ఉపనిషత్తులు · Maitrāyaṇī 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 3.1
ते होचुर्भगवन्यद्येवमस्यात्मनो महिमानं सूचयसीत्यन्यो वा परः कोऽयमात्मा सितासितैः कर्मफलैरभिभूयमानः सदसद्योनिमापद्यत इत्यवाचीं वोर्ध्वां वा गतं द्वन्द्वैरभिभूयमानः परिभ्रमतीति कतम एष इति तान्होवाच ॥ ३.१ ॥
వారు అన్నారు: భగవంతుడా, ఈ ఆత్మ మహిమను మీరు ఇలా సూచిస్తే, తెలుపు నలుపు కర్మఫలాలచే అధిగమించబడి సత్-అసత్ యోనిని పొందే ఇతడు మరొకడా, లేక పరమాత్మా? క్రిందికో పైకో వెళ్లి ద్వంద్వాలచే అధిగమించబడి తిరుగుతున్న ఇతడు ఎవరు? అది ఏది? అప్పుడు ఆయన వారితో అన్నాడు.
Maitrāyaṇī 3.2
अस्ति खल्वन्योऽपरो भूतात्मा योऽयं सितासितैः कर्मफलैरभिभूयमानः सदसदयोनिमापद्यत इत्यवाचीं वोर्ध्वां गतिं द्वन्द्वैरभिभूयमानः परिभ्रमतीत्यस्योपव्याख्यानं पञ्च तन्मात्राणि भूतशब्देनोच्यन्ते पञ्च महाभूतानि भूतशब्देनोच्यन्तेऽथ तेषां यः समुदायः शरीरमित्युक्तमथ यो ह खलु वाव शरीरमित्युक्तं स भूतात्मेत्युक्तमथास्ति तस्यात्मा बिन्दुरिव पुष्कर इति स वा एषोऽभिभूतः प्राकृत्यैर्गुणैरित्यतोऽभिभूतत्वात्संमूढत्वं प्रयात्यसंमूढस्त्वादात्मस्थं प्रभुं भगवन्तं कारयितारं नापश्यद्गुणौघैस्तृप्यमानः कलुषीकृतास्थिरश्चञ्चलो लोलुप्यमानः सस्पृहो व्यग्रश्चाभिमानत्वं प्रयात इत्यहं सो ममेदमित्येवं मन्यमानो निबध्नात्यात्मनात्मानं जालेनैव खचरः कृतस्यानुफलैरभिभूयमानः परिभ्रमतीति ॥ ३.२ ॥
తెలుపు నలుపు కర్మఫలాలచే అధిగమించబడి సత్-అసత్ యోనిని పొందే, క్రిందికో పైకో గతిలో ద్వంద్వాలచే అధిగమించబడి తిరిగే మరొక అధమ భూతాత్మ ఉంది. దీని వివరణ: ఐదు తన్మాత్రలను 'భూత' శబ్దంతో పిలుస్తారు, ఐదు మహాభూతాలను కూడా 'భూత' శబ్దంతో పిలుస్తారు; వాటి సమూహమే శరీరమని చెప్పబడింది; శరీరమని చెప్పబడినదే 'భూతాత్మ' అని చెప్పబడింది. దాని ఆత్మ కమలపత్రంపై నీటిబిందువులా ఉంది. అతడు ప్రాకృత గుణాలచే అధిగమించబడి మోహాన్ని పొందుతాడు; అధిగమించబడటం వల్ల సమ్మోహాన్ని పొందుతాడు. అసమ్మూఢుడైనా, ఆత్మలో స్థితుడైన ప్రభువును, భగవంతుడను, కారయితను అతడు చూడడు. గుణ ప్రవాహాలచే తృప్తి చెంది, కలుషితుడై, అస్థిరుడై, చంచలుడై, లోలుపుడై, ఆసక్తుడై, వ్యగ్రుడై అభిమానాన్ని పొందుతాడు. 'నేను అతడు, ఇది నాది' అని భావించి, వలలో పక్షివలె తన చేతనే తనను బంధించుకుంటాడు; చేసిన కర్మల అనుఫలాలచే అధిగమించబడి తిరుగుతాడు.
Maitrāyaṇī 3.3
अथान्यत्राप्युक्तं यः कर्ता सोऽयं वै भूतात्मा करणैः कारयितान्तःपुरुषोऽथ यथाग्निनायःपिण्डो वाभिभूतः कर्तृभिर्हन्यमानो नानात्वमुपैत्येवं वाव खल्वसौ भूतात्मान्तःपुरुषेणाभिभूतो गुणैर्हन्यमानो नानात्वमुपैत्यथ यत्त्रिगुणं चतुरशीतिलक्षयोनिपरिणतं भूतत्रिगुणमेतद्वै नानात्वस्य रूपं तानि ह वा इमानि गुणानि पुरुषेणेरितानि चक्रमिव चक्रिणेत्यथ यथायःपिण्डे हन्यमाने नाग्निरभिभूयत्येवं नाभिभूयत्यसौ पुरुषोऽभिभूयत्ययं भूतात्मोपसंश्लिष्टत्वादिति ॥ ३.३ ॥
ఇక్కడ మరోచోట కూడా చెప్పబడింది: కర్త అయినవాడే ఈ భూతాత్మ; ఇంద్రియాల ద్వారా కార్యాలు చేయించేవాడు; లోపలి పురుషుడు అతన్ని నడిపిస్తాడు. అగ్నితో కాల్చిన ఇనుప ముద్ద కొట్టబడినప్పుడు అనేక రూపాలు పొందినట్లు, ఈ భూతాత్మ అంతఃపురుషునిచే అభిభూతుడై గుణాల చేత కొట్టబడి నానాత్వాన్ని పొందుతాడు. ముగ్గురు గుణాలు కలిగిన ఇది ఎనభై నాలుగు లక్షల యోనులుగా పరిణమించింది; ఇదే నానాత్వ రూపం. ఈ గుణాలను పురుషుడు చక్రాన్ని తిప్పినట్లు ప్రేరేపిస్తాడు. కొట్టబడే ఇనుప ముద్దలో అగ్ని అభిభూతం కానట్లే, ఆ పురుషుడు అభిభూతుడు కాడు; ఈ భూతాత్మ కలయిక వల్ల అభిభూతుడవుతాడు.
Maitrāyaṇī 3.4
अथान्यत्राप्युक्तं शरीरमिदं मैथुनादेवोद्भूतं संविदपेतं निरय एव मूत्रद्वारेण निष्क्रामन्तमस्थिभिश्चितं मांसेनानुलिप्तं चर्मणावबद्धं विण्मूत्रपित्तकफमज्जामेदोवसाभिरन्यैश्च मलैर्बहुभिः परिपूर्णं कोश इवावसन्नेति ॥ ३.४ ॥
ఇక్కడ మరోచోట కూడా చెప్పబడింది: ఈ శరీరం మైథునం వల్లనే పుట్టింది; చైతన్యం లేనిది; నిజానికి ఒక నరకం. ఇది మూత్రద్వారం ద్వారా బయటకు వెళ్లుతుంది; ఎముకలతో కట్టబడినది, మాంసంతో పూయబడినది, చర్మంతో బంధించబడినది; మలం, మూత్రం, పిత్తం, కఫం, మజ్జ, మేదస్సు, వసల తోనూ ఇతర అనేక మలాలతోనూ నిండినది; కోశంలో ఉన్నట్లు ఉంటుంది.
Maitrāyaṇī 3.5
अथान्यत्राप्युक्तं संमोहो भयं विषादो निद्रा तन्द्री व्रणो जरा शोकः क्षुत्पिपासा कार्पण्यं क्रोधो नास्तिक्यमज्ञानं मात्सर्यं वैकारुण्यं मूढत्वं निर्व्रीडत्वं निकृतत्वमुद्धातत्वमसमत्वमिति तामसान्वितस्तृष्णा स्नेहो रागो लोभो हिंसा रतिर्दृष्टिव्यापृतत्वमीर्ष्या काममवस्थितत्वं चञ्चलत्वं जिहीर्षार्थोपार्जनं मित्रानुग्रहणं परिग्रहावलम्बोऽनिष्टेष्विन्द्रियार्थेषु द्विष्टिरिष्टेश्वभिषण्ग इति राजसान्वितैः परिपूर्ण एतैरभिभूत इत्ययं भूतात्मा तस्मान्नानारूपाण्याप्नोतीत्याप्नोतीति ॥ ३.५ ॥
ఇక్కడ మరోచోట కూడా చెప్పబడింది: మోహం, భయం, విషాదం, నిద్ర, తంద్ర, గాయం, ముసలితనం, శోకం, ఆకలి-దాహం, పిసినారితనం, కోపం, నాస్తికత్వం, అజ్ఞానం, ఈర్ష్య, కరుణ లేకపోవడం, మూఢత్వం, సిగ్గులేకపోవడం, మోసం, గర్వం, అసమానత్వం అనే వాటితో తామసంతో కూడినవాడవుతాడు; తృష్ణ, స్నేహం, రాగం, లోభం, హింస, రతి, చూపులో నిమగ్నత, ఈర్ష్య, కామం, స్థిరత్వం లేకపోవడం, చంచలత్వం, లాగుకోవాలనే కోరిక, ధనార్జన, మిత్రులపై అనుగ్రహం, పరిగ్రహంపై ఆధారం, అనిష్ట ఇంద్రియార్థాలపై ద్వేషం, ఇష్టమైన వాటిపై అభిష్వంగం అనే వాటితో రాజసంతో కూడినవాడవుతాడు. వీటితో నిండి, వీటిచే అభిభూతుడైన ఈ భూతాత్మ కారణంగా అనేక రూపాలను పొందుతాడు, పొందుతాడు.