উপনিষদ · Chāndogya 6.6

Chāndogya 6.6.1

दध्नः सोम्य मथ्यमानस्य योऽणिमा स उर्ध्वः समुदीषति तत्सर्पिर्भवति ॥ ६.६.१ ॥

হে সৌম্য, মন্থন করা দইয়ের যে সূক্ষ্ম সার, তা উপরে উঠে আসে; সেটিই ঘি হয়।

एवमेव खलु सोम्यान्नस्याश्यमानस्य योऽणिमा स उर्ध्वः समुदीषति तन्मनो भवति ॥ ६.६.२ ॥

এইভাবেই, হে সৌম্য, ভক্ষিত অন্নের যে সূক্ষ্ম অংশ উর্ধ্বে উঠে, তাই মন হয়।

अपाँसोम्य पीयमानानां योऽणिमा स उर्ध्वः समुदीषति सा प्राणो भवति ॥ ६.६.३ ॥

হে সৌম্য, পীয়মান জলের যে সূক্ষ্ম অংশ উর্ধ্বে উঠে, তাই প্রাণ হয়।

तेजसः सोम्याश्यमानस्य योऽणिमा स उर्ध्वः समुदीषति सा वाग्भवति ॥ ६.६.४ ॥

হে সৌম্য, ভক্ষিত তেজের যে সূক্ষ্ম অংশ উর্ধ্বে উঠে, তাই বাক্ হয়।

अन्नमयँ हि सोम्य मन आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान्विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ६.६.५ ॥

হে সৌম্য, মন অন্নময়, প্রাণ জলময়, বাক্ তেজোময়ী — এটি আপনি আমাকে আবার বুঝিয়ে দিন। তখন তিনি বললেন, 'তাই হোক, হে সৌম্য।'