Vedyatra वेदयात्रा
搜索

摩诃婆罗多 · 章 1.153

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

带释义阅读

1.153.1

श्रुत्वा पाण्डुसुतान्वीरान्बलोद्रिक्तान्महौजसः ।
धृतराष्ट्रो महीपालश्चिन्तामगमदातुरः ॥ १.१५३.१ ॥

听闻般度之子皆为英雄,力量超群,威力巨大,大地的守护者持国王忧心忡忡,陷入沉思。

1.153.2

तत आहूय मन्त्रज्ञं राजशास्त्रार्थवित्तमम् ।
कणिकं मन्त्रिणां श्रेष्ठं धृतराष्ट्रऽब्रवीद्वचः ॥ १.१५३.२ ॥

于是,持国召来精通谋略、最通晓王术之义、群臣中最优秀的迦尼迦,说出了这些话。

1.153.3

उत्सक्ताः पाण्डवा नित्यं तेभ्योऽसूये द्विजोत्तम ।
तत्र मे निश्चिततमं सन्धिविग्रहकारणम्।
कणिक त्वं ममाचक्ष्व करिष्ये वचनं तव ॥ १.१५३.३ ॥

般度之子总是斗志昂扬,最优秀的再生者啊,我对他们心怀嫉妒。迦尼迦,请告诉我其中导致和平或战争的最确切之因;我将遵从你的话行事。

1.153.4

दुर्योधनोऽथ शकुनिः कर्णदुःशासनावपि ।
कणिकं ह्युपसंगृह्य मन्त्रिणं सौबलस्य च ॥ १.१५३.४ ॥

随后,难敌、沙古尼、迦尔纳和难降也走近了萨婆罗之子(沙古尼)的大臣迦尼迦,拉住了他。

1.153.5

पप्रच्छुर्भरतश्रेष्ठ पाण्डवान्प्रति नैकधा ।
प्रबुद्धाः पाण्डवा नित्यं सर्वे तेभ्यस्त्रसामहे ॥ १.१५३.५ ॥

婆罗多族中最优秀者啊,他们从多方面询问关于般度之子的事。般度之子总是警觉的;我们都怕他们。

1.153.6

अनूनं सर्वपक्षाणां यद्भवेत्क्षेमकारकम् ।
भारद्वाज तदाचक्ष्व करिष्यामः कथं वयम् ॥ १.१५३.६ ॥

婆罗堕阇之子啊,请告诉我,什么能完全给各方带来福祉;我们该如何去做?

1.153.7

स प्रसन्नमनास्तेन परिपृष्टो द्विजोत्तमः ।
उवाच वचनं तीक्ष्णं राजशास्त्रार्थदर्शनम् ॥ १.१५३.७ ॥

他被询问后,这位再生者中的最优者心怀欣悦,说出了阐明王政之学意义的锐利言辞。

1.153.8

शृणु राजन्निदं तत्र प्रोच्यमानं मयानघ ।
न मेऽभ्यसूया कर्तव्या श्रुत्वैतत्कुरुसत्तम ॥ १.१५३.८ ॥

大王,请听我在此所说。无罪的俱卢之最,听了这些,你不应对我心怀嫉恨。

1.153.9

नित्यमुद्यतदण्डः स्यान्नित्यं विवृतपौरुषः ।
अच्छिद्रश्छिद्रदर्शी स्यात्परेषां विवरानुगः ॥ १.१५३.९ ॥

君王应当常举刑杖,常显其威武。自身无瑕,见他人之过,循其缝隙而行。

1.153.10

नित्यमुद्यतदण्डाद्धि भऋशमुद्विजते जनः ।
तस्मात्सर्वाणि कार्याणि दण्डेनैव विधारयेत् ॥ १.१५३.१० ॥

人民因常举之刑杖而极为惧怕。因此一切事务都应只以刑杖来维持。

1.153.11

नास्य च्छिद्रं परः पश्येच्छिद्रेण परमन्वियात् ।
गूहेत्कूर्म इवाङ्गानि रक्षेद्विवरमात्मनः ॥ १.१५३.११ ॥

不让他人看见自己的过失;他当从隙缝中追击他人。如龟藏其肢体,应隐藏自己,守护自己的缺口。

1.153.12

नित्यं च ब्राह्मणाः पूज्या नृपेण हितमिच्छता ।
सृष्टो नृपो हि विप्रामां पालने दुष्टनिग्रहे ॥ १.१५३.१२ ॥

欲求福祉的君王应当常常尊敬婆罗门,因为君王被创造出来,正是为了保护婆罗门、抑制恶人。

1.153.13

उभाब्यां वर्धते धर्मो धर्मवृद्ध्या जितावुभौ ।
लोकश्चायं परश्चैव ततो धर्मं समाचरेत् ॥ १.१५३.१३ ॥

二者使法增长;因法的增长,今世与来世皆可得胜。故应当行法。

1.153.14

कृतापराधं पुरुषं दृष्ट्वा यः क्षमते नृपः ।
तेनावमानमाप्नोति पापं चेह परत्र च ॥ १.१५३.१४ ॥

见有犯罪之人而宽恕的君王,此世与来世都将得到耻辱与罪过。

1.153.15

यो विभूतिमवाप्योच्चै राज्ञो विकुरुतेऽधमः ।
तमानयित्वा हत्वा च दद्याद्धीनाय तद्धनम् ॥ १.१५३.१५ ॥

卑劣之人得到大富贵后,若对君王行恶,应将其捉来杀死,并将其财物给予贫穷者。

1.153.16

नो चेद्धुरि नियुक्ता ये स्थास्यन्ति वशमात्मनः ।
राजा नियुञ्ज्यात्पुरुषानाप्तान्धर्मार्थकोविदान् ॥ १.१५३.१६ ॥

否则,被委以重任者将不能自律。故君王应任用可靠的、通晓法与利的人。

1.153.17

ये नियुक्तास्तथा केचिद्राष्ट्रं वा यदि वा पुरम् ।
ग्रामं जनपदं वापि बाधेयुर्यदि वा न वा ॥ १.१५३.१७ ॥

被任命的一些人,或会侵扰国家、城市、村庄或地方,或不会——无论他们侵扰与否。

1.153.18

परीक्षणार्थं विसृजेदानतांश्छन्नरूपिणः ।
परीक्ष्य पापकं जह्याद्धनमादाय सर्वशः ॥ १.१५३.१८ ॥

为了考察,应派遣谦卑、伪装的人;考察之后,应舍弃那恶人,并全部取走其财物。

1.153.19

नासम्यक्कृत्यकारी स्यादुपक्रम्य कदाचन ।
कण्टको ह्यपि दुश्छिन्न आस्रावं जनयेच्चिरम् ॥ १.१५३.१९ ॥

开始一件事的人,绝不可草率行事;即使是一根刺,若切得不好,也会让伤口长久流脓。

1.153.20

वधमेव प्रशंसन्ति शत्रूणामपकारिणाम् ।
सुविदीर्णं सुविक्रान्तं सुयुद्धं सुपलायितम् ॥ १.१५३.२० ॥

人们所赞扬的,只是消灭敌人和作恶者:将他们彻底击溃,充分展现勇武,善于作战,甚至善于逃遁。

1.153.21

आपद्यापदि काले कुर्वीत न विचारयेत् ।
नावज्ञेयो रिपुस्तात दुर्बलोऽपि कथं चन ॥ १.१५३.२१ ॥

遇到危难之时,应在适当的时机行动,不可犹豫思量。孩子啊,即便敌人软弱,也绝不可轻视。

1.153.22

अल्पोऽप्यग्निर्वनं कृत्स्नं दहत्याश्रयसंश्रयात् ।
अन्धः स्यादन्धवेलायां बाधिर्यमपि चाश्रयेत् ॥ १.१५३.२२ ॥

即便是小火,只要有所依托,也能烧毁整片森林。在黑暗之时应装作盲人,甚至可以装作聋子。

1.153.23

कुर्यात्तृणमयं चापं शयीत मृगशायिकाम् ।
सान्त्वादिभिरुपायैस्तु हन्याच्छत्रुं वशे स्थितं ॥ १.१५३.२३ ॥

应当用草制作弓,像鹿一样卧下;但要以安抚等手段,将已经受控的敌人杀死。

1.153.24

दया न तस्मिन्कर्तव्या शरणागत इत्युत ।
निरुद्विग्नो हि भवति न हताज्जायते भयम् ॥ १.१५३.२४ ॥

即使敌人前来投靠,也不应对他怀有怜悯;因为只有敌人被杀,人才能无忧,被杀之人也不会再带来恐惧。

1.153.25

हन्यादमित्रं दानेन तथा पूर्वापकारिणम् ।
हन्यात्त्रीन्पञ्च सप्तेति परपक्षस्य सर्वशः ॥ १.१५३.२५ ॥

应以赠礼除掉敌人,对先前加害者亦然。对敌方应彻底除去三人、五人或七人。

1.153.26

मूलमेवादितश्छिन्द्यात्परपक्षस्य नित्यशः ।
ततः सहायांस्तत्पक्षान्सर्वांश्च तदनन्तरम् ॥ १.१५३.२६ ॥

应始终从一开始就斩断敌方的根本;此后再斩除其助手及其一方的所有人。

1.153.27

छिन्नमूले ह्यधिष्ठाने सर्वे तज्जीविनो हताः ।
कथं नु शाखास्तिष्ठेरंश्छिन्नमूले वनस्पतौ ॥ १.१५३.२७ ॥

根基既断,依之而生者皆被杀。树根既断,枝条又如何能存?

1.153.28

एकाग्रः स्यादविवृतो नित्यं विवरदर्शकः ।
राजन्नित्यं सपत्नेषु नित्योद्विग्नः समाचरेत् ॥ १.१५३.२८ ॥

君王应当始终专注、不暴露自己,并窥伺敌人的空隙。国王啊,对敌人应当始终保持戒备而行事。

1.153.29

अग्न्याधानेन यज्ञेन काषायेण जटाजिनैः ।
लोकान्विश्वासयित्वैव ततो लुम्पेद्यथा वृकः ॥ १.१५३.२९ ॥

以点燃圣火、祭祀、赭色衣、发髻和鹿皮赢得人们的信任之后,然后应如狼一般劫掠他们。

1.153.30

अङ्कुशं शोचमित्याहुरर्थानामुपधारणे ।
आनाम्य फलितां शाखां पक्वं पक्वं प्रशातयेत् ॥ १.१५३.३० ॥

人们说,钩子与清净是获取财富的手段;把结满果实的枝条压弯,应一个一个摘下成熟的果实。

1.153.31

फलार्थोऽयं समारम्भो लोके पुंसां विपश्चिताम् ।
वहेदमित्रं स्कन्धेन यावत्कालस्य पर्ययः ॥ १.१५३.३१ ॥

此举为求果实;世间智者应将敌人负于肩上,直到时机的循环到来。

1.153.32

ततः प्रत्यागते काले भिन्द्याद्धृटमिवाश्मनि ।
अमित्रो न विमोक्तव्यः कृपणं बह्वपि ब्रुवन् ॥ १.१५३.३२ ॥

待时机到来,应将敌人击碎,如同把瓦罐摔在石上;即使他哀声乞求、说得很多,也不可放过。

1.153.33

कृपा न तस्मिन्कर्तव्या हन्यादेवापकारिणम् ।
हन्यादमित्रं सान्त्वेन तथा दानेन वा पुनः ॥ १.१५३.३३ ॥

对他不应怀有怜悯;作恶者必当诛杀。敌人应以安抚,又以赠礼而除之。

1.153.34

तथैव भेददण्डाभ्यां सर्वोपायैः प्रशातयेत् ।
कथं सान्त्वेन दानेन भेदैर्दण्डेन वा पुनः ॥ १.१५३.३४ ॥

同样,应以离间与刑罚,以一切方法制服敌人。然而,以安抚、以赠礼、以离间或以刑罚,该如何做?

1.153.35

अमित्रः शक्यते हन्तुं तन्मे ब्रूहि यथातथम् ।
शृणु राजन्यथा वृत्तं वने निवसतः पुरा ॥ १.१५३.३५ ॥

请如实告诉我,敌人究竟如何能被杀死。国王啊,请听那往昔住在森林中的人所经历之事。

1.153.36

जम्बुकस्य महाराज नीतिशास्त्रार्थदर्शिनः ।
अथ कश्चित्कृतप्रज्ञः शृगालः स्वार्थपण्डितः ॥ १.१५३.३६ ॥

伟大的国王啊,请听一只通晓政治典籍之义的豺狼的故事——那是一只机敏有智的豺,善于谋求自身利益。

1.153.37

सखिभिर्न्यवसत्सार्धं व्याघ्राखुवृकबभ्रुभिः ।
तेऽपश्यन्विपिने तस्मिन्बलिनं मृगयूथपम् ॥ १.१५३.३७ ॥

他与朋友老虎、老鼠、狼和棕色豺一同居住。在那片森林里,他们看见了一位强壮的鹿群之王。

1.153.38

अशक्ता ग्रहणे तस्य ततो मन्त्रममन्त्रयन् ।
असकृद्यतितो ह्येष हन्तुं व्याघ्र वने त्वया ॥ १.१५३.३८ ॥

他们无法抓住他,便商议起来。老虎啊,你在森林里已经一再试图杀死他。

1.153.39

युवा वै जवसंपन्नो बुद्धिशाली न शक्यते ।
मूषिकोऽस्य शयानस्य चरणौ भक्षयत्वयम् ॥ १.१५३.३९ ॥

他年轻、敏捷而聪明,所以无法被捉住。让老鼠趁他睡着时咬他的脚吧。

1.153.40

अथैनं भक्षितैः पादैर्व्याघ्रो गृह्णातु वै ततः ।
ततो वै भक्षयिष्यामः सर्वे मुदितमानसाः ॥ १.१५३.४० ॥

待他的双脚被咬之后,让老虎捉住他。之后我们大家都怀着欢喜的心把他吃掉。

1.153.41

जम्बुकस्य तु तद्वाक्यं तथा चक्रः समाहिताः ।
मूषिकाभक्षितैः पादैर्मृगं व्याघ्रोऽवधीत्तदा ॥ १.१५३.४१ ॥

众人专心地照着豺的话做了。于是老虎杀死了那只被老鼠咬过双脚的鹿。

1.153.42

दृष्ट्वैवाचेष्टमानं तु भूमौ मृगकलेवरम् ।
स्नात्वाऽऽगच्छत भद्रं वोरक्षामीत्याह जम्बुकः ॥ १.१५३.४२ ॥

豺看见鹿的身体在地上挣扎,便说:“你们去沐浴吧,愿你们吉祥;我来守护。”

1.153.43

शृगालवचनात्तेऽपि गताः सर्वे नदीं ततः ।
स चिन्तापरमो भूत्वा तस्थौ तत्रैव जम्बुकः ॥ १.१५३.४३ ॥

众人听了豺狼的话,都去了河边。那豺狼陷入深深的忧虑,就站在原地。

1.153.44

अथाजगाम पूर्वं तु स्नात्वा व्याघ्रो महाबलः ।
ददर्श जम्बुकं चैव चिन्ताकुलितमानसम् ॥ १.१५३.४४ ॥

这时,大力的老虎先沐浴后来到,看见心中忧乱的豺狼。

1.153.45

किं शोचसि महाप्राज्ञ त्वं नो बुद्धिमतां वरः ।
अशित्वा पिशितान्यद्य विहरिष्यामहे वयम् ॥ १.१५३.४५ ॥

大智者啊,你是我们聪明者中的最好的,为何忧愁?今天吃了肉,我们就可以悠闲地游走了。

1.153.46

शृणु मे त्वं महाबाहो यद्वाक्यं मूषिकोऽब्रवीत् ।
धिग्बलं मृगराजस्य मयाद्यायं मृगो हतः ॥ १.१५३.४६ ॥

大臂者啊,听听老鼠说的话:“狮王的力量真可耻!今天这只鹿是我杀的。”

1.153.47

मद्बाहुबलमाश्रित्य तृप्तिमद्य गमिष्यति ।
तस्यैवं गर्जितं श्रुत्वा ततो भक्ष्यं न रोचये ॥ १.१५३.४७ ॥

他依仗我手臂的力量,今天将会心满意足。听到他那样的咆哮,我便不想吃东西了。

1.153.48

ब्रवीति यदि स ह्येवं काले ह्यस्मि प्रबोधितः ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य हनिष्येऽहं वनेचरान् ॥ १.१५३.४८ ॥

如果他真这样说,那么我正是在恰当的时候被唤醒了。我将依仗自己手臂的力量,杀死林中的生灵。

1.153.49

खादिष्ये तत्र मांसानि इत्युक्त्वा प्रस्थितोवनम् ।
एतस्मिन्नेव काले तु मूषिकोऽप्याजगाम ह ॥ १.१५३.४९ ॥

他说:「我要在那里吃肉」,便动身前往森林。此时,老鼠也来到了那里。

1.153.50

तमागतमभिप्रेक्ष्य शृगालोऽप्यब्रवीद्वचः ।
शृणु मीषिक भद्रं ते नकुलो यदिहाब्रवीत् ॥ १.१५३.५० ॥

看见它来了,豺狼也说道:「老鼠啊,听着,愿你平安。听听刚才獴在这里说的话。」

1.153.51

मृगमांसं न खादेयं गरमेतन्न रोचते ।
मूषिकं भक्षयिष्यामि तद्भवाननुमन्यताम् ॥ १.१५३.५१ ॥

鹿肉我不吃,那东西对我来说像毒药一样不合口味。我要吃老鼠——请您允许吧。

1.153.52

तच्छ्रुत्वा मूषिको वाक्यं संत्रस्तः प्रगतो बिलम् ।
ततः स्नात्वा स वै तत्र आजगाम वृको नपृ ॥ १.१५३.५२ ॥

老鼠听了这话,吓得逃进了洞穴。然后,国王啊,狼洗完澡后来到了那里。

1.153.53

तमागतमिदं वाक्यमब्रवीज्जम्बुकस्तदा ।
मृगराजो हि संक्रुद्धो न ते साधु भविष्यति ॥ १.१५३.५३ ॥

看见它来了,豺狼于是说:「百兽之王狮子非常愤怒,这对你不会有好结果。」

1.153.54

सकलत्रस्त्विहायाति कुरुष्व यदनन्तरम् ।
एवं संचोदितस्तेन जम्बुकेन तदा वृकः ॥ १.१५३.५४ ॥

「带着你的妻子来这里吧,之后该做什么就做什么。」被那只豺狼这样催促的狼——

1.153.55

ततोऽवलुम्पनं कृत्वा प्रयातः पिशिताशनः ।
एतस्मिन्नेव काले तु नकुलोऽप्याजगाम ह ॥ १.१५३.५५ ॥

于是,劫掠之后,食肉者离去了;就在此时,獴也来了。

1.153.56

तमुवाच महाराज नकुलं जम्बुको वने ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य निर्जितास्तेऽन्यतो गताः ॥ १.१५३.५६ ॥

大王啊,在森林里,豺对獴说:“他们依靠自己臂膀的力量取得了胜利;而那些被征服者已经逃往别处。”

1.153.57

मम दत्वा नियुद्धं त्वं भुङ्क्ष्व मांसं यथेप्सितम् ।
मृगराजो वृकश्चैव बुद्धिमानपि मूषिकः ॥ १.१५३.५७ ॥

与我一搏,然后随心所欲地吃肉吧。百兽之王(狮子)、狼,甚至聪明的老鼠,都被征服了。

1.153.58

निर्जिता यत्त्वया वीरास्तस्माद्वीरतरो भवान् ।
न त्वयाप्युत्सहे योद्धुमित्युक्त्वा सोऽप्युपागमत् ॥ १.१५३.५८ ॥

“你既已战胜了英雄,你便是更大的英雄。连与你交战我也不敢。”说完,他也离去了。

1.153.59

एवं तेषु प्रयातेषु जम्बुको हृष्टमानसः ।
खादति स्म तदा मांसमेकः सन्मन्त्रनिश्चयात्।
एवं समाचरन्नित्यं सुखमेधेत भूपतिः ॥ १.१५३.५९ ॥

他们这样离去之后,心中欢喜的豺独自吃起肉来,这是依据良好计策的决定。凡始终如此行事的君主,必在安乐中兴盛。

1.153.60

भयेन भेदयेद्भीरुं शूरमञ्जलिकर्मणा ।
लुब्धमर्थप्रदानेन समं न्यूनं तथौजसा ॥ १.१५३.६० ॥

对怯懦者当以恐惧离间,对勇敢者当以合掌恭敬之礼,对贪婪者当以赠予财物;对同等或更弱者,则应以武力分化。

1.153.61

एवं ते कथितं राजन् शृणु चाप्यपरं तथा ॥ १.१५३.६१ ॥

大王,我已如此为你讲述。现在也请同样听听另一件事。

1.153.62

पुत्रः सखा वा भ्राता वा पिता वा यदि वा गुरुः ।
रिपुस्यानेषु वर्तन्तो हन्तव्या भूतिमिच्छता ॥ १.१५३.६२ ॥

无论是儿子、朋友、兄弟、父亲还是老师,凡处于敌人地位者,欲求兴盛者都应将其诛杀。

1.153.63

शपथेनाप्यरिं हन्यादर्थदानेन वा पुनः ।
विषेण मायया वापि नोपेक्षेते कथंचन।
उभौ चेत्संशयोपेतौ श्रद्धवांस्तत्र वर्धते ॥ १.१५३.६३ ॥

可以用誓言,或以财物馈赠,或以毒药、诡计来杀死敌人,无论如何都不可轻忽。若双方皆心存疑虑,那么在那里,有信任者便会兴盛。

1.153.64

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य न्याय्यं भवति शासनम् ॥ १.१५३.६४ ॥

即便是老师,若傲慢自大,不知何为应做、何为不应做,而走上了歧途,给予惩戒便是公正的。

1.153.65

क्रुद्धोऽप्यक्रुद्धरूपः स्यात्स्मितपूर्वाभिभाषिता ।
न चैनं क्रोधसंदीप्तं विद्यात्कश्चित्कथंचन।
न चाप्यन्यमपध्वंसेत्कदाचित्कोपसंयुतः ॥ १.१५३.६५ ॥

即使愤怒,也应当显出不怒的样子,并先以微笑开口说话。不可让人知道他被怒火燃烧;即使怀着怒气,也绝不可毁灭他人。

1.153.66

प्रहरिष्यन्प्रियं ब्रूयात्प्रहरन्नपि भारत ।
प्रहृत्य च प्रियं ब्रूयाच्छोचन्निव रुदन्निव ॥ १.१५३.६६ ॥

婆罗多的后裔啊,将要打击的人应说悦耳之言;打击时也应说悦耳之言。打击之后仍应说悦耳之言,仿佛在悲伤,仿佛在哭泣。

1.153.67

आश्वासयेच्चापि परं सान्त्वधर्मार्थवृत्तिभिः ।
अथ तं प्रहरेत्काले तथा विचलितं पथि ॥ १.१५३.६७ ॥

应以安抚之言、法、利与行为使对方安心;然后在适当的时机,当他在路上动摇时攻击他。

1.153.68

अपि घोरापराधस्य धर्ममाश्रित्य तिष्ठतः ।
स हि प्रच्छाद्यते दोषः शैलो मेघैरिवासितैः ॥ १.१५३.६८ ॥

即使犯下极大罪过的人,若依托于法而立,其过失也会被掩盖,犹如山岳被黑云遮蔽。

1.153.69

यः स्यादनुप्राप्तवधस्तस्यागारं प्रदीपयेत् ।
अधनान्नास्तिकांश्चोरान्विषकर्मसु योजयेत् ॥ १.१५३.६९ ॥

对于应当处死之人,应放火烧其房屋;将贫穷者、无信者和盗贼派去做投毒之事。

1.153.70

प्रत्युत्थानासनाद्येन संप्रदानेन केनचित् ।
अतिविश्रब्धघाती स्यात्तीक्ष्णंदष्ट्रो निमग्नकः ॥ १.१५३.७० ॥

以起身迎接、奉上座位等礼节,或以某种礼物,应成为极度信任者的杀手;利齿,如水中潜伏的蛇一般隐匿。

1.153.71

अशङ्कितेभ्यः शङ्केत शङ्कितेभ्यश्च सर्वशः ।
अशङ्क्याद्भयमुत्पन्नमपि मूलं निकृन्तति ॥ १.१५३.७१ ॥

对于不被怀疑的人也应当警惕,对于被怀疑的人则应处处警惕;从未被怀疑之处生出的恐惧,也会连根斩断。

1.153.72

न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।
विश्वासाद्भयमुत्पन्नं मूलान्यपि निकृन्तति ॥ १.१५३.७२ ॥

不可信任不可信之人,对可信之人也不可过度信任;由信任而生的恐惧,也会连根斩断。

1.153.73

चारः सुविहितः कार्य आत्मनश्च परस्य वा ।
पाषण्डांस्तापसादींश्च परराष्ट्रेषु योजयेत् ॥ १.१५३.७३ ॥

应在本国和他国都安插训练有素的间谍。应把异端修行者、苦行者等派往外国。

1.153.74

उद्यानेषु विहारेषु देवतायतनेषु च ।
पानागारेषु रथ्यासु सर्वतीर्थेषु चाप्यथ ॥ १.१५३.७४ ॥

在园林、游乐场所、神庙、酒肆、街道以及所有圣地浴场。

1.153.75

चत्वरेषु च कूपेषु पर्वतेषु वनेषु च ।
समवायेषु सर्वेषु सरित्सु च विचारयेत् ॥ १.१५३.७५ ॥

在十字路口、井边、山上、森林、集会以及所有河流处,应加以侦察。

1.153.76

वाचा भृशं विनीतः स्याद्धृदयेन तथा क्षुरः ।
स्मितपूर्वाभिभाषी स्यात्सृष्टो रौद्रस्य कर्मणः ॥ १.१५३.७६ ॥

言语上要极为谦恭,内心却如剃刀般锋利。说话要先带微笑,并被派去执行残酷之事。

1.153.77

अञ्जलिः शपथः सान्त्वं शिरसा पादवन्दनम् ।
आशाकरणमित्येवं कर्तव्यं भूतिमिच्छता ॥ १.१५३.७७ ॥

合掌致敬、发誓、温言安慰、以头触足行礼、给予希望——希望繁荣的人应当这样做。

1.153.78

सुपुष्पितः स्यादफलः फलवान्स्याद्दुरारुहः ।
आमः स्यात्पक्वसङ्काशो नच जीर्येत कर्हिचित् ॥ १.१५३.७८ ॥

愿他如花开满树却无果,结果却难以攀登。虽未成熟,却应看似已熟,且永不衰败。

1.153.79

त्रिवर्गे त्रिविधा पीडा ह्यनुबन्धास्तथैव च ।
अनुबन्धाः शुभा ज्ञेयाः पीडास्तु परिवर्जयेत् ॥ १.१५३.७९ ॥

在三重目标中有三种苦难,其后果也是如此。应知吉祥的后果,应避开苦难。

1.153.80

धर्मं विचरतः पीडा सापि द्वाभ्यां नियच्छति ।
अर्थं चाप्यर्थलुब्धस्य कामं चातिप्रवर्तिनः ॥ १.१५३.८० ॥

行法者的苦难也可由两者制约:贪求财富者以财富制约,过度纵欲者以欲望制约。

1.153.81

अगर्वितात्मा युक्तश्च सान्त्वयुक्तोऽनसूयिता ।
अवेक्षितार्थः शुद्धात्मा मन्त्रयीत द्विजैः सहा ॥ १.१५३.८१ ॥

心无傲慢、自律、善于安抚、不生嫉妒、审察事务、心志纯净之人,应与再生族商议。

1.153.82

कर्मणा येन केनैव मृदुना दारुणेन च ।
उद्धरेद्दीनमात्मानं समर्थो धर्ममाचरेत् ॥ १.१५३.८२ ॥

无论以何种行为,或柔或刚,应当振拔那卑微的自我;有能力者应行法。

1.153.83

न संशयमनारुह्य नरो भद्राणि पश्यति ।
संशयं पुनरारुह्य यदि जीवति पश्यति ॥ १.१५३.८३ ॥

人若不涉险,便见不到吉祥;涉险之后若仍得存活,才能见到吉祥。

1.153.84

यस्य बुद्धिः परिभवेत्तमतीतेन सान्त्वयेत् ।
अनागतेन दुर्बुद्धिं प्रत्युत्पन्नेन पण्डितम् ॥ १.१५३.८४ ॥

心志迷乱者,应以过去安慰之;愚昧者以未来,智者以当下。

1.153.85

योऽरिणा सह सन्धाय शयीत कृतकृत्यवत् ।
स वृक्षाग्रे यथा सुप्तः पतितः प्रतिबुध्यते ॥ १.१५३.८५ ॥

与敌人议和后便如功成一般高枕而卧的人,会像在树梢上睡着的人坠落那样惊醒。

1.153.86

मन्त्रसंवरणे यत्नः सदा कार्योऽनसूयता ।
आकारमभिरक्षेत चारेणाप्यनुपालितः ॥ १.१५३.८६ ॥

应当始终努力保守谋议的秘密,不妒忌也不挑剔;即使有密探守护,也要守住自己外在的神色。

1.153.87

न रात्रौ मन्त्रयेद्विद्वान्न च कैश्चिदुपासितः ।
प्रासादाग्रे शिलाग्रे वा विशाले विजनेपि वा ॥ १.१५३.८७ ॥

智者不应在夜间谋议,也不应在有人窥伺时谋议;不应在宫殿顶上、岩石顶上、开阔之处,甚至不应在僻静之地。

1.153.88

समन्तात्तत्र पश्यद्भिः सहाप्तैरेव मन्त्रयेत् ।
नैव संवेशयेत्तत्र मन्त्रवेश्मनि शारिकाम् ॥ १.१५३.८८ ॥

在那里应当只与四面警戒的可靠之人商议;甚至不应让八哥飞入议事的密室。

1.153.89

शुकान्वा शारिका वापि बालमूर्खजडानपि ।
प्रविष्टानपि निर्वास्य मन्त्रयेद्धार्मिकैर्द्विजैः ॥ १.१५३.८९ ॥

鹦鹉、八哥,以及孩童、愚人和迟钝之人,即使已经进入,也应驱逐出去,然后与正直的婆罗门商议。

1.153.90

नीतिज्ञैर्न्यायशास्त्रज्ञैरितिहासे सुनिष्ठितैः ।
रक्षां मन्त्रस्य निश्छिद्रां मन्त्रान्ते निश्चयेत्स्वयम् ॥ १.१५३.९० ॥

应与通晓政略与法论、精熟史传的人商议;谋议的保密须滴水不漏,而在谋议结束时由自己亲自决断。

1.153.91

वीरोपवर्णितात्तस्माद्धर्मार्थाभ्यामथात्मना ।
एकेन वाथ विप्रेण ज्ञातबुद्धिर्विनिश्चयेत् ॥ १.१५३.९१ ॥

因此,依英雄所赞的法与利,或依自己,或与一位智慧已被知晓的婆罗门商议,应当作出坚定的决定。

1.153.92

तृतीयेन न चान्येन व्रजेन्निश्चयमात्मवान् ।
षट्कर्णश्छिद्यते मन्त्र इति नीतिषु पठ्यते ॥ १.१५३.९२ ॥

自制之人不应与第三者或他人商定决策;政论典籍中有云:“谋略传到六只耳朵便会泄露。”

1.153.93

निःसृतो नाशयेन्मन्त्रो हस्तप्राप्तामपि श्रियम् ।
स्वमतं च परेषां च विचार्य च पुनःपुनः।
गुणवद्वाक्यमादद्यान्नैव तृप्येद्विचक्षणः ॥ १.१५३.९३ ॥

谋略一旦泄露,便会毁掉已到手的富贵。反复权衡自己与他人的意见,只应采纳有益之言;智者不可自满。

1.153.94

नाच्छित्वा परमर्माणि नाकृत्वा कर्म दारुणम् ।
नाहत्वा मत्स्यघातीव प्राप्नोति महतीं श्रियम् ॥ १.१५३.९४ ॥

不击中敌人的要害,不行残酷之事,也不像渔夫那样杀戮,便不能获得大的富贵。

1.153.95

कर्शितं व्याधितं क्लिन्नमपानीयमघासकम् ।
परिविश्वस्तमन्दं च प्रहर्तव्यमरेर्बलम् ॥ १.१५३.९५ ॥

敌军若疲弱、染病、被淋湿、缺水、在困苦中睡眠、完全松懈而迟钝,便应当攻击。

1.153.96

नार्थिकोऽर्थिनमभ्येति कृतार्थे नास्ति सङ्गतम् ।
तस्मात्सर्वाणि साध्यानि सावशेषाणि कारयेत् ॥ १.१५३.९६ ॥

求财之人不去求助另一个求财之人;与目的已达成者便无往来。因此一切事务都应留有余地而去完成。

1.153.97

संग्रहे विग्रहे चैव यत्नः कार्योऽनसूयता ।
उत्साहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो भूतिमिच्छता ॥ १.१५३.९७ ॥

在积聚与战争中都应努力,不可嫉妒。欲求兴盛者,应以努力保持热情。

1.153.98

नास्य कृत्यानि बुध्येरन्मित्राणि रिपवस्तथा ।
आरब्धान्येव पश्येरन्सुपर्यवसितान्यपि ॥ १.१५३.९८ ॥

他的谋划,朋友与敌人都不应知晓。他们只应看到已经开始的事,即使它已完全完成。

1.153.99

भीतवत्संविधातव्यं यावद्भयमनागतम् ।
आगतं तु भयं दृष्ट्वा प्रहर्तव्यमभीतवत् ॥ १.१५३.९९ ॥

在危险未至之前,应像害怕一样行事;而危险已至、已经看见时,则应像不畏惧一样出击。

1.153.100

दैवेनोपहतं शत्रुमनुगृह्णाति यो नरः ।
स मृत्युमुपगृह्णाति गर्भमश्वतरी यथा ॥ १.१५३.१०० ॥

对被命运击倒的敌人施以恩惠的人,便是拥抱死亡,就像母骡怀上胎儿一样。

1.153.101

अनागतं हि बुध्येत यच्च कार्यं पुरः स्थितम् ।
न तु बुद्धिक्षयात्किंचिदतिक्रामेत्प्रयोजनम् ॥ १.१५३.१०१ ॥

应预先了解尚未到来的事,以及眼前的任务;不应因智慧衰退而放弃任何目的。

1.153.102

उत्साहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो भूतिमिच्छता ।
विभज्य देशकालौ च दैवं धर्मादयस्त्रयः।
नैःश्रेयसौ तु तौ ज्ञेयौ देशकालाविति स्थितिः ॥ १.१५३.१०२ ॥

欲求兴盛者,应以努力保持热情。应将地点与时机、天命以及以法为首的三者加以区分。地点与时机应被认为是带来至善的;这便是定论。

1.153.103

तालवत्कुरुते मूलं बालः शत्रुरुपेक्षितः ।
गहनेऽग्निरिवोत्सृष्टः क्षिप्रं संजायते महान् ॥ १.१५३.१०३ ॥

如同棕榈生根,被忽视的幼小敌人也会扎根;如同放入密林的火,很快便会变得巨大。

1.153.104

अग्निस्तोकमिवात्मानं सन्धुक्षयति यो नरः ।
स वर्धमानो ग्रसते महान्तमपि संचयम् ॥ १.१५३.१०४ ॥

那人如火星般煽动自己,越长越大,连巨大的积蓄也会吞噬。

1.153.105

आदावेव ददानीति प्रियं ब्रूयान्निरर्थकम् ॥ १.१५३.१०५ ॥

起初应说悦耳之言:“我会给予”,但这些话应是毫无意义的。

1.153.106

आशां कालवतीं कुर्यात्कालं विघ्नेन योजयेत् ।
विघ्नं निमित्ततो ब्रूयान्निमित्तं वाऽपि हेतुतः ॥ १.१५३.१०६ ॥

应使希望依附于时机,使时机连于障碍;以借口说明障碍,以理由说明借口。

1.153.107

क्षुरो भूत्वा हरेत्प्राणान्निशितः कालसाधनः ।
प्रतिच्छन्नो लोमहारी द्विषतां परिकर्तनः ॥ १.१५३.१०७ ॥

化作剃刀,锋利而为时机之器,隐而不露,能刮去毛发,四面割断敌人,夺取他们的性命。

1.153.108

पाण्डवेषु यथान्यायमन्येषु च कुरूद्वह ।
वर्तमानो न मज्जेस्त्वं तथा कृत्यं समाचर ॥ १.१५३.१०८ ॥

俱卢之最!你对般度诸子及他人行事合乎正道,便不要沉沦;如此去履行你的职责。

1.153.109

सर्वकल्याणसंपन्नो विशिष्ट इति निश्चयः ।
तस्मात्त्वं पाण्डुपुत्रेभ्यो रक्षात्मानं नराधिप ॥ १.१५३.१०९ ॥

具备一切吉祥美德、超群出众,这是确定无疑的。因此,人主啊,你要提防般度之子,保护自己。

1.153.110

भ्रातृव्या बलवन्तस्ते पाण्डुपुत्रा नराधिप ।
पश्चात्तापो यथा न स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ १.१५३.११० ॥

人主啊,你那些作为堂兄弟的对手——般度之子——十分强大。应当制定策略,使日后不致后悔。

1.153.111

एवमुक्त्वा संप्रतस्थे कणिकः स्वगृहं ततः ।
धृतराष्ट्रोऽपि कौरव्यः शोकार्तः समपद्यत ॥ १.१५३.१११ ॥

说完这番话,迦尼迦便回自己的家去了。而俱卢后裔持国也陷入了悲伤。