ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.149.1
द्रोणेन वैरं द्रुपदो न सुष्वाप स्मरंस्तदा ।
क्षात्रेण वै बलेनास्य नाऽशशंसे पराजयम् ॥ १.१४९.१ ॥
ದ್ರೋಣನ ಮೇಲಿನ ವೈರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ದ್ರುಪದನು ಆಗ ನಿದ್ರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಾತ್ರ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
1.149.2
हीनं विदित्वा चात्मानं ब्राह्मेणापि बलेन च ।
द्रुपदोऽमर्षणाद्राजा कर्मसिद्धान्द्विजोत्तमान् ॥ १.१४९.२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಲದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನನ್ನು ಹೀನನೆಂದು ತಿಳಿದ ರಾಜ ದ್ರುಪದನು ಕೋಪದಿಂದ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು.
1.149.3
अन्विच्छन्परिचक्राम ब्राह्मणावसथान्बहून् ।
नास्ति श्रेष्ठं ममापत्यं धिग्बन्धूनिति च ब्रुवन् ॥ १.१४९.३ ॥
ಅವನು ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡಿದನು. "ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ.
1.149.4
निश्वासपरमो ह्यासीद्द्रोणं प्रतिचिकीर्षया ।
न सन्ति मम मित्राणि लोकेऽस्मिन्नास्ति वीर्यवान् ॥ १.१४९.४ ॥
ದ್ರೋಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಬಯಸಿ ಅವನು ಬಹಳ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. "ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಿತ್ರರಿಲ್ಲ; ವೀರನೂ ಇಲ್ಲ."
1.149.5
पुत्रजन्म परीप्सन्वै पृथिवीमन्वयादिमाम् ।
प्रभावशिक्षाविनयाद्द्रोणस्यास्त्रबलेन च ॥ १.१४९.५ ॥
ಪುತ್ರ ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿದನು; ದ್ರೋಣನ ಪ್ರಭಾವ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರ ಬಲದಿಂದ.
1.149.6
कर्तुं प्रयतमानो वै न शशाक पराजयम् ।
अभितः सोऽथ कल्माषीं गङ्गातीरे परिभ्रमन् ॥ १.१४९.६ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಜಯ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವನು ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಾಷಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಲೆದಾಡಿದನು.
1.149.7
ब्राह्मणावसथं पुण्यमाससाद महीपतिः ।
तत्र नास्नातकः कश्चिन्न चासीदव्रतो द्विजः ॥ १.१४९.७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆ ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ರಾಜನು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕನಲ್ಲದವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ವ್ರತವಿಲ್ಲದ ದ್ವಿಜನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
1.149.8
तथैव तौ महाभागौ सोऽपश्यच्छंसितव्रतौ ।
याजोपयाजौ ब्रह्मर्षी भ्रातरौ पृषतात्मजः ॥ १.१४९.८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯರನ್ನು, ವ್ರತಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತರಾದ, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಾದ ಸಹೋದರರಾದ ಯಾಜ ಮತ್ತು ಉಪಯಾಜರನ್ನು ಕಂಡನು — ಪೃಷತನ ಮಗ.
1.149.9
संहिताध्ययने युक्तौ गोत्रतश्चापि काश्यपौ ।
अरण्ये युक्तरूपौ तौ ब्राह्मणावृषिसत्तमौ ॥ १.१४९.९ ॥
ಸಂಹಿತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು, ಗೋತ್ರದಿಂದ ಕಾಶ್ಯಪರು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದವರು, ಯೋಗ್ಯ ರೂಪವುಳ್ಳವರು — ಆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.
1.149.10
स उपामन्त्रयामास सर्वकामैरतन्द्रितः ।
बुद्ध्वा तयोर्बलं बुद्धिं कनीयांसमुपह्वरे ॥ १.१४९.१० ॥
ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅವರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿದನು. ಆ ಇಬ್ಬರ ಬಲವನ್ನು, ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವನನ್ನು (ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದನು).
1.149.11
प्रपेदे छन्दयन्कामैरुपयाजं धृतव्रतम् ।
गुरुशुश्रूषणे युक्तः प्रियकृत्सर्वकामदम् ॥ १.१४९.११ ॥
ಬಯಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಉಪಯಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗಿ (ಆದನು).
1.149.12
पाद्येनासनदानेन तथाऽर्घ्येण फलैश्च तम् ।
अर्हयित्वा यथान्यायमुपयाजोऽब्रवीत्ततः ॥ १.१४९.१२ ॥
ಪಾದ್ಯ, ಆಸನದಾನ, ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಉಪಯಾಜನು ನುಡಿದನು.
1.149.13
येन कार्यविशेषेण त्वमस्मानभिकाङ्क्षसे ।
कृतश्चायं समुद्योगस्तद्ब्रवीतु भवानिति ॥ १.१४९.१३ ॥
ಯಾವ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀರೋ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಿ.
1.149.14
स बुद्ध्वा प्रीतिसंयुक्तमृषीणामुत्तमं तदा ।
उवाच छन्दयन्कामैर्द्रुपदः स तपस्विनम् ॥ १.१४९.१४ ॥
ಅವನು ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆಗ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ದ್ರುಪದನು ಆ ತಪಸ್ವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.149.15
येन मे कर्मणा ब्रह्मन्पुत्रः स्याद्द्रोणमृत्येव ।
उपयाज चरस्वैतत्प्रदास्यामि धनं तव ॥ १.१४९.१५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ದ್ರೋಣನ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ಮಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೋ, ಉಪಯಾಜನೇ, ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ; ನಿಮಗೆ ಧನ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
1.149.16
नाहं फलार्थी द्रुपद योऽर्थी स्यात्तत्र गम्यताम् ।
प्रत्याख्यातस्तु तेनैवं स वै सज्जनसंनिधौ ॥ १.१४९.१६ ॥
ದ್ರುಪದನೇ, ನಾನು ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನಲ್ಲ; ಬಯಸುವವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಹೀಗೆ ಅವನು ಸತ್ಪುರುಷರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.149.17
आराधयिष्यन्द्रुपदः स तं पर्यचरत्तदा ।
ततः संवत्सरस्यान्ते द्रुपदं द्विजसत्तमः ॥ १.१४९.१७ ॥
ದ್ರುಪದನು ಅವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಯಸಿ, ಆಗ ಅವನ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ದ್ರುಪದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
1.149.18
उपयाजोऽब्रवीद्वाक्यं काले मधुरया गिरा ।
ज्येष्ठो भ्राता न मेऽत्याक्षीद्विचरन्विजने वने ॥ १.१४९.१८ ॥
ಉಪಯಾಜನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: "ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ."
1.149.19
अपरिज्ञातशौचायां भूमौ निपतितं फलम् ।
तदपश्यमहं भ्रातुरसांप्रतमनुव्रजन् ॥ १.१४९.१९ ॥
ಶುದ್ಧಿ ತಿಳಿಯದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಹೋದರನು ಅನುಚಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ.
1.149.20
विमर्शं हि फलादाने नायं कुर्यात्कथंचन ।
नापश्यत्फलं दृष्ट्वा दोषांस्तस्याऽऽनुबन्धिकान् ॥ १.१४९.२० ॥
ಹಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇವನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ ವರ್ತಿಸಬಾರದು; ಹಣ್ಣನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
1.149.21
विविनक्ति न शौचार्थी सोऽन्यत्रापि कथं भवेत् ।
संहिताध्ययनस्यान्ते पञ्चयज्ञान्निरूप्य च ॥ १.१४९.२१ ॥
ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗಿರಬಲ್ಲನು? ಸಂಹಿತಾಧ್ಯಯನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ನಂತರವೂ.
1.149.22
भैक्षमुञ्छेन सहितं भुञ्जानस्तु तदा तदा ।
कीर्तयत्येव राजर्षे भोजनस्य रसं पुनः ॥ १.१४९.२२ ॥
ಭಿಕ್ಷಾನ್ನ ಮತ್ತು ಉಂಛ ಧಾನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಓ ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಅವನು ಪ್ರತಿ ಸಲವೂ ಊಟದ ರುಚಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ.
1.149.23
संहिताध्ययनं कुर्वन्वने गुरुकुले वसन् ।
भैक्षमुच्छिष्टमन्येषां भुङ्क्ते स्म सततं तथा ॥ १.१४९.२३ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಸಂಹಿತಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಸದಾ ಇತರರ ಭಿಕ್ಷೆಯ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು.
1.149.24
कीर्तयन्गुणमन्नानामथ प्रीतो मुहुर्मुहुः ।
एवं फलार्थिनस्त्समान्मन्येऽहं तर्कचक्षुषा ॥ १.१४९.२४ ॥
ಅನ್ನಗಳ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ — ಹೀಗೆ, ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ತರ್ಕದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
1.149.25
तं वै गच्छेह नृपते त्वां स संयाजयिष्यति ॥ १.१४९.२५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅವನು ನಿನಗಾಗಿ ಯಾಗ ನಡೆಸುವನು.
1.149.26
उपयाजवचः श्रुत्वा याजस्याश्रममभ्यगात् ।
जुगुप्समानो नृपतिर्मनसेदं विचिन्तयन् ॥ १.१४९.२६ ॥
ಉಪಯಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಯಾಜನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತ, ತನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ.
1.149.27
भृशं संपूज्य पूजार्हमृषिं याजमुवाच ह ।
गोशतानि ददान्यष्टौ याज याजय मां विभो ॥ १.१४९.२७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿ ಯಾಜನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಯಾಜನೇ, ಎಂಟು ನೂರು ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವೆನು; ಓ ವಿಭುವೇ, ನನಗಾಗಿ ಯಾಗ ನಡೆಸು."
1.149.28
द्रोणवैरान्तरे तप्तं विषण्णं शरणागतम् ।
ब्रह्मबन्धुप्रणिहितं न क्षत्रं क्षत्रियो जयेत् ॥ १.१४९.२८ ॥
ದ್ರೋಣನ ವೈರದ ನಡುವೆ ಸಂಕಟಪಟ್ಟು, ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ, ಶರಣಾಗತನಾಗಿ ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲಬಂಧುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಾರದು.
1.149.29
तस्माद्द्रोणभयार्तं मां भवांस्त्रातुमिहार्हति ।
येन मे कर्मणा ब्रह्मन्पुत्रः स्याद्द्रोणमृत्यवे ॥ १.१४९.२९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ದ್ರೋಣನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅರ್ಹರು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ದ್ರೋಣನ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ಮಗ ಹುಟ್ಟುವಂತಹ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು.
1.149.30
अर्जुनस्यापि वै भार्या भवेद्या वरवर्णिनी ।
स हि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो ब्राह्मे क्षात्रेऽप्यनुत्तमः ॥ १.१४९.३० ॥
ಅರ್ಜುನನಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದ ಪತ್ನಿ ಯಾರೋ ಆಕೆ ಇರುವಳು; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷಾತ್ರ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನುತ್ತಮನು.
1.149.31
ततो द्रोणस्तु माऽजैषीत्सखिविग्रहकारणात् ।
क्षत्रियो नास्ति तुल्योऽस्य पृथिव्यां कश्चिदग्रणीः ॥ १.१४९.३१ ॥
ನಂತರ ದ್ರೋಣನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯನೊಡನೆ ಜಗಳದ ಕಾರಣದಿಂದ (ಅವನನ್ನು) ಸೋಲಿಸಿದನು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಲ್ಲ; ಅವನೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು.
1.149.32
भारताचार्यमुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमतः ।
द्रोणस्य शरजालानि रिपुदेहहराणि च ॥ १.१४९.३२ ॥
ಭರತವಂಶದ ಮುಖ್ಯ ಆಚಾರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಭಾರದ್ವಾಜನ ಮಗ ದ್ರೋಣನ ಬಾಣಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುದೇಹಗಳನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವು (ಇದ್ದವು).
1.149.33
षडरत्नि धनुश्चास्य खड्गमप्रतिम तथा ।
स हि ब्राह्मणवेषेण क्षात्रं वेगमसंशयम् ॥ १.१४९.३३ ॥
ಅವನ ಬಿಲ್ಲು ಆರು ಮೊಳ ಉದ್ದ; ಅವನ ಖಡ್ಗ ಅಪ್ರತಿಮ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
1.149.34
प्रतिहन्ति महेष्वासो भारद्वाजो महामनाः ।
कार्तवीर्यसमो ह्येष खट्वाङ्गप्रतिमो रणे ॥ १.१४९.३४ ॥
ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಮಹಾಮನಸ್ಕ ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಖಟ್ವಾಂಗನಿಗೆ ತುಲ್ಯ.
1.149.35
क्षत्रोच्छेदाय विहितो जामदग्न्य इवास्थितः ॥ १.१४९.३५ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸಲು ನೇಮಿತನಾದ ಜಮದಗ್ನಿ ಪುತ್ರ (ಪರಶುರಾಮ)ನಂತೆ ಅವನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
1.149.36
सहितं क्षत्रवेगेन ब्रह्मवेगेन सांप्रतम् ।
उपपन्नं हि मन्येऽहं भारद्वाजं यशस्विनम् ॥ १.१४९.३६ ॥
ಕ್ಷತ್ರ ವೇಗ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ವೇಗ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಈಗ ನನಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
1.149.37
नेषवस्तमपाकुर्युर्न च प्रासा न चासयः ।
ब्राह्मं तस्य महातेजो मन्त्राहुतिहुतं यथा ॥ १.१४९.३७ ॥
ಬಾಣಗಳು ಅವನನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಲಾರವು, ಈಟಿಗಳೂ ಖಡ್ಗಗಳೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅವನ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸು ಮಂತ್ರಾಹುತಿಯಿಂದ ಹೋಮಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತಿತ್ತು.
1.149.38
तस्य ह्यस्त्रबलं घोरमप्रसह्यं परैर्भुवि ।
शत्रून्समेत्य जयति क्षत्रं ब्रह्मपुरस्कृतम् ॥ १.१४९.३८ ॥
ಅವನ ಅಸ್ತ್ರಬಲ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಶತ್ರುಗಳು ಸಹಿಸಲಾರದಂತಹದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ ಕ್ಷತ್ರವು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಜಯಿಸುತ್ತದೆ.
1.149.39
ब्रह्मक्षत्रे च सहिते ब्रह्मतेजो विशिष्यते ।
सोऽहं क्षत्रबलाद्दीनो ब्रह्मतेजः प्रपेदिवान् ॥ १.१४९.३९ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಬಲದಿಂದ ದೀನನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
1.149.40
द्रोणाद्विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मवित्तमम् ।
द्रोणान्तकमहं पुत्रं लभेयं युधि दुर्जयम् ॥ १.१४९.४० ॥
ದ್ರೋಣನಿಗಿಂತ ಉನ್ನತರಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಂದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾಗದ, ದ್ರೋಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
1.149.41
द्रोणमृत्युर्यथा मेऽद्य पुत्रो जायेत वीर्यवान् ।
तत्कर्म कुरु मे याज निर्वपाम्यर्बुद्धं गवाम् ॥ १.१४९.४१ ॥
ದ್ರೋಣನ ಮರಣಕಾರಕ, ವೀರ್ಯವಂತ ಮಗ ಇಂದು ನನಗೆ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ, ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡು, ಓ ಯಾಜ; ನಾನು ನೂರು ಕೋಟಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.149.42
तथेत्युक्त्वा तुं तं याजो यज्ञार्थमुपकल्पयन् ।
गुर्वर्थ इति चाकाममुपयाजमचोदयत् ॥ १.१४९.४२ ॥
'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಯಾಜನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿದನು; 'ಗುರುವಿನ ಸಲುವಾಗಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಉಪಯಾಜನನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿದನು.
1.149.43
द्रुपदं च महाराजमिदं वचनमब्रवीत् ।
मा भैस्त्वं संप्रदास्यामि कर्मणा भवतः सुतम् ॥ १.१४९.४३ ॥
ಮಹಾರಾಜ ದ್ರುಪದನಿಗೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಭಯಪಡಬೇಡ; ಈ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕ ನಿನಗೆ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.'
1.149.44
क्षिप्रमुत्तिष्ठ चाव्यग्रः संभारानुपकल्पय ।
एवमुक्त्वा प्रतिज्ञाय कर्म चास्याददे मुनिः ॥ १.१४९.४४ ॥
'ಬೇಗನೆ ಏಳು; ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಯಜ್ಞಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಮುನಿ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.
1.149.45
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो यथाविधि कथाक्रमम् ।
याजो द्रोणविनाशाय याजयामास तं नृपम् ॥ १.१४९.४५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಯಾಜನು, ದ್ರೋಣನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ರಾಜನಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸಿದನು.
1.149.46
गुर्वर्थेऽयोजयत्कर्म याजस्यापि समीपतः ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजो महातपाः ॥ १.१४९.४६ ॥
ಗುರುವಿಗಾಗಿ ಯಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಅವನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ರಾಜನ ಉಪಯಾಜನು, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, (ಬಂದನು).
1.149.47
आचव्यौ कर्म वैतानं तथा पुत्रफलाय वै ।
इह पुत्रो महावीर्यो महातेजा महाबलः।
इष्यते यद्विधो राजन्भविता स तथाविधः ॥ १.१४९.४७ ॥
ಪುತ್ರಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ವೈತಾನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. 'ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಗನನ್ನು ಬಯಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನು ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅಂತೆಯೇ ಆಗುವನು.'
1.149.48
भारद्वाजस्य हन्तारं सोऽभिसन्धाय पार्थिवः ।
आजहेऽथ तदा राजन्द्रुपदः कर्म सिद्धये ॥ १.१४९.४८ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜನ (ದ್ರೋಣನ) ಸಂಹಾರಕನನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಆ ರಾಜ ದ್ರುಪದನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.
1.149.49
ब्राह्मणो द्विपदां श्रेष्ठो जुहाव च यथाविधि ।
कौसवी नाम तस्यासीद्या वै तां पुत्रगृद्धिनः ॥ १.१४९.४९ ॥
ದ್ವಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಕೌಸವೀ; ಅವಳು ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
1.149.50
सौत्रामणिं तथा पत्नीं ततः कालेऽभ्ययात्तदा ।
याजस्तु सवनस्यान्ते देवीमाह्वापयत्तदा ॥ १.१४९.५० ॥
ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌತ್ರಾಮಣಿ ಯಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಸವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಜನು ಆಗ ರಾಣಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿದನು.
1.149.51
प्रेहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं त्वामुपस्थितम् ।
कुमारश्च कुमारी च पितृवंशविवृद्धये ॥ १.१४९.५१ ॥
ಓ ರಾಣಿ ಪೃಷತಿ, ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಾ; ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಇದೆ — ತಂದೆಯ ವಂಶ ಬೆಳೆಯಲು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ.
1.149.52
नालिप्तं वै मम मुखं पुण्यान्गन्धान्बिभर्मि च ।
न पत्नी तेऽस्मि सूत्यर्थे तिष्ठ याज मम प्रिये ॥ १.१४९.५२ ॥
ನನ್ನ ಮುಖ ಇನ್ನೂ ಲೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ನಾನು ಪವಿತ್ರ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲ — ಸೋಮ ಹಿಂಡಲು ನಿಲ್ಲು, ಯಾಜಾ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನೇ.
1.149.53
याजेन श्रपितं हव्यमुपयाजेन मन्त्रितम् ।
कथं कामं न संदध्यात्पृषति प्रेहि तिष्ठ वा ॥ १.१४९.५३ ॥
ಯಾಜನು ಬೇಯಿಸಿದ, ಉಪಯಾಜನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಹವಿಸ್ಸು — ಅದು ಆಸೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಈಡೇರಿಸದೆ ಇರುತ್ತದೆ? ಓ ಪೃಷತಿ, ಬಾ ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲು.
1.149.54
एवमुक्त्वा तु याजेन हुते हविषि संस्कृते ।
उत्तस्थौ पावकात्तस्मात्कुमारो देवसंनिभः ॥ १.१४९.५४ ॥
ಯಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು; ಆಗ ಆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇವತೆಯಂತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಕುಮಾರನು ಎದ್ದನು.
1.149.55
ज्वालावर्णो घोररूपः किरीटी वर्म धारयन् ।
वीरः सखङ्गः सशरो धनुष्मान्स नदन्मुहुः ॥ १.१४९.५५ ॥
ಜ್ವಾಲೆಯ ಬಣ್ಣದವನು, ಭಯಂಕರ ರೂಪದವನು, ಕಿರೀಟಧಾರಿ, ಕವಚ ಧರಿಸಿದವನು, ವೀರನು, ಖಡ್ಗ, ಬಾಣ, ಬಿಲ್ಲು ಹೊಂದಿದ ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
1.149.56
सोऽभ्यरोहद्रथवरं तेन च प्रययौ तदा ।
जातमात्रे कुमारे च वाक्किलान्तर्हिताब्रवीत् ॥ १.१४९.५६ ॥
ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಗ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು; ಕುಮಾರನು ಜನಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ವಾಣಿ ನುಡಿಯಿತು.
1.149.57
एष शिष्यश्च मृत्युश्च भारद्वाजस्य जायते ।
भयापहो राजपुत्रः पाञ्चालानां यशस्करः ॥ १.१४९.५७ ॥
ಇವನು ಭಾರದ್ವಾಜನ (ದ್ರೋಣನ) ಶಿಷ್ಯನೂ ಮೃತ್ಯುವೂ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಪಾಂಚಾಲರಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತರುವ ರಾಜಕುಮಾರನಿವನು.
1.149.58
राज्ञः शोकापहो जात एष द्रोणवधाय हि ।
इत्यवोचन्महद्भूतमदृश्यं खेचरं तदा ॥ १.१४९.५८ ॥
ರಾಜನ ದುಃಖವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಇವನು ದ್ರೋಣನ ವಧೆಗಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅದೃಶ್ಯ ಮಹಾ ಜೀವಿ ಆಗ ನುಡಿಯಿತು.
1.149.59
ततः प्रणेदुः पाञ्चालाः प्रहृष्टाः साधुसाध्विति ।
द्वितीयायां च होत्रायां हुते हविषि मन्त्रिते ॥ १.१४९.५९ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪಾಂಚಾಲರು 'ಸಾಧು, ಸಾಧು' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು; ಎರಡನೇ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿತ ಹವಿಸ್ಸು ಆಹುತಿಯಾದಾಗ.
1.149.60
कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात्समुत्थिता ।
प्रत्याख्याते पृषत्या च याजके भरतर्षभ ॥ १.१४९.६० ॥
ಪಾಂಚಾಲಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯೂ ವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಎದ್ದಳು; ಪೃಷತಿ ಮತ್ತು ಯಾಜಕನು ಆಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
1.149.61
पुनः कुमारी पाञ्चाली सुभगा वेदिमध्यगा ।
अन्तर्वेद्यां समुद्भूता कन्या सा सुमनोहरा ॥ १.१४९.६१ ॥
ಮತ್ತೆ ಆ ಕನ್ಯೆ ಪಾಂಚಾಲಿ, ಸುಭಗೆ, ವೇದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು; ಯಜ್ಞವೇದಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರಳಾಗಿದ್ದಳು.
1.149.62
श्यामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा ।
मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षाच्छ्रीरिव वर्णिनी ॥ १.१४९.६२ ॥
ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದವಳು, ಕಮಲದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವಳು, ನೀಲಿ ಸುರುಳಿ ಕೂದಲಿನವಳು; ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀದೇವಿಯಂತೆ ಹೊಳೆದವಳು.
1.149.63
ताम्रतुङ्गनखी सुभ्रूश्चारुपीनपयोधरा ।
नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात्प्रधावति ॥ १.१४९.६३ ॥
ತಾಮ್ರದಂತೆ ಕೆಂಪು ಎತ್ತರದ ಉಗುರುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಸುಂದರ ಹುಬ್ಬುಗಳುಳ್ಳವಳು, ಸುಂದರ ಪುಷ್ಟ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳವಳು; ನೀಲ ಕಮಲದಂತಹ ಪರಿಮಳ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ದೂರದವರೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
1.149.64
या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्युपमा भुवि ।
देवदानवयक्षाणामीप्सिता वरवर्णिनी ॥ १.१४९.६४ ॥
ಪರಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಉಪಮೆ ಇಲ್ಲ; ದೇವ, ದಾನವ, ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಿತಳಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದವಳು.
1.149.65
तां चापि जातां सुश्रोणीं वागुवाचाशरीरिणी ।
सर्वयोषिद्वरा कृष्णा क्षयं क्षत्रस्य नेष्यति ॥ १.१४९.६५ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಕನ್ಯೆಯ ಕುರಿತು ಅಶರೀರವಾಣಿ ನುಡಿಯಿತು: 'ಸರ್ವ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಈ ಕೃಷ್ಣೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣಳಾಗುವಳು.'
1.149.66
सुरकार्यमियं काले करिष्यति सुमध्यमा ।
अस्या हेतोः क्षत्रियाणां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ १.१४९.६६ ॥
ಈ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಸೊಂಟದವಳು ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಳು; ಇವಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಮಹಾ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು.
1.149.67
तच्छ्रुत्वा सर्वपाञ्चालाः प्रणेदुः सिंहसङ्घवत् ।
न चैनान्हर्षसंपन्नानियं सेहे वसुन्धरा ॥ १.१४९.६७ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಚಾಲರು ಸಿಂಹಗಳ ಸಮೂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವರನ್ನು ಈ ಭೂಮಿಯೂ ಸಹಿಸಲಾರದಾಯಿತು.
1.149.68
तथा तु मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महात्मनः ।
कुमारश्च कुमारी च मनोज्ञौ तौ नरर्षभौ ॥ १.१४९.६८ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ದ್ರುಪದನಿಗೆ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಜನಿಸಿತು: ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಮನೋಹರರು, ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು.
1.149.69
श्रिया परमया युक्तौ क्षात्रेण वपुषा तथा ।
तौ दृष्ट्वा पृषती याजं प्रपेदे सा सुतार्थिनी ॥ १.१४९.६९ ॥
ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿ, ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಯಸಿದ ಪೃಷತಿ ಯಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
1.149.70
न वै मदन्यां जननीं जानीयातामिमाविति ।
तथेत्युवाच तां याजो राज्ञः प्रियचिकीर्षया ॥ १.१४९.७० ॥
"ಈ ಇಬ್ಬರು ನನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆಯವರನ್ನು ತಾಯಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು" ಎಂದು — "ಸರಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಯಾಜನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.149.71
तयोस्तु नामनी चक्रुर्द्विजाः संपूर्णमानसाः ।
धृष्टत्वादप्रधृष्यत्वात् द्युम्नाद्युत्संभवादपि ॥ १.१४९.७१ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಟ್ಟರು: ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅಜೇಯನಾದ್ದರಿಂದ, ದ್ಯುಮ್ನ ಮೊದಲಾದ (ಅಗ್ನಿ)ಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಲೂ.
1.149.72
धृष्टद्युम्नः कुमारोऽयं द्रुपद्सय भवत्विति ।
कृष्णेत्येवाभवत्कन्या कृष्णा भूत्सा हि वर्णतः ॥ १.१४९.७२ ॥
"ಈ ಪುತ್ರ ದ್ರುಪದನ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಾಗಲಿ" — ಕನ್ಯೆಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತು; ಅವಳು ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದಳು.
1.149.73
तथा तन्मिथुनं जज्ञे द्रुपदस्य महामखे ।
वैदिकाध्ययने पारं धृष्टद्युम्नो गतस्तदा ॥ १.१४९.७३ ॥
ಹೀಗೆ ದ್ರುಪದನ ಆ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಆ ಜೋಡಿ ಜನಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು.
1.149.74
धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यमानीय स्वं निवेशनम् ।
उपाकरोदस्त्रहेतोर्भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ १.१४९.७४ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನು ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜಕುಮಾರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದು, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಗಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
1.149.75
अमोक्षणीयं दैवं हि भावि मत्वा महामतिः ।
तथा तत्कृतवान्द्रोण आत्मकीर्त्यनुरक्षणात् ॥ १.१४९.७५ ॥
ಇದು ದೈವನಿಯಮ, ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದುದು, ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಆಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಮಹಾಮತಿ ದ್ರೋಣನು ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು.
1.149.76
सर्वास्त्राणि स तु क्षिप्रमाप्तवान्परया धिया ॥ १.१४९.७६ ॥
ಅವನು ಪರಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.