ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.132
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.132.1
जाते बलवतां श्रेष्ठे पाण्डुश्चिन्तापरोऽभवत् ।
कथमन्यो मम सुतो लोके श्रेष्ठो भवेदिति ॥ १.१३२.१ ॥
ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਤਾਂ ਪਾਂਡੂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ—ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਗਾ?
1.132.2
दैवे पुरुषकारे च लोकोऽयं संप्रतिष्ठितः ।
तत्र दैवं तु विधिना कालयुक्तेन लभ्यते ॥ १.१३२.२ ॥
ਇਹ ਲੋਕ ਦੈਵ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੈਵ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
1.132.3
इन्द्रो हि राजा देवानां प्रधान इति नः श्रुतम् ।
अप्रमेयबलोत्साहो वीर्यवानमितद्युतिः ॥ १.१३२.३ ॥
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ—ਅਪਾਰ ਬਲ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਅਸੀਮ ਤੇਜ ਵਾਲਾ।
1.132.4
तं तोषयित्वा तपसा पुत्रं लप्स्ये महाबलम् ।
यं दास्यति स मे पुत्रं स वीरयान्भविष्यति ॥ १.१३२.४ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.132.5
अमानुषान्मानुषांश्च संग्रामे स हनिष्यति ।
कर्मणा मनसा वाचा तस्मात्तप्स्ये महत्तपः ॥ १.१३२.५ ॥
ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਾਨੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮਹਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ।
1.132.6
ततः पाण्डुर्महाराजो मन्त्रयित्वा महर्षिभिः ।
दिदेश कुन्त्याः कौरव्यो व्रतं सांवत्सरं शुभम् ॥ १.१३२.६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਕੌਰਵ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
1.132.7
आत्मना च महाबाहुरेकपादस्थितोऽभवत् ।
उग्रं स तप आस्थाय परमेण समाधिना ॥ १.१३२.७ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਹ ਆਪ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਪਰਮ ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ ਉਗਰ ਤਪ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
1.132.8
आरिराधयिषुर्देवं त्रिदशानां तमीश्वरम् ।
सूर्येण सह धर्मात्मा पर्यतप्यत भारत ॥ १.१३२.८ ॥
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਸ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.132.9
तं तु कालेन महता वासवः प्रत्यपद्यत ।
पुत्रं तव प्रदास्यामि त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ १.१३२.९ ॥
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਸਵ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।'
1.132.10
ब्राह्मणानां गवां चैव सुहृदां चार्थसाधकम् ।
दुर्हृदां शोकजननं सर्वबान्धवनन्दनम् ॥ १.१३२.१० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗਊਆਂ ਦਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਧਣ ਵਾਲਾ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
1.132.11
सुतं तेऽग्र्यं प्रदास्यामि सर्वामित्रविनाशनम् ।
इत्युक्तः कारैवो राजा वासवेन महात्मना ॥ १.१३२.११ ॥
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ।' ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸਵ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ...
1.132.12
उवाच कुन्तीं धर्मात्मा देवराजवचः स्मरन् ।
उदर्कस्तव कल्याणि तुष्टो देवगणेश्वरः ॥ १.१३२.१२ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ; ਦੇਵਗਣਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ।'
1.132.13
दातुमिच्छति ते पुत्रं यथा संकल्पितं त्वया ।
अतिमानुषकर्माणं यशस्विनमरिन्दमम् ॥ १.१३२.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣਾ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਅਤਿਮਾਨੁਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
1.132.14
नीतिमन्तं महात्मानमादित्यसमतेजसम् ।
दुराधर्षं क्रियावन्तमतीवाद्भुतदर्शनम् ॥ १.१३२.१४ ॥
ਨੀਤੀਵਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਜਿੱਤ, ਕਰਮਨਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ।
1.132.15
पुत्रं जनय सुश्रोणि धाम क्षत्रियतेजसाम् ।
लब्धः प्रसादो देवेन्द्रात्तमाह्वय शुचिस्मिते ॥ १.१३२.१५ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਖੱਤਰੀ ਤੇਜ ਦੇ ਧਾਮ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ; ਦੇਵੇਂਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾ।
1.132.16
एवमुक्ता ततः शक्रमाजुहाव यशस्विनी ।
अथाजगाम देवेन्द्रो जनयामास चार्जुनम् ॥ १.१३२.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ਨੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ; ਫਿਰ ਦੇਵੇਂਦਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.132.17
उत्तराभ्यां तु पूर्वाभ्यां फल्गुनीभ्यां ततो दिवा ।
जातस्तु फाल्गुने मासि तेनासौ फल्गुनःस्मृतः ॥ १.१३२.१७ ॥
ਉੱਤਰਾ, ਪੂਰਵਾ ਅਤੇ ਫਲਗੁਨੀ ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜੰਮਿਆ; ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ 'ਫਲਗੁਨ' ਕਹਿਲਾਇਆ।
1.132.18
जातमात्रे कुमारे तु सर्वभूतप्रहर्षिणी ।
सूतके वर्तमानां तां वागुवाचाशरीरिणी।
महागम्भीरनिर्घोषा नभो नादयती तदा ॥ १.१३२.१८ ॥
ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ, ਸੂਤਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਸਰੀਰੀ ਬਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੀ।
1.132.19
शृण्वतां सर्वभूतानां तेषां चाश्रमवासिनाम् ।
कुन्तीमाभाष्य विस्पष्टमुवाचेदं शुचिस्मिताम् ॥ १.१३२.१९ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਸਾਫ਼ ਇਹ ਕਿਹਾ।
1.132.20
कार्तवीर्यसमः कुन्ति शिवतुल्यपराक्रमः ।
एष शक्र इवाजय्यो यशस्ते प्रथयिष्यति ॥ १.१३२.२० ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ, ਉਹ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਜਿੱਤ ਉਹ ਤੇਰਾ ਯਸ਼ ਫੈਲਾਏਗਾ।
1.132.21
अदित्या विष्णुना प्रीतिर्यथाऽभूदभिवर्धिता ।
तथा विष्णुसमः प्रीतिं वर्धयिष्यति तेऽर्जुनः ॥ १.१३२.२१ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜਿਵੇਂ ਵਧਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗਾ ਅਰਜੁਨ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵਧਾਵੇਗਾ।
1.132.22
एष मद्रान्वशे कृत्वा कुरूंश्च सह सोमकैः ।
चेदिकाशिकरूषांश्च कुरुलक्ष्मीं वहिष्यति ॥ १.१३२.२२ ॥
ਇਹ ਮੱਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਸੋਮਕਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚੇਦੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਰੂਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਕੁਰੂ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ।
1.132.23
एतस्य भुजवीर्येण खाण्डवे हव्यवाहनः ।
मेदसा सर्वभूतानां तृप्तिं यास्यति वै पराम् ॥ १.१३२.२३ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਖਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਏਗਾ।
1.132.24
ग्रामणीश्च महीपालानेष जित्वा महाबलः ।
भ्रातृभिः सहितो वीरस्त्रीन्मेधानाहरिष्यति ॥ १.१३२.२४ ॥
ਇਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਾਮ-ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤਿੰਨ ਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰੇਗਾ।
1.132.25
जामदग्न्यसमः कुन्ति विष्णुतुल्यपराक्रमः ।
एष वीर्यवतां श्रेष्ठो भविष्यति महायशाः ॥ १.१३२.२५ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀ, ਇਹ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
1.132.26
एष युद्धे महादेवं तोषयिष्यति शङ्करम् ।
अस्त्रं पाशुपतं नाम तस्मात्तुष्टादवाप्स्यति ॥ १.१३२.२६ ॥
ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਗਾ; ਉਸ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਨਾਮਕ ਅਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
1.132.27
निवातकवचा नाम दैत्या विबुधविद्विषः ।
शक्राज्ञया महाबाहुस्तान्वधिष्यति ते सुतः ॥ १.१३२.२७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਨਾਮ ਦੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇਗਾ।
1.132.28
तथा दिव्यानि चास्त्राणि निखिलेनाहरिष्यति ।
विप्रनष्टां श्रियं चायमाहर्ता पुरुषर्षभः ॥ १.१३२.२८ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਆਵੇਗਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੁਆਚੀ ਸ਼੍ਰੀ (ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ) ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ — ਇਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
1.132.29
एतामत्यद्भुतां वाचं कुन्ती शुश्राव सूतके ।
वाचमुच्चरितामुच्चैस्तां निशम्य तपस्विनाम् ॥ १.१३२.२९ ॥
ਜਣੇਪੇ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਬਾਣੀ ਸੁਣੀ; ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੀ ਗਈ ਉਹ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ —
1.132.30
बभूव पमो हर्षः शतशृङ्गनिवासिनाम् ।
तथा देवमहर्षीणां सेन्द्राणां च दिवौकसाम् ॥ १.१३२.३० ॥
ਸ਼ਤਸ਼ਰੰਗ ਪਰਬਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
1.132.31
आकाशे दुन्दुभीनां च बभूव तुमुलः स्वनः ।
उदतिष्ठन्महाघोरः पुष्पवृष्टिभिरावृतः ॥ १.१३२.३१ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤੁਮੁਲ ਧੁਨੀ ਉੱਠੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ।
1.132.32
समवेत्य च देवानां गणाः पार्थमपूजयन् ।
काद्रवेया वैनतेया गन्धर्वाप्सरसस्तथा।
प्रजानां पतयः सर्वे सप्त चैव महर्षयः ॥ १.१३२.३२ ॥
ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੀ।
1.132.33
भरद्वाजः खस्यपो गौतमश्च ।
विश्वामित्रो जमदग्निर्वसिष्ठः।
यश्चोदितो भास्करेऽभूत्प्रनष्टे ।
सोऽप्यत्रात्रिर्भगवानाजगाम ॥ १.१३२.३३ ॥
ਭਰਦ੍ਵਾਜ, ਕਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ, ਜਮਦਗਨੀ, ਵਸਿਸ਼ਠ; ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਅਤ੍ਰਿ ਵੀ ਆਏ।
1.132.34
मरीचिरङ्गिराश्चैव पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
दक्षः प्रजापतिश्चैव गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ १.१३२.३४ ॥
ਮਰੀਚਿ, ਅੰਗਿਰਾ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼; ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ।
1.132.35
दिव्यमाल्याम्बरधराः सर्वालङ्कारभूषिताः ।
उपगायन्ति बीभत्सुं नृत्यन्तेऽप्सरसां गणाः ॥ १.१३२.३५ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੱਚਦੇ ਹਨ।
1.132.36
तथा महर्षयश्चापि जेपुस्तत्र समन्ततः ।
गन्धर्वैः सहितः श्रीमान्प्रागायत च तुम्बुरुः ॥ १.१३२.३६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਤੁੰਬੁਰੂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ।
1.132.37
भीमसेनोग्रसेनौ च ऊर्णायुरनघस्तथा ।
गोपतिर्धृतराष्ट्रश्च सूर्यवर्चास्तथाष्टमः ॥ १.१३२.३७ ॥
ਭੀਮਸੇਨ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਊਰਣਾਯੂ, ਅਨਘ, ਗੋਪਤੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਸੂਰਿਆਵਰਚਸ।
1.132.38
युगपस्तृणपः कार्ष्णिर्नन्दिश्चित्ररथस्तथा ।
त्रयोदशः शालिशिराः पर्जन्यश्च चतुर्दशः ॥ १.१३२.३८ ॥
ਯੁਗਪ, ਤ੍ਰਿਣਪ, ਕਾਰਸ਼ਣਿ, ਨੰਦੀ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ; ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸ਼ਾਲਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਚੌਦ੍ਹਵਾਂ ਪਰਜਨਯ।
1.132.39
कलिः पञ्चदशश्चैव नारदश्चात्र षोडशः ।
ऋत्वा बृहत्त्वा बृहकः करालश्च महामनाः ॥ १.१३२.३९ ॥
ਪੰਦਰਵਾਂ ਕਲਿ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਨਾਰਦ; ਰਿਤਵਾ, ਬ੍ਰਿਹਤਵਾ, ਬ੍ਰਿਹਕ, ਕਰਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਮਨਾ।
1.132.40
ब्रह्मचारी बहुगुणः सुवर्णश्चेति विश्रुतः ।
विश्वावसुर्भुमन्युश्च सुचन्द्रश्च शरुस्तथा ॥ १.१३२.४० ॥
ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਬਹੁਗੁਣੀ ਸੁਵਰਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੂ, ਭੁਮਨਯੂ, ਸੁਚੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰੂ ਵੀ।
1.132.41
