مهابهاراتا · أدهيايا 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.2.1
समन्तपञ्चकमिति यदुक्तं सूतनन्दन ।
एतत्सर्वं यथातत्त्वं श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ १.२.१ ॥
يا ابن سوتا، نريد أن نسمع كل ما ذكرته عن سامانتابانتشاكا، كما هو في حقيقته.
1.2.2
शृणुध्वं मम भो विप्रा ब्रुवतश्च कथाः शुभाः ।
समन्तपञ्चकाख्यं च श्रोतुमर्हथ सत्तमाः ॥ १.२.२ ॥
اسمعوا أيها البراهمة حكاياتي المباركة، أيها الأفاضل، أنتم أهل لسماع ما يُدعى سامانتابانتشاكا.
1.2.3
त्रेताद्वापरयोः सन्धौ रामः शस्त्रभृतां वरः ।
असकृत्पार्थिवं क्षत्रं जघानामर्षचोदितः ॥ १.२.३ ॥
في ملتقى عصري تريتا ودفابارا، ضرب راما، أفضل حاملي السلاح، مدفوعًا بالغضب، طبقة المحاربين الملكيين مرارًا وتكرارًا.
1.2.4
स सर्वं क्षत्रमुत्साद्य स्ववीर्येणानलद्युतिः ।
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान् ॥ १.२.४ ॥
متوهّجًا كالنار، اقتلع بقوته الذاتية طبقة المحاربين كلها، وصنع في سامانتابانتشاكا خمسة أحواض من الدم.
1.2.5
स तेषु रुधिराम्भःसु ह्रदेषु क्रोधमूर्च्छितः ।
पितॄन्संतर्पयामास रुधिरेणेति नः श्रुतम् ॥ १.२.५ ॥
فاقدًا صوابه من الغضب، أرضى الأجداد في تلك الأحواض المائية الدموية بالدم، كما سمعنا.
1.2.6
अथर्चीकादयोऽभ्येत्य पितरो राममब्रुवन् ।
राम राम महाभाग प्रीताः स्म तव भार्गव ॥ १.२.६ ॥
فجاء ريتشيكا وسائر الأجداد إلى راما وقالوا: «يا راما، يا راما! يا عظيم الحظ، يا نسل بهريغو، إننا راضون عنك.»
1.2.7
अनया पितृभक्त्या च विक्रमेण तव प्रभो ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यमिच्छसि महाद्युते ॥ १.२.७ ॥
بهذا التفاني لأسلافك وبشجاعتك، أيها السيد، فليكن لك الخير. اختر النعمة التي تريدها، أيها العظيم الإشراق.
1.2.8
यदि मे पितरः प्रीता यद्यनुग्राह्यता मयि ।
यच्च रोषाभिभूतेन क्षत्रमुत्सादितं मया ॥ १.२.८ ॥
إن كان آبائي راضين، وإن كنت أستحق الرحمة، وإن كنت، مغلوباً بالغضب، قد أبدت الطبقة المحاربة—
1.2.9
अतश्च पापान्मुच्येऽहमेष मे प्रार्थितो वरः ।
ह्रदाश्च तीर्थभूता मे भवेयुर्भुवि विश्रुताः ॥ १.२.९ ॥
فليتحرر إذن من الذنب—هذه هي النعمة التي التمستها. وليصبح هذان البحيران مقامين مقدسين معروفين على الأرض من أجلي.
1.2.10
एवं भविष्यतीत्येवं पितरस्तमथाब्रुवन् ।
तं क्षमस्वेति निषिषिधुस्ततः स विरराम ह ॥ १.२.१० ॥
"ليكن كذلك"—هكذا قال له الآباء. "اغفر له"—هكذا كبحوه، فكفّ عندها.
1.2.11
तेषां समीपे यो देशो ह्रदानां रुधिराम्भसाम् ।
समन्तपञ्चकमिति पुण्यं तत्परिकीर्तितम् ॥ १.२.११ ॥
المنطقة القريبة من تلك البحيرات، التي مياهها دم، تُسمّى سمنتاپنچكا، وتُعلن مقدسة.
1.2.12
येन लिङ्गेन यो देशो युक्तः समुपलक्ष्यते ।
तेनैव नाम्ना तं देशं वाच्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १.२.१२ ॥
بالعلامة التي تُعرف بها منطقة ما، بذلك الاسم نفسه ينبغي أن تُسمّى المنطقة—هكذا يقول الحكماء.
1.2.13
अन्तरे चैव संप्राप्ते कलिद्वापरयोरभूत् ।
समन्तपञ्चके युद्धं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ १.२.१३ ॥
عندما حلّت الفترة الفاصلة بين كالي ودفابارا، وقعت معركة في سامانتابانتشاكا بين جيشي الكورو والباندافا.
1.2.14
तस्मिन्परमधर्मिष्ठे देशे भूदोषवर्जिते ।
अष्टादश समाजग्मुरक्षौहिण्यो युयुत्सया ॥ १.२.१४ ॥
في تلك الأرض البالغة الاستقامة الخالية من عيوب التربة، اجتمعت ثماني عشرة أكشوهيني رغبةً في القتال.
1.2.15
समेत्य तं द्विजास्ताश्च तत्रैव निधं गताः ।
एतन्नामाभिनिर्वृत्तं तस्य देशस्य वै द्विजाः ॥ १.२.१५ ॥
أيها البراهمة، لما اجتمعوا هناك ذهبوا إلى ذلك الموضع بعينه؛ ومن هنا نشأ اسم تلك الناحية.
1.2.16
पुण्यश्च रमणीयश्च स देशो वः प्रकीर्तितः ।
तदेतत्कथितं सर्वं मया ब्राह्मणसत्तमाः
यथा देशः स विख्यातस्त्रिषु लोकेषु सुव्रताः ॥ १.२.१६ ॥
وقد أُعلن لكم أن تلك الناحية مقدسة وبهيجة. يا خير البراهمة، قد قصصتُ عليكم هذا كله، يا أصحاب النذور الحسنة، كيف اشتهرت تلك الناحية في العوالم الثلاثة.
1.2.17
अक्षौहिण्य इति प्रोक्तं यत्त्वया सूतनन्दन ।
एतदिच्छामहे श्रोतुं सर्वमेव यथातथम् ॥ १.२.१७ ॥
يا ابن سوتا، نريد أن نسمع كل ما سمّيتَه أكشوهيني كما هو على حقيقته.
1.2.18
अक्षौहिण्याः परीमाणं नराश्वरथदन्तिनाम् ।
यथावच्चैव नो ब्रूहि सर्वं हि विदितं तव ॥ १.२.१८ ॥
أخبرنا على وجهه بمقدار الأكشوهيني من الرجال والخيل والعربات والفيلة، فإن هذا كله معلوم لديك.
1.2.19
एको रथो गजश्चैको नराः पञ्च पदातयः ।
त्रयश्च तुरगास्तज्ज्ञैः पत्तिरित्यभिधीयते ॥ १.२.१९ ॥
عربة واحدة، وفيل واحد، وخمسة مشاة، وثلاثة خيول — يسمي العارفون هذا «باتّي».
1.2.20
पत्तिं तु त्रिगुणामेतामाहुः सेनामुखं बुधाः ।
त्रीणि सेनामुखान्येको गुल्म इत्यभिधीयते ॥ १.२.२० ॥
يسمي الحكماء هذه الباتّي المضاعفة ثلاث مرات «مقدمة الجيش»، وتسمى ثلاث مقدمات معا «غولما».
1.2.21
त्रयो गुल्मा गणो नाम वाहिनी तु गणास्त्रयः ।
स्मृतास्तिस्रस्तु वाहिन्यः पृतनेति विचक्षणैः ॥ १.२.२१ ॥
ثلاث غولمات تسمى «غانا»، وثلاث غانات «فاهيني»؛ ويذكر العلماء ثلاث فاهينيات باسم «بريتانا».
1.2.22
चमूस्तु पृतनास्तिस्रस्तिस्रश्चम्वस्त्वनीकिनी ।
अनीकिनीं दशगुणां प्राहुरक्षौहिणीं बुधाः ॥ १.२.२२ ॥
ثلاث بريتانات تكون «شامو»، وثلاث شامويات تكون «أنيكيني»؛ ويسمي الحكماء الأنيكيني مضروبة بعشرة «أكشوهيني».
1.2.23
अक्षौहिण्याः प्रसंख्याता रथानां द्विजसत्तमाः ।
संख्यागणिततत्त्वज्ञैः सहस्राण्येकविंशतिः ॥ १.२.२३ ॥
يا أفضل المولودين مرتين! يقرر العارفون بأصول العدد والحساب أن في الأكشوهيني واحدا وعشرين ألف عربة.
1.2.24
शतान्युपरि चैवाष्टौ तथा भूयश्च सप्ततिः ।
गजानां च परीमाणमेतदेव विनिर्दिशेत् ॥ १.२.२४ ॥
وفوق ذلك ثمانمائة، ومرة أخرى سبعون — هذا هو مقدار الفيلة الذي ينبغي أن يُذكر.
1.2.25
ज्ञेयं शतसहस्रं तु सहस्राणि नवैव तु ।
नराणामपि पञ्चाशच्छतानि त्रीणि चानघाः ॥ १.२.२५ ॥
ينبغي أن تُعرف مئة ألف وتسعة آلاف؛ ومن الرجال ثلاثمئة وخمسون، أيها الطاهرون.
1.2.26
पञ्च षष्टिसहस्राणि तथाश्वानां शतानि च ।
दशोत्तराणि षट् प्राहुर्यथावदिह संख्यया ॥ १.२.२६ ॥
خمسة وستون ألفًا، والخيل ستمئة وعشرة؛ هكذا يُذكر العدد هنا كما هو.
1.2.27
एतामक्षौहिणीं प्राहुः संख्यातत्त्वदितो जनाः ।
यां वः कथितवानस्मि विस्तरेण तपोधनाः ॥ १.२.२७ ॥
يسمي أهل معرفة حقيقة الأعداد هذه أكشوهيني، وقد شرحتها لكم بالتفصيل، أيها الأغنياء بالتقشف.
1.2.28
एतया संख्यया ह्यासन्कुरुपाण्डवसेनयोः ।
अक्षौहिण्यो द्विजश्रेष्ठाः पिण्डिताष्टादशैव तु ॥ १.२.२८ ॥
وبهذا العدد كان في جيشي الكوروين والباندافيين ثماني عشرة أكشوهيني، يا أفضل المولودين مرتين.
1.2.29
समेतास्तत्र वै देशे तत्रैव निधं गताः ।
कौरवान्कारणं कृत्वा कालेनाद्भुतकर्मणा ॥ १.२.२९ ॥
اجتمعوا هناك بعينه، فمضوا إلى الهلاك هناك؛ إذ جعلوا الكوراڤا سببًا، بفعل الزمن ذي الأفعال العجيبة.
1.2.30
अहानि युयुधे भीष्मो दशैव परमास्त्रवित् ।
अहानि पञ्च द्रोणस्तु ररक्ष कुरुवाहिनीम् ॥ १.२.३० ॥
قاتل بهيشمة، العالم بأعظم الأسلحة، عشرة أيام فقط؛ وحمى دروناتشاريا جيش الكورو خمسة أيام.
1.2.31
अहनी युयुधे द्वे तु कर्णः परबलार्दनः ।
शल्योऽर्धदिवसं चैव गदायुद्धमतः परम् ॥ १.२.३१ ॥
قاتل كارنا، ساحق قوات الأعداء، يومين، وشالya نصف يوم؛ ثم جاءت معركة الهراوات.
1.2.32
तस्यैव दिवसस्यान्ते द्रौणिहार्दिक्यगौतमाः ।
प्रसुप्तं निशि विश्वस्तं जघ्नुर्यौधिष्ठिरं बलम् ॥ १.२.३२ ॥
في نهاية ذلك اليوم نفسه، قتل دراوني وهارديكيا وغوتاما جيش يودهيشثيرا وهو نائم ليلاً، غير متوجس.
1.2.33
यत्तु शौनक सत्रे ते भारताख्यानमुत्तमम् ।
जनमेजयस्य तत्सत्रे व्यासशिष्येण धीमता ॥ १.२.३३ ॥
يا شاونكا، تلك الحكاية الفضلى عن البهاراتا التي رواها في جلسة قربان جانامجايا تلميذ فياسا الحكيم.
1.2.34
कथितं विस्तरार्थं च यशो वीर्यं महीक्षिताम् ।
पौष्यं तत्र च पौलोममास्तीकं चादितः स्मृतम् ॥ १.२.३४ ॥
وقد رُوي فيه بإسهاب مجد الملوك وبأسهم، وتُذكر حكايات بوشيا وباولوما وآستيكا منذ البداية.
1.2.35
विचित्रार्थपदाख्यानमनेकसमयान्वितम् ।
प्रतिपन्नं नरैः प्राज्ञैर्वैराग्यमिव मोक्षिभिः ॥ १.२.३५ ॥
هذه الحكاية، الغنية بمعانٍ وألفاظ متنوعة والمشتملة على مذاهب كثيرة، قبلها الحكماء كما يقبل طالبو التحرر الزهد.
1.2.36
आत्मेव वेदितव्येषु प्रियेष्विव हि जीवितम् ।
इतिहासः प्रधानार्थः श्रेष्ठः सर्वागमेष्वयम् ॥ १.२.३६ ॥
كما أن الذات أولى ما يُعرف، والحياة أولى ما يُحب، كذلك هذه الملحمة، ذات المعنى الرئيسي، هي الأفضل بين جميع الكتب المقدسة.
1.2.37
अनाश्रित्येदमाख्यानं कथा भुवि न विद्यते ।
आहारमनपाश्रित्य शरीरस्येव धारणम् ॥ १.२.३७ ॥
بلا الاعتماد على هذه الحكاية (ākhyāna) لا توجد قصة على الأرض، كما لا يُحفظ الجسد بلا الاعتماد على الطعام.
1.2.38
तदेतद्भारतं नाम कविभिस्तूपजीव्यते ।
उदयतेप्सुभिर्भृत्यैरभिजात इवेश्वरः ॥ १.२.३८ ॥
هذا الكتاب المسمّى الـ«بهاراتا» يعتمد عليه الشعراء، كما يتّكئ الخدم الراغبون في الارتقاء على سيّد نبيل المحتد.
1.2.39
इतिहासोत्तमे यस्मिन्नर्पिता बुद्धिरुत्तमा ।
स्वरव्यञ्जनयोः कृत्स्ना लोकवेदाश्रयेव वाक् ॥ १.२.३९ ॥
في هذه الحكاية التاريخية الفاضلة التي وُضع فيها أسمى العقل، يبدو الكلام كله، حروفه المصوّتة والساكنة، متّكئًا على العالم والفيدا.
1.2.40
तस्य प्रज्ञाभिपन्नस्य विचित्रपदपर्वणः ।
सूक्ष्मार्थन्याययुक्तस्य वेदार्थैर्भूषितस्य च ॥ १.२.४० ॥
من ذلك الكتاب المفعم بالحكمة، الغنيّ بالألفاظ والأبواب المتنوعة، المشتمل على المعنى الدقيق والمنطق، المزدان بمعاني الفيدا...
1.2.41
भारतस्येतिहासस्य श्रूयतां पर्वसंग्रहः ।
पर्वानुक्रमणी पूर्वं द्वितीयः पर्वसंग्रहः
भारतस्येतिहासस्य श्रूयतां पर्वसंग्रहः ।
पर्वानुक्रमणी पूर्वं द्वितीयः पर्वसंग्रहः ॥ १.२.४१ ॥
استمعوا إلى ملخص أبواب (پرفان) ملحمة بهاراتا: أولًا فهرس الأبواب، ثم الملخص الثاني للأبواب.
1.2.42
पौष्यं पौलोममास्तीकमादिरंशावतारणम् ।
ततः संभवपर्वोक्तमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १.२.४२ ॥
فصل بوشيا، وفصل بولوما، وفصل آستيكا، وفصل آدي، ونزول الأجزاء؛ ثم السرد العجيب المُقشعِرّ الذي ذُكر في باب سامبهافا.
1.2.43
दाहो जतुगृहस्यात्र हैडिम्बं पर्व चोच्यते ।
ततो बकवधः पर्व पर्व चैत्ररथं ततः ॥ १.२.४३ ॥
هنا يُروى احتراق بيت اللاكّا، ويسمّى فصل هايدِمبا. ثم فصل مقتل باكا، ثم فصل تشايتراراتا.
1.2.44
ततः स्वयंवरो देव्याः पाञ्चाल्याः पर्व चोच्यते ।
क्षात्रधर्मेण निर्जित्य ततो वैवाहिकं स्मृतम् ॥ १.२.४४ ॥
ثم يُذكر فصل سويامفارا للملكة البانتشالية. وبعد الفوز بقانون المحاربين، يُذكر فصل الزواج.
1.2.45
विदुरागमनं पर्व राज्यलाभस्तथैव च ।
अर्जुनस्य वने वासः सुभद्राहरणं ततः ॥ १.२.४५ ॥
فصل قدوم فيدورا، وكذلك فصل نيل المملكة؛ إقامة أرجونا في الغابة، ثم اختطاف سوبهادرا.
1.2.46
सुभद्राहरणादूर्ध्वं ज्ञेया हरणहारिका ।
ततः खाण्डवदाहाख्यं तत्रैव मयदर्शनम् ॥ १.२.४६ ॥
بعد اختطاف سوبهادرا يُعرف فصل يُسمّى هارانا-هاريكا. ثم فصل يُسمّى إحراق خانداڤا، وهناك بعينه رؤية مايا.
1.2.47
सभापर्व ततः प्रोक्तं मन्त्रपर्व ततः परम् ।
जरासन्धवधः पर्व पर्व दिग्विजयं तथा ॥ १.२.४७ ॥
ثم يُذكر فصل السابها، وبعده فصل المنترا. وفصل مقتل جاراسندها، وفصل فتح الجهات أيضًا.
1.2.48
पर्व दिग्विजयादूर्ध्वं राजसूयिकमुच्यते ।
ततश्चार्घाभिहरणं शिशुपालवधस्ततः ॥ १.२.४८ ॥
بعد فتح الجهات يُذكر فصل الراجاسويا. ثم فصل تقديم الأرغيا، ثم مقتل شيشوبالا.
1.2.49
द्यूतपर्व ततः प्रोक्तमनुद्यूतमः परम् ।
तत आरण्यकं पर्व किर्मीरवध एवच ॥ १.२.४९ ॥
ثم يُعلن كتاب لعب النرد، وبعده القسم الفرعي أنوديوتا؛ ثم كتاب الغابة، وكذلك مقتل كيرميرا.
1.2.50
अर्जुनस्याभिगमनं पर्व ज्ञेयमतः परम् ।
ईश्वरार्जुनयोर्युद्धं पर्व कैरातसंज्ञितम् ॥ १.२.५० ॥
بعد هذا يُعرف كتاب انطلاق أرجونا؛ ثم معركة إيشفارا (شيفا) مع أرجونا، الكتاب المسمى كيراتا.
1.2.51
इन्द्रलोकाभिगमनं पर्व ज्ञेयमतः परम् ।
नलोपाख्यानमपि च धार्मिकं करुणोदयम् ॥ १.२.५१ ॥
بعد هذا يُعرف كتاب الذهاب إلى عالم إندرا؛ وكذلك قصة نالا، الصالحة الموقظة للرحمة.
1.2.52
तीर्थयात्रा ततः पर्व कुरुराजस्य धीमतः ।
जटासुरवधः पर्व यक्षयुद्धमतः परम् ॥ १.२.५२ ॥
ثم كتاب حج الملك الكوروي الحكيم؛ كتاب مقتل جاتاسورا؛ بعد هذا، معركة اليكشا.
1.2.53
निवातकवचैर्युद्धं पर्व चाजगरं ततः ।
मार्कण्डेयसमास्या च पर्वानन्तरमुच्यते ॥ १.२.५३ ॥
كتاب القتال مع النيواتاكافاتشا، ثم كتاب الثعبان؛ وبعده يُقال الكتاب المسمى مارْكَنْدِيَا-سَمَسْيَا.
1.2.54
संवादश्च ततः पर्व द्रौपदीसत्यभामयोः ।
घोषयात्रा ततः पर्व ततः प्रायोपवेशनेम्।
मन्त्रस्य निश्चयं चैव मृगस्वप्नोद्भवं ततः ॥ १.२.५४ ॥
ثم حوار دروبادي وساتيابهاما؛ ثم كتاب رحلة حظائر الماشية؛ ثم الصيام حتى الموت؛ وقرار المشورة، والكتاب المنبثق من حلم الغزال.
1.2.55
व्रीहिद्रौणिकमाख्यानमैन्द्रद्युम्नं तथैव च ।
द्रौपदीहरणं पर्व जयद्रथविमोक्षणम् ॥ १.२.५५ ॥
حكاية فريهي-دراونيكا، وكذلك حكاية أيندرادyumna؛ فصل اختطاف دراوبدي وإطلاق جايادراثا.
1.2.56
रामोपाख्यानमत्रैव पर्व ज्ञेयमतः परम् ।
पतिव्रताया माहात्म्यं सावित्र्याश्चैवमद्भुतम् ॥ १.२.५६ ॥
وهنا ينبغي أن يُعرف فصل حكاية راما؛ وبعده عظمة الزوجة المخلصة وقصة سافيتري العجيبة.
1.2.57
कुण्डलाहरणं पर्व ततः परमिहोच्यते ।
आरणेयं ततः पर्व वैराटं तदनन्तरम्
पाण्डवानां प्रवेशश्च समयस्य च पालनम् ॥ १.२.५७ ॥
ثم يُذكر هنا فصل أخذ الأقراط؛ ثم فصل آرانيا، وبعده مباشرة فصل فيراتا؛ دخول البانداڤا وحفظ الموعد المتفق عليه.
1.2.58
कीचकानां वधः पर्व पर्व ग्रोग्रहणं ततः ।
अभिमन्योश्च वैराट्याः पर्व वैवाहिकं स्मृतम् ॥ १.२.५८ ॥
فصل مقتل الكيتشاكا، ثم فصل أخذ الماشية؛ وفصل زواج أبهيمانيو وأوتارا ابنة فيراتا يُذكر.
1.2.59
उद्योगपर्व विज्ञेयमत ऊर्ध्वं महाद्भुतम् ।
ततः संजययानाख्यं पर्व ज्ञेयमतः परम् ॥ १.२.५९ ॥
بعد هذا يُعرف فصل أُدْيُوغا العجيب للغاية؛ ثم فصل يُدعى سانجايا-ياناً، وبعده يُعرف هذا الفصل.
1.2.60
प्रजागरं तथा पर्व धृतराष्ट्रस्य चिन्तया ।
पर्व सानत्सुजातं वै गुह्यमध्यात्मदर्शनम् ॥ १.२.६० ॥
وكذلك فصل برادجاغارا الناشئ عن قلق دهريتاراشترا؛ وفصل سانات-سوجاتا، وهو الرؤية السرية للذات الباطنة.
1.2.61
यानसन्धिस्ततः पर्व भगवद्यानमेव च ।
मातलीयमुपाख्यानं चरितं गालवस्य च ॥ १.२.६१ ॥
ثم فصل يانا سندهي، ورحلة المبارك، وحكاية ماتالي، وسيرة غالافا.
1.2.62
सावित्रं वामदेव्यं च वैन्योपाख्यानमेव च ।
जामदग्न्यमुपाख्यानं पर्व षोडशराजकम् ॥ १.२.६२ ॥
حكاية سافيتري، وحكاية فامادفيا، وحكاية فainya، وحكاية جاماداغنيا، وفصل الملوك الستة عشر.
1.2.63
सभाप्रवेशः कृष्णस्य विदुलापुत्रशासनम् ।
उद्योगः सैन्यनिर्याणं विश्वोपाख्यानमेव च ॥ १.२.६३ ॥
دخول كرishna إلى المجلس، ووصية ابن فidulā، والاستعداد، وخروج الجيش، وحكاية فيشفا.
1.2.64
ज्ञेयं विवादपर्वात्र कर्णस्यापि महात्मनः ।
मन्त्रस्य निश्चयं कृत्वा कार्यस्य समनन्तरम् ॥ १.२.६४ ॥
ينبغي هنا أن يُعرف فصل جدال الكريم كارنا؛ وبعد اتخاذ قرار المشورة يتبع العمل مباشرة.
1.2.65
श्वेतस्य वासुदेवेन चित्रं बहुकथाश्रयम् ।
निर्याणं च ततः पर्व कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ १.२.६५ ॥
فصل شفيتا العجيب مع فاسوديفا، الغني بقصص كثيرة؛ ثم فصل خروج جيشي الكوروا والباندافا.
1.2.66
रथातिरथसंख्या च पर्वोक्तं तदनन्तरम् ।
उलूकदूतागमनं पर्वामर्षविवर्धनम् ॥ १.२.६६ ॥
إحصاء الفرسان ذوي العربات والفرسان الكبار، والفصل المروي بعده؛ ثم فصل قدوم الرسول أولوكا الذي يزيد الغضب.
1.2.67
अम्बोपाख्यानमत्रैव पर्व ज्ञेयमतः परम् ।
भीष्माभिषेचनं पर्व ततश्चाद्भुतमुच्यते ॥ १.२.६७ ॥
هنا يُعرف فصل أمبوپاخيانا؛ ثم فصل تتويج بهيشما، ثم يُقال إنه الفصل العجيب.
1.2.68
जम्बूखम्डविनिर्माणं पर्वोक्तं तदनन्तरम् ।
भूमिपर्व ततः प्रोक्तं द्वीपविस्तारकीर्तनम् ॥ १.२.६८ ॥
ذُكر فصل تكوين جامبوكاندا؛ ثم أُعلن فصل الأرض، ثم تمجيد اتساع القارات.
1.2.69
दिव्यं चक्षुर्ददौ यत्र संजयाय महामुनिः ।
पर्वोक्तं भगवद्गीता पर्व भीष्मवधस्ततः।
द्रोणाभिषेचनं पर्व संशप्तकवधस्ततः ॥ १.२.६९ ॥
يُذكر الفصل الذي منح فيه الحكيم العظيم سانجايا البصر الإلهي؛ ثم فصل بهاغافاد جيتا، ثم مقتل بهيشما، ثم فصل تتويج دروناتشاريا، ثم مقتل السامشابتاكا.
1.2.70
अभिमन्युवधः पर्व प्रतिज्ञा पर्व चोच्यते ।
जयद्रथवधः पर्व घटोत्कचवधस्ततः ॥ १.२.७० ॥
يُذكر فصل مقتل أبهيمانيو، ويُسمى أيضًا فصل العهد؛ ثم فصل مقتل جايادراثا، ثم مقتل غاتوتكاشا.
1.2.71
ततो द्रोणवधः पर्व विज्ञेयं लोमहर्षणम् ।
मोक्षो नारायणास्त्रस्य पर्वानन्तरमुच्यते ॥ १.२.७१ ॥
ثم يُعرف فصل مقتل درونا، وهو مُقشعِر للأبدان؛ وبعده يُقال فصل التحرر من سلاح ناراياناسترا.
1.2.72
कर्णपर्व ततो ज्ञेयं शल्यपर्व ततः परम् ।
ह्रदप्रवेशनं पर्व गदायुद्धमतः परम् ॥ १.२.७२ ॥
ثم يُعرف فصل كارنا؛ بعده فصل شَلْيا؛ ثم فصل دخول البحيرة، وبعد ذلك معركة الهراوات.
1.2.73
सारस्वतं ततः पर्व तीर्थवंशानुकीर्तनम् ।
अत ऊर्ध्वं सुबीभत्सं पर्व सौप्तिकमुच्यते ॥ १.२.७३ ॥
ثم يأتي باب سارسفتا، الذي يروي المواضع المقدسة والأنساب. وبعد ذلك يُسمّى الباب شديد الرعب باب سوبتيكا.
1.2.74
ऐषीकं पर्व चोद्दिष्टमत ऊर्ध्वं सुदारुणम् ।
जलप्रदानिकं पर्व स्त्रीविलापस्ततः परम् ॥ १.२.७४ ॥
ويُذكر أيضاً باب أيشيكا. وبعد ذلك يأتي باب جالابرادانيكا الشديد القسوة، ثم نواح النساء.
1.2.75
श्राद्धपर्व ततो ज्ञेयं कुरूणामौर्ध्वदेहिकम् ।
चार्वाकनिग्रहः पर्व रक्षसो ब्रह्मरूपिणः ॥ १.२.७५ ॥
ثم يُعرف باب شرادا، أي شعائر الجنازة للكوروين. ثم يأتي باب قمع تشارفاكا، الرakshasa الذي اتخذ هيئة البراهمة.
1.2.76
आभिषेचनिकं पर्व धर्मराजसर्य धीमतः ।
प्रविभागो गृहाणां च पर्वोक्तं तदनन्तरम् ॥ १.२.७६ ॥
باب الإبهيشيكا، تتويج ملك الدارما الحكيم؛ وبعده الباب المسمى تقسيم البيوت.
1.2.77
शान्तिपर्व ततो यत्र राजधर्मानुशासनम् ।
आपद्धर्मश्च पर्वोक्तं मोक्षधर्मस्ततः परम् ॥ १.२.७७ ॥
ثم باب السلام، وفيه تعليم واجبات الملك؛ ويُذكر أيضاً باب دارما الشدة؛ وبعد ذلك دارما التحرر.
1.2.78
शुकप्रश्नाभिगमनं ब्रह्मप्रश्नानुशासनम् ।
प्रादुर्भावश्च दुर्वासःसंवादश्चैव मायया ॥ १.२.७८ ॥
مجيء شوكا بالأسئلة وتعليمه في أسئلة البراهمان؛ والظهور، والحوار مع دورفاسا بالمايا.
1.2.79
ततः पर्व परिज्ञेयमानुशासनिकं परम् ।
स्वर्गारोहणिकं चैव ततो भीष्मस्य धीमतः ॥ १.२.७९ ॥
ثم الباب الأسمى الذي ينبغي معرفته، وهو الأنوشاسانيكا، وكذلك السفارغاروهانيكا؛ ثم باب الحكيم بهيشما.
1.2.81
पर्व चाश्रमवासाख्यं पुत्रदर्शनमेव च ।
नारदागमनं पर्व ततः परमिहोच्यते ॥ १.२.८१ ॥
الباب المسمى إقامة الصوامع، وكذلك رؤية الأبناء؛ قدوم ناردا؛ ثم هنا يُذكر الباب التالي.
1.2.82
मौसलं पर्व चोद्दिष्टं ततो घोरं सुदारुणम् ।
महाप्रस्थानिकं पर्व स्वर्गारोहणिकं ततः ॥ १.२.८२ ॥
ويُذكر أيضاً باب الموسالا؛ ثم الباب الرهيب الشديد الهول؛ باب المهاباراستانيكا؛ ثم باب السفارغاروهانيكا.
1.2.83
हरिवंशस्ततः पर्व पुराणं खिलसंज्ञितम् ।
विष्णुपर्व शिशोश्चर्या विष्णोः कंसवधस्तथा ॥ १.२.८३ ॥
ثم باب هاريفامشا، وهو البورانا المسمى الملحق؛ باب فيشنو؛ أفعال الطفل فيشنو؛ وكذلك قتل كامسا.
1.2.84
भविष्यं पर्व चाप्युक्तं खिलेष्वेवाद्भुतं महत् ।
एतत्पर्वशतं पूर्णं व्यासेनोक्तं महात्मना ॥ १.२.८४ ॥
ويُذكر أيضاً باب المستقبل، العجيب العظيم بين الملاحق؛ هذه المائة باب تامة، قالها الفاضل فيASA.
1.2.85
यथावत्सूतपुत्रेण रौमहर्षणिना ततः ।
उक्तानि नैमिशारण्ये पर्वाण्यष्टादशैव तु ॥ १.२.८५ ॥
كما كانت، رُويت حينئذ الأبواب الثمانية عشر في غابة ناميشا على يد ابن السائق، ابن لوماهارشانا.
1.2.86
समासो भारतस्यायमत्रोक्तः पर्वसंग्रहः ।
पौष्यं पौलोममास्तीकमादिरंशावतारणम् ॥ १.२.८६ ॥
هذا هو الملخص الموجز للمهابهاراتا، مجموعة كتبها: بوشيا، وبولوما، وأستيكا، والأول، ونزول السلالات.
1.2.87
संभवो जतुवेश्माख्यं हिडिम्बबकयोर्वधः ।
तथा चैत्ररथं देव्याः पाञ्चाल्याश्च स्वयंवरः ॥ १.२.८७ ॥
الميلاد، وحكاية بيت اللك، ومقتل هيدمبا وباكا، والسيان-فارا (اختيار الزوج) لأميرة الباناشالا.
1.2.88
क्षात्रधर्मेण निर्जित्य ततो वैवाहिकं स्मृतम् ।
विदुरागमनं चैव राज्यलाभस्तथैव च ॥ १.२.८८ ॥
بعد الانتصار بواجب المحارب، يُذكر بعد ذلك حدث الزواج؛ وكذلك مجيء فيدورا ونيل المملكة.
1.2.89
वनवासोऽर्जुनस्यापि सुभद्राहरणं ततः ।
हरणाहरणं चैव दहनं खाण्डवस्य च ॥ १.२.८९ ॥
نفي أرجونا إلى الغابة، ثم اختطاف سوبهادرا، وحملها وإعادتها، وإحراق غابة خانداڤا.
1.2.91
पौलोमे भृगुवंशस्य विस्तारः परिकीर्तितः ।
आस्तीके सर्वनागानां गरुडस्य च संभवः ॥ १.२.९१ ॥
في بارفا بولوما يُعلَن امتداد نسل بهرغو؛ وفي بارفا أستيكا، ميلاد جميع الثعابين وغارودا.
1.2.92
क्षीरोदमथं चैव जन्मोच्चैःश्रवसस्तथा ।
यजतः सर्पसत्रेण राज्ञः पारिक्षितस्य च ॥ १.२.९२ ॥
تقليب بحر اللبن وميلاد أوتشايحشرافا؛ وقربان الثعابين للملك ابن باريكشيت.
1.2.93
कथेयमभिनिर्वृत्ता भारतानां महात्मनाम् ।
विविधाः संभवा राज्ञामुक्ताः संभवपर्वणि ॥ १.२.९३ ॥
اكتملت هذه الحكاية عن البهاراتيين النبلاء؛ وقد رُوِيت في كتاب الأصول الولادات المتنوعة للملوك.
1.2.94
अन्येषां चैव शूराणामृषेर्द्वैपायनस्य च ।
अंशावतरणं चात्र देवानां परिकीर्तितम् ॥ १.२.९४ ॥
وقد أُعلن هنا أيضًا نزول أجزاء الآلهة في غيرهم من الأبطال وفي الحكيم دفايبايانا.
1.2.95
दैत्यानां दानवानां च यक्षाणां च महौजसाम् ।
नागानामथ सर्पाणां गन्धर्वाणां पतत्त्रिणाम् ॥ १.२.९५ ॥
ويُروى هنا أيضًا أصل الدايتيا والدانافا والياكشا الأقوياء والناغا والثعابين والغاندهارفا والكائنات المجنحة.
1.2.96
अन्येषां चैव भूतानां विविधानां समुद्भवः ।
महर्षेराश्रमपदे कण्वस्य च तपस्विनः ॥ १.२.९६ ॥
ويُروى هنا أيضًا نشوء كائنات أخرى من أنواع شتى، والأحداث في مُتعبَّد الحكيم العظيم الزاهد كانفا.
1.2.97
शकुन्तलायां दुष्यन्ताद्भरतश्चापि जज्ञिवान् ।
यस्य लोकेषु नाम्नेदं प्रथितं भारतं कुलम् ॥ १.२.९७ ॥
من دوشيانتا وشاكونتالا وُلد بهاراتا، وباسمه اشتهرت هذه السلالة في العوالم باسم سلالة البهاراتا.
1.2.98
वसूनां पुनरुत्पत्तिर्भागीरथ्यां महात्मनाम् ।
शन्तनोर्वेश्मनि पुनस्तेषां चारोहणं दिवि ॥ १.२.९८ ॥
ويُروى هنا أيضًا ميلاد الفاسو النبلاء من بهاغيراثي، وعودتهم إلى السماء من بيت شانتانو.
1.2.99
तेजोंशानां च संपातो भीष्मस्याप्यत्र संभवः ।
राज्यान्निवर्तनं तस्य ब्रह्मचर्यव्रते स्थितिः ॥ १.२.९९ ॥
وقع اجتماع أجزاء الضياء، وولد بهيشما هنا أيضاً. تنازل عن المُلك وثبت على عهد العزوبة الطالبية.
1.2.100
प्रतिज्ञापालनं चैव रक्षा चित्राङ्गदस्य च ।
हते चित्राङ्गदे चैव रक्षा भ्रातुर्यवीयसः ॥ १.२.१०० ॥
الوفاء بالعهد وحماية تشيترانغادا؛ ولما قُتل تشيترانغادا، حماية أخيه الأصغر.
1.2.101
विचित्रवीर्यस्य तथा राज्ये संप्रतिपादनम् ।
धर्मस्य नृषु संभूतिरणीमाण्डव्यशापजा ॥ १.२.१०१ ॥
تنصيب فيتشيترافيريا في المملكة، وولادة دارما بين البشر، مولوداً من لعنة أنيمانداڤيا.
1.2.102
कृष्णद्वैपायनाच्चैव प्रसूतिर्वरदानजा ।
धृतराष्ट्रस्य पाण्डोश्च पाण्डवानां च संभवः ॥ १.२.१०२ ॥
وُلد نسلٌ من كريشنا دفايپايانا بالنعمة الممنوحة؛ وولد دهريتراشترا وبانڈو والباندافا.
1.2.103
वारणावतयात्रा च मन्त्रो दुर्योधनस्य च ।
कूटस्य धार्तराष्ट्रेण प्रेषणं पाण्डवान्प्रति ॥ १.२.१०३ ॥
رحلة إلى فارانافاتا، ومؤامرة دوريودانا، وإرسال البانداڤا بمكر من قِبل ابن دهريتراشترا.
1.2.104
हितोपदेशश्च पथि धर्मराजस्य धीमतः ।
विदुरेण कृतो यत्र हितार्थं म्लेच्छभाषया ॥ १.२.१०४ ॥
وفي الطريق أسدى فيدورا نصيحة نافعة إلى ملك الدارما الحكيم، متكلماً بلغة المِلِيَّشَة لصالحهم.
1.2.105
विदुरस्य च वाक्येन सुरुङ्गोपक्रमक्रिया ।
निषाद्याः पञ्चपुत्रायाः सुप्ताया जतुवेश्मनि ॥ १.२.१०५ ॥
بكلمة فيدورا بدأ حفر النفق، بينما كانت امرأة النيشادا مع أبنائها الخمسة نائمة في بيت اللاكّ.
1.2.106
पुरोचनस्य चात्रैव दहनं संप्रकीर्तितम् ।
पाण्डवानां वने घोरे हिडिम्बायाश्च दर्शनम् ॥ १.२.१०६ ॥
وهنا يُذكر أيضًا إحراق بوروتشانا، وفي الغابة المرعبة لقاء البانداڤا بهيدمبا.
1.2.107
तत्रैव च हिडिम्बस्य वधो भीमान्महाबलात् ।
घटोत्कचस्य चोत्पत्तिंरत्रैव परिकीर्तिता ॥ १.२.१०७ ॥
وهناك يُذكر أيضًا مقتل هيدمبا على يد بهيمة الجبار، وهنا يُذكر ميلاد غاتوتكاتشا.
1.2.108
महर्षेर्दर्शनं चैव व्यासस्यामिततेजसः ।
तदाज्ञयैकचक्रायां ब्राह्मणस्य निवेशने ॥ १.२.१०८ ॥
ولقاء الحكيم العظيم فياسا ذي البهاء اللامحدود؛ وبأمره، في بيت برهمي في إيكاتشكرا.
1.2.109
अज्ञातचर्यया वासो यत्र तेषां प्रकीर्तितः ।
बकस्य निधनं चैव नागराणां च विस्मयः ॥ १.२.१०९ ॥
هنا يُذكر المكان الذي أقاموا فيه متنكرين، ومقتل باكا، ودهشة أهل المدينة.
1.2.110
संभवश्चैव कृष्णाया धृष्टद्युम्नस्य चैव ह ।
ब्राह्मणात्समुपश्रुत्य व्यासवाक्यप्रचोदिताः ॥ १.२.११० ॥
وكذلك ولادة كريشنا ودريشتاديومنا؛ بعد أن سمعوا ذلك من برهمي، مدفوعين بكلام فياسا.
1.2.111
द्रौपदीं प्रार्थयन्तस्ते स्वयंवरदिदृक्षया ।
पञ्चालानभितो जग्मुर्यत्र कौतूहलान्विताः ॥ १.२.१११ ॥
راغبين في دروبادي ومتشوقين لرؤية السوايامفارا، مملوئين بالفضول، ساروا نحو أرض البانشالا.
1.2.112
अङ्गारपर्णं निर्जित्य गङ्गाकूलेऽर्जुनस्तदा ।
सख्यं कृत्वा ततस्तेन तस्मादेव च शुश्रुवे ॥ १.२.११२ ॥
ثم على ضفة الغانج هزم أرجونا أنغاراparna وعقد معه صداقة، ومنه سُمع ذلك.
1.2.113
तापत्यमथ वासिष्ठमौर्वं चाख्यानमुत्तमम् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः पञ्चालानभितो ययौ ॥ १.२.११३ ॥
بعد أن سمع الحكايات الرائعة عن تابتي وفاسيشتها وأورفا، مضى مع جميع إخوته نحو البانشالا.
1.2.114
पाञ्चालनगरे चापि लक्ष्यं भित्त्वा धनञ्जयः ।
द्रौपदीं लब्धवानत्र मध्ये सर्वमहीक्षिताम् ॥ १.२.११४ ॥
وفي مدينة البانشالا أيضاً أصاب دهنانجايا الهدف، ونال دروبادي هنا بين جميع ملوك الأرض.
1.2.115
भीमसेनार्जुनौ यत्र संरब्धान्पृथिवीपतीन् ।
शल्यकर्णौ च तरसा जितवन्तौ महामृधे ॥ १.२.११५ ॥
حيث هزم بهيمасена وأرجونا بسرعة الملوك الغاضبين، وشالية وكارنا، في المعركة العظيمة.
1.2.116
दृष्ट्वा तयोश्च तद्वीर्यमप्रमेयममानुषम् ।
शङ्कमानौ पाण्डवांस्तान् रामकृष्णौ महामती ॥ १.२.११६ ॥
ولما رأى راما وكريشنا، ذوا العقلين الكبيرين، بسالتهما التي لا تُقاس وغير البشرية، شكّا في أولئك البانداوا.
1.2.117
जग्मतुस्तैः समागन्तुं शालां भार्गववेश्मनि ।
पञ्चानामेकपत्नीत्वे विमर्शो द्रुपदस्य च ॥ १.२.११७ ॥
ذهب الاثنان معهم إلى القاعة في بيت بهارغافا، وتداول دروبادا في أمر أن يكون للخمسة زوجة واحدة.
1.2.118
पञ्चेन्द्राणामुपाख्यानमत्रैवाद्भुतमुच्यते ।
द्रौपद्या देवविहीतो विवाहश्चाप्यमानुषः ॥ १.२.११८ ॥
تُروى هنا قصة الأنداريين الخمسة العجيبة، وكذلك زواج دروبادي غير البشري الذي قضت به الآلهة.
1.2.119
क्षत्तुश्च धार्तराष्ट्रेण प्रेषणं पाण्डवान्प्रति ।
विदुरस्य च संप्राप्तिर्दर्शनं केशवस्य च ॥ १.२.११९ ॥
ويُروى أيضاً إرسال ابن دهريتراشترا فيدورا إلى البانداوا، وقدوم فيدورا، ورؤية كيشافا.
1.2.120
खाण्डवप्रस्थवासश्च तथा राज्यार्धसर्जनम् ।
नारदस्याज्ञया चैव द्रौपद्याः समयक्रिया ॥ १.२.१२० ॥
ويُروى أيضاً السكن في خاندافابراستها، وتسليم نصف المملكة، وبأمر ناراداً إبرام الاتفاق الخاص بدروبادي.
1.2.121
सुन्दोपसुन्दयोस्तद्वदाख्यानं परिकीर्तितम् ।
अनन्तरं च द्रौपद्या सहासीनं युधिष्ठिरम् ॥ १.२.१२१ ॥
وتُروى بالمثل قصة سوندا وأوبا سوندا، ثم يُروى عن يودهيشتهيرا جالساً مع دروبادي.
1.2.122
अनु प्रविश्य विप्रार्थे फाल्गुनो गृह्य चायुधम् ।
मोक्षयित्वा गृहं गत्वा विप्रार्थं कृतनिश्चयः ॥ १.२.१२२ ॥
ثم دخل أرجونا من أجل برهمي، فأخذ سلاحه، وأطلق الماشية من البيت، ومضى عازماً على خدمة البرهمي.
1.2.123
समयं पालयन्वीरो वनं यत्र जगाम ह ।
पार्थस्य वनवासे च उलूप्या पथि सङ्गमः ॥ १.२.१२३ ॥
مضى البطل متمسكًا بعهده إلى الغابة، حيث التقى في الطريق بأُلوپي خلال منفى پارتha في الغابة.
1.2.124
पुण्यतीर्थानुसंयानं बभ्रुवाहनजन्म च ।
तत्रैव मोक्षयामास पञ्च सोऽप्सरसः शुभाः ॥ १.२.१२४ ॥
الحجّ إلى المواضع المقدسة وميلاد بابهروفاهانا؛ وهناك حرّر خمس حوريات سماويات مباركات.
1.2.125
शापाद्ग्राहत्वमापन्ना ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
प्रभासतीर्थे पार्थेन कृष्णस्य च समागमः ॥ १.२.१२५ ॥
لقد صاروا تماسيح بلعنة برهمي زاهد؛ وفي موضع بْرَباسا المقدس، بواسطة پارتha ولقاء كريشنا، نالوا الخلاص.
1.2.126
द्वारकायां सुभद्रा च कामयानेन कामिनी ।
वासुदेवस्यानुमते प्राप्ता चैव किरीटिना ॥ १.२.१२६ ॥
في دْوارَكا، نالت سوبهدرا، التي أرادها من يرغب فيها، بموافقة فاسوديفا على يد المتوّج (أرجونا).
1.2.127
गृहीत्वा हरणं प्राप्ते कृष्णे देवकिनन्दने ।
अभिमन्योः सुभद्रायां जन्म चोत्तमतेजसः ॥ १.२.१२७ ॥
بعد الاختطاف، عندما جاء كريشنا ابن ديفاكي، وُلد أبهيمانيو ذو البهاء الأسمى من سوبهدرا.
1.2.128
द्रौपद्यास्तनयानां च संभवोऽनुप्रकीर्तितः ।
विहारार्थं च गतयोः कृष्णयोर्यमुनामनु ॥ १.२.१२८ ॥
وقد رُوي بالترتيب أيضًا ميلاد أبناء دراوبدي، وكذلك أمر الاثنين الداكنين اللذين مضيا على ضفاف اليامونا للتسلية.
1.2.129
संप्राप्तिश्चक्रधनुषोः खाण्डवस्य च दाहनम् ।
मयस्य मोक्षो ज्वलनाद्भुजङ्गस्य च मोक्षणम् ॥ १.२.१२९ ॥
الحصول على الchakra والقوس، وإحراق خاندافا، وإنقاذ مايا من النار، وتحرير الثعبان.
1.2.130
महर्षेर्मन्दपालस्य शार्ङ्ग्या तनयसंभवः ।
इत्येतदादिपर्वोक्तं प्रथमं बहु विस्तरम् ॥ १.२.१३० ॥
ولادة أبناء الحكيم العظيم مانداباالا من شارنغي — هكذا رُوي هذا أولاً وبإسهاب في الأدي بارفا.
1.2.131
अध्यायानां शते द्वे तु संख्याते परमर्षिणा ।
सप्तविंशतिरध्याया व्यासेनोत्तमतेजसा ॥ १.२.१३१ ॥
مئتا فصل عدّها الحكيم الأعظم، وسبعة وعشرون فصلاً عدّها فيّاسا ذو البهاء الأسمى.
1.2.132
अष्टौ श्लोकसहस्राणि अष्टौ श्लोकशतानि च ।
श्लोकाश्च चतुराशीतिर्मुनिनोक्ता महात्मना ॥ १.२.१३२ ॥
قال الحكيم عظيم النفس ثمانية آلاف وثمانمائة وأربعة وثمانين بيتاً.
1.2.133
द्वितीयं तु सभापर्व बहुवृत्तान्तमुच्यते ।
सभाक्रिया पाण्डवानां किङ्कराणां च दर्शनम्। ॥ १.२.१३३ ॥
ويُروى الثاني، سابها بارفا، غني بالروايات — بناء قاعة اجتماع البانداوا ومشهد خدمهم.
1.2.134
लोकपालसभाख्यानं नारदाद्देवदर्शिनः ।
राजसूयस्य चारम्भो जरासन्धवधस्तथा ॥ १.२.१३४ ॥
رواية مجلس حُماة العالم عن النارادا الرائي للآلهة، وبداية قربان راجاسويا، ومقتل جاراسندها.
1.2.135
गिरिव्रजे निरुद्धानां राज्ञां कृष्णेन मोक्षणम् ।
तथा दिग्विजयोऽत्रैव पाम्डवानां प्रकीर्तितः ॥ १.२.१३५ ॥
يُروى في جيريفراجا إطلاق كريشنا للملوك المحتجزين هناك، ويُعلن هنا أيضًا فتح البانداڤا للجهات الأربع.
1.2.136
राज्ञामागमनं चैव सार्हणानां महक्रतौ ।
राजसूयेऽर्घसंवादे शिशुपालवधस्तथा ॥ १.२.१३६ ॥
في القربان العظيم الراجاسويا تُروى قدوم الملوك والمستحقين للتكريم، وكذلك مقتل شيشوبالا في الخلاف حول قربان التكريم.
1.2.137
यज्ञे विभूतिं तां दृष्ट्वा दुःखामर्षान्वितस्य च ।
दुर्योधनस्यावहासो भीमेन च सभातले ॥ १.२.१३७ ॥
يُروى في القربان سخرية دُريودهانا، المملوء حزنًا وغيظًا عند رؤية ذلك البهاء، وسخرية بهيما على أرض قاعة الاجتماع.
1.2.138
यत्रास्य मन्युरुद्भूतो येन द्यूतमकारयत् ।
यत्र धर्मसुतं द्यूते शकुनिः कितवोऽजयत् ॥ १.२.१३८ ॥
هناك نشب غضبه، فأمر بإقامة لعبة النرد؛ وهناك غلب شكوني المحتال ابن دهرما في لعبة النرد.
1.2.139
यत्र द्यूतार्णवे मग्नां द्रौपदीं नौरिवार्णवात् ।
धृतराष्ट्रो महाप्राज्ञः स्नुषां परमदुःखिताम् ॥ १.२.१३९ ॥
وهناك أنقذ دهريتراشترا الحكيم دراوبدي، كنّته المكروبة جدًا، الغارقة في بحر لعبة النرد، كما ينقذ الزورق من البحر.
1.2.140
तारयामास तांस्तीर्णाञ्ज्ञात्वा दुर्योधनो नृपः ।
पुनरेव ततो द्यूते समाह्वयत पाण्डवान् ॥ १.२.१४० ॥
ولما علم الملك دُريودهانا أنهم نجوا، دعا البانداڤا من جديد إلى لعبة النرد.
1.2.141
जित्वा स वनवासाय प्रेषयामास तांस्ततः ।
एतत्सर्वं सभापर्व समाख्यातं महात्मना ॥ १.२.१४१ ॥
فبعد أن انتصر، أرسلهم إلى المنفى في الغابة. وقد روى ذو النفس العظيمة هذا كله، سبها باروا.
1.2.142
अध्यायाः सप्ततिर्ज्ञेयास्तथा चाष्टौ प्रसंख्यया ।
श्लोकानां द्वे सहस्रे तु पञ्च श्लोकशतानि च ॥ १.२.१४२ ॥
ويُعرف عدد الفصول بثمانية وسبعين، وألفان وخمسمائة بيت.
1.2.143
श्लोकाश्चैकादश ज्ञेयाः पर्वण्यस्मिन्द्विजोत्तमाः ।
अतः परं तृतीयं तु ज्ञेयमारण्यकं महत् ॥ १.२.१४३ ॥
يُعرف في هذا الباب أحد عشر بيتًا، أيها الأفضل بين المولودين مرتين. وبعد هذا يُعرف الثالث، الآرانياكا العظيم.
1.2.144
वनवासं प्रयातेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
पौरानुगमनं चैव धर्मपुत्रस्य धीमतः ॥ १.२.१४४ ॥
رحيل البانداڤا ذوي النفوس العظيمة إلى المنفى في الغابة، وتبعُ أهل المدينة لهم، وكذلك تبعُ ابن دهرما الحكيم.
1.2.145
अन्नौषधीनां च कृते पाण्डवेन महात्मना ।
द्विजानां भरणार्थं च कृतमाराधनं रवेः ॥ १.२.१४५ ॥
ومن أجل الطعام والأعشاب، ولإعالة البراهمة، أدّى البانداڤا ذو النفس العظيمة عبادة الشمس.
1.2.146
धौम्योपदेशात्तिग्मांशुप्रसादादन्नसंभः ।
हितं च ब्रुवतः क्षत्तुः परित्यागोऽम्बिकासुतात् ॥ १.२.१४६ ॥
بتعليم ذهمية ونعمة الشمس جاء المؤونة من الطعام، ونُبذ فيدورا الذي كان يتكلم بما فيه الخير من قِبَل ابن أمبيكا.
1.2.147
त्यक्तस्य पाण्डुपुत्राणां समीपगमनं तथा ।
पुनरागमनं चैव धृतराष्ट्रस्य शासनात् ॥ १.२.१४७ ॥
الذهاب إلى أبناء فاندو بعد أن تُركوا، وعودتهم مرة أخرى بأمر دهريتاراشترا.
1.2.148
कर्णप्रोत्साहनाच्चैव धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
वनस्थान्पाण्डवान्हन्तुं मन्त्रो दुर्योधनस्यच ॥ १.२.१४८ ॥
بتشجيع من كارنا، وخطة دوريودهانا ابن دهريتاراشترا الشرير لقتل الباندافا الساكنين في الغابة.
1.2.149
तं दुष्टभावं विज्ञाय व्यासस्यागमनं द्रुतम् ।
निर्याणप्रतिषेधश्च सुरभ्याख्यानमेव च ॥ १.२.१४९ ॥
بعد أن عُرفت تلك النية الشريرة، ومجيء فياسا السريع، ومنع الرحيل، وحكاية سورابهي.
1.2.150
मैत्रेयागमनं चात्र राज्ञश्चैवानुशासनम् ।
शापोत्सर्गश्च तेनैव राज्ञो दुर्योधनस्य च ॥ १.२.१५० ॥
هنا وصول مايتريا، وتعليم الملك، واللعنة التي أطلقها على الملك دوريودهانا.
1.2.151
किर्मीरस्य वधश्चात्र भीमसेनेन संयुगे ।
वृष्णीनामागमश्चात्र पाञ्चालानां च सर्वशः ॥ १.२.१५१ ॥
هنا مقتل كيرميرا في المعركة على يد بهيماسينا، ومجيء الفريشنيين، ومجيء الباناتشالا من كل جانب.
1.2.152
श्रुत्वा शकुनिना द्यूते निकृत्या निर्जितांश्च तान् ।
क्रुद्धस्यानुप्रशमनं हरेश्चैव किरीटिना ॥ १.२.१५२ ॥
بعد أن سمع أنهم هُزموا بالخداع في لعبة النرد على يد شاكوني، وتهدئة هاري الغاضب، وكذلك على يد كيريتين (أرجونا).
1.2.153
परिदेवनं च पाञ्चाल्या वासुदेवस्य सन्निधौ ।
आश्वासनं च कृष्णेन दुःखार्तायाः प्रकीर्तितम् ॥ १.२.१५३ ॥
ويُذكر ندب بانشالي في حضور فاسوديفا، وتعزية كرishna لها وهي مثقلة بالحزن.
1.2.154
तथा सौभवधाख्यानमत्रैवोक्तं महर्षिणा ।
सुभद्रायाः सपुत्रायाः कृष्णेन द्वारकां पुरीम् ॥ १.२.१५४ ॥
وكذلك رُوي هنا على لسان الحكيم العظيم خبر مقتل سوبها، وكيف أخذ كرishna سوبهدرا وابنها إلى مدينة دفاركا.
1.2.155
नयनं द्रौपदेयानां धृष्टद्युम्नेन चैव ह ।
प्रवेशः पाण्डवेयानां रम्ये द्वैतवने ततः ॥ १.२.१५५ ॥
ويُذكر أخذ دهريشتادyumna لأبناء دروبادي، ثم دخول البانداڤا إلى غابة دفايتا الجميلة.
1.2.156
धर्मराजस्य चात्रैव संवादः कृष्णया सह ।
संवादश्च तथा राज्ञा भीमस्यापि प्रकीर्तितः ॥ १.२.१५६ ॥
ويُذكر هنا أيضاً حوار الملك دharma (يوديشتيرا) مع كرishnā (دروبادي)، وكذلك حوار بهيما مع الملك.
1.2.157
समीपं पाण्डुपुत्राणां व्यासस्यागमनं तथा ।
प्रतिश्रुत्याथ विद्याया दानं राज्ञो महर्षिणा ॥ १.२.१५७ ॥
ويُوصف مجيء فياسا إلى أبناء باندو، ثم قيام الحكيم العظيم، بعد وعده، بمنح الملك العلم.
1.2.158
गमनं काम्यके चापि व्यासे प्रतिगते ततः ।
अस्त्रहेतोर्विवासश्च पार्थस्यामिततेजसः ॥ १.२.१५८ ॥
بعد رحيل فياسا يُذكر الذهاب إلى غابة كامياكا، ثم نفي بارثا (أرجونا) عظيم البهاء من أجل الأسلحة الإلهية.
1.2.159
महादेवेन युद्धं च किरातवपुषा सह ।
दर्शनं लोकपालानामस्त्रप्राप्तिस्तथैव च ॥ १.२.१५९ ॥
والقتال مع ماهاديفا في هيئة صيّاد كيراتا، ورؤية حُماة العوالم، وكذلك الحصول على الأسلحة.
1.2.160
महेन्द्रलोकगमनमस्त्रार्थे च किरीटिनः ।
यत्र चिन्ता समुत्पन्ना धृतराष्ट्रस्य भूयसी ॥ १.२.१६० ॥
رحلة أرجونا ذي الإكليل إلى عالم إندرا من أجل الأسلحة، حيث نشأ قلق عظيم في دهريتاراشترا.
1.2.161
दर्शनं बृहदश्वस्य महर्षेर्भावितात्मनः ।
युधिष्ठिरस्य चार्तस्य व्यसने परिदेवनम् ॥ १.२.१६१ ॥
لقاء الحكيم العظيم بريهادشفا ذي النفس المطهّرة، ونواح يودهيشثيرا المتألم في نكبته.
1.2.162
नलोपाख्यानमत्रैव धर्मिष्ठं करुणोदयम् ।
दमयन्त्याः स्थितिर्यत्र नलस्य चरितं तथा ॥ १.२.१६२ ॥
وهنا أيضاً حكاية نالا، الصالحة الموقظة للرحمة، حيث تُروى ثبات دامايانتي وسيرة نالا.
1.2.163
तथाक्षहृदयप्राप्तिस्तस्मादेव महर्षितः ।
लोमशस्यागमस्तत्र स्वर्गात्पाण्डुसुतान्प्रति ॥ १.२.१६३ ॥
وكذلك الحصول من ذلك الحكيم العظيم على علم النرد (أكشاهريداياه)، وهناك قدوم لوماشا من السماء إلى أبناء باندو.
1.2.164
वनवासगतानां च पाण्डवानां महात्मनाम् ।
स्वर्गे प्रवृत्तिराख्याता लोमशेनार्जुनस्य वै ॥ १.२.१६४ ॥
تُروى الأخبار عن البانداڤا عظام النفوس الذين ذهبوا إلى المنفى في الغابة، وعن أرجونا في السماء، كما رواها لوماشا.
1.2.165
संदेशादर्जुनस्यात्र तीर्थाभिगमनक्रिया ।
तीर्थानां च फलप्राप्तिः पुण्यत्वं चापि कीर्तितम् ॥ १.२.१६५ ॥
بناءً على رسالة أرجونا، يُروى هنا فعل الحج إلى المعابر المقدسة، وبلوغ ثمرتها، وقداستها.
1.2.166
पुलस्त्यतीर्थयात्रा च नारदेन महर्षिणा ।
तीर्थयात्रा च तत्रैव पाण्डवानां महात्मनां ॥ १.२.१६६ ॥
تُروى رحلة الحج إلى معبر بولاستيا التي قام بها الحكيم العظيم ناراضا، وهناك بعينه حج البانداڤا ذوو النفوس الشريفة.
1.2.167
तथा यज्ञविभूतिश्च गयस्यात्र प्रकीर्तिता ॥ १.२.१६७ ॥
وكذلك يُعلن هنا جلال تضحية غايا.
1.2.168
आगस्त्यमपि चाख्यानं यत्र वातापिभक्षणम् ।
लोपामुद्राभिपमनमपत्यार्थमृषेस्तथा ॥ १.२.१६८ ॥
وتُروى أيضاً حكاية أغاستيا، حيث يُبتلع فاتابي، ويُذكر دنوّ لوبامودرا من الحكيم طلباً للذرية.
1.2.169
ऋश्यशृङ्गस्य चरितं कौमारब्रह्मचारिणः ।
जामदग्न्यस्य रामस्य चरितं भूरितेजसः ॥ १.२.१६९ ॥
تُروى سيرة ريشياشرينغا الذي كان عازباً منذ الصبا، وسيرة راما ابن جامادغني ذي الجلال العظيم.
1.2.170
कार्तवीर्यवधो यत्र हैहयानां च वर्ण्यते ।
प्रभासतीर्थे पाण्डूनां वृष्णिभिश्च समागमः ॥ १.२.१७० ॥
وفيه يُوصف مقتل كارتافيريا والهايهايا، وفي معبر براباسا يُروى لقاء البانداڤا بأبناء فريشني.
1.2.171
सौकन्यमपि चाख्यानं च्यवनो यत्र भार्गवः ।
शर्यातियज्ञे नासत्यौ कृतवान्सोमपीथिनौ ॥ १.२.१७१ ॥
وهنا أيضًا حكاية سوكانيا، وحكاية تشيافانا من نسل بهرغو، الذي جعل في قربان شاريياتي الناساتيين (الأشفينيين)، شاربي السوما، ينالان نصيبًا من القربان.
1.2.172
ताभ्यां च यत्र स मुनिर्यौवनं प्रतिपादितः ।
मान्धातुश्चाप्युपाख्यानं राज्ञोऽत्रैवप्रकीर्तितं ॥ १.२.१७२ ॥
وهنا، على أيديهما، أُعيد الشباب إلى ذلك الحكيم (تشيافانا)، وهنا أيضًا تُروى حكاية الملك ماندهاتري.
1.2.173
जन्तूपाख्यानमत्रैव यत्र पुत्रेण सोमकः ।
पुत्रार्थमयजद्राजा लेभे पुत्रशतं च सः ॥ १.२.१७३ ॥
وهنا أيضًا حكاية جانتو، حيث أقام الملك سوماكا، راغبًا في ابن، قربانًا فنال مائة ابن.
1.2.174
ततः श्येनकपोतीयमुपाख्यानमनुत्तमम् ।
इन्द्राग्नी यत्र धर्मश्चाप्यजिज्ञासञ्शिबिं नृपम् ॥ १.२.१७४ ॥
ثم تأتي حكاية الصقر والحمامة التي لا نظير لها، حيث اختبر إندرا وأغني وداراما الملك شيبي.
1.2.175
अष्टावक्रीयमत्रैव विवादो यत्र बन्दिना ।
अष्टावक्रस्य विप्रर्षेर्जनकस्याध्वरेऽभवत् ॥ १.२.१७५ ॥
وهنا أيضًا حكاية أشتافاكرا، حيث جرت مناظرة في قربان الملك جاناكا بين الحكيم البراهمي أشتافاكرا والمنشد بانديين.
1.2.176
नैयायिकानां मुख्येन वरुणस्यात्मजेन च ।
पराजितो यत्र बन्दी विवादेन महात्मना ॥ १.२.१७६ ॥
في المناظرة مع تلك النفس العظيمة، أول أهل المنطق وابن فارونا، هُزم بانديين.
1.2.177
विजित्य सागरं प्राप्तं पितरं लब्धवानृषिः ।
यवक्रीतस्य चाख्यानं रैभ्यस्य च महात्मनः।
गन्धमादनयात्रा च वासो नारायणाश्रमे ॥ १.२.१७७ ॥
بعد أن قهر المحيط، نال الحكيم أباه؛ وحكاية يافاكريتا، وحكاية الرايبهيا العظيم النفس؛ ورحلة إلى غاندهامادانا والإقامة في صومعة نارايانا.
1.2.178
नियुक्तो भीमसेनश्च द्रौपद्या गन्धमादने ।
व्रजन्पथि महाबाहुर्दृष्टवान्पवनात्मजम् ॥ १.२.१७८ ॥
أُرسل بهيماسينا من دروباتي إلى غاندهامادانا، وبينما كان يسير في الطريق، رأى ذو الذراعين القويتين ابن الريح.
1.2.179
कदलीषण्डमध्यस्थं हनूमन्तं महाबलम् ।
यत्र मन्दारपुष्पार्थे नलिनीं तामधर्षयत् ॥ १.२.१७९ ॥
هنومان ذو القوة العظيمة، الواقف في وسط أدغال الموز، حيث من أجل زهور المندارا أحدث اضطرابًا في تلك البركة الزنبقية.
1.2.180
यत्रास्य युद्धमभवत्सुमहद्राक्षसैः सह ।
यक्षैश्चैव महावीर्यैर्मणिमत्प्रमुखैस्तथा ॥ १.२.१८० ॥
وهناك وقعت له معركة عظيمة مع الراكشاسا، وكذلك مع اليكشا ذوي البأس العظيم، وعلى رأسهم مانيمات.
1.2.181
जटासुरस्य च वधो राक्षसस्य वृकोदरात् ।
वृषपर्वणो राजर्षेस्ततोऽभिगमनं स्मृतम् ॥ १.२.१८१ ॥
يُذكر قتل الراكشاسا جاتاسورا على يد فريكودارا (بهيما)، ثم الذهاب إلى الحكيم الملكي فريشاباروان.
1.2.182
आर्ष्टिषेणाश्रमे चैषां गमनं वास एव च ।
प्रोत्साहनं च पाञ्चाल्या भीमस्यात्र महात्मनः ॥ १.२.१८२ ॥
ذهابهم إلى صومعة آرشتيشينا وإقامتهم فيها، وهنا تشجيع بانشالي (دروباتي) لبهيما ذي النفس العظيمة.
1.2.183
कैलासारोहणं प्रोक्तं यत्र यक्षैर्बलोत्कटैः ।
युद्धमासीन्महाघोरं मणिमत्प्रमुखैः सह ॥ १.२.१८३ ॥
يُقال إن الصعود إلى كايلاسا حدث، حيث وقعت معركة مروعة مع اليكشا الأشداء بقيادة مانيمات وآخرين.
1.2.184
समागमश्च पाण्डूनां यत्र वैश्रवणेन च ।
समागमश्चार्जुनस्य तत्रैव भ्रातृभिः सह ॥ १.२.१८४ ॥
هناك التقى البانداويون بفايشرافانا (كوبيرا)، وهناك بعينه اجتمع أرجونا بإخوته.
1.2.185
अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि गुर्वर्थं सव्यसाचिना ।
निवातकवचैर्युद्धं हिरण्यपुरवासिभिः ॥ १.२.१८५ ॥
بعد أن نال أسلحة إلهية من أجل معلّمه، قاتل سافياساتشين (أرجونا) النيفاتاكافاتشا، سكان هيرانياپورا.
1.2.186
निवातकवचैर्घोरैर्दानवैः सुरशत्रुभिः ।
पौलोमैः कालकेयैश्च यत्र युद्धं किरीटिनः ॥ १.२.१८६ ॥
هناك قاتل صاحب التاج (أرجونا) النيفاتاكافاتشا، والدانافا الأشداء أعداء الآلهة، والباولوما والكالاكيا.
1.2.187
वधश्चैषां समाख्यातो राज्ञस्तेनैव धीमता ।
अस्त्रसंदर्शनारम्भो धर्मराजस्य सन्निधौ ॥ १.२.१८७ ॥
وقد أعلن ذلك الملك الحكيم أيضًا مقتلهم. وفي حضور ملك الدارما بدأ عرض الأسلحة.
1.2.188
पार्थस्य प्रतिषेधश्छ नारदेन सुरर्षिणा ।
अवरोहणं पुनश्चैव पाण्डूनां गन्धमादनात् ॥ १.२.१८८ ॥
منع الحكيم الإلهي ناراداً بارثا (أرجونا)، ونزل البانداويون من غاندهاماداناً مرة أخرى.
1.2.189
भीमस्य ग्रहणं चात्र पर्वताभोगवर्ष्मणा ।
भुजगेन्द्रेण बलिना तस्मिन्सुगहने वने ॥ १.२.१८९ ॥
وهنا يُروى أيضًا كيف قُبض على بهيما في تلك الغابة الكثيفة من قِبَل سيد الأفاعي القوي، الذي امتد جسده كالجبل.
1.2.190
अमोक्षयद्यत्र चैनं प्रश्नानुक्त्वा युधिष्ठिरः ।
काम्यकागमनं चैव पुनस्तेषां महात्मनाम् ॥ १.२.१९० ॥
المكان الذي لم يطلقه فيه يुधिष्ठिरٌ بعد أن أجاب الأسئلة، وعودة أولئك العظماء مرة أخرى إلى كامياكا.
1.2.191
तत्रस्थांश्च पुनर्द्रष्टुं पाण्डवान्परुषर्षभान् ।
वासुदेवस्यागमनमत्रैव परिकीर्तितम् ॥ १.२.१९१ ॥
وهنا يُذكر أيضًا قدوم فاسوديفا ليرى مرة أخرى البانداڤا، ثيران البشر، الذين كانوا مقيمين هناك.
1.2.192
मार्कण्डेयसमास्यायामुपाख्यानानि सर्वशः ।
पृथोर्वैन्यस्य यत्रोक्तमाख्यानं परमर्षिणा ॥ १.२.१९२ ॥
وفي مارکنديا-سمسيا جميع الحكايات كاملة، حيث روى الحكيم الأعظم قصة بريثو ابن فينا.
1.2.193
संवादश्च सरस्वत्यास्तार्क्ष्यर्षेः सुमहात्मनः ।
मत्स्योपाख्यानमत्रैव प्रोच्यते तदनन्तरम् ॥ १.२.१९३ ॥
وهنا يُروى حوار سرسواتي مع الحكيم الكريم تارکشيا، وبعده مباشرةً حكاية ماتسيا.
1.2.194
मार्कण्डेयसमास्या च पुराणं परिकीर्त्यते ।
ऐन्द्रद्युम्नामुपाख्यानं तथैवाङ्गिरसं स्मृतम् ॥ १.२.१९४ ॥
يُروى كتاب مارکنديا-سمسيا والبورانا؛ ويُذكر أيضًا حكاية أيندرادييومنا وكذلك حكاية أنغيراسا.
1.2.195
पतिव्रतायाश्चाख्यानं तथैवाङ्गिरसं स्मृतम् ।
द्रौपद्याः कीर्तितश्चात्र संवादः सत्यभामया ॥ १.२.१९५ ॥
ويُذكر أيضًا حكاية الزوجة المخلصة، وكذلك حكاية الآنغيرسا. وهنا يُروى حوار درَوْبَدي مع ساتياباما.
1.2.196
पुनर्द्वैतवनं चैव पाण्डवाः समुपागताः ।
घोषयात्रा च गन्धर्वैर्यत्र बद्धः सुयोधनः ॥ १.२.१९६ ॥
ثم وصل الباندافا إلى غابة دفايتا، حيث جرت زيارة المراعي، وحيث قيّد الغاندهاروا سويودهانا.
1.2.197
ह्रियमाणस्तु मन्दात्मा मोक्षितोऽसौ किरीटिना ।
धर्मराजस्य चात्रैव मृगस्वप्ननिदर्शनात् ॥ १.२.१९७ ॥
وحين كان ذلك الضعيف العقل يُحمل بعيدًا، أنقذه كيريتين (أرجونا)؛ وهنا أيضًا وقعت رؤيا الغزال للملك الدهارمي.
1.2.198
काम्यके काननश्रेष्ठे पुनर्गमनमुच्यते ।
व्रीहिद्रौणिकमाख्यानमत्रैव बहुविस्तरम् ॥ १.२.१९८ ॥
ويُذكر عودتهم إلى غابة كاميَكا، أفضل الغابات؛ وهنا أيضًا حكاية مكيال الأرز لدرونا، مطوّلة جدًا.
1.2.199
दुर्वाससोऽप्युपाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ।
जयद्रथेनापहारो द्रौपद्याश्चाश्रमान्तरात् ॥ १.२.१९९ ॥
ويُروى هنا أيضًا الخبر الفرعي عن دورفاساس، وخطف جايادراثا لدرَوْبَدي من داخل الصومعة.
1.2.200
यत्रैनमन्वयाद्भीमो वायुवेगसमो जवे ।
चक्रे चैनं पञ्चशिखं यत्र भीमो महाबलः ॥ १.२.२०० ॥
حيث لحق به بهيما، المساوي لسرعة الريح في العَدْو، وحيث جعله بهيما العظيم القوة ذا خمس ذؤابات (بانتشاشيخا).
1.2.201
रामायणमुपाख्यानमत्रैव बहुविस्तरम् ।
यत्र रामेण विक्रम्य निहतो रावणो युधि ॥ १.२.२०१ ॥
وهنا أيضًا حكاية الرامايانا المفصلة جدًا، التي قتل فيها راما، مظهرًا بسالته، راڤانا في المعركة.
1.2.202
सावित्र्याश्चाप्युपाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ।
कर्णस्य परिमोक्षोऽत्र कुण्डलाभ्यां पुरंदरात् ॥ १.२.२०२ ॥
وهنا أيضًا يُروى حديث سافيتري؛ وهنا خلاص كارنا من إندرا مع القرطين.
1.2.203
यत्रास्य शक्तिं तुष्टोऽसावदादेकवधाय च ।
आरणेयमुपाख्यानं यत्र धर्मोऽन्वशात्सुतम् ॥ १.२.२०३ ॥
حيث أعطاه إندرا، مسرورًا، الرمح لقتلة واحدة؛ وهنا حكاية آرانيا، حيث وعظ دارما ابنه.
1.2.204
जग्मुर्लब्धवरा यत्र पाण्डवाः पश्चिमां दिशम् ।
एतदारण्यकं पर्व तृतीयं परिकीर्तितम् ॥ १.२.२०४ ॥
حيث مضى البانداڤا، بعد أن نالوا النعم، نحو الجهة الغربية؛ ويُعلن هذا الكتاب الغابي (آرانياكا) الثالث.
1.2.205
अत्राध्यायशते द्वे तु संख्यया परिकीर्तिते ।
एकोनसप्ततिश्चैव तथाऽध्यायाः प्रकीर्तिताः ॥ १.२.२०५ ॥
وتُعلن هنا مئتا فصل بالعدد، وكذلك تُعلن تسعة وستون فصلًا.
1.2.206
एकादश सहस्राणि श्लोकानां षट् शतानि च ।
चतुःषष्टिस्तथा श्लोकाः पर्वण्यस्मिन्प्रकीर्तिताः ॥ १.२.२०६ ॥
وتُعلن في هذا الكتاب أحد عشر ألفًا وستمئة وأربعة وستون بيتًا.
1.2.207
अतः परं निबोधेदं वैराटं पर्व विस्तरम् ।
विराटनगरे गत्वा श्मशाने विपुलां शमीम् ॥ १.२.२०७ ॥
والآن اسمع بالتفصيل كتاب فيراطا. بعد أن ذهبوا إلى مدينة فيراطا، إلى شجرة الشامي الكبيرة في محرقة الموتى...
1.2.208
दृष्ट्वा संनिदधुस्तत्र पाण्डवा ह्यायुधान्युत ।
यत्र प्रविश्य नगरं छद्मना न्यवसंस्तु ते ॥ १.२.२०८ ॥
بعد أن رأوها هناك، جمع البانداڤا أسلحتهم معًا، ولما دخلوا المدينة عاشوا فيها متنكرين.
1.2.209
पाञ्चालीं प्रार्थयानस्य कामोपहतचेतसः ।
दुष्टात्मनो वधो यत्र कीचकस्य वृकोदरात् ॥ १.२.२०९ ॥
حيث طلب الكيشاكا الشرير، الذي اضطرب عقله بالشهوة، بانتشالي، وحيث قُتل كيشاكا على يد فركودارا.
1.2.210
पाण्डवान्वेषणार्थं च राज्ञो दुर्योधनस्य च ।
चाराः प्रस्थापिताश्चात्र निपुणाः सर्वतोदिशं ॥ १.२.२१० ॥
وأُرسل هنا جواسيس mahira في كل الاتجاهات، للبحث عن البانداڤا والملك دوريودهانا.
1.2.211
न च प्रवृत्तिस्तैर्लब्धा पाण्डवानां महात्मनाम् ।
गोग्रहश्च विराटस्य त्रिगर्तैः प्रथमं कृतः ॥ १.२.२११ ॥
لكنهم لم يحصلوا على أي خبر عن البانداڤا العظماء. فأولاً قام التريغارتا بغارة على ماشية فيراطا.
1.2.212
यत्रास्य युद्धं सुमहत्तैरासील्लोमहर्षणम् ।
ह्रियमाणश्च यत्रासौ भीमसेनेन मोक्षितः ॥ १.२.२१२ ॥
وهناك وقعت بينه وبينهم معركة عظيمة تقشعر منها الأبدان، وهناك لما اختُطف أُنقذ على يد بهيماسينا.
1.2.213
गोधनं च विराटस्य मोक्षितं यत्र पाण्डवैः ।
अनन्तरं च कुरुभिस्तस्य गोग्रहणं कृतम् ॥ १.२.२१३ ॥
هناك استعاد البانداڤا ثروة فيراتا من الماشية، ثم قام الكوروبيون بالاستيلاء على الماشية.
1.2.214
समस्ता यत्र पार्थेन निर्जिताः कुरवो युधि ।
प्रत्याहृतं गोधनं च विक्रमेण किरीटिना ॥ १.२.२१४ ॥
هناك هزم ابن بريثا جميع الكوروبيين في المعركة، وبشجاعته استعاد كيريتين، صاحب الخوذة، ثروة الماشية.
1.2.215
विराटेनोत्तरा दत्ता स्नुषा यत्र किरीटिनः ।
अभिमन्युं समुद्दिश्य सौभद्रमरिघातिनम् ॥ १.२.२१५ ॥
هناك أعطى فيراتا أوتارا كزوجة لابن كيريتين، أبهيمانيو، ابن سوبهادرا، قاتل الأعداء.
1.2.216
चतुर्थमेतद्विपुलं वैराटं पर्व वर्णितम् ।
अत्रापि परिसंख्याता अध्यायाः परमर्षिणा ॥ १.२.२१६ ॥
وصف هذا الباب الرابع والواسع المسمى فيراتا؛ وهنا أيضاً عدّ الحكيم الأعظم الفصول.
1.2.217
सप्तषष्टिरथो पूर्णाः श्लोकानामपि मे शृणु ।
श्लोकानां द्वे सहस्रे तु श्लोकाः पञ्चाशदेव तु ॥ १.२.२१७ ॥
سبعة وستون فصلاً كاملاً؛ واسمع مني عدد الأبيات أيضاً: ألفان وخمسون بيتاً.
1.2.218
उक्तानि वेदविदुषा पर्वण्यस्मिन्महर्षिणा ।
उद्योगपर्व विज्ञेयं पञ्चमं शृण्वतः परम् ॥ १.२.२१८ ॥
استمع إلى ما أعلنه الحكيم العظيم العالم بالفيدا في هذا الباب؛ والخامس يُعرف بباب أودْيوغا.
1.2.219
उपप्लाव्ये निविष्टेषु पाण्डवेषु जिगीषया ।
दुर्योधनोऽर्जुनश्चैव वासुदेवमुपस्थितौ ॥ १.२.२१९ ॥
لما نزل البانداڤا في أُبَبْلَافْيَا، جاء دُرْيُودْهانا وأَرْجُونا، وهما راغبان في النصر، إلى فاسوديفا.
1.2.220
साहाय्यमस्मिन्समरे भवान्नौ कर्तुमर्हति ।
इत्युक्ते वचने कृष्णो यत्रोवाच महामतिः ॥ १.२.२२० ॥
"في هذه المعركة، يليق بك أن تعيننا كلينا." فلما قيلت هذه الكلمات، قال كرشنا ذو الفطنة الكبيرة:
1.2.221
अयुध्यमानमात्मानं मन्त्रिणं पुरुषर्षभौ ।
अक्षौहिणीं वा सैन्यस्य कस्य किं वा ददाम्यहम् ॥ १.२.२२१ ॥
"لن أقاتل بنفسي؛ سأكون مستشاراً، أو أُعطي أكشوهيني واحدة من الجيش. يا ثيران البشر، لمن أعطي وماذا؟"
1.2.222
वव्रे दुर्योधनः सैन्यं मन्दात्मा यत्र दुर्मतिः ।
अयुध्यभानं सचिवं वव्रे कृष्मं धनंजयः ॥ १.२.२२२ ॥
اختار دُرْيُودْهانا، ذو العقل الأحمق والنية الخبيثة، الجيش، بينما اختار دهنّنجايا (أرجونا) كرشنا، المستشار الذي لن يقاتل.
1.2.223
मद्रराजं व राजानमायान्तं पाण्डवान्प्रति ।
उपहारैर्वञ्चायत्वा वर्त्मन्येव सुयोधनः ॥ १.२.२२३ ॥
بعد أن خدع، بالهدايا في الطريق نفسه، ملك المَدْرا القادم نحو البانداڤا، سُيودهانا...
1.2.224
वरदं तं वरं वव्रे साहाय्यं क्रियतां मम ।
शल्यस्तस्मै प्रतिश्रुत्य जगामोद्दिश्य पाण्डवान् ॥ १.२.२२४ ॥
طلب من مانح النعم نعمة: "لتُقدَّم إليّ المساعدة." فوعده شَلْيا، ثم انطلق قاصداً البانداڤا.
1.2.225
शान्तिपूर्वं चाकथयद्यत्रेन्द्रविजयं नृपः ।
पुरोहितप्रेषणं च पाण्डवैः कौरवान्प्रति ॥ १.२.२२५ ॥
هناك روى الملك بسلام انتصار إندرا وإرسال البانداڤا كاهنًا إلى الكورافا.
1.2.226
वैचित्रवीर्यस्य वचः समादाय पुरोधसः ।
तथेन्द्रविजयं चापि यानं चैव पुरोधसः ॥ १.२.२२६ ॥
آخذًا كلام ابن فيتشيتراڤيريا والكاهن، روى كذلك انتصار إندرا ورحلة الكاهن.
1.2.227
संजयं प्रेषयामास शमार्थी पाण्डवान्प्रति ।
यत्र दूतं महाराजो धृतराष्ट्रः प्रतापवान् ॥ १.२.२२७ ॥
راغبًا في السلام، أرسل الملك العظيم الجليل دهريتاراشترا سنجايا رسولًا إلى البانداڤا.
1.2.228
श्रुत्वा च पाण्डवान्यत्र वासुदेवपुरोगमान् ।
प्रजागरः संप्रजज्ञे धृतराष्ट्रस्य चिन्तया ॥ १.२.२२८ ॥
عند سماعه بالبانداڤا وفي مقدمتهم فاسوديفا، أصيب دهريتاراشترا بالأرق من القلق.
1.2.229
विदुरो यत्र वाक्यानि विचित्राणि हितानि च ।
श्रावयामास राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ॥ १.२.२२९ ॥
هناك أسمع فيدورا الملك الحكيم دهريتاراشترا كلامًا متنوعًا ونافعًا.
1.2.230
तथा सनत्सुजातेन यत्राध्यात्ममनुत्तमम् ।
मनस्तापान्वितो राजा श्रावितः शोकलालसः ॥ १.२.२३० ॥
وكذلك بواسطة سناتسوجاتا أُلقيت أسمى التعاليم الروحية، وأُسمعت الملك المثقل بالألم في نفسه والمتعلق بالحزن.
1.2.231
प्रभाते राजसमितौ संजयो यत्र वा विभो ।
ऐकात्म्यं वासुदेवस्य प्रोक्तवानर्जुनस्य च ॥ १.२.२३१ ॥
أيها القدير، عند الفجر في مجلس الملك، أو حيث تحدّث سانجايا عن وحدة فاسوديفا وأرجونا.
1.2.232
यत्र कृष्णो दयापन्नः सन्धिमिच्छन्महामतिः ।
स्वयमागाच्छणं कर्तुं नगरं नागसाह्वयम् ॥ १.२.२३२ ॥
حيث جاء كريشنا، الحكيم العظيم، مدفوعًا بالرحمة وراغبًا في السلام، بنفسه إلى المدينة المسماة ناغاساهفايا ليصنع السلام.
1.2.233
प्रत्याख्यानं च कृष्णस्य राज्ञा दुर्योधनेन वै ।
शमार्थे याचमानस्य पक्षयोरुभयोर्हितम् ॥ १.२.२३३ ॥
رفض الملك دوريودهانا لكريشنا، الذي التمس السلام، وهو خير للطرفين.
1.2.234
दम्भोद्भवस्य चाख्यानमत्रैव परिकीर्तितम् ।
वरान्वेषणमत्रैव मातलेश्च महात्मनः ॥ १.२.२३४ ॥
وهنا أيضًا رُويت قصة داMBHODBHAVA، وهنا طلب الهِبات للماتالي العظيم النفس.
1.2.235
महर्षेश्चापि चरितं कथितं गालवस्य वै ।
विदुलायाश्च पुत्रस्य प्रोक्तं चाप्यनुशासनम् ॥ १.२.२३५ ॥
وقُصَّت أيضًا أعمال الحكيم العظيم غالافا، وأُعلن التوجيه الذي أُعطي لابن فيدولا.
1.2.236
कर्णदुर्योधनादीनां दुष्टं विज्ञाय मन्त्रितम् ।
योगेश्वरत्पं कृष्णेन यत्र राज्ञां प्रदर्शितम् ॥ १.२.२३६ ॥
بعد أن عرف المؤامرة الشريرة لكارنا ودوريودهانا وغيرهما، المكان الذي أظهر فيه كريشنا للملوك صورته كربّ اليوغا.
1.2.237
रथमारोप्य कृष्णेन यत्र कर्णोऽनुमन्त्रितः ।
उपायपूर्वं शौटीर्यात्प्रत्याख्यातश्च तेन सः ॥ १.२.२३७ ॥
بعد أن أركب كرنا العربة، نصحه كريشنا بحيلة، لكنه رفض ذلك بدافع الكبرياء.
1.2.238
आगम्य हास्तिनपुरादुपप्लाव्यमरिंदमः ।
पाण्डवानां यथावृत्तं सर्वमाख्यातवान्हरिः ॥ १.२.२३८ ॥
جاء هاري، قاهر الأعداء، من هاستيناپورا إلى أوبابلافيا، وأخبر البانداڤا بكل ما جرى.
1.2.239
ते तस्य वचनं श्रुत्वा मन्त्रयित्वा च यद्धितम् ।
साङ्ग्रामिकं ततः सर्वं सञ्जं चक्रुः परंतपाः ॥ १.२.२३९ ॥
بعد أن سمع البانداڤا كلامه وتشاوروا فيما هو نافع، قاموا بكل الاستعدادات للحرب.
1.2.240
ततो युद्धाय निर्याता नराश्वरथदन्तिनः ।
नगराद्धास्तिनपुराद्वलसंख्यानमेवच ॥ १.२.२४० ॥
ثم خرج الرجال والخيل والعربات والفيلة من مدينة هاستيناپورا للقتال، وأُحصيت القوات أيضاً.
1.2.241
यत्र राज्ञा ह्युलूकस्य प्रेषणं पाम्डवान्प्रति ।
श्वोभाविनि महायुद्धे दौत्येन कृतवान्प्रभुः ॥ १.२.२४१ ॥
حيث أرسل الملك أولوكا رسولاً إلى البانداڤا من أجل المعركة العظيمة التي ستقع غداً.
1.2.242
रथातिरथसंख्यानमम्बोपाख्यानमेव च ।
एतत्सुबहुवृत्तान्तं पञ्चमं पर्व भारते ॥ १.२.२४२ ॥
إحصاء الرماة على العربات والرماة العظام على العربات، وحكاية أمبا — هذا هو الكتاب الخامس من المهابهاراتا، الغني بكثير من الروايات.
1.2.243
उद्योगपर्व निर्दिष्टं सन्धिविग्रहमिश्रितम् ।
अध्यायानां शतं प्रोक्तं षडशीतिर्महर्षिणा ॥ १.२.२४३ ॥
يُعلن كتاب الجهد، المختلط بالصلح والحرب، وقد قال الحكيم العظيم إن فيه مئة وستة وثمانين فصلاً.
1.2.244
श्लोकानां षट् सहस्राणि तावन्त्येव शतानि च ।
श्लोकाश्च नवतिः प्रोक्तास्तथैवाष्टौ महात्मना ॥ १.२.२४४ ॥
قيل إن فيه ستة آلاف بيت، وبمثلها مئات، وتسعين بيتاً، وقال العظيم النفس ثمانية كذلك.
1.2.245
व्यासेनोदारमतिना पर्वण्यस्मिंस्तपोधनाः ।
अतः परं विचित्रार्थं भीष्मपर्व प्रचक्षते ॥ १.२.२४५ ॥
أيها الحكماء الغنيون بالتقشف، في هذا الكتاب أعلنه فياسا ذو العقل السخي. وبعد ذلك يُعلن كتاب بهيشما، الغني بالمعاني المتنوعة.
1.2.246
जम्बूखण्डविनिर्माणं यत्रोक्तं संजयेन ह ।
यत्र यौधिष्ठिरं सैन्यं विषादमगमत्परम् ॥ १.२.२४६ ॥
هنا روى سانجايا خلق جامبوخاندا، وهنا بلغ جيش يوديشثيرا أقصى اليأس.
1.2.247
यत्र युद्धमभूद्धोरं दसाहानि सुदारुणम् ।
कश्मलं यत्र पार्थस्य वासुदेवो महामतिः ॥ १.२.२४७ ॥
هنا دارت معركة مروعة وشديدة الهول لعشرة أيام؛ وهنا كان حزن بارثا، وهنا كان فاسوديفا ذو الحكمة العظيمة.
1.2.248
मोहजं नाशयामास हेतुभिर्मोक्षदर्शिभिः ।
समीक्ष्यादोक्षजः क्षिप्रं युधिष्ठिरहिते रतः ॥ १.२.२४८ ॥
أزال الكدر المولود من الوهم بحجج تكشف طريق التحرر؛ وأدوكشجا (كريشنا)، المنهمك في خير يوديشثيرا، بعد أن تأمّل، فعل ذلك سريعاً.
1.2.249
रथादाप्लुत्य वेगेन स्वयं कृष्ण उदारधीः ।
प्रतोदपाणिराधावद्भीष्मं हन्तुं व्यपेतभीः ॥ १.२.२४९ ॥
انطلق كريشنا، ذو الفكر النبيل، بنفسه قافزًا من العربة بسرعة، والمِهماز في يده، وهجم بلا خوف ليقتل بهيشما.
1.2.250
वाक्यप्रतोदाभिहतो यत्र कृष्णेन पाण्डवः ।
गाण्डीवधन्वा समरे सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ १.२.२५० ॥
حين لسعه مِهماز كلمات كريشنا، تقدّم البانداوي حامل قوس الغاندِيفا، أفضل جميع حاملي السلاح في المعركة.
1.2.251
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य यत्र पार्थो महाधनुः ।
विनिघ्नन्निशितैर्बाणै रथाद्भीष्ममपातयत् ॥ १.२.२५१ ॥
حيث أسقط أرجونا، ابن بريثا، الرامي العظيم، واضعًا شيخانديين في المقدمة وضاربًا بالسهام الحادة، بهيشما عن العربة.
1.2.252
शरतल्पगतश्चैव भीष्मो यत्र बभूव ह ।
षष्ठमेतत्समाख्यातं भारते पर्व विस्तृतम् ॥ १.२.२५२ ॥
هنا حيث استلقى بهيشما على فراش من السهام، أُعلن أن هذا هو الكتاب السادس المفصّل من المهابهاراتا.
1.2.253
अध्यायानां शतं प्रोक्तं तथा सप्तदशापरे ।
पञ्च श्लोकसहस्राणि संख्ययाष्टौ शतानि च ॥ १.२.२५३ ॥
فيه يُذكر مئة وسبعة عشر فصلًا، وعدد أبياته خمسة آلاف وثمانمئة بيت.
1.2.254
श्लोकाश्च चतुराशीतिरस्मिन्पर्वणि कीर्तिताः ।
व्यासेन वेदविदुषा संख्याता भीष्मपर्वणि ॥ १.२.२५४ ॥
في هذا الباب يُروى أربعة وثمانون بيتًا، وقد عدّها فيَاسا العالم بالفيدا في باب بهيشما.
1.2.255
द्रोणपर्व ततश्चित्रं बहुवृत्तान्तमुच्यते ।
सैनापत्येऽभिषिक्तोऽथ यत्राचार्यः प्रतापवान् ॥ १.२.२५५ ॥
ثم يُروى كتاب درونا، العجيب الحافل بأحداث كثيرة، حيث مُسح المعلم الجليل قائدًا للجيش.
1.2.256
दुर्योधनस्य प्रीत्यर्थं प्रतिजज्ञे महास्त्रवित् ।
ग्रहणं धर्मराजस्य पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ १.२.२५६ ॥
لإرضاء دُرْيودهانا، تعهّد العالم بالأسلحة العظيمة بأن يأسر دهرمراجا الحكيم ابن بانду.
1.2.257
यत्र संशप्तकाः पार्थमपनिन्यू रणाजिरात् ।
भगदत्तो महाराजो यत्र शक्रसमो युधि ॥ १.२.२५७ ॥
حيث أبعد السَّمشبتكا بارثا عن ساحة المعركة، وحيث حارب الملك العظيم بهاغاداتا، المساوي لشاكرا، في القتال.
1.2.258
सुप्रतीकेन नागेन स हि शान्तः किरीटिना ।
यत्राभिमन्युं बहवो जघ्नुरेकं महारथाः ॥ १.२.२५८ ॥
أُخمِد الفيل سوبراتيكا على يد كيرِيتين (أرجونا)؛ وهناك قتل عدد كبير من المحاربين العظماء على العربات أبهيمانيو وحده.
1.2.259
जयद्रथमुखा बालं शूरमप्राप्तयौवनम् ।
हतेऽभिमन्यौ क्रुद्धेन यत्र पार्थेन संयुगे ॥ १.२.२५९ ॥
بقيادة جَيَدْراثا قتلوا الفتى البطل أبهيمانيو، الذي لم يبلغ الرجولة بعد؛ ولما قُتل أبهيمانيو، انتقم بارثا (أرجونا) في القتال وهو غاضب.
1.2.260
अक्षौहिणीः सप्त हत्वा हतो राजा जयद्रथः ।
यत्र भीमो महाबाहुः सात्यकिश्च महारथः ॥ १.२.२६० ॥
بعد أن قتل سبعة جيوش أكشوهيني، قُتل الملك جيَدْراثا نفسه؛ وكان هناك بهيما ذو الذراعين القويتين والمحارب العظيم على العربة ساتياكي.
1.2.261
अन्वेषणार्थं पार्थस्य युधिष्ठिरनृपाज्ञया ।
प्रविष्टौ भारतीं सेनामप्रधृष्यां सुरैरपि ॥ १.२.२६१ ॥
بأمر الملك يُدهشتِرا، دخل الاثنان جيش البهاراتا، الذي لا يُقهر حتى للآلهة، بحثًا عن بارثا (أرجونا).
1.2.262
संशप्तकावशेषं च कृतं निःशेषमाहवे ।
संशप्तकानां वीराणां कोट्यो नव महात्मनाम् ॥ १.२.२६२ ॥
أُبيد بقايا السَّمْشَبْتَكَات تمامًا في القتال؛ وكان عدد أبطال السَّمْشَبْتَكَات الكرام تسعة كورور.
1.2.263
किरीटिनाभिनिष्क्रम्य प्रापिता यमसादनम् ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्राश्च तथा पाषाणयोधिनः ॥ १.२.२६३ ॥
تقدّم حامل الإكليل (أرجونا)، فأرسل أبناء دهريتراشترا، وكذلك المقاتلين بالحجارة، إلى مسكن ياما.
1.2.264
नारायणाश्च गोपालाः समरे चित्रयोधिनः ।
अलम्बुषः श्रुतायुश्च जलसन्धश्च वीर्यवान् ॥ १.२.२६४ ॥
في القتال: النارايانيون والرعاة، مقاتلون ذوو مهارات متنوعة؛ وألَمبُشا وشروتايوس وجلاسندها الجسور.
1.2.265
सौमदत्तिर्विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ।
घटोत्कचादयश्चान्ये निहता द्रोणपर्वणि ॥ १.२.२६५ ॥
في سفر درونا قُتل ابن سوماداتا (بهوريشرافاس)، وفيراتا، والمحارب العظيم دروبادا، وغاتوتكاتشا وآخرون.
1.2.266
अश्वत्थामापि चात्रैव द्रोणे युधि निपातिते ।
अस्त्रं प्रादुश्चकारोग्रं नारायणममर्षितः ॥ १.२.२६६ ॥
لما سقط درونا في القتال، استشاط أشفاتّهامان غضبًا فاستحضر هنا السلاح الرهيب نارايانا.
1.2.267
आग्नेयं कीर्त्यते यत्र रुद्रमाहात्म्यमुत्तमम् ।
व्यासस्य चाप्यागमनं माहात्म्यं कृष्णपार्थयोः ॥ १.२.२६७ ॥
يُروى هنا السلاح الناري (الآغنيّة)، وعظمة رودرا العليا، وقدوم فياسا، ومجد كريشنا وبارثا (أرجونا).
1.2.268
सप्तमं भारते पर्व महदेतदुदाहृतम् ।
यत्र ते पृथिवीपालाः प्रायशो निधनं गताः ॥ १.२.२६८ ॥
هذا هو الكتاب السابع العظيم من البهاراتا، حيث لقي أكثر حماة الأرض حتفهم.
1.2.269
द्रोणपर्वणि ये शऊरा निर्दिष्टाः पुरुषर्षभाः ।
अत्राध्यायशतं प्रोक्तं तथाध्यायाश्च सप्ततिः ॥ १.२.२६९ ॥
الأبطال، ثيران بين البشر، المذكورون في دروّنا باروا؛ وهنا يُقال إن فيه مئة وسبعين فصلاً.
1.2.270
अष्टौ श्लोकसहस्राणि तथा नव शतानि च ।
श्लोका नव तथैवात्र संख्यातास्तत्त्वदर्शिना ॥ १.२.२७० ॥
وقد عدّ هنا الحكيم العارف بالحقيقة ثمانية آلاف وتسعمئة وتسعة أبيات.
1.2.271
पाराशर्येण मुनिनां संचिन्त्य द्रोणपर्वणि ।
अतः परं कर्णपर्व प्रोच्यते परमाद्भुतम् ॥ १.२.२७१ ॥
بعد التأمل، أعلن الحكيم ابن بارشارا (فياسا) باروا دروّنا؛ وبعد ذلك يُروى كارنا باروا، وهو أعجب الأبواب.
1.2.272
सारथ्ये विनियोगश्च मद्रराजस्य धीमतः ।
आख्यातं यत्र पौरामं त्रिपुरस्य निपातनम् ॥ १.२.२७२ ॥
يُروى هنا تعيين ملك مادرا الحكيم (شاليا) سائقاً للعربة، وهلاك تريبورا، وهي حكاية باورام.
1.2.273
प्रयाणे परुषश्चात्र संवादः कर्णशल्ययोः ।
हंसकाकीयमाख्यानं तत्रैवाक्षेपसंहितम् ॥ १.२.२७३ ॥
هنا، أثناء المسير، حوار قاسٍ بين كارنا وشَلْيا، وهناك أيضًا حكاية البجعة والغراب المليئة بالتوبيخ.
1.2.274
वधः पाण्ड्यस्य च तथा अश्वत्थाम्ना महात्मना ।
दण्डसेनस्य च ततो दण्डस्य च वधस्तथा ॥ १.२.२७४ ॥
ويُروى هناك أيضًا مقتل الباندياـ على يد أشفاتامان العظيم النفس، ثم مقتل دَنْدَسينا ودَنْدَ.
1.2.275
द्वैरथे यत्र कर्णेन धर्मराजो युधिष्टिरः ।
संशयं गमितो युद्धे मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ १.२.२७५ ॥
حيث في المبارزة أوقع كارنا الملك يُدِشثيرا، سيد الدارما، في خطر في القتال، وكان جميع الرماة ينظرون.
1.2.276
अन्योन्यं प्रति च क्रोधो युधिष्ठिरकिरीटिनोः ।
यत्रैवानुनयः प्रोक्तो माधवेनार्जुनस्य हि ॥ १.२.२७६ ॥
ونشأ هنا الغضب المتبادل بين يُدِشثيرا وكيريتين (أرجونا)، وهنا تكلم مادهافا (كريشنا) بكلمات المصالحة لأرجونا.
1.2.277
प्रतिज्ञापूर्वकं चापि वक्षो दुःशासनस्य च ।
भित्त्वा वृकोदरो रक्तं पीतवान्यत्र संयुगे ॥ १.२.२७७ ॥
حيث، وفاءً لنذره، شقّ فركودارا (بهيما) صدر دُحشاسانا في القتال وشرب دمه.
1.2.278
द्वैरथे यत्र पार्थेन हतः कर्णो महारथः ।
अष्टमं पर्व निर्दिष्टमेतद्भारतचिन्तकैः ॥ १.२.२७८ ॥
حيث في المبارزة قُتل المحارب العظيم كارنا على يد بارثا (أرجونا)؛ ويسمّي علماء المهابهاراتا هذا الجزء الباب الثامن.
1.2.279
एकोनसप्ततिः प्रोक्ता अध्यायाः कर्णपर्वणि ।
चत्वार्येव सहस्राणि नव श्लोकशतानि च ॥ १.२.२७९ ॥
يُقال إن في كرنا-باروا إحدى وسبعين فصلاً، وأربعة آلاف وتسعمئة بيت.
1.2.280
चतुःषष्टिस्तथा श्लोकाः पर्वण्यस्मिन्प्रकीर्तिताः ।
अतः परं विचित्रार्थं शल्यपर्व प्रकीर्तितम् ॥ १.२.२८० ॥
تُروى في هذا الباروا أربعة وستون بيتاً. وبعد ذلك يُروى شالياباروا، ذو المعاني المتنوعة.
1.2.281
हतप्रवीरे सैन्ये तु नेता मद्रेश्वरोऽभवत् ।
यत्र कौमारमाख्यानमभिषेकस्य कर्म च ॥ १.२.२८१ ॥
ولما سقط الأبطال في الجيش، صار سيد المادرا قائده. وفيه حكاية كوماراً وطقس التتويج.
1.2.282
वृत्तानि चाथ युद्धानि कीर्त्यन्ते यत्र भागशः ।
विनाशः कुरुमुख्यानां शल्यपर्वणि कीर्त्यते ॥ १.२.२८२ ॥
وهنا تُروى الأحداث والمعارك أجزاءً، وفي شالياباروا يُروى هلاك أشراف الكورو.
1.2.283
शल्यस्य निधनं चात्र धर्मराजान्महात्मनः ।
शकुनेश्च वधोऽत्रैव सहदेवेन संयुगे ॥ १.२.२८३ ॥
وهنا تُروى أيضاً مقتل شاليا على يد ملك الدهرما العظيم النفس، وقتل شاكوني في القتال على يد ساهاديفا.
1.2.284
सैन्ये च हतभूयिष्ठे किंचिच्छिष्टे सुयोधनः ।
ह्रदं प्रविश्य यत्रासौ संस्तभ्यापोव्यवस्थितः ॥ १.२.२८४ ॥
ولما قُتل معظم الجيش وبقي القليل، دخل سويودهانا بحيرة، وأوقف الماء، ومكث هناك.
1.2.285
प्रवृत्तिस्तत्र चाख्याता यत्र भीमस्य लुब्धकैः ।
क्षेपयुक्तैर्वचोभिश्च धर्मराजस्य धीमतः ॥ १.२.२८५ ॥
وهناك يُروى أيضًا الخبر، الذي قاله الصيادون بكلمات ساخرة، عن بهيما والملك الحكيم في الدارما يودهيشتهيرا.
1.2.286
ह्रदात्समुत्थितो यत्र धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ।
भीमेन गदया युद्धं यत्रासौ कृतवान्सह ॥ १.२.२८६ ॥
حيث نهض ابن دهريتاراشترا، شديد الغضب، من البحيرة، وقاتل بهيما بالعصا.
1.2.287
समवाये च युद्धस्य रामस्यागमनं स्मृतम् ।
सरस्वत्याश्च तीर्थानां पुण्यता परिकीर्तिता ॥ १.२.२८७ ॥
وعند تجمع المعركة يُذكر مجيء راما (بالارامة)، ويُعلن قداسة السارايسواتي والمعابر المقدسة.
1.2.288
गदायुद्धं च तुमुलमत्रैव परिकीर्तितम् ।
दुर्योधनस्य राज्ञोऽथ यत्र भीमेन संयुगे ॥ १.२.२८८ ॥
وهنا أيضًا يُعلن القتال الصاخب بالعصا للملك دوريودهانا مع بهيما في المعركة.
1.2.289
ऊरू भग्नौ प्रसह्याजौ गदया भीमवेगया ।
नवमं पर्व निर्दिष्टमेतदद्भुतमर्थवत् ॥ १.२.२८९ ॥
في المعركة، بعصا بهيما السريعة، كُسرت الفخذان بالقوة؛ وقد عُيّن هذا الباروة التاسع، وهو عجيب ذو معنى.
1.2.290
एकोनपष्टिरध्यायाः पर्वण्यत्र प्रकीर्तिताः ।
संख्याता बहुवृत्तान्ताः श्लोकसंख्याऽत्र कथ्यते ॥ १.२.२९० ॥
وفي هذا الباروة يُعلن تسعة وخمسون فصلًا، وقد عُدّت فيه روايات كثيرة؛ وهنا يُذكر عدد الشلوكات.
1.2.291
त्रीणि श्लोकसहस्राणि द्वे शते विंशतिस्तथा ।
मुनिना संप्रणीतानि कौरवाणां यशोभृता ॥ १.२.२९१ ॥
ثلاثة آلاف ومائتان وعشرون بيتاً، ألّفها الحكيم، تحمل مجد الكورافا.
1.2.292
अतः परं प्रवक्ष्यामि सौप्तिकं पर्व दारुणम् ।
भग्नोरुं यत्र राजानं दुर्योधनममर्षणम् ॥ १.२.२९२ ॥
سأروي الآن كتاب سوبتيكا المروّع، حيث يرقد الملك دوريودانا، ساقه مكسورة، لا يعرف الصفح.
1.2.293
अपयातेषु पार्थेषु त्रयस्तेऽभ्याययू रथाः ।
कृतवर्मा कृपो द्रौणिः सायाह्ने रुधिरोक्षितम् ॥ १.२.२९३ ॥
لما انسحب البانداڤا، أتى أولئك الفرسان الثلاثة — كريتافارمان وكريبا وابن درونا — عند المساء إلى المكان المبلل بالدماء.
1.2.294
समेत्य ददृशुर्भूमौ पतितं रणमूर्धनि ।
प्रतिजज्ञे दृढक्रोधो द्रौणिर्यत्र महारथः ॥ १.२.२९४ ॥
اجتمعوا فرأوه ساقطاً على الأرض في مقدّمة ساحة المعركة؛ وهناك أقسم ابن درونا، الثابت في غضبه، الفارس العظيم.
1.2.295
अहत्वा सर्वपाञ्चालान्धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
पाण्डवांश्च सहामात्यान्न विमोक्ष्यामि दंशनं ॥ १.२.२९५ ॥
لن أخلع هذا الدرع حتى أقتل جميع البانتشالا بقيادة دهريشطديومنا، وأبناء بانْدو مع وزرائهم.
1.2.296
यत्रैवमुक्त्वा राजानमपक्रम्य त्रयो रथाः ।
सूर्यास्तमनवेलायामासेदुस्ते महद्वनम् ॥ १.२.२९६ ॥
بعد أن قالوا ذلك للملك وانصرفوا، وصل أولئك الفرسان الثلاثة عند غروب الشمس إلى غابة عظيمة.
1.2.297
न्यग्रोधस्याथ महतो यत्राधस्ताद्व्यवस्थिताः ।
ततः काकान्बहून्रात्रौ दृष्ट्वोलूकेन हिंसितान् ॥ १.२.२९७ ॥
ثم رأوا تحت شجرة التين الهندية العظيمة حيث كانوا مرابطين، في الليل، غربانًا كثيرة قتلها بومة.
1.2.298
द्रौणिः क्रोधसमाविष्टः पितुर्वधमनुस्मरन् ।
पाञ्चालानां प्रसुप्तानां वधं प्रति मनो दधे ॥ १.२.२९८ ॥
ابن دْرونا، المملوء غضبًا وهو يتذكر مقتل أبيه، عزم على قتل البانشالا النائمين.
1.2.299
गत्वा च शिबिरद्वारि दुर्दर्शं तत्र राक्षसम् ।
घोररूपमपश्यत्स दिवामावृत्य धिष्ठिरम् ॥ १.२.२९९ ॥
لما وصل إلى باب المعسكر رأى هناك راكشسة مرعبة الهيئة يصعب النظر إليها، واقفة تغطي السماء.
1.2.300
तेन व्याघातमस्त्राणां क्रियमाणमवेक्ष्य च ।
द्रौणिर्यत्र विरूपाक्षं रुद्रमाराध्य सत्वरः ॥ १.२.३०० ॥
فلما رأى أسلحته تُعاق به، سارع ابن دْرونا إلى استرضاء رودرا، فيروباكشا.
1.2.301
प्रसुप्तान्निशि विश्वस्तान्धृष्टद्युम्नपुरोगमान् ।
पाञ्चालान्सपरीवारान्द्रौपदेयांश्च सर्वशः ॥ १.२.३०१ ॥
البانشالا النائمين المطمئنين الذين يقودهم دهريشتادْيومنا، مع حاشيتهم، وجميع أبناء دروبدي، في الليل.
1.2.302
कृतवर्मणा च सहितः कृपेण च निजघ्निवान् ।
यत्रामुच्यन्त ते पार्थाः पञ्च कृष्णबलाश्रयात् ॥ १.२.३०२ ॥
مع كريتافارمان وكريبا قتلهم؛ وهناك نجا الخمسة البارثا (الباندافا) باعتمادهم على قوة كريشنا.
1.2.303
सात्यकिश्च महेष्वासः शेषाश्च निधनं गताः ।
पाञ्चालानां प्रसुप्तानां यत्र द्रोणसुताद्वधः ॥ १.२.३०३ ॥
مات الرامي العظيم ساتياكي وبقية الرجال، وهناك قُتل البانچالا النائمون على يد ابن درونا.
1.2.304
धृष्टद्युम्नस्य सूतेन पाण्डवेषु निवेदितः ।
द्रौपदी पुत्रशोकार्ता पितृभ्रातृवधार्दिता ॥ १.२.३०४ ॥
أبلغ سائق دهريشتادyumna هذا الخبر للباندافا؛ ودروبادي، المعذَّبة بحزن أبنائها وبمقتل أبيها وإخوتها،
1.2.305
कृतानशनसंकल्पा यत्र भर्तृनुपाविशत् ।
द्रौपदीवचनाद्यत्र भीमो भीमपराक्रमः ॥ १.२.३०५ ॥
حيث جلست دروبادي عازمة على الصيام حتى الموت بجانب زوجها؛ وهناك، بكلمة دروبادي، بهيما ذو البأس الرهيب،
1.2.306
प्रियं तस्याश्चिकीर्षन्वै गदामादाय वीर्यवान् ।
अन्वधावत्सुसंक्रुद्धो भारद्वाजं गुरोः सुतम् ॥ १.२.३०६ ॥
راغبًا في إرضائها، أخذ بهيما الشديد المِقرعة، وانطلق بغضب شديد خلف ابن بهاردفاجا، ابن المعلّم.
1.2.307
भीमसेनभयाद्यत्र दैवेनाभिप्रचोदितः ।
अपाण्डवायेति रुषा द्रौणिरस्त्रमवासडदत् ॥ १.२.३०७ ॥
هناك، خوفًا من بهيماسينا، ومدفوعًا بالقدر، أطلق ابن درونا السلاح في غضبه قائلًا: «لا يبقَ بانداڤا!»
1.2.308
मैवमित्यब्रवीत्कृष्णः शमयंस्तस्य तद्वचः ।
यत्रास्त्रमस्त्रेण च तच्छमयामास फाल्गुनः ॥ १.२.३०८ ॥
قال كريشنا: «لا يكن ذلك!» مُهدِّئًا كلامه؛ وهناك أخمد فالغونا (أرجونا) ذلك السلاح بسلاحٍ آخر.
1.2.309
द्रौणेश्च द्रोहबुद्धित्वं वीक्ष्य पापात्मनस्तदा ।
द्रौणिद्वैपायनादीनां शापाश्चान्योन्यकारिताः ॥ १.२.३०९ ॥
ولما رأى النية الغادرة لابن درونا، واللعنات التي أنزلها درَوْنِي وَدْفَيْبَايَنَا وغيرهما بعضهم على بعض.
1.2.310
मणिं तथा समादाय द्रोणपुत्रान्महारथात् ।
पाण्डवाः प्रददुर्हृष्टा द्रौपद्यै जितकाशिनः ॥ १.२.३१० ॥
أخذ الباندافا الجوهرة من المحارب العظيم ابن درونا، وقدموها بفرح إلى دراوبادي، وهم فخورون بنصرهم.
1.2.311
एतद्वै दशमं पर्व सौप्तिकं समुदाहृतम् ।
अष्टादशास्मिन्नद्यायाः पर्वम्युक्ता महात्मना ॥ १.२.३११ ॥
هذا الباروا العاشر يُعرف بالسوبتيكا، وفيه ثمانية عشر فصلاً من تأليف العظيم الروح.
1.2.312
श्लोकानां कथितान्यत्र शतान्यष्टौ प्रसंख्यया ।
श्लोकाश्च सप्ततिः प्रोक्ता मुनिना ब्रह्मवादिना ॥ १.२.३१२ ॥
وقد ذكر هنا الحكيم العارف بالبراهمان، بالعدّ، ثمانمائة بيتٍ وسبعين بيتًا.
1.2.313
सौप्तिकैषीकसंबन्धे पर्वण्युत्तमतेजसी ।
अत ऊर्ध्वमिदं प्राहुः स्त्रीपर्व करुणोदयम् ॥ १.२.३१३ ॥
في الباروا المتصل بالسوبتيكا والإيشيكا، يسمي الأشد تألقًا ما يلي هذا «ستري باروا»، الناشئ عن الرحمة.
1.2.314
पुत्रशोकाभिसंतप्तः प्रज्ञाचक्षुर्नराधिपः ।
कृष्णोपनीतां यत्रासावायसीं प्रतिमां दृढां ॥ १.२.३१४ ॥
الملك الأعمى ببصيرته، المتألم بحزن أبنائه، دهريتارَشترا، حيث كانت الصورة الحديدية الصلبة التي أحضرها كريشنا.
1.2.315
भीमसेनद्रोहबुद्धिर्धृतराष्ट्रो बभञ्जह ।
तथा शोकाभितप्तस्य धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ १.२.३१५ ॥
فكسره دهرتاراشترا، وقلبه مملوء بنية الغدر ببهيمسينا، وكذلك الحكيم دهرتاراشترا، المعذَّب بالحزن.
1.2.316
संसारदहनं बुद्ध्या हेतुभिर्मोक्षदर्शनैः ।
विदुरेण च यत्रास्य राज्ञ आश्वासनं कृतम् ॥ १.२.३१६ ॥
وهناك واسى الملكَ فيدورا بالعقل والحجج وتعاليم التحرر، مبيّنًا لهيب الوجود الدنيوي.
1.2.317
धृतराष्ट्रस्य चात्रैव कौरवायोधनं तथा ।
सान्तःपुरस्य गमनं शोकार्तस्य प्रकीर्तितम् ॥ १.२.३१७ ॥
وفيه يُذكر أيضًا مسير دهرتاراشترا مع حريمه إلى ميدان حرب الكورافا، ورحلة المكلوم بالحزن.
1.2.318
विलापो वीरपत्नीनां यत्रातिकरुणः स्मृतः ।
क्रोधावेशः प्रमोहश्च गान्धारीधृतराष्ट्रयोः ॥ १.२.३१८ ॥
وفيه يُذكر نحيب زوجات الأبطال المفجع للغاية، وثورة الغضب والذهول لدى غانداري ودهرتاراشترا.
1.2.319
यत्र तान्क्षत्रियाः शूरान्सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः ।
पुत्रान्भ्रातृन्पितॄंश्चैव ददृशुर्निहतान्रणे ॥ १.२.३१९ ॥
حيث رأى الكشاتريا الشجعان، الذين لا يتراجعون في المعارك، أبناءهم وإخوتهم وآباءهم قتلى في الميدان.
1.2.320
पुत्रपौत्रवधार्तायास्तथात्रैव प्रकीर्तिता ।
गान्धार्याश्चापि कृष्णेन क्रोधोपशमनक्रिया ॥ १.२.३२० ॥
وفيه يُذكر أيضًا أمر غانداري المكلومة بقتل أبنائها وأحفادها، وفعل كريشنا في تهدئة غضبها.
1.2.321
यत्र राजा महाप्राज्ञः सर्वधर्मभृतां वरः ।
राज्ञांतानि शरीराणि दाहयामास शास्त्रतः ॥ १.२.३२१ ॥
هناك أمر الملك العظيم الحكمة، أفضل حاملي الدارما، بحرق أجساد الملوك وفق الشاستراس.
1.2.322
तोयकर्मणि चारब्धे राज्ञामुदकदानिके ।
गूढोत्पन्नस्य चाख्यानं कर्णस्य पृथयात्मनः ॥ १.२.३२२ ॥
لما بدأ طقس سكب الماء للملوك، رُوِيت أيضاً حكاية كارنا الذي ولدته بريثا سراً.
1.2.323
सुतस्यैतदिह प्रोक्तं व्यासेन परमर्षिणा ।
एतदेकादशं पर्व शोकवैक्लव्यकारणम् ॥ १.२.३२३ ॥
هنا قال هذا الحكيم العظيم فيأسا للابن. هذه البارفا الحادية عشرة، سبب الحزن والاضطراب.
1.2.324
प्रणीतं सज्जनमनोवैक्लव्याश्रुप्रवर्तकम् ।
सप्तविंशतिरध्यायाः पर्वण्यस्मिन्प्रकीर्तिताः ॥ १.२.३२४ ॥
ألّف ليثير الاضطراب والدموع في قلوب الأخيار، وفي هذا البارفا تُعلن سبعة وعشرون فصلاً.
1.2.325
श्लोकसप्तशती चापि पञ्चसप्ततिसंयुता ।
संख्यया भारताख्यानमुक्तं व्यासेन धीमता ॥ १.२.३२५ ॥
أعلن الحكيم فيأسا رواية البهاراتا في عدد سبعمائة وخمسة وسبعين بيتاً.
1.2.326
अतः परं शान्तिपर्व द्वादशं बुद्धिवर्धनम् ।
यत्र निर्वेदमापन्नो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.२.३२६ ॥
بعد هذا تأتي البارفا الثانية عشرة، الشانتي، التي تزيد الحكمة، حيث وقع ملك الدارما يودهيشتهيرا في الزهد والكآبة.
1.2.327
घातयित्वा पितॄन्भ्रातॄन्पुत्रान्संबन्धिमातुलान् ।
शान्तिपर्वणि धर्माश्च व्याख्याताःशारतल्पिकाः ॥ १.२.३२७ ॥
بعد أن أُزهقت أرواح الآباء والإخوة والأبناء والأقارب والأخوال، شُرحت الدهارما في شانتي بارفا، وكذلك تعاليم من كان راقدًا على سرير من السهام.
1.2.328
राजभिर्वेदितव्यास्ते सम्यग्ज्ञानबुभुत्सुभिः ।
आपद्धर्माश्च तत्रैव कालहेतुप्रदर्शिनः ॥ १.२.३२८ ॥
ينبغي للملوك الراغبين في المعرفة الحقة أن يعرفوها؛ وهناك أيضًا دهارما الشدة، التي تبيّن أسباب الزمن.
1.2.329
यान्बुद्ध्वा पुरुषः सम्यक्सर्वज्ञत्वमवाप्नुयात् ।
मोक्षधर्माश्च कथिता विचित्रा बहुविस्तराः ॥ १.२.३२९ ॥
بمعرفتها يستطيع الإنسان أن يبلغ العلم الكامل بكل شيء؛ وقد رُويت أيضًا تعاليم التحرر المتنوعة والواسعة جدًا.
1.2.330
द्वादशं पर्व निर्दिष्टमेतत्प्राज्ञजनप्रियम् ।
अत्र पर्वणि विज्ञेयमध्यायानां शतत्रयम् ॥ १.२.३३० ॥
وقد عُيّن هذا البارفا الثاني عشر، المحبوب لدى أهل الحكمة؛ وينبغي أن تُعرف في هذا البارفا ثلاثمائة فصل.
1.2.331
विंशच्चैव तथाध्याया नव चैव तपोधाः ।
चतुर्दशसहस्राणि तथा सप्तशतानि च ॥ १.२.३३१ ॥
عشرون وتسعة فصول، يا أصحاب التقشف؛ وأربعة عشر ألفًا وسبعمائة (بيتًا) كذلك.
1.2.332
सप्तश्लोकास्तथैवात्र पञ्चविंशतिसंख्यया ।
अत ऊर्ध्वं च विज्ञेयमनुशासनमुत्तमम् ॥ १.२.३३२ ॥
وهنا أيضًا سبعة أبيات وعدد خمسة وعشرين؛ وبعد هذا ينبغي أن يُعرف بارفا الأنوشاسانا الفاضل.
1.2.333
यत्र प्रकृतिमापन्नः श्रुत्वा धर्मविनिश्चयम् ।
भीष्माद्भागीरथीपुत्रात्कुरुराजो युधिष्ठिरः ॥ १.२.३३३ ॥
حيث ساد السكون في نفس ملك الكورو يُدهشثيرا بعد أن سمع من بهيشما، ابن بهاغيراثي، الحكم الراسخ للدهرما.
1.2.334
व्यवहारोऽत्र कार्त्स्न्येन धर्मार्थीयः प्रकीर्तितः ।
विविधानां च दानानां फलयोगाः प्रकीर्तिताः ॥ १.२.३३४ ॥
هنا يُعلن بالكامل السلوك المتعلق بالدهرما والثروة، وتُذكر صلات مختلف العطايا بثمارها.
1.2.335
तथा पात्रविशेषाश्च दानानां च परो विधिः ।
आचारविधियोगश्च सत्यस्य च परा गतिः ॥ १.२.३३५ ॥
وكذلك تُذكر صفات المستحقين الخاصة، والقاعدة العليا للعطايا، واتحاد السلوك والقاعدة، والغاية العليا للصدق.
1.2.336
महाभाग्यं गवां चैव ब्राह्मणानां तथैव च ।
रहस्यं चैव धर्माणां देशकालोपसंहितम् ॥ १.२.३३६ ॥
العظمة الكبرى للأبقار والبراهمة، وكذلك سر الدهرمات المرتبطة بالمكان والزمان.
1.2.337
एतत्सुबहुवृत्तान्तमुत्तमं चानुशासनम् ।
भीष्मस्यात्रैव संप्राप्तिः स्वर्गस्य परिकीर्तिता ॥ १.२.३३७ ॥
هذه هي التعليمات العليا الغنية بالكثير من الروايات؛ وهنا أيضاً يُعلن بلوغ بهيشما السماء.
1.2.338
एतत्त्रयोदशं पर्व धर्मनिश्चयकारकम् ।
अध्यायानां शतं त्वत्र षट्चत्वारिंशदेव तु ॥ १.२.३३८ ॥
هذا هو الباروا الثالث عشر، الذي يُحدِث تحديد الدهرما؛ وفيه مئة وستة وأربعون فصلاً.
1.2.339
श्लोकानां तु सहस्राणि प्रोक्तान्यष्टौ प्रसंख्यया ।
ततोऽश्वमेधिकं नाम पर्व प्रोक्तं चतुर्दशम् ॥ १.२.३३९ ॥
يُقال إن عدد الأبيات ثمانية آلاف. ثم يُروى الكتاب الرابع عشر المسمى أشفاميدهيكا.
1.2.340
तत्संवर्तमरुत्तीयं यत्राख्यानमनुत्तमम् ।
सुवर्णकोशसंप्राप्तिर्जन्म चोक्तं परीक्षितः ॥ १.२.३४० ॥
وفيه الحكاية التي لا مثيل لها عن سامفارتا ومارутta، والحصول على كنز الذهب، وتُروى ولادة باريكشيت.
1.2.341
दग्धस्यास्त्राग्निना पूर्वं कृष्णात्संजीवनं पुनः ।
चर्यायां हयमुत्सृष्टं पाण्डवस्यानुगच्छतः ॥ १.२.३४१ ॥
ذُكر أن من احترق سابقًا بنار السلاح عاد إلى الحياة بفضل كريشنا، وذُكر الحصان الذي أُطلق ليتبع البانداوي.
1.2.342
तत्र तत्र च युद्धानि राजपुत्रैरमर्षणैः ।
चित्राङ्गदायाः पुत्रेण स्वपुत्रेण धनंजयः ॥ १.२.३४२ ॥
وجرت هنا وهناك معارك مع أمراء لا يحتملون، فقاتل دهنجايا ابن تشيترانجادا وابنه هو.
1.2.343
सङ्ग्रामे बभ्रुवाहेन संशयं चात्र जग्मिवान् ।
सुदर्शनं तथाऽऽख्यानं वैष्णवं धर्ममेव च।
अश्वमेधे महायज्ञे नकुलाख्यानमेव च ॥ १.२.३४३ ॥
وفي المعركة مع بابهروفاهانا وقع في خطر؛ وهنا تُروى أيضًا حكاية سودارشانا، ودهارما الفيشنافية، وحكاية نakula في القربان العظيم للحصان.
1.2.344
इत्याश्वमेधिकं पर्व प्रोक्तमेतन्महाद्भुतम् ।
अध्यायानां शतं चैव त्रयोऽध्यायाश्च कीर्तिताः ॥ १.२.३४४ ॥
هكذا رُويَ هذا الكتاب أشفاميدهيكا البالغ الغرابة؛ وقد تُلي مئة وثلاثة فصول.
1.2.345
त्रीणि श्लोकसहस्राणि तावन्त्येव शतानि च ।
विंशतिश्च तथा श्लोकाः संख्यातास्तत्त्वदर्शिना ॥ १.२.३४५ ॥
وقد أحصى الرائون للحقيقة ثلاثة آلاف بيت، وبقدرها مئات، وعشرين بيتاً أيضاً.
1.2.346
ततस्त्वाश्रमवासाख्यं पर्व पञ्चदशं स्मृतम् ।
यत्र राज्यं समुत्सृज्य गान्धार्या सहितो नृपः ॥ १.२.३४६ ॥
ثم يُذكر الكتاب الخامس عشر، المسمى أشرامافاسا، حيث ترك الملك المملكة وذهب مع غاندهاري.
1.2.347
धृतराष्ट्रोश्रमपदं विदुरश्च जगाम ह ।
यं दृष्ट्वा प्रस्थितं साध्वी पृथाप्यनुययौ तदा ॥ १.२.३४७ ॥
ذهب دهريتاراشترا إلى الصومعة، وذهب فيدورا أيضاً. ولما رأت انطلاقهما، تبعتهما الفاضلة برثا (كونتي) حينئذٍ.
1.2.348
पुत्रराज्यं परित्यज्य गुरुशुश्रूषणे रता ।
यत्र राजा हतान्पुत्रान्पौत्रानन्यांश्च पार्थिवान् ॥ १.२.३४८ ॥
تاركةً ملك أبنائها، مكرسةً نفسها لخدمة الكبار، حيث تذكّر الملك الأبناء القتلى والأحفاد وسائر الملوك.
1.2.349
लाकान्तरगतान्वीरानपश्यत्पुनरागतान् ।
ऋषेः प्रसादात्कृष्णस्य दृष्ट्वाश्चर्यमनुत्तमम् ॥ १.२.३४९ ॥
بنعمة الحكيم وفضل كريشنا، رأت الأبطال الذين مضوا إلى عوالم أخرى يعودون ثانية، فشهدت عجباً لا يُضاهى.
1.2.350
त्यक्त्वा शोकं सदारश्च सिद्धिं परमिकां गतः ।
यत्र धर्मं समाश्रित्य विदुरः सुगतिं गतः ॥ १.२.३५० ॥
بعد أن ترك الحزن، بلغ الكمال الأسمى مع زوجاته؛ وهناك لجأ فيدورا إلى الدارما فبلغ مصيراً حسناً.
1.2.351
संजयश्च सहामात्यो विद्वान्गावल्गणिर्वशी ।
ददर्श नारदं यत्र धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ १.२.३५१ ॥
سانجايا ابن غافالغانا العالم الضابط لنفسه، مع وزرائه، رأى هناك نارادا حيث كان ملك الدهرما يودهيشثيرا.
1.2.352
नारदाच्चैव शुश्राव वृष्णीनां कदनं महत् ।
एतदाश्रमवासाख्यं पर्वोक्तं महदद्भुतम् ॥ १.२.३५२ ॥
وسمع من نارادا بالمذبحة العظيمة لفريشني. يُقال إن هذا الباروا المسمى «السكنى في الصومعة» عجيب للغاية.
1.2.353
द्विचत्वारिंशदध्यायाः पर्वैतदभिसङ्ख्यया ।
सहस्रमेकं श्लोकानां पञ्चश्लोकशतानि च ॥ १.२.३५३ ॥
لهذا الباروا اثنان وأربعون فصلًا، وعدد أبياته ألف وخمسمئة بيت.
1.2.354
षडेव च तथा श्लोकाः संख्यातास्तत्त्वदर्शिना ।
अतः परं निबोधेदं मौसलं पर्व दारुणम् ॥ १.२.३५४ ॥
وكذلك أحصى الرائي للحقيقة ستة أبيات. والآن اعلم ما بعد هذا: باروا الموسالا المروّع.
1.2.355
यत्र ते पुरुषव्याघ्राः शस्त्रस्पर्शहता युधि ।
ब्रह्मदण्डविनिष्पिष्टाः समीपे लवणाम्भसः ॥ १.२.३५५ ॥
هناك أولئك النمور بين البشر، صُرعوا بلمس السلاح في القتال، وسُحقوا بعصا البراهمان، قرب المياه المالحة.
1.2.356
आपाने पानकलिता दैवेनाभिप्रचोदिताः ।
एरकारूपिभिर्वज्रैर्निजघ्नुरितरेतरम् ॥ १.२.३५६ ॥
منهمكين في الشراب عند مجلس الشرب، مدفوعين بالقدر، ضرب بعضهم بعضًا بصواعق على هيئة القصب.
1.2.357
यत्र सर्वक्षयं कृत्वा तावुभौ रामकेशवौ ।
नातिचक्रामतुः कालं प्राप्तं सर्वहरं महत् ॥ १.२.३५७ ॥
هناك، بعد أن أحدثا فناء الجميع، لم يتجاوز ذانك الاثنان، راما وكيشافا، الزمن العظيم الذي أتى، المهلك لكل شيء.
1.2.358
यत्रार्जुनो द्वारवतीमेत्य वृष्णिविनाकृताम् ।
दृष्ट्वा विपादमगमत्परां चार्तिं नरर्षभः ॥ १.२.३५८ ॥
هناك، وصل أرجونا ثور البشر إلى دفارافاتي، فلما رآها خالية من الفريشنيين وقع في حزن عميق وألم عظيم.
1.2.359
स संस्कृत्य नरश्रेष्ठं मातुलं शौरिमात्मनः ।
ददर्श यदुवीराणामापाने वैशसं महत् ॥ १.२.३५९ ॥
بعد أن أقام طقوس الجنازة لأفضل الرجال، خاله شاوري (كريشنا)، رأى المذبحة العظيمة لأبطال اليادافا في موضع الشراب.
1.2.360
शरीरं वासुदेवस्य रामस्य च महात्मनः ।
संस्कारं लम्भयामास वृष्णीनां च प्रधानतः ॥ १.२.३६० ॥
أمر بإقامة طقوس الجنازة لجسد فاسوديفا ولجسد راما العظيم النفس، وعلى الأخص لأجساد الفريشنيين.
1.2.361
सवृद्धबालमादाय द्वारवत्यास्ततो जनम् ।
ददर्शापदि कष्टायां गाण्डीवस्य पराभवम् ॥ १.२.३६१ ॥
ثم أخذ أهل دفارافاتي مع الشيوخ والأطفال، فرأى في النازلة المؤلمة هزيمة الغاندييفا.
1.2.362
सर्वेषां चैव दिव्यानामस्त्राणामप्रसन्नताम् ।
नाशं वृष्णिकलत्राणां प्रभावानामनित्यताम् ॥ १.२.३६२ ॥
ورأى سخط جميع الأسلحة الإلهية، وهلاك زوجات الفريشنيين، وزوال قواهم.
1.2.363
दृष्ट्वा निर्वेदमापन्नो व्यासवाक्यप्रचोदितः ।
धर्मराजं समासाद्य संन्यासं समरोचयत् ॥ १.२.३६३ ॥
فلما رأى ذلك، وقد امتلأ زهدًا، وحثّه كلام فيّاسا، أتى إلى ملك الدهرما وعزم على السنياسا.
1.2.364
इत्येतन्मौसलं पर्व षोडशं परिकीर्तितम् ।
अध्यायाष्टौ समाख्याताः श्लोकानां च शतत्रयम् ॥ १.२.३६४ ॥
وهكذا قد عُدّ الكتاب السادس عشر، مَوْسَلَ بَرْفا، ويُقال إنه يتضمن ثمانية فصول وثلاثمائة بيت.
1.2.365
श्लोकानां विंशतिश्चव संख्याता तत्त्वदर्शिना ।
महाप्रस्थानिकं तस्मादूर्ध्वं सप्तदशं स्मृतम् ॥ १.२.३६५ ॥
وقد عدّ الراءي للحقيقة الأبيات عشرين؛ وبعد ذلك يُذكر الكتاب السابع عشر، ماهابرَستهانيكا.
1.2.366
यत्र राज्यं परित्यज्य पाण्डवाः पुरुषर्षभाः ।
द्रौपद्या सहिता देव्या महाप्रस्थानमास्थिताः ॥ १.२.३६६ ॥
حيث ترك البانداڤيون، ثيران الرجال، المملكة، وانطلقوا في الرحلة العظيمة مع الملكة دراوبدي.
1.2.367
यत्र तेऽग्निं ददृशिरे लौहित्यं प्राप्य सागरम् ।
यत्राग्निना चोदितश्च पार्थस्तस्मै महात्मने ॥ १.२.३६७ ॥
حيث بلغوا بحر لاوهيتيا فرأوا آغني؛ وحيث حثّ آغني بارثا، فقدّم لذلك العظيم النفس…
1.2.368
ददौ संपूज्य तद्दिव्यं गाण्डीवं धनुरुत्तमम् ।
यत्र भ्रातृन्निपतितान्द्रौपदीं च युधिष्ठिरः ॥ १.२.३६८ ॥
فأكرمه وأعطاه ذلك القوس الإلهي الأفضل، الغاندِيفا؛ وحيث سقط إخوته ودراوبدي، يودهيشثيرا…
1.2.369
दृष्ट्वा हित्वा जगामैव सर्वाननवलोकयन् ।
एतत्सप्तदशं पर्व महाप्रस्थानिकं स्मृतम् ॥ १.२.३६९ ॥
نظر إليهم جميعًا، وتركهم جميعًا، ومضى دون أن يلتفت إلى الوراء. يُذكر هذا الكتاب السابع عشر باسم ماهابراستهانيكا بارفا.
1.2.370
यत्राध्यायास्त्रयः प्रोक्ताः श्लोकानां च शतत्रयम् ।
विंशतिश्च तथा श्लोकाः संख्यातास्तत्त्वदर्शिना ॥ १.२.३७० ॥
وفيه تُعلن ثلاثة فصول، وتُعدّ ثلاثمائة وعشرون شلوكة، هكذا قال الرائي للحقيقة.
1.2.371
स्वर्गपर्व ततो ज्ञेयं दिव्यं यत्तदमानुषम् ।
प्राप्तं दैवरथं स्वर्गान्नेष्टवान्यत्र धर्मराट् ॥ १.२.३७१ ॥
ثم يُعرف باب السفر إلى السماء، وهو إلهي وفوق البشر. هناك نال ملك الدهرما المركبة الإلهية القادمة من السماء، لكنه لم يرغب فيها.
1.2.372
आरोदुं सुमहाप्राज्ञ आनृशंस्याच्छुना विना ।
तामस्याविचलां ज्ञात्वा स्थितिं धर्मे महात्मनः ॥ १.२.३७२ ॥
لم يرغب ذلك الحكيم العظيم، بدافع الرحمة، في الصعود بدون الكلب. وإذ عرف ثبات ذلك العظيم النفس الراسخ في الدهرما، (وقع ذلك).
1.2.373
श्वरूपं यत्र तत्त्यक्त्वा धर्मेणासौ समन्वितः ।
स्वर्गं प्राप्तःसच तथा यातनाविपुला भृशम् ॥ १.२.३७३ ॥
هناك، إذ ترك صورة الكلب، وكان متحليًا بالدهرما، نال السماء؛ وكانت له أيضًا عذابات واسعة وشديدة جدًا.
1.2.374
देवदूतेन नरकं यत्र व्याजेन दर्शितम् ।
शुश्राव यत्र धर्मात्मा भ्रातॄणां करुणागिरः ॥ १.२.३७४ ॥
حيث أراه رسول إلهي الجحيم بحجة ما؛ وهناك سمع ذو النفس الدهرمية صرخات أخويه المؤلمة.
1.2.375
निदेशे वर्तमानानां देशे तत्रैव वर्तताम् ।
अनुदर्शितश्च धर्मेण देवराज्ञा च पाण्डवः ॥ १.२.३७५ ॥
وبينما كان يقيم في ذلك المكان نفسه مع من كانوا تحت الأمر، أُري الباندافا من قِبَل دharma وإندرا ملك الآلهة.
1.2.376
आप्लुत्याकाशगङ्गायां देहं त्यक्त्वा स मानुषम् ।
स्वधर्मनिर्जितं स्थानं स्वर्गे प्राप्य स धर्मराट् ॥ १.२.३७६ ॥
بعد أن اغتسل في الغانغا السماوية وترك جسده الفاني، نال ملك الدharma في السماء المقام الذي فاز به بدharmه الخاص.
1.2.377
मुमुदे पूजितः सर्वैः सेन्द्रैः सुरगणैः सह ।
एतदष्टादशं पर्व प्रोक्तं व्यासेन धीमता ॥ १.२.३७७ ॥
وقد أكرمه جميع جنود الآلهة مع إندرا فابتهج. وهذا الباب الثامن عشر أعلنه فيّاسا الحكيم.
1.2.378
अध्यायाः पञ्च संख्याताः पर्वम्यस्मिन्महात्मना ।
श्लोकानां द्वे शते चैव प्रसंख्याते तपोधाः ॥ १.२.३७८ ॥
وفي هذا الباب عدّ العظيم الروح خمسة فصول، وأيها الزاهدون، أُحصي مئتان من الأبيات.
1.2.379
नव श्लोकास्तथैवान्ये संख्याताः परमर्षिणा ।
अष्टादशैवमेतानि पर्वाण्येतान्यशेषतः ॥ १.२.३७९ ॥
وعدّ الحكيم الأعظم تسعة أبيات وغيرها بالمثل. وهكذا فإن هذه الأبواب الثمانية عشر كاملة تماماً.
1.2.380
खिलेषु हरिवंशश्च भविष्यं च प्रकीर्तितम् ।
दश श्लोकसहस्राणि विंशच्छ्लोकशतानि च ॥ १.२.३८० ॥
وفي الملاحق يُعلن أيضاً هاريفامشا وبهافيشيا: عشرة آلاف بيت ومئتا بيت.
1.2.381
खिलेषु हरिवंशे च संख्यातानि महर्षिणा ।
एतत्सर्वं समाख्यातं भारते पर्वसंग्रहः ॥ १.२.३८१ ॥
وكل ما عدّه الحكيم العظيم في الملاحق وفي هاريفامشا قد ذُكر هنا كفهرس لكتب البهاراتا.
1.2.382
अष्टादश समाजग्मुरक्षौहिण्यो ययुत्सया ।
तन्महादारुणं युद्धमहान्यष्टादशाभवत् ॥ १.२.३८२ ॥
اجتمعت ثمانية عشر أكشوهيني من الجيوش راغبةً في القتال، واستمرت تلك المعركة المروعة ثمانية عشر يومًا.
1.2.383
यो विद्याच्चतुरो वेदान्साङ्गोपनिषदो द्विजः ।
न चाख्यानमिदं विद्यान्नैव स स्याद्विचक्षणः ॥ १.२.३८३ ॥
البراهمي الذي يعرف الفيدات الأربعة مع فروعها وأوبانيشاد، لكنه لا يعرف هذه الحكاية، لا يكون حكيمًا حقًا.
1.2.384
अर्थशास्त्रमिदं प्रोक्तं धर्मशास्त्रमिदं महत् ।
कामशास्त्रमिदं प्रोक्तं व्यासेनामितबुद्धिना ॥ १.२.३८४ ॥
هذا يُعلن علم السياسة، وهذا الشرع العظيم، وهذا يُعلن علم الشهوة، من فيّاسا ذي العقل الذي لا حد له.
1.2.385
श्रुत्वा त्विदमुपाख्यानं श्राव्यमन्यन्न रोचते ।
पुंस्कोकिलगिरं श्रुत्वा रूक्षा ध्वाङ्क्षस्य वागिव ॥ १.२.३८५ ॥
بعد سماع هذه الحكاية لا يروق شيء آخر يستحق السماع—كما أن صوت الكركي الذكر إذا سُمع، لا يروق نعيق الغراب الأجش.
1.2.386
इतिहासोत्तमादस्माञ्जायन्ते कविबुद्धयः ।
पञ्चभ्य इव् भूतेभ्यो लोकसंविधयस्त्रयः ॥ १.२.३८६ ॥
من هذه الحكاية، أفضل الأخبار، تولد عقول الشعراء، كما تنشأ ترتيبات العوالم الثلاثة من العناصر الخمسة.
1.2.387
अस्याख्यानस्य विषये पुराणं वर्तते द्विजाः ।
अन्तरिक्षस्य विषये प्रजा इव चतुर्विधाः ॥ १.२.३८७ ॥
يا أيها المولودون مرتين، في موضوع هذه الحكاية يوجد البورانا، كما توجد في مجال السماء أربعة أنواع من الكائنات.
1.2.388
क्रियागुणानां सर्वेषामिदमाख्यानमाश्रयः ।
इन्द्रियाणां समस्तानां चित्रा इव मनः क्रियाः ॥ १.२.३८८ ॥
هذه الحكاية هي ملجأ جميع الأفعال والصفات، كما أن النشاطات المتنوعة للعقل هي ملجأ جميع الحواس.
1.2.389
अनाश्रित्यैतदाख्यानं कथा भुवि न विद्यते ।
आहारमनपाश्रित्य शरीरस्येव धारणम् ॥ १.२.३८९ ॥
بدون الاعتماد على هذه الحكاية لا توجد قصة على الأرض، كما لا يستمر الجسد دون الاعتماد على الطعام.
1.2.390
इदं कविवरैः सर्वैराख्यानमुपजीव्यते ।
उदयप्रेप्सुभिर्भृत्यैरभिजात इवेश्वरः ॥ १.२.३९० ॥
يعتمد جميع أفضل الشعراء على هذه الحكاية، كما يعتمد الخدم الطامحون إلى الترقي على سيّد من أصل نبيل.
1.2.391
अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे ।
साधोरिव गृहस्थस्य शेषास्त्रय इवाश्रमाः ॥ १.२.३९१ ॥
لا يستطيع الشعراء وصف هذا الكتاب الشعري على وجه التفصيل، كما لا يستطيع رب الأسرة الصالح وصف المراحل الثلاث الأخرى من الحياة بالتفصيل.
1.2.392
धर्मे मतिर्भवतु वः सततोत्थितानां ।
स ह्येक एव परलोकगतस्य बन्धुः।
अर्थाः स्त्रियश्च निपुणैरपि सेव्यमाना ।
नैवाप्तभावमुपयान्ति न च स्थिरत्वम् ॥ १.२.३९२ ॥
ليكن عقلكم دائماً مشدوداً إلى الدهرما، يا من تنهضون دائماً للعمل. فهو وحده قريب من مضى إلى العالم الآخر. أما الثروة والنساء، وإن خدمهما الماهرون، فلا تبلغان طبيعة الصديق الوفي ولا الثبات.
1.2.393
द्वैपायनौष्ठपुटनिःसृतमप्रमेयं ।
पुण्यं पवित्रमथ पापहरं शिवं च।
यो भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं ।
किं तस्य पुष्करजलैरभिषेचनेन ॥ १.२.३९३ ॥
هذا (السرد) الصادر من تجويف شفتي دفائبايانا، غير المحدود، المستحق للثواب، الطاهر، الماحي للذنوب، المبارك. فما حاجة من يسمع البهاراتا تُتلى إلى الاغتسال بمياه بوشكارا؟
1.2.394
यदह्ना कुरुते पाप ब्राह्मणस्त्विन्द्रियैश्चरन् ।
महाभारतमाख्याय सन्ध्यां मुच्यति पश्चिमाम् ॥ १.२.३९४ ॥
الذنب الذي يرتكبه البراهمي نهارًا وهو يتجوّل بحواسه، يتطهّر منه عند صلاة الغسق المسائية بعد أن يروي المهابهاراتا.
1.2.395
यद्रात्रौ कुरुते पापं कर्मणा मनसा गिरा ।
महाभारतमाख्याय पूर्वां सन्ध्यां प्रमुच्यते ॥ १.२.३९५ ॥
الذنب الذي يُرتكب ليلًا بالفعل أو بالنية أو بالكلام، يتطهّر منه تمامًا عند صلاة الفجر بعد أن يروي المهابهاراتا.
1.2.396
यो गोशतं कनकशृङ्गमयं ददाति ।
विप्राय वेदविदुषे च बहुश्रुताय।
पुण्यां च भारतकथां शृणुयाच्च नित्यं ।
तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव ॥ १.२.३९६ ॥
من يهب مئة بقرة ذات قرون ذهبية لبراهمي عالم بالفيدا وