवे प्रायच्छत् ।
तान् वायुरात्मनि धित्वा तत्रागमयद्यत्राश्वमेधयाजिनोऽभवन्निति ।
एवमिव वै स वायुमेव प्रशशंस तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिः ।
अप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद ।
ततो ह भुज्युर्लाह्यायनिरुपरराम ॥ ३.३.२ ॥
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: അശ്വമേധ യാഗം ചെയ്യുന്നവർ എവിടേക്ക് പോകുന്നുവോ അവിടേക്ക് ഞങ്ങൾ പോയി. അശ്വമേധ യാഗം ചെയ്യുന്നവർ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? മുപ്പത്തിരണ്ട് ദേവരഥങ്ങളുണ്ട്; അവയാണ് ഈ ലോകം. ഭൂമി അതിനെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും ഇരട്ടിയോളം ചുറ്റുന്നു; സമുദ്രം ആ ഭൂമിയെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും ഇരട്ടിയോളം ചുറ്റുന്നു. ക്ഷുരത്തിന്റെ അഗ്രം എത്ര ചെറുതോ, അല്ലെങ്കിൽ ഈച്ചയുടെ ചിറക് എത്ര ചെറുതോ അത്രയേ അവയ്ക്കിടയിലെ ആകാശം. ഇന്ദ്രന്റെ ഗരുഡനായി അവർ അവയെ വായുവിന് നൽകി. വായു അവയെ തനിക്കുള്ളിൽ വച്ച് അശ്വമേധ യാഗം ചെയ്തവർ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്ത് കൊണ്ടുവന്നു. ഇങ്ങനെ അദ്ദേഹം വായുവിനെ തന്നെ പുകഴ്ത്തി. അതിനാൽ വായുവാണ് വ്യഷ്ടി, വായുവാണ് സമഷ്ടി. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ വീണ്ടും മൃത്യുവിനെ ജയിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ലാഹ്യായനി ഭുജ്യു നിശ്ശബ്ദനായി.