गीतमाधुर्यसंपन्नौ विख्यातौ च हहाहुहू ।
इत्येते देवगन्धर्वा जग्मुस्तत्र नराधिप ॥ १.१३२.४१ ॥
ਗੀਤ-ਮਾਧੁਰਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਹਾ ਅਤੇ ਹੁਹੂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਗਏ।
1.132.42
तथैवाप्सरसो हृष्टाः सर्वालङ्कारभूषिताः ।
ननृतुर्वै महाभागा जगुश्चायतलोचनाः ॥ १.१३२.४२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚੀਆਂ; ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਈਆਂ।
1.132.43
अनूचानाऽनवद्या च गुणमुख्या गुणावरा ।
अद्रिका च तथा सोमा मिश्रकेशी त्वलम्बुषा ॥ १.१३२.४३ ॥
ਅਨੂਚਾਨਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਪਸਰਾ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਵੀਂ, ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸੋਮਾ, ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ।
1.132.44
मरीचिः शुचिका चैव विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा ।
अम्बिका लक्षणा क्षेमा देवी रम्भा मनोरमा ॥ १.१३२.४४ ॥
ਮਰੀਚਿ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿਕਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪਰਣਾ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ, ਅੰਬਿਕਾ, ਲਕਸ਼ਣਾ, ਕਸ਼ੇਮਾ, ਦੇਵੀ ਰੰਭਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰਮਾ।
1.132.45
असिता च सुबाहुश्च सुप्रिया च वपुस्तथा ।
पुण्डरीका सुगन्धा च सुरसा च प्रमाथिनी ॥ १.१३२.४५ ॥
ਅਸਿਤਾ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ, ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਅਤੇ ਵਪੁ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ, ਸੁਗੰਧਾ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਥਿਨੀ।
1.132.46
काम्या शारद्वती चैव ननृतुस्तत्र संघशः ।
मेनका सहजन्या च कर्णिका पुञ्जिकस्थला ॥ १.१३२.४६ ॥
ਕਾਮਯਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੱਚੀਆਂ। ਮੇਨਕਾ, ਸਹਜਨਯਾ, ਕਰਣਿਕਾ ਅਤੇ ਪੁੰਜਿਕਸਥਲਾ।
1.132.47
ऋतुस्थला घृताची च विश्वाची पूर्वचित्त्यपि ।
उम्लोचेति च विख्याता प्रम्लोचेति च ता दश ॥ १.१३२.४७ ॥
ਰਿਤੁਸਥਲਾ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਚੀ ਅਤੇ ਪੂਰਵਚਿੱਤੀ, ਉਮਲੋਚਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ — ਇਹ ਦਸ।
1.132.48
उर्वश्येकादशी तासां जगुश्चायतलोचनाः ।
धाताऽर्यमा च मित्रश्च वरुणोंऽशो भगस्तथा ॥ १.१३२.४८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਊਰਵਸ਼ੀ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨੇ ਗਾਇਆ। ਧਾਤਾ, ਅਰਯਮਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਭਗ ਵੀ।
1.132.49
इन्द्रो विवस्वान्पूषा च पर्जन्यो दशमः स्मृतः ।
ततस्त्वष्टा ततो विष्णुरजघन्यो जघन्यजः ॥ १.१३२.४९ ॥
ਇੰਦਰ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਰਜਨਯ ਦਸਵਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟਾ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ — ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ।
1.132.50
इत्येते द्वादशादित्या ज्वलन्तः सूर्यवर्चसः ॥ १.१३२.५० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿੱਤ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ।
1.132.51
मृगव्याधश्च सर्पश्च निर्ऋतिश्च महायशाः ।
अजैकपादहिर्बुध्न्यः पिनाकी च परंतप ॥ १.१३२.५१ ॥
ਮ੍ਰਿਗਵਿਆਧ ਅਤੇ ਸਰਪ, ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ; ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨਯ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਵੀ — ਹੇ ਪਰੰਤਪ।
1.132.52
दहनोऽथेश्वरश्चैव कपाली च विशांपते ।
स्थाणुर्भगश्च भगवान्रुद्रास्तत्रावतस्थिरे ॥ १.१३२.५२ ॥
ਦਹਨ, ਫਿਰ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਕਪਾਲੀ ਵੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ; ਸਥਾਣੂ, ਭਗ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ — ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
1.132.53
अश्विनौ वसवश्चाष्टौ मरुतश्च महाबलाः ।
विश्वेदेवास्तथा साध्यास्तत्रासन्परितः स्थिताः ॥ १.१३२.५३ ॥
ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਅੱਠ ਵਸੂ, ਮਹਾਬਲੀ ਮਰੁਤ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਅਤੇ ਸਾਧਯ — ਉਹ ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
1.132.54
कर्कोटकोऽथ सर्पश्च वासुकिश्च भुजङ्गमः ।
कच्छपश्चाथ कुण्डश्च तक्षकश्च महोरगः ॥ १.१३२.५४ ॥
ਕਰਕੋਟਕ, ਫਿਰ ਸਰਪ, ਅਤੇ ਭੁਜੰਗਮ ਵਾਸੁਕੀ; ਕਛਪ, ਫਿਰ ਕੁੰਡ, ਅਤੇ ਮਹੋਰਗ ਤਕਸ਼ਕ ਵੀ।
1.132.55
आययुस्तपसा युक्ता महाक्रोधा महाबलाः ।
एते चान्ये च बहवस्तत्र नागा व्यवस्थिताः ॥ १.१३२.५५ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮਹਾਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲੇ ਉਹ ਆਏ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
1.132.56
तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च गरुडश्चासितध्वजः ।
अरुणश्चारुणिश्चैव वैनतेया व्यवस्थिताः ॥ १.१३२.५६ ॥
ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਗਰੁੜ, ਅਸਿਤਧ੍ਵਜ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਅਰੁਣਿ — ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
1.132.57
तांश्च देवगणान्सर्वांस्तपःसिद्धा महर्षयः ।
विमानगिर्यग्रगतान्ददृशुर्नेतरे जनाः ॥ १.१३२.५७ ॥
ਵਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
1.132.58
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं विस्मिता मुनिसत्तमाः ।
अधिकां स्म ततो वृत्तिमवर्तन्पाण्डवं प्रति ॥ १.१३२.५८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਤਦ ਪਾਂਡੂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ।
1.132.59
पाण्डुः प्रीतेन मनसा देवतादीनपूजयत् ।
पाण्डुना पूजिता देवाः प्रत्यूचुर्नरसत्तमम् ॥ १.१३२.५९ ॥
ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਂਡੂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਗਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.132.60
प्रादुर्बूतो ह्ययं धर्मो देवतानां प्रसादतः ।
मातरिश्वा ह्ययं भीमो बलवानरिमर्दनः ॥ १.१३२.६० ॥
ਇਹ ਧਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਬਲਵਾਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭੀਮ ਤਾਂ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ (ਵਾਯੂ) ਹੈ।
1.132.61
साक्षादिन्द्रः स्वयं जातः प्रसादाच्च शतक्रतोः ।
पितृत्वाद्देवतानां हि नास्ति पुण्यतरस्त्वया ॥ १.१३२.६१ ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਖਿਆਤ ਇੰਦਰ ਆਪ ਜਨਮਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਪਣ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪੁੰਨਵਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.132.62
पितॄणामृणनिर्मुक्तः स्वर्गं प्राप्स्यसि पुण्यभाक् ।
इत्युक्त्वा देवताः सर्वा विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ १.१३२.६२ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਪਾਏਂਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
1.132.63
पाण्डुस्तु पुनरेवैनां पुत्रलोभान्महायशाः ।
प्रादिशद्दर्शनीयार्थी कुन्ती त्वेनमथाब्रवीत् ॥ १.१३२.६३ ॥
ਪਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ-ਲੋਭ ਕਾਰਨ, ਸੁੰਦਰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ; ਤਦ ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
1.132.64
नातश्चतुर्थं प्रसवमापस्त्वपि वदन्त्युत ।
अतःपरं स्वैरिणी स्याद्बन्धकी पञ्चमे भवेत् ॥ १.१३२.६४ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਹ ਸਵੈਰਿਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵੇਸ਼ਵਾ ਹੋਵੇਗੀ।
1.132.65
स त्वं विद्वन्धर्ममिममधिगम्य कथं नु माम् ।
अपत्यार्थं समुत्क्रम्य प्रमादादिव भाषसे ॥ १.१३२.६५ ॥
ਤੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈਂ; ਇਹ ਧਰਮ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਮਰਿਆਦਾ ਲੰਘ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ?