ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು उपनिषद्

ಇದು ಏನು

ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವುಗಳ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ವೇದಾಂತ, ಅಂದರೆ "ವೇದದ ಅಂತ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಾದಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ: ಆತ್ಮ ಎಂದರೇನು? ಪರಮ ಸತ್ಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದರೇನು? ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಭಯ ಹಾಗೂ ದುಃಖದಿಂದ ನಾವು ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತರಾಗಬಹುದು? ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥಗಳು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆಚಾರ್ಯರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೇ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಓದಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತು ಒಂದು ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ: ಐತರೇಯ ಋಗ್ವೇದಕ್ಕೆ; ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇನ ಸಾಮವೇದಕ್ಕೆ; ಈಶ, ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ, ತೈತ್ತಿರೀಯ, ಕಠ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಯಜುರ್ವೇದಕ್ಕೆ; ಮುಂಡಕ, ಪ್ರಶ್ನ ಮತ್ತು ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ. ಕೆಲವು ದೀರ್ಘ ಗದ್ಯ ಸಂವಾದಗಳು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಪದ್ಯಗಳು. ಅವುಗಳ ಕಥೆಗಳು ಮರೆಯಲಾಗದವು: ಬಾಲಕ ನಚಿಕೇತನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು (ಕಠ), ಉದ್ದಾಲಕನು ತನ್ನ ಮಗ ಶ್ವೇತಕೇತುವಿಗೆ "ನೀನೇ ಅದು" ಎಂದು ಬೋಧಿಸುವುದು (ಛಾಂದೋಗ್ಯ 6), ಮತ್ತು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮೈತ್ರೇಯಿಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು (ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ).

ಇದು ಏನನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ

ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಹಿಂದಿರುವ ಸತ್ಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಕೇಂದ್ರ ಬೋಧನೆ: "ನೀನೇ ಅದು" (ತತ್ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ). ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಆನಂದದವರೆಗಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪದರಗಳನ್ನು, ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ಓಂನ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ, ಧ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ; ಕೇವಲ ಹಿತವೆನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ (ಪ್ರೇಯಸ್) ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು (ಶ್ರೇಯಸ್) ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತವೆ.

ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಏನಾಗಬಹುದು

ನಾವು ಯಾರು, ಯಾವುದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸುವುದು ಯೋಗ್ಯ ಎಂಬ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಂತಿ ನಮ್ಮೊಳಗೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ಏನಾಗಿದ್ದೇವೆಯೋ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದು ಎಂದು ಅವು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. "ಅಸತೋ ಮಾ ಸದ್ಗಮಯ" ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರಗಳಂತಹ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವು ವೇದಾಂತದ ದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಚಿಂತಕರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿವೆ.

ಎಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು

ಚಿಕ್ಕದಾದ ಈಶ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಿಂದ (18 ಮಂತ್ರಗಳು) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ನಚಿಕೇತ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಕಥೆಯಾದ ಕಠ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಆಮೇಲೆ ಉದ್ದಾಲಕನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪಾಠಗಳಿರುವ ಛಾಂದೋಗ್ಯದ 6ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದಿ. ಓಂ ಕುರಿತ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂತ್ರಗಳ ಮಾಂಡೂಕ್ಯ, ನಿಂತು ಚಿಂತಿಸಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಳ.

ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕಾಲನಿರ್ಣಯ

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಶ್ರುತಿ, ಅಂದರೆ ವೇದದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿವೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಮತ್ತು ಛಾಂದೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 7ನೇ–6ನೇ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕಠ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರದಂತಹ ಪದ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ನಂತರದವು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Vedyatra ದಲ್ಲಿರುವ ಪಠ್ಯ

ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠವು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಪುಟವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪುಟದ ನಿಖರವಾದ ಆವೃತ್ತಿಗೆ (revision) ಕೊಂಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ತಪ್ಪು ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನೋ ಭಾಷ್ಯವನ್ನೋ ಮೂಲಪಾಠದೊಳಗೇ ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, Vedyatra ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನೂ ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ (open-source) ಆಮದು ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಬರೋಡಾ ರಾಮಾಯಣ ಅಥವಾ ಪುಣೆ ಮಹಾಭಾರತದಂತೆ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಒಲಿವೆಲ್ ಅವರ The Early Upaniṣads (1998), ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾಠಗಳನ್ನೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಪದದಷ್ಟೋ ಒಂದು ಸಾಲಿನಷ್ಟೋ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ, ಮೂಲಪಾಠದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮವು ಮೂಲವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕವು ಕಾಣ್ವ ಶಾಖೆಯದು; ಶಂಕರರು ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದದ್ದು ಇದಕ್ಕೇ. ಕೆಲವು ಅನುವಾದಗಳು ಮಾಧ್ಯಂದಿನ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಅದರ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮ ಬೇರೆ. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ 3.9ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೃಕ್ಷದ ಕುರಿತ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ 28ನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 3.9.29–36 ಎಂದು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಅವನ್ನು 3.9.28 ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮೈತ್ರಾಯಣೀ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಏಳು ಪ್ರಪಾಠಕಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇತರ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಅದರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು (ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರಗಳು) ಶ್ಲೋಕಗಳೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ; ತೈತ್ತಿರೀಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಅವು ಮೂಲಪಾಠದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಸಲು ಭಾಗಗಳು

• ಈಶ ಉಪನಿಷತ್ತು 1: ಇದೆಲ್ಲವೂ ಈಶ್ವರನಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ; ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಅನುಭವಿಸು.
• ಈಶ ಉಪನಿಷತ್ತು 15: ಸತ್ಯದ ಮುಖವು ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ನಾನು ಕಾಣುವಂತೆ ಅದನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸು.
• ಕಠ ಉಪನಿಷತ್ತು 1.2.2: ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿತವೆನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
• ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು 6.8.7: "ನೀನೇ ಅದು" (ತತ್ ತ್ವಮ್ ಅಸಿ).
• ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತು 1.3.28: "ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಸತ್ಯದೆಡೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯು."