మహాభారతం महाभारत

ఇది ఏమిటి

మహాభారతం, అంటే "భరతుల మహా కథ", ప్రపంచంలోని అతి దీర్ఘమైన కావ్యాలలో ఒకటి. దీని అనుబంధమైన హరివంశంతో కలిపి ఇందులో సుమారు 100,000 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. ఒకే రాజవంశంలోని రెండు శాఖల మధ్య, అంటే ఐదుగురు పాండవ సోదరులకు, వారి వందమంది కౌరవ దాయాదులకు మధ్య జరిగిన పోటీని ఇది చెబుతుంది. ఆ పోటీ కురుక్షేత్ర రణరంగంలో పద్దెనిమిది రోజుల యుద్ధంతో ముగుస్తుంది. ఈ కథ చుట్టూ ఇది పురాణగాథలను, ఉపదేశాలను, లెక్కలేనన్ని ఇతర కథలను పొందుపరుస్తుంది. భగవద్గీత కూడా ఇందులో భాగమే.

ఇది ఎలా అమర్చబడింది

ఈ ఇతిహాసం పద్దెనిమిది పర్వాలుగా విభజించబడింది. "ఆరంభం" అయిన ఆది పర్వం నుండి చివరలో స్వర్గారోహణం వరకు ఇవి సాగుతాయి. యుద్ధం 6 నుండి 10 వరకు ఉన్న పర్వాలలో వర్ణించబడింది. ఇవి సేనాధిపతులైన భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, శల్యుడు పేర్లతోను, ఆ తర్వాత జరిగిన రాత్రి దాడి పేరుతోను పిలువబడతాయి. ఇది కథలో కథగా చెప్పబడుతుంది: పాండవుల వంశస్థుడైన జనమేజయ మహారాజు చేసిన సర్పయాగంలో వైశంపాయనుడు తన గురువైన వ్యాసుని నుండి నేర్చుకున్న విధంగా దీనిని వినిపిస్తాడు. వ్యాసుడు చెబుతుండగా గణేశుడు దీనిని లిఖించాడని ఒక ప్రసిద్ధ గాథ చెబుతుంది.

ఇది ఏమి బోధిస్తుంది

ధర్మం, అంటే సరైన కర్మ, నిజంగా ఏమిటి అని మహాభారతం మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రశ్నిస్తుంది. దాని సత్యం సూక్ష్మమైనదని, తెలుసుకోవడం కష్టమని కూడా ఒప్పుకుంటుంది. అసూయ, లోభం, అహంకారం, ఒక జూదం కలిసి ద్రౌపదికి జరిగిన అవమానానికి, వనవాసానికి, చివరకు దాదాపు అందరినీ నాశనం చేసే యుద్ధానికి ఎలా దారితీస్తాయో ఇది చూపిస్తుంది. ఇందులోని పాత్రలు కేవలం మంచివిగానో చెడ్డవిగానో ఉండటం అరుదు: కర్ణుని విశ్వాసం, భీష్ముని ప్రతిజ్ఞ, యుధిష్ఠిరుని సత్యనిష్ఠ, అతని బలహీనత, అన్నింటికీ మూల్యం చెల్లించవలసి వస్తుంది. భారతదేశంలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన కొన్ని ఉపదేశాలు ఇందులోనే ఉన్నాయి: గీత, అంపశయ్య మీది నుండి భీష్ముడు చేసిన ఉపదేశాలు, విదురుని హితవు, యక్షుని ప్రశ్నలు.

మీ జీవితంలో దీని అర్థం ఏమిటి

కఠినమైన నిర్ణయాలకు మహాభారతం ఒక అద్దం వంటిది. మంచివాళ్ళు తప్పుడు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, ఆ తప్పుడు నిర్ణయాలు తరతరాలుగా ఫలితాలను ఇవ్వడం ఇది చూపిస్తుంది. అందుకే మనం చేసే పనుల పరిణామాలకు మనమే బాధ్యులమని ఇది నేర్పుతుంది. విశ్వాసాన్ని, దాని హద్దులను, అభిమన్యుడు, ద్రౌపది వంటివారి ధైర్యాన్ని, ప్రతి యుద్ధం తర్వాత వచ్చే దుఃఖాన్ని, క్షమ యొక్క అవసరాన్ని ఇది పరిశీలిస్తుంది. లోకంలో ఏది ఉన్నా అది మహాభారతంలో ఉంది అని భారతదేశంలో తరచుగా చెబుతారు.

ఎక్కడ నుండి మొదలుపెట్టాలి

మొత్తం గ్రంథంతో కాకుండా కొన్ని ప్రసిద్ధ ఘట్టాలతో మొదలుపెట్టండి: సభా పర్వంలోని జూదం; వన పర్వంలో యక్షుడు యుధిష్ఠిరునికి వేసిన ప్రశ్నలు; భీష్మ పర్వంలోని భగవద్గీత; ద్రోణ పర్వంలో చక్రవ్యూహంలో అభిమన్యుడు; స్త్రీ పర్వంలో స్త్రీల విలాపం. Vedyatra లోని చిత్ర కథలు చక్రవ్యూహంతో మొదలవుతాయి.

మూలాలు మరియు కాలనిర్ణయం

కథలో స్వయంగా కనిపించే వ్యాస మహర్షిని సంప్రదాయం దీని రచయితగా పేర్కొంటుంది. చరిత్రకారులు దీనిని అనేక శతాబ్దాలలో, సుమారుగా క్రీ.పూ. 400 నుండి క్రీ.శ. 400 మధ్య, రచించబడి విస్తరించబడిన కావ్యంగా చూస్తారు. ఇది ప్రతి భారతీయ భాషలోను తిరిగి చెప్పబడింది, ప్రపంచమంతటా రంగస్థలం మీద, తెర మీద ప్రదర్శించబడింది.

Vedyatraలోని పాఠం

ఇక్కడి సంస్కృత పాఠం సంస్కృత వికీసోర్స్ నుండి తీసుకోబడింది. అక్కడ ఒక్కో అధ్యాయానికి ఒక్కో పేజీ ఉంటుంది. ఇక్కడి ప్రతి శ్లోకం, అది తీసుకోబడిన పేజీ యొక్క ఖచ్చితమైన సవరణకు లింక్ అవుతుంది. వికీసోర్స్ పేజీలు ఈ ఇతిహాసపు ఒక దక్షిణాది ముద్రణను అనుసరిస్తాయి. వాటి అధ్యాయాల సంఖ్యలు (ఆది పర్వంలో 260 అధ్యాయాలు, శాంతి పర్వంలో 375), వాటి గమనికల్లోని వ్రాతప్రతుల పాఠాలు 1906 నుండి 1910 వరకు వెలువడిన కుంభకోణం ప్రచురణతో సరిపోలుతున్నట్లు కనిపిస్తాయి. ఇది ఒక సుదీర్ఘమైన దక్షిణాది పాఠం. దీని ప్రకారం ఇక్కడ పద్దెనిమిది పర్వాల్లో, 2,311 అధ్యాయాలలో సుమారు 96,000 శ్లోకాలు ఉన్నాయి. కృష్ణుని వంశం గురించి ఇతిహాసానికి అనుబంధంగా ఉన్న హరివంశం ఇంకా ఇందులో చేర్చబడలేదు.

ఈ పేజీలను ఎంతోమంది స్వచ్ఛంద సేవకులు టైప్ చేశారు. అందుకే Vedyatra వాటిని శుభ్రపరిచింది. పాఠంలోనే టైప్ చేయబడిన శ్లోక సంఖ్యలు, సూచనలు, అధోసూచిక అంకెలు, కుండలీకరణాల్లోని వివరణలు, అనవసరమైన విరామ చిహ్నాలు తొలగించబడ్డాయి. ఈ నియమాలన్నీ ఓపెన్-సోర్స్ దిగుమతి సాధనంలో అందరికీ అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఏదైనా పేజీలో చదవలేని అక్షరాలు గుర్తించబడిన చోట, ఆ శ్లోకంలో వాటి స్థానంలో "…" కనిపిస్తుంది. ద్రోణ పర్వం పేజీలు తమ శ్లోకాలకు, అవి ఉద్యోగ పర్వానికి చెందినవైనట్లుగా సంఖ్యలు ఇస్తాయి. అందుకే Vedyatra ప్రతి శ్లోకానికి అది ఉన్న పేజీ ప్రకారం సంఖ్య ఇస్తుంది. వికీసోర్స్‌లో పాఠం కోల్పోయినందున ఒక శ్లోకం (శాంతి 257.1) వదిలివేయబడింది. అలాగే అక్కడ ఒక పేజీ (శాంతి 290) ఖాళీగా ఉంది.

పుణె విమర్శనాత్మక ప్రతి (భండార్కర్ ఓరియంటల్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, 1933 నుండి 1966 వరకు) భారతదేశం నలుమూలల నుండి వచ్చిన వ్రాతప్రతులను పోల్చి, వాటన్నిటిలో ఉమ్మడిగా ఉన్న అతి ప్రాచీన పాఠాన్ని పునర్నిర్మించింది. అది సుమారు నాలుగో వంతు చిన్నది, దాదాపు 75,000 శ్లోకాలు. కొన్ని వ్రాతప్రతుల్లో మాత్రమే కనిపించే భాగాలు (వాటిలో చాలావరకు దక్షిణాదివి) దాని గమనికలకు, అనుబంధాలకు తరలించబడ్డాయి. అందువల్ల దాని అధ్యాయ సంఖ్యలు, శ్లోక సంఖ్యలు ఇక్కడి వాటికి భిన్నంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, భగవద్గీత ఇక్కడ భీష్మ పర్వం 25 నుండి 42 వరకు ఉంటుంది, విమర్శనాత్మక ప్రతిలో 23 నుండి 40 వరకు ఉంటుంది. ఇక్కడ దాని శ్లోకాలకు, స్వతంత్ర గ్రంథంగా ప్రచురించబడిన గీతను సూచించే ఒక గమనిక జతచేయబడి ఉంటుంది. ఇక్కడి ఏదైనా భాగం విమర్శనాత్మక ప్రతిలో లేకపోయినా, లేదా అక్కడ భిన్నంగా ఉన్నా, ఆ విషయం ఆ భాగంపై ఉండే ఒక గమనికలో వివరించబడుతుంది. ఈ గమనిక పాఠానికి వేరుగా ఉంచబడుతుంది. భాగాలను సమీక్షిస్తున్న కొద్దీ ఇలాంటి గమనికలు జతచేయబడతాయి.

మొదలుపెట్టడానికి భాగాలు

• సభా పర్వం: జూదం, ద్రౌపదికి జరిగిన అవమానం.
• వన పర్వం, యక్ష ప్రశ్నలు: తన సోదరులను కాపాడటానికి యుధిష్ఠిరుడు ఒక యక్షుని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇస్తాడు.
• భీష్మ పర్వం: భగవద్గీత: గీత ఆరవ పర్వంలో భాగం.
• ద్రోణ పర్వం: అభిమన్యుడు చక్రవ్యూహంలోకి ప్రవేశిస్తాడు.
• స్త్రీ పర్వం: ఇరుపక్షాల స్త్రీలు మరణించినవారి కోసం విలపిస్తారు.