ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.3.1
(भुज्युब्राह्मणम्)
अथ हैनं भुज्युर्लाह्यायनिः पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच मद्रेषु चरकाः पर्यव्रजाम ।
ते पतञ्चलस्य काप्यस्य गृहानैम ।
तस्यासीद्दुहिता गन्धर्वगृहीता ।
तमपृच्छाम कोऽसीति ।
सोऽब्रवीत्सुधन्वाङ्गिरस इति ।
तं यदा लोकानामन्तानपृच्छाम ।
अथैनमब्रूम क्व पारिक्षिता अभवन्निति ।
क्व पारिक्षिता अभवन् ।
स त्वा पृच्छामि याज्ञवल्क्य ।
क्व पारिक्षिता अभवन्निति ॥ ३.३.१ ॥
అప్పుడు లాహ్యాయని భుజ్యుడు ఆయనను అడిగాడు: ఓ యాజ్ఞవల్క్యా! మేము మద్ర దేశంలో తిరుగుతున్న చరకులం. మేము పతంచల కాప్యుని ఇంటికి వెళ్లాము. ఆయనకు గంధర్వుడు పట్టుకున్న కూతురు ఉంది. మేము ఆమెను అడిగాము, 'నువ్వు ఎవరు?' ఆమె చెప్పింది, 'నేను అంగిరసుని కుమారుడైన సుధన్వను.' లోకాల అంతాల గురించి మేము అడిగినప్పుడు, ఆయనతో అన్నాము, 'పరిక్షితులు ఎక్కడ ఉన్నారు?' పరిక్షితులు ఎక్కడ ఉన్నారు? ఓ యాజ్ఞవల్క్యా, నిన్ను అడుగుతున్నాను: పరిక్షితులు ఎక్కడ ఉన్నారు?
Bṛhadāraṇyaka 3.3.2
स होवाच उवाच वै सः ।
अगच्छन् वै ते तद्यत्राश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
क्व न्वश्वमेधयाजिनो गच्छन्तीति ।
द्वात्रिंशतं वै देवरथाह्न्यान्ययं लोकः ।
तं समन्तं पृथिवी द्विस्तावत्पर्येति ।
तां समन्तं पृथिवीं द्विस्तावत्समुद्रः पर्येति ।
तद्यावती क्षुरस्य धारा यावद्वा मक्षिकायाः पत्त्रं तावानन्तरेणाकाशः तानैन्द्रः सुपर्णो भूत्वा वायवे प्रायच्छत् ।
तान् वायुरात्मनि धित्वा तत्रागमयद्यत्राश्वमेधयाजिनोऽभवन्निति ।
एवमिव वै स वायुमेव प्रशशंस तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिः ।
अप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद ।
ततो ह भुज्युर्लाह्यायनिरुपरराम ॥ ३.३.२ ॥
ఆయన అన్నారు, నిజంగా ఆయన చెప్పారు: అశ్వమేధ యాగం చేసేవారు ఎక్కడికి వెళ్తారో అక్కడికి మేము వెళ్ళాము. అశ్వమేధ యాగం చేసేవారు ఎక్కడికి వెళ్తారు? ముప్పై రెండు దేవరథాలు ఉన్నాయి; అవే ఈ లోకం. భూమి దానిని అన్నివైపులా రెండింతలు చుట్టుతుంది; సముద్రం ఆ భూమిని అన్నివైపులా రెండింతలు చుట్టుతుంది. క్షురపు అంచు ఎంత చిన్నదో, లేదా ఈగ రెక్క ఎంత చిన్నదో, అంతే వాటి మధ్య ఆకాశం. ఇంద్రుని గరుడుడిగా మారి వారు వాటిని వాయువుకు ఇచ్చారు. వాయువు వాటిని తనలో ఉంచుకొని అశ్వమేధ యాగం చేసినవారు ఉన్న చోటికి తెచ్చాడు. ఈ విధంగా ఆయన వాయువునే స్తుతించారు. అందువల్ల వాయువే వ్యష్టి, వాయువే సమష్టి. ఇలా తెలిసినవాడు మళ్లీ మృత్యువును జయిస్తాడు. అప్పుడు లాహ్యాయని భుజ్యు మౌనం వహించారు.