マハーバーラタ · 章 1.172
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.172.1
न सन्तापस्त्वया कार्यः प्राकृतेनेव कर्हिचित् ।
न हि सन्तापकालोऽयं वैद्यस्य तव विद्यते ॥ १.१७२.१ ॥
あなたは普通の人のように嘆いてはならない。ここは嘆きの時ではない、あなたは知者なのだから。
1.172.2
अवश्यं निधनं सर्वैर्गन्तव्यमिह मानवैः ।
अवश्यभाविन्यर्थे वै संतापो नेह विद्यते ॥ १.१७२.२ ॥
この世では、すべての人間は必ず死を迎えねばならない。必ず起こることについて、ここには悲しみはない。
1.172.3
भार्या पुत्रोऽथ दुहिता सर्वमात्मार्थमिष्यते ।
व्यथां जहि सुबुद्ध्या त्वं स्वयं यास्यामि तत्र च ॥ १.१७२.३ ॥
妻、息子、娘——これらはすべて自分自身のために大切にされるものだ。あなたは良き理解によって苦悩を捨てよ。私自身もそこへ行こう。
1.172.4
एतद्धि परमं नार्याः कार्यं लोके सनातनम् ।
प्राणानपि परित्यज्य यद्भर्तुर्हितमाचरेत् ॥ १.१७२.४ ॥
これこそが世における女性の最高にして永遠の義務である——命さえも捨てて、夫の利益のために振る舞うことだ。
1.172.5
तच्च तत्र कृतं कर्म तवापीदं सुखावहम् ।
भवत्यमुत्र चाक्षय्यं लोकेऽस्मिंश्च यशस्करम् ॥ १.१७२.५ ॥
そこで行われたその行為は、あなたにも幸福をもたらす。それは来世において不滅であり、この世においては名声をもたらす。
1.172.6
एष चैव गुरुर्धर्मो यं प्रवक्ष्याम्यहं तव ।
अर्थश्च तव धर्मश्च भूयानत्र प्रदृश्यते ॥ १.१७२.६ ॥
そして、私があなたに説こうとしているこの重い法こそ、それである。ここでは、あなたの利益もあなたの法も、いっそう大きく現れている。
1.172.7
यदर्थमिष्यते भार्या प्राप्तः सोऽर्थस्त्वया मयि ।
कन्या चैका कुमारश्च कृताहमनृणा त्वया ॥ १.१७२.७ ॥
妻を求める目的は、あなたが私において成就しました。娘一人と息子一人がいます。あなたによって私は負債から解放されました。
1.172.8
समर्थः पोषणे चासि सुतयो रक्षणे तथा ।
न त्वहं सुतयोः शक्ता तथा रक्षणपोषणे ॥ १.१७२.८ ॥
あなたは養育にも、同じく二人の子を守ることにも力があります。しかし私は二人の子を守り養うことはできません。
1.172.9
मम हि त्वद्विहीनायाः सर्वप्राणधनेश्वर ।
कथं स्यातां सुतौ बालौ भरेयं च कथं त्वहम् ॥ १.१७२.९ ॥
私のすべての命と財産の主よ!あなたを失えば、幼い二人の息子はどうして生きていけるのでしょう。私はどうして彼らを養えましょう。
1.172.10
कथं हि विधवाऽनाथा बालपुत्रा विना त्वया ।
मिथुनं जीवयिष्यामि स्थिता साधुगते पथि ॥ १.१७२.१० ॥
夫を失い、保護者もなく、あなたなしに幼い息子を抱え、善き人々の道へ行かれたあなたの道に立つ私は、どうやってこの二人を養えましょうか。
1.172.11
अहं कृतावलेपैश्च प्रार्थ्यमानामिमां सुताम् ।
अयुक्तैस्तव संबन्धे कथं शक्ष्यामि रक्षितुम् ॥ १.१७२.११ ॥
高慢で、あなたとの縁に相応しくない者たちがこの娘を求めている時、私はどうやって彼女を守れるでしょうか。
1.172.12
उत्सृष्टमामिषं भूमौ प्रार्थयन्ति यथा खगाः ।
प्रार्थयन्ति जनाः सर्वे पतिहीनां तथा स्त्रियम् ॥ १.१७२.१२ ॥
地に投げ捨てられた肉を鳥が争い求めるように、夫のない女を人々はみな求めるのです。
1.172.13
साऽहं विचाल्यमाना वै प्रार्थ्यमाना दुरात्मभिः ।
स्थातुं पथि न शक्ष्यामि सज्जनेष्टे द्विजोत्तम ॥ १.१७२.१३ ॥
私は揺さぶられ、悪人どもに求められ、道に立ち続けることはできません。善人の愛する方、再生族の最上の方よ。
1.172.14
स्त्रीजन्म गर्हितं नाथ लोके दुष्टजनाकुले ।
मातापित्रोर्वशे कन्या प्रौढा भर्तृवशे तथा ॥ १.१७२.१४ ॥
主よ、悪人に満ちた世で女として生まれることは非難されます。乙女は父母の支配下にあり、成熟した女は夫の支配下にあります。
1.172.15
अभावे चानयोः पुत्रे खतन्त्रा स्त्री विगर्हिता ॥ १.१७२.१५ ॥
この二人がいない場合、息子がいても、自立した女は非難されます。
1.172.16
अनाथत्वं स्त्रियो द्वारं दुष्टानां विवृतं हि तत् ।
वस्त्रखण्डं घृताक्तं हि यथा संकृष्यते श्वभिः ॥ १.१७२.१६ ॥
保護者がないことは女にとって悪人に開かれた門であり、ギーを塗った布切れが犬に引きずられるようなものです。
1.172.17
कथं तव कुलस्यैकमिमं बालमनागसम् ।
पितृपैतामहे मार्गे नियोक्तुमहमुत्सहे ॥ १.१७२.१७ ॥
あなたの家系のこの唯一の罪のない子を、父祖たちの道へ導く勇気が私にあるでしょうか。
1.172.18
कथं शक्ष्यामि बालेऽस्मिन्गुणानाधातुमीप्सितान् ।
अनाथे सर्वतो लुप्ते यथा त्वं धर्मदर्शिवान् ॥ १.१७२.१८ ॥
保護者なく四方から打ち砕かれた私が、法を見ておられたあなたのように、この子に望ましい徳を植えつけることができるでしょうか。
1.172.19
इमामपि च ते बालामनाथां परिभूय माम् ।
अनर्हाः प्रार्थयिष्यन्ति शूद्रा वेदश्रुतिं यथा ॥ १.१७२.१९ ॥
あなたのこの少女も、私を侮って、ふさわしくないシュードラたちが、ヴェーダを聞くことを望むように、欲するでしょう。
1.172.20
तां चेदहं न दित्सेयं सद्गुणैरुपबृंहिताम् ।
प्रमथ्यैनां हरेयुस्ते हविर्ध्वाङ्क्षा इवाध्वरात् ॥ १.१७२.२० ॥
もし私が、善い資質を備えた彼女を与えなければ、彼らは祭祀から供物を奪うカラスのように、力ずくで彼女を奪い去るでしょう。
1.172.21
संप्रेक्षमाणा पुत्रीं ते नानुरूपमिवात्मनः ।
अनर्हवशमापन्नामिमां चापि सुतां तव ॥ १.१७२.२१ ॥
あなたの娘が、彼女にふさわしくなく、ふさわしくない者たちの支配に落ちるのを見て、そしてあなたのこの娘もまた。
1.172.22
अवज्ञाता च लोकेषु तथान्मानमजानती ।
अवलिप्तैरैर्ब्रह्मन्मरिष्यामि न संशयः ॥ १.१७२.२२ ॥
世界で軽んじられ、自分自身を知らずに、婆羅門よ、私は高慢な者たちの手にかかって死ぬでしょう。疑いはありません。
1.172.23
तौ च हीनौ मया बालौ त्वया चैव तथात्मजौ ।
विनश्येतां न सन्देहो मत्स्याविव जलक्षये ॥ १.१७२.२३ ॥
そして私と、あなたの息子である二人の幼い少年も、私とあなたから見捨てられて、水が干上がった時の二匹の魚のように滅びるでしょう。疑いはありません。
1.172.24
त्रितयं सर्वथाप्येवं विनशिष्यत्यसंशयम् ।
त्वया विहीनं तस्मात्त्वं मां परित्यक्तुमर्हसि ॥ १.१७२.२४ ॥
この三人は、疑いなく、いずれも必ずこのように滅びるでしょう。ですから、あなたは私を見捨てるべきです。あなたなしでは……
1.172.25
व्युष्टिरेषा परा स्त्रीणां पूर्वं भर्तुः परा गतिः ।
ननु ब्रह्मन्सपुत्राणामिति धर्मविदो विदुः ॥ १.१७२.२५ ॥
これこそ女性の最高の幸福であり、夫こそ彼女の第一の、そして最高の拠り所である。婆羅門よ、法を知る者たちは、息子のある女性についてこう言う。
1.172.26
अनिष्टमिह पुत्राणां विषये परिवर्तितुम् ।
हरिद्राञ्जनपुष्पादिसौमङ्गल्ययुता सती ॥ १.१७२.२६ ॥
ここで息子たちに不吉が起こるのは相応しくない。ウコン、黒いアイシャドウ、花などの吉祥の印で飾られた貞淑な妻。
1.172.27
मरणं याति या भर्तुस्तद्दत्तजलपायिनी ।
भर्तृपादार्पितमनाः सा याति गिरिजापदम् ॥ १.१७२.२७ ॥
夫が死んだとき、夫が与えた水を飲み、心を夫の足に捧げる女性は、ギリジャー（パールヴァティー）の住処へ行く。
1.172.28
गिराजायाः सखी भूत्वा मोदते नगकन्यया ।
मितं ददाति हि पिता मितं माता मितं सुतः ॥ १.१७२.२८ ॥
ギリジャーの友となり、山の娘とともに喜ぶ。父は限られたものを与え、母も限られたものを与え、息子もまた限られたものを与える。
1.172.29
अमितस्य हि दातारं का पतिं नाभिनन्दति ।
आश्रमाश्चाग्निसंस्कारा जपहोमव्रतानि च ॥ १.१७२.२९ ॥
限りなく与える夫を、どの女性が喜ばずにいられようか。四住期、火の儀式、念誦、供犠、誓いも、夫を通じて成就する。
1.172.30
स्त्रीणां नैते विधातव्या विना पतिमनिन्दितम् ।
क्षमा शौचमनाहारमेतावद्विहितं स्त्रियाः ॥ १.१७२.३० ॥
非の打ち所のない夫がいなければ、女性はこれらを行うべきではない。女性に定められているのは、忍耐、清浄、断食、これだけである。
1.172.31
परित्यक्तः सुतश्चायं दुहितेयं तथा मया ।
बान्धवाश्च परित्यक्तास्त्वदर्थं जीवितं च मे ॥ १.१७२.३१ ॥
私はこの息子とこの娘も捨て、あなたのために親族を捨て、そして私の命さえも捨てました。
1.172.32
यज्ञैस्तपोभिर्नियमैर्दानैश्च विविधैस्तथा ।
विशिष्यते स्त्रिया भर्तुर्नित्यं प्रियहिते स्थितिः ॥ १.१७२.३२ ॥
夫の喜びと利益の中に常にとどまることは、供犠、苦行、誓戒、そして様々な布施にまさる。
1.172.33
तदिदं यच्चिकीर्षामि धर्मं परमसंमतम् ।
इष्टं चैव हितं चैव तव चैव कुलस्य च ॥ १.१७२.३३ ॥
ゆえに私がしたいことは、最も認められた法であり、望ましく、あなたと家の者にとって有益なことです。
1.172.34
इष्टानि चाप्यपत्यानि द्रव्याणि सुहृदः प्रियाः ।
आपद्धर्मप्रमोक्षाय भार्या चापि सतां मतम् ॥ १.१७२.३४ ॥
愛する子、財産、親しい友。そして妻もまた、非常時の法から解脱するためには、善人の考えでは犠牲にしてよいとされる。
1.172.35
आपदर्थे धनं रक्षेद्दारान्रक्षेद्धनैरपि ।
आत्मानं सततं रक्षेद्दारैरपि धनैरपि ॥ १.१७२.३५ ॥
非常時のために財産を守るべきである。妻は財産によってさえ守るべきである。自分自身は常に妻と財産によって守るべきである。
1.172.36
दृष्टादृष्टफलार्थं हि भार्या पुत्रो धनं गृहम् ।
सर्वमेतद्विधातव्यं बुधानामेष निश्चयः ॥ १.१७२.३६ ॥
見える果報と見えない果報のために、妻、息子、財産、家はすべて大切にされるべきである。これが賢者の確信である。
1.172.37
एकतो वा कुलं कृत्स्नमात्मा वा कुलवर्धनः ।
उभयोः कोधिको विद्वन्नात्मा चैवाधिकः कुलात् ॥ १.१७२.३७ ॥
一方は家系全体、もう一方は家系を栄えさせる自己である。学者よ、両者のうち自己こそが家系より優れている。
1.172.38
आत्मनो विद्यमानत्वाद्भुवनानि चतुर्दश ।
विद्यन्ते द्विजशार्दूल आतमा रक्ष्यस्ततस्त्वया ॥ १.१७२.३८ ॥
自己が存在するゆえに十四の世界が存在する。再生者の虎よ、ゆえに汝は自己を守るべきである。
1.172.39
आत्मन्यविद्यमाने चेदस्य नास्तीह किंचन ।
एतज्जगदिदं सर्वमात्मना न समं किल ॥ १.१७२.३९ ॥
もし自己がなければ、この世には彼のものは何も残らない。この全世界は実に自己と等しくない。
1.172.40
स कुरुष्व मया कार्यं तारयात्मानमात्मना ।
अनुजानीही मामार्य सुतौ मे परिपालय ॥ १.१७२.४० ॥
ゆえに私を通じて汝の務めを果たせ。自らによって自らを救え。尊き者よ、私に許可を与え、我が二人の息子を守れ。
1.172.41
अवध्याः स्त्रिय इत्याहुर्धर्मज्ञा धर्मनिश्चये ।
धर्मज्ञान्राक्षसानाहुर्न हन्यात्स च मामपि ॥ १.१७२.४१ ॥
法を知る者たちは法の決定において、女は殺してはならぬと言う。法を知る羅刹について言えば、彼もまた私を殺してはならぬと言う。
1.172.42
निःसंशयं वधः पुंसां स्त्रीणां संशयितो वधः ।
अतो मामेव धर्मज्ञ प्रस्थापयितुमर्हसि ॥ १.१७२.४२ ॥
男を殺すことは確実であり、女を殺すことは疑わしい。ゆえに法を知る者よ、汝はまさに私を送るべきである。
1.172.43
भुक्तं प्रियाण्यवाप्तानि धर्मश्च चरितो मया ।
त्वच्छुश्रूषणसंभूता कीर्तिश्चाप्यतुला मम।
त्वत्प्रसूतिः प्रिया प्राप्ता न मां तप्स्यत्यजीवितं ॥ १.१७२.४३ ॥
私は愛しい喜びを味わい、ダルマを実践しました。あなたに仕えたことで、比類なき名声も得ました。あなたから生まれた愛しい子を授かりました。あなたなしで生きても、私は苦しみません。
1.172.44
जातपुत्रा च वृद्धा च प्रियकामा च ते सदा ।
समीक्ष्यैतदहं सर्वं व्यवसायं करोम्यतः ॥ १.१७२.४४ ॥
息子たちは生まれ、私は年老いました。いつもあなたの喜びを願ってきました。これら全てをよく考えて、私はこの決意をします。
1.172.45
उत्सृज्यापि हि मामार्य प्राप्स्यस्यन्यामपि स्त्रियम् ।
ततः प्रतिष्ठितो धर्मो भविष्यति पुनस्तव ॥ १.१७२.४५ ॥
高貴な方よ、私を捨てても、あなたは別の妻を得るでしょう。そうすればあなたのダルマは再び確立されます。
1.172.46
न चाप्यधर्मः कल्याण बहुपत्नीकता नृणाम् ।
स्त्रीणामधर्मः सुमहान्भर्तुः पूर्वस्य लङ्घने ॥ १.१७२.४६ ॥
善き人よ、男性が多くの妻を持つことは罪ではありません。しかし女性が最初の夫を裏切ることは非常に大きな罪です。
1.172.47
एतत्सर्वं समीक्ष्य त्वमात्मत्यागं च गर्हितम् ।
आत्मानं तारयाद्याशु कुलं चेमौ च दारकौ ॥ १.१७२.४७ ॥
これら全てをよく考えて、非難されるべき自己犠牲を捨ててください。今すぐ、あなた自身と家系、そしてこの二人の息子を救ってください。
1.172.48
एवमुक्तस्तया भर्ता तां समालिङ्ग्य भारत ।
मुमोच बाष्पं शनकैः सभार्यो भृशदुःखितः ॥ १.१७२.४८ ॥
彼女にこのように言われ、バーラタよ、夫は彼女を抱きしめ、深く悲しんで、妻とともにゆっくりと涙を流した。
1.172.49
मैवं वद त्वं कल्याणि तिष्ठ चेह सुमध्यमे ।
न तु भार्यां त्यजेत्प्राज्ञः पुत्रान्वापि कदाचन ॥ १.१७२.४९ ॥
吉祥なる女よ、そのように言うな。ほっそりとした腰の女よ、ここにいなさい。賢者は決して妻や息子を捨てはしない。
1.172.50
विशेषतः स्त्रियं रक्षेत्पुरुषो बुद्धिमानिह ।
त्यक्त्वा तु पुरुषो जीवेन्न हातव्यानिमान्सदा।
न वेत्ति कामं धर्मं च अर्थं मोक्षं च तत्त्वतः ॥ १.१७२.५० ॥
賢明な男は、とりわけ妻を守るべきである。彼女らを捨てて生きる男は、決してこの者たちを見捨ててはならない。欲望・法・富・解脱を真に知らぬ者は迷っている。