మహాభారతం · అధ్యాయం 1.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.140.1
कृपस्यापि मम ब्रह्मन्संभवं वक्तुमर्हसि ।
शरस्तम्बात्कथं जज्ञे कथं वाऽस्त्राण्यवाप्तवान् ॥ १.१४०.१ ॥
బ్రాహ్మణుడా, కృపుని జన్మను కూడా నాకు చెప్పడం తగును. అతడు శరస్తంబం నుండి ఎలా జన్మించాడు, అస్త్రాలను ఎలా పొందాడు?
1.140.2
महर्षेर्गौतमस्यासीच्छरद्वान्नाम गौतमः ।
पुत्रः किल महाराज जातः सहशरैर्विभो ॥ १.१४०.२ ॥
మహర్షి గౌతముడికి శరద్వాన్ గౌతముడు అనే పేరున్న కుమారుడు ఉండెను. మహారాజా, విభూ, అతడు బాణాలతోనే జన్మించాడు.
1.140.3
न तस्य वेदाध्ययने तथा बुद्धिरजायत ।
यथास्य बुद्धिरभवद्धनुर्वेदे परन्तप ॥ १.१४०.३ ॥
అతని మనస్సు వేదాధ్యయనంలో అంతగా లగ్నం కాలేదు; ధనుర్వేదంలోనే అది మొగ్గింది. శత్రుతాపకా!
1.140.4
अधिजग्मुर्यथा वेदास्तपसा ब्रह्मचारिणः ।
तथा स तपसोपेतः सर्वाण्यस्त्राण्यवाप ह ॥ १.१४०.४ ॥
బ్రహ్మచారులు తపస్సుతో వేదాలను పొందినట్లే, అతడు తపస్సుతో కూడి సమస్త అస్త్రాలను పొందాడు.
1.140.5
धनुर्वेदपरत्वाच्च तपसा विपुलेन च ।
भृशं सन्तापयामास देवराजं स गौतमः ॥ १.१४०.५ ॥
ధనుర్వేదంలో నిమగ్నత, విపులమైన తపస్సు వల్ల ఆ గౌతముడు దేవరాజు ఇంద్రుని అత్యంతంగా బాధించాడు.
1.140.6
ततो जालवतीं नाम देवकन्यां सुरेश्वरः ।
प्राहिणोत्तपसो विघ्नं कुरु तस्येति कौरव ॥ १.१४०.६ ॥
అనంతరం సురేశ్వరుడు జాలవతి అనే దేవకన్యను పంపి, 'అతని తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించు' అని చెప్పెను, కౌరవా.
1.140.7
सा हि गत्वाऽऽश्रमं तस्य रमणीयं शरद्वतः ।
धनुर्बाणधरं बाला लोभयामास गौतमम् ॥ १.१४०.७ ॥
ఆమె శరద్వంతుని రమణీయమైన ఆశ్రమానికి వెళ్లి, ధనుర్బాణాలు ధరించిన గౌతముని ఆ బాల మోహింపజేసింది.
1.140.8
तामेकवसनां दृष्ट्वा गौतमोऽप्सरसं वने ।
लोकेऽप्रतिमसंस्थानां प्रोत्फुल्लनयनोऽभवत् ॥ १.१४०.८ ॥
అడవిలో ఒకే వస్త్రం ధరించి, లోకంలో సాటిలేని రూపం గల ఆ అప్సరసను చూసి గౌతముని కళ్ళు విప్పారాయి.
1.140.9
धनुश्च हि शरास्तस्य कराभ्यामपतन्भुवि ।
वेपथुश्चास्य सहसा शरीरे समजायत ॥ १.१४०.९ ॥
అతని ధనుస్సు, బాణాలు చేతుల నుండి జారి నేలపై పడ్డాయి; అతని శరీరంలో అకస్మాత్తుగా వణుకు పుట్టింది.
1.140.10
स तु ज्ञानगरीयस्त्वात्तपसश्च समर्थनात् ।
अवतस्थे महाप्राज्ञो धैर्येण परमेण ह ॥ १.१४०.१० ॥
అయితే ఆ మహాప్రాజ్ఞుడు తన జ్ఞానగౌరవం, తపోబల సమర్థత వలన, పరమ ధైర్యంతో నిలిచాడు.
1.140.11
यस्तस्य सहसा राजन्विकारः समदृश्यत ।
तेन सुस्राव रेतोऽस्य स च तन्नान्वबुध्यत ॥ १.१४०.११ ॥
ఓ రాజా, అతనిలో అకస్మాత్తుగా కలిగిన ఆ వికారం వలన అతని రేతస్సు స్రవించింది; అతను దానిని గ్రహించలేదు.
1.140.12
धनुश्च सशरं त्यक्त्वा तथा कृष्णाजिनानि च ।
स विहायाश्रमं तं च तां चैवाप्सरसं मुनिः ॥ १.१४०.१२ ॥
ధనుస్సును, బాణాలను, అలాగే కృష్ణాజినాలను వదిలి, ఆ ముని ఆ ఆశ్రమాన్ని, ఆ అప్సరసను కూడా విడిచిపెట్టాడు.
1.140.13
जगाम रेतस्तत्तस्य शरस्तम्बे पपात च ।
शरस्तम्बे च पतितं द्विधा तदभवन्नृप ॥ १.१४०.१३ ॥
అతని రేతస్సు జారి శరస్తంబం (రెల్లుపొద) మీద పడింది. శరస్తంబం మీద పడిన అది రెండు భాగాలుగా అయింది, ఓ రాజా.
1.140.14
तस्याथ मिथुं जज्ञे गौतमस्य शरद्वतः ।
महर्षेर्गौतमस्यास्य ह्याश्रमस्य समीपतः
मृगयां चरतो राज्ञः शान्तनोस्तु यदृच्छया ॥ १.१४०.१४ ॥
అప్పుడు అతని నుండి గౌతముడైన శరద్వంతునికి ఒక జంట (కవలలు) జన్మించింది. మహర్షి గౌతముని ఆ ఆశ్రమానికి సమీపంలో, యాదృచ్ఛికంగా వేటాడుతున్న రాజు శంతనుడు (వచ్చాడు).
1.140.15
कश्चित्सेनाचरोऽरण्ये मिथुनं तदपश्यत ।
धनुश्च सशरं दृष्ट्वा तथा कृष्णाजिनानि च ॥ १.१४०.१५ ॥
అడవిలో ఒక సైనికుడు ఆ జంటను చూశాడు. బాణంతో కూడిన ధనుస్సును, అలాగే నల్ల జింక చర్మాలను చూసి (అతడు గ్రహించాడు).
1.140.16
ज्ञात्वा द्विजस्य चापत्ये धनुर्वेदान्तगस्य ह ।
स राज्ञे दर्शयामास मिथुनं सशरं धनुः ॥ १.१४०.१६ ॥
వారు ధనుర్వేదంలో ప్రవీణుడైన ఒక బ్రాహ్మణుని సంతానమని తెలుసుకొని, అతడు రాజుకు ఆ జంటను, బాణంతో కూడిన ధనుస్సును చూపించాడు.
1.140.17
स तदादाय मिथुनं राजा च कृपयान्वितः ।
आजगाम गृहानेव मम पुत्राविति ब्रुवन् ॥ १.१४०.१७ ॥
రాజు ఆ జంటను తీసుకొని, కరుణతో నిండి, "వీరు నా కుమారులు" అని పలుకుతూ తన ఇంటికే వచ్చాడు.
1.140.18
ततः संवर्धयामास संस्कारैश्चाप्ययोजयत् ।
प्रातिपेयो नरश्रेष्ठो मिथुनं गौतमस्य तत् ॥ १.१४०.१८ ॥
అప్పుడు ఆ నరశ్రేష్ఠుడైన ప్రాతిపేయుడు (శంతనుడు) ఆ గౌతముని జంటను పెంచి, సంస్కారాలతో వారికి సంస్కారాలు చేయించాడు.
1.140.19
कृपया यन्मया बालाविमौ संवर्धिताविति ।
तस्मात्तयोर्नाम चक्रे तदेव स महीपतिः।
तस्मात्कृप इति ख्यातः कृपी कन्या च साऽभवत् ॥ १.१४०.१९ ॥
కరుణతో నేను ఈ ఇద్దరు బాలురను పెంచాను; అందువల్ల ఆ రాజు వారిద్దరికీ అదే పేరు పెట్టాడు. కాబట్టి అతడు కృప అని ప్రసిద్ధుడయ్యాడు, కన్య కృపి అయింది.
1.140.20
पितापि गौतमस्तत्र तपसा ताववन्दित ।
आगत्य तस्मै गोत्रादि सर्वमाख्यातवांस्तदा ॥ १.१४०.२० ॥
అక్కడ తండ్రి గౌతముడు కూడా తపస్సు ద్వారా వారిద్దరిని ఆశీర్వదించాడు. వచ్చి, అప్పుడు వారికి తన గోత్రం మొదలైన అన్నింటినీ తెలిపాడు.
1.140.21
कृपोऽपि च तदा राजन्धनुर्वेदपरोऽभवत् ।
चतुर्विधं धनुर्वेदं शास्त्राणि विविधानि च ॥ १.१४०.२१ ॥
రాజా, అప్పుడు కృపుడు కూడా ధనుర్వేదంలో నిష్ణాతుడయ్యాడు. నాలుగు విధాల ధనుర్వేదాన్ని, వివిధ శాస్త్రాలను కూడా.
1.140.22
निशिलेनास्य तत्सर्वं गुह्यमाख्यातवान्पिता ।
सोऽचिरेणैव कालेन परमाचार्यतां गतः ॥ १.१४०.२२ ॥
తండ్రి అతనికి ఆ రహస్యమంతా పూర్తిగా బోధించాడు. అతడు త్వరలోనే కాలక్రమంలో పరమాచార్యుడయ్యాడు.
1.140.23
कृपमाहूय गाङ्गेयस्तव शिष्या इति ब्रुवन् ।
पौत्रान्परिसमाधाय कृपमाराधयत्तदा ॥ १.१४०.२३ ॥
గంగాపుత్రుడు భీష్ముడు కృపుని పిలిచి, 'వీరు నీ శిష్యులు' అని చెప్పి, మనుమలను బాగా అప్పగించి, అప్పుడు కృపుని గౌరవించాడు.
1.140.24
ततोऽधिजग्मुः सर्वे ते धनुर्वेदं महारथाः ।
धृतराष्ट्रात्मजाश्चैव पाण्डवाः सह यादवैः ॥ १.१४०.२४ ॥
అప్పుడు ఆ మహారథులందరూ ధనుర్వేదం నేర్చుకోవడానికి వెళ్ళారు—ధృతరాష్ట్రుని కుమారులూ, పాండవులూ యాదవులతో కలిసి.
1.140.25
वृष्णयश्च नृपाश्चान्ये नानादेशसमागताः ।
कृपमाचार्यमासाद्य परमास्त्रज्ञतां गतः।
विशेषार्थी ततो भीष्मः पौत्राणां विनयेप्सया ॥ १.१४०.२५ ॥
వృష్ణులు, ఇతర రాజులు, అనేక దేశాల నుండి వచ్చినవారు కృపాచార్యుని సమీపించి పరమాస్త్ర విద్యలో నిపుణులయ్యారు. అప్పుడు మనవళ్లకు శిక్షణ ఇప్పించాలనే కోరికతో భీష్ముడు.
1.140.26
इष्वस्त्रज्ञान्पर्यपृच्छदाचार्यान्वीर्यसंमतान् ।
नाल्पधीर्नामहाभागस्तथा नानस्त्रकोविदः ॥ १.१४०.२६ ॥
బాణ-అస్త్ర విద్యా పండితులు, పరాక్రమంతో గౌరవించబడిన ఆచార్యుల గురించి అతడు విచారించాడు. అల్పబుద్ధి కలవాడూ కాదు, మహాభాగ్యవంతుడూ కాదు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడూ కాదు.
1.140.27
नादेवसत्वो विनयेत्कुरूनस्त्रे महावलान् ।
इति संचिन्त्य गाङ्गेयस्तदा भरतसत्तमः ॥ १.१४०.२७ ॥
దైవ స్వభావం లేనివాడు మహాబలులైన కురువులకు అస్త్రవిద్యలో శిక్షణ ఇవ్వలేడు. ఇలా ఆలోచించి, భరత వంశశ్రేష్ఠుడైన గాంగేయుడు (భీష్ముడు) అప్పుడు.
1.140.28
द्रोणाय वेदविदुषे भारद्वाजाय धमते ।
पाण्डवान्कौरवांश्चैव ददौ शिष्यान्नरर्षभ ॥ १.१४०.२८ ॥
వేదవిద్యా పండితుడు, నైపుణ్యవంతుడైన భారద్వాజ పుత్రుడు ద్రోణునికి, ఓ నరశ్రేష్ఠా, పాండవులను మరియు కౌరవులను శిష్యులుగా ఇచ్చాడు.
1.140.29
शास्त्रतः पूजितश्चैव सम्यक्तेन महात्मना ।
स भीष्मेण महाभागस्तुष्टोऽस्त्रविदुषां वरः ॥ १.१४०.२९ ॥
శాస్త్రానుసారం, ఆ మహాత్ముడైన భీష్ముని చేత సక్రమంగా గౌరవించబడి, ఆ మహాభాగ్యుడు, అస్త్రవిద్యా పండితులలో శ్రేష్ఠుడు సంతోషించాడు.
1.140.30
प्रतिजग्राह तान्सर्वाञ्शिष्यत्वेन महायशाः ।
शिक्षयामास च द्रोणो धनुर्वेदमशेषतः ॥ १.१४०.३० ॥
మహాయశస్వి ద్రోణుడు వారినందరినీ శిష్యులుగా స్వీకరించి, ధనుర్వేదాన్ని పూర్తిగా బోధించాడు.
1.140.31
तेऽचिरेणैव कालेन सर्वशस्त्रविशारदाः ।
बभूवुः कौरवा राजन्पाण्डवाश्चामितौजसः ॥ १.१४०.३१ ॥
ఓ రాజా, వారు త్వరలోనే సమస్త శస్త్రవిద్యలలో నైపుణ్యం పొందారు; కౌరవులూ, అపరిమిత తేజస్సు గల పాండవులూ అలాగే అయ్యారు.
1.140.32
कथं समभवद्द्रोणः कथं चास्त्राण्यवाप्तवान् ।
कथं चागात्कुरून्ब्रह्मन्कस्य पुत्रः स वीर्यवान् ॥ १.१४०.३२ ॥
బ్రాహ్మణుడా, ద్రోణుడు ఎలా జన్మించాడు? ఆయన అస్త్రాలను ఎలా పొందాడు? ఆ వీరుడు కురువుల వద్దకు ఎలా వచ్చాడు? ఆయన ఎవరి కుమారుడు?
1.140.33
कथं चास्य सुतो जातः सोश्वत्थामाऽस्त्रवित्तमः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण प्रकीर्तय ॥ १.१४०.३३ ॥
ఆయన కుమారుడు అశ్వత్థామ, అస్త్రవిద్యలో సర్వోత్తముడు, ఎలా జన్మించాడు? ఇది విస్తారంగా వినాలని కోరుతున్నాను; దయచేసి వివరించండి.
1.140.34
गङ्गाद्वारं प्रति महान्बभूव भगवानृषिः ।
भरद्वाज इति ख्यातः सततं संशितव्रतः ॥ १.१४०.३४ ॥
గంగాద్వారం వద్ద గొప్ప, పూజ్యుడైన ఒక ఋషి ఉండేవాడు; భరద్వాజుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, ఎల్లప్పుడూ కఠిన వ్రతాలు పాటించేవాడు.
1.140.35
सोऽभिषेक्तुं गतो गङ्गां पूर्वमेवागतां सतीम् ।
महर्षिभिर्भरद्वाजो हविर्धाने चरन्पुरा ॥ १.१४०.३५ ॥
ఆయన స్నానం చేయడానికి గంగ వద్దకు వెళ్ళాడు; ఆమె ముందే అక్కడికి వచ్చి ఉంది. భరద్వాజుడు మహర్షులతో కలిసి హవిర్ధానంలో పూర్వం సంచరిస్తుండేవాడు.
1.140.36
ददर्शाप्सरसं साक्षाद्धृताचीमाप्लुतामृषिः ।
रूपयौवनसंपन्नां मददृप्तां मदालसाम् ॥ १.१४०.३६ ॥
ఆ ఋషి స్నానం చేస్తున్న అప్సరస ఘృతాచిని ప్రత్యక్షంగా చూశాడు; ఆమె రూపయౌవనాలతో నిండి, మదంతో గర్వించి, మదంతో అలసిపోయి ఉంది.
1.140.37
तस्या वायुर्नदीतीर वसनं पर्यवर्तत ।
व्यपकृष्टाम्बरां दृष्ट्वा तामृषिश्चकमे ततः ॥ १.१४०.३७ ॥
నది ఒడ్డున గాలి ఆమె వస్త్రాన్ని ఎగరగొట్టింది. ఆమె వస్త్రం తొలగిపోయి ఉండటం చూసి ఋషి ఆమెను కోరాడు.
1.140.38
तत्र संसक्तमनसो भरद्वाजस्य धीमतः ।
हृष्टस्य रेतश्चस्कन्द तदृषिर्द्रोण आदधे ॥ १.१४०.३८ ॥
అక్కడ మనసు లగ్నమైన బుద్ధిమంతుడైన భరద్వాజుని వీర్యం ఆనందంతో జారిపోయింది; ఆ ఋషి దానిని ఒక కుండలో ఉంచాడు.
1.140.39
ततः समभवद्द्रोणः कलशे तस्य धीमतः ।
अध्यगीष्ट स वेदांश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः ॥ १.१४०.३९ ॥
అప్పుడు ఆ బుద్ధిమంతుని కుండలో ద్రోణుడు జన్మించాడు. అతడు వేదాలను, వేదాంగాలను పూర్తిగా అధ్యయనం చేశాడు.
1.140.40
अग्नेरस्त्रमुपादाय यदृषिर्वेद काश्यपः ।
अध्यगच्छद्भरद्वाजस्तदस्त्रं देवकार्यतः ॥ १.१४०.४० ॥
కాశ్యప ఋషి తెలిసిన అగ్ని అస్త్రాన్ని స్వీకరించి, దేవకార్యం కోసం భరద్వాజుడు దానిని నేర్చుకున్నాడు.
1.140.41
अग्निवेश्यं महाभागं भरद्वाजः प्रतापवान् ।
प्रत्यपादयदाग्नेयमस्त्रमस्त्रविदां वरः ॥ १.१४०.४१ ॥
అస్త్రవిదులలో శ్రేష్ఠుడు, ప్రతాపవంతుడైన భరద్వాజుడు మహాభాగుడైన అగ్నివేశ్యునికి ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రసాదించాడు.
1.140.42
कनिष्ठजातं स मुनिर्भ्राता भ्रातरमन्तिके ।
अग्निवेश्यस्तथा द्रोणं तदा भरतसत्तम।
भारद्वाजं तदाग्नेयं महास्त्रं प्रत्यपादयत् ॥ १.१४०.४२ ॥
ఆ ముని అగ్నివేశ్యుడు, తమ్ముడైన ద్రోణుడిని దగ్గరకు పిలిచి, భరతశ్రేష్ఠా, అలాగే భరద్వాజ పుత్రుడైన ద్రోణునికి ఆగ్నేయ మహాస్త్రాన్ని ప్రసాదించాడు.
1.140.43
भरद्वाजसखा चासीत्पृषतो नाम पार्थिवः ।
तस्यापि द्रुपदो नाम तथा समभवत्सुतः ॥ १.१४०.४३ ॥
భరద్వాజుని మిత్రుడుగా పృషతుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతనికి కూడా ద్రుపదుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
1.140.44
स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्थिवः ।
चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभः ॥ १.१४०.४४ ॥
ఆ రాజు, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడు, నిత్యం ఆశ్రమానికి వెళ్లి ద్రోణునితో కలిసి ఆడుతూ చదువుకున్నాడు.
1.140.45
ततो व्यतीते पृषते स राजा द्रुपदोऽभवत् ।
पञ्चालेषु महाबाहुरुत्तरेषु नरेश्वरः ॥ १.१४०.४५ ॥
పృషతుడు గతించిన తర్వాత ఆ ద్రుపదుడు ఉత్తర పాంచాలానికి మహాబాహువైన నరేశ్వరుడయ్యాడు.
1.140.46
भरद्वाजोऽपि भगवानारुरोह दिवं तदा ।
तत्रैव च वसन्द्रोणस्तपस्तेपे महातपाः ॥ १.१४०.४६ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన భరద్వాజుడు కూడా స్వర్గానికి ఆరోహించాడు. అక్కడే ఉంటూ మహాతపస్వి ద్రోణుడు తపస్సు చేశాడు.
1.140.47
वेदवेदाङ्गविद्वान्स तपसा दग्धकिल्बिषः ।
ततः पितृनियुक्तात्मा पुत्रलोभान्महायशाः ॥ १.१४०.४७ ॥
వేదాలు, వేదాంగాలు తెలిసినవాడు, తపస్సుతో పాపాలను దహించినవాడు, తర్వాత పితరుల ప్రేరణతో, పుత్రకాంక్షతో ఆ మహాయశస్వి ఉన్నాడు.
1.140.48
शारद्वतीं ततो भार्यां कृपीं द्रोणोऽन्वविन्दत ।
अग्निहोत्रे च धर्मे च दमे च सतत रताम् ॥ १.१४०.४८ ॥
తర్వాత ద్రోణుడు శారద్వతి కృపిని భార్యగా పొందాడు. ఆమె అగ్నిహోత్రం, ధర్మం, దమములలో ఎల్లప్పుడూ నిరతురాలు.
1.140.49
अलभद्गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमेव च ।
स जातमात्रो व्यनदद्यथैवोच्चैःश्रवा हयः ॥ १.१४०.४९ ॥
గౌతమి అశ్వత్థామ అనే కుమారుడిని పొందింది. జన్మించిన వెంటనే అతడు ఉచ్చైఃశ్రవస్ అనే గుర్రంలా గర్జించాడు.
1.140.50
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतमन्तरिक्षस्थमब्रवीत् ।
अश्वस्येवास्य यत्स्थाम नदतः प्रदिशो गतम् ॥ १.१४०.५० ॥
అది విని అంతరిక్షంలో అదృశ్యంగా ఉన్న ఒక జీవి ఇలా అన్నది: గుర్రంలా గర్జించి దిశలన్నిటికీ వ్యాపించిన ఈ బలం...
1.140.51
अश्वत्थामैव बालोऽयं तस्मान्नाम्ना भविष्यति ।
सुतेन तेन सुप्रीतो भारद्वाजस्ततोऽभवत् ॥ १.१४०.५१ ॥
"ఈ బాలుడు అశ్వత్థామ అనే పేరుతోనే ప్రసిద్ధి చెందుతాడు." ఆ కుమారుని వల్ల ఎంతో సంతోషించిన భారద్వాజుడు (ద్రోణుడు) అయ్యాడు.
1.140.52
तत्रैव च वसन्धीमान्धनुर्वेदपरोऽभवत् ।
स शुश्राव महात्मानं जामदग्न्यं परंतपम् ॥ १.१४०.५२ ॥
అక్కడే నివసిస్తూ ఆ బుద్ధిమంతుడు ధనుర్వేదంలో నిమగ్నుడయ్యాడు. మహాత్ముడు, శత్రువులను దహించేవాడు అయిన జామదగ్న్యుడిని (పరశురాముడిని) గురించి అతడు విన్నాడు.
1.140.53
सर्वज्ञानविदं विप्रं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
ब्राह्मणेभ्यस्तदा राजन्दित्सन्तं वसु सर्वशः ॥ १.१४०.५३ ॥
సర్వజ్ఞాన నిపుణుడు, సర్వ శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన ఆ విప్రుడి గురించి — ఓ రాజా, ఆ సమయంలో బ్రాహ్మణులకు అన్ని విధాలుగా ధనాన్ని ఇవ్వాలనుకున్నవాడు.
1.140.54
स रामस्य धनुर्वेदं दिव्यान्यस्त्राणि चैव ह ।
श्रउत्वा तेषु मनश्चक्रे नीतिशास्त्रे तथैव च ॥ १.१४०.५४ ॥
అతడు రాముడి ధనుర్వేదం, దివ్యాస్త్రాల గురించి విని వాటిలోనే మనసు నిలిపాడు; అలాగే నీతిశాస్త్రంలో కూడా.
1.140.55
ततः स व्रतिभिः शिष्यैस्तपोयुक्तैर्महातपाः ।
वृतः प्रायान्महावाहुर्महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥ १.१४०.५५ ॥
అప్పుడు వ్రతనిష్ఠులు, తపోయుక్తులైన శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ మహాతపస్వి, మహాబాహువు, శ్రేష్ఠ పర్వతమైన మహేంద్రం వైపు వెళ్లాడు.
1.140.56
ततो महेन्द्रमासाद्य भारद्वाजो महातपाः ।
क्षत्रघ्नं तममित्रघ्नमपश्यद्भृगुनन्दनम् ॥ १.१४०.५६ ॥
తర్వాత మహేంద్రాన్ని చేరిన మహాతపస్వి భారద్వాజుడు క్షత్రియులను సంహరించేవాడు, శత్రువులను నాశనం చేసేవాడు అయిన ఆ భృగువంశజుడిని చూశాడు.
1.140.57
ततो द्रोणो वृतः शिष्यैरुपगम्य भृगूद्वहम् ।
आचख्यावात्मनो नाम जन्म चाङ्गिरसः कुले ॥ १.१४०.५७ ॥
తర్వాత శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడిన ద్రోణుడు భృగువంశ శ్రేష్ఠుని దగ్గరికి వెళ్లి తన పేరును, అంగిరస కులంలో తన జన్మను తెలియజేశాడు.
1.140.58
निवेद्य शिरसा भूमौ पादौ चैवाभ्यवादयत् ।
ततस्तं सर्वमुत्सृज्य वनं जिगमिषुं तदा ॥ १.१४०.५८ ॥
తల వంచి నేలపై ఆయన పాదాలకు నమస్కరించి, తర్వాత అన్నింటినీ విడిచి అడవికి వెళ్లాలనుకున్న ఆయనను…
1.140.59
जामदग्न्यं महात्मानं भारद्वाजोऽब्रवीदिदम् ।
भरद्वाजात्समुत्पन्नं तथा त्वं मामयोनिजम् ॥ १.१४०.५९ ॥
భారద్వాజుడు మహాత్ముడైన జామదగ్న్యుడితో ఇలా అన్నాడు: "భరద్వాజుని నుండి నీవు జన్మించినట్లే, గర్భయోనిలో కాకుండా జన్మించిన నన్ను…"
1.140.60
आगतं वित्तकामं मां विद्धि द्रोणं द्विजोत्तम ।
तमब्रवीन्महात्मा स सर्वक्षत्रियमर्दनः ॥ १.१४०.६० ॥
"ద్విజోత్తమా, ధనాన్ని కోరి వచ్చిన ద్రోణుడిని నేను అని తెలుసుకో." అప్పుడు సమస్త క్షత్రియులను అణచివేసే ఆ మహాత్ముడు అతనితో ఇలా అన్నాడు…
1.140.61
स्वागतं ते द्विजश्रेष्ठ यदिच्छसि वदस्व मे ।
एवमुक्तस्तु रामेण भारद्वाजोऽब्रवीद्वचः ॥ १.१४०.६१ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా, మీకు స్వాగతం. మీరు కోరినది నాతో చెప్పండి. రాముడు ఇలా అనగా భరద్వాజ కుమారుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
1.140.62
रामं प्रहरतां श्रेष्ठं दित्सन्तं विविधं वसु ।
अहं धनमनन्तं हि प्रार्थये विपुलव्रत ॥ १.१४०.६२ ॥
యోధులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు వివిధ ధనాన్ని ఇవ్వదలచినవాడు. నేను అనంతమైన ధనాన్ని కోరుతున్నాను, విపులవ్రతా.
1.140.63
हिरण्यं मम यच्चान्यद्वसु किंचिदिह स्थितम् ।
ब्राह्मणेभ्यो मया दत्तं सर्वमेतत्तपोधन ॥ १.१४०.६३ ॥
నా దగ్గర ఇక్కడ మిగిలి ఉన్న బంగారం, ఇతర ధనమంతా బ్రాహ్మణులకు నేను ఇచ్చేశాను, తపోధనా.
1.140.64
तथैवेयं धरा देवी सागरान्ता सपत्तना ।
कश्यपाय मया दत्ता कृत्स्ना नगरमालिनी ॥ १.१४०.६४ ॥
అలాగే సముద్రపు అంచుల వరకు విస్తరించి, నగరాలతో అలంకరించబడిన ఈ భూదేవిని మొత్తం కశ్యపునికి నేను ఇచ్చేశాను.
1.140.65
शरीरमात्रमेवाद्य ममेदमवशेषितम् ।
अस्त्राणि च महार्हाणि शस्त्राणि विविधानि च ॥ १.१४०.६५ ॥
ఇప్పుడు నాకు మిగిలి ఉన్నది ఈ శరీరమే, అలాగే అమూల్యమైన అస్త్రాలు మరియు వివిధ శస్త్రాలు.
1.140.66
अस्त्राणि वा शरीरं वा ब्रह्मञ्शस्त्राणि वा पुनः ।
वृणीष्व किं प्रयच्छामि तुभ्यं द्रोण वदाशु तत् ॥ १.१४०.६६ ॥
బ్రాహ్మణా, అస్త్రాలను, శరీరాన్ని, లేదా శస్త్రాలను ఎంచుకో. నీకు ఏమి ఇవ్వాలి? ద్రోణా, వెంటనే చెప్పు.
1.140.67
अस्त्राणि मे समग्राणि ससंहाराणि भार्गव ।
स प्रयोगरहस्यानि दातुमर्हस्यशेषतः ॥ १.१४०.६७ ॥
భార్గవా, సంహారాలతో కూడిన అస్త్రాలను, వాటి ప్రయోగ రహస్యాలతో సహా, నాకు పూర్తిగా ఇవ్వడం తగినది.
1.140.68
एतद्वसु वसूनां हि सर्वेषां विप्रसत्तम ।
तथेत्युक्त्वा ततस्तस्मै प्रादादस्त्राणि भार्गवः।
सरहस्यव्रतं चैव धनुर्वेदमशेषतः ॥ १.१४०.६८ ॥
విప్రశ్రేష్ఠా, ఇదే వసువులన్నింటిలో అత్యుత్తమ ధనం. 'అలాగే' అని పలికి భార్గవుడు అతనికి అస్త్రాలను, రహస్య వ్రతంతో కూడిన ధనుర్వేదాన్ని పూర్తిగా ఇచ్చాడు.
1.140.69
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं कृतास्त्रे द्विजसत्तमः ।
प्रियं सखायं सुप्रीतो जगाम द्रुपदं प्रति ॥ १.१४०.६९ ॥
అన్నీ స్వీకరించి, అస్త్రవిద్యలో కృతనైపుణ్యుడైన ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఎంతో సంతోషించి, తన ప్రియ మిత్రుడైన ద్రుపదుని వద్దకు వెళ్లాడు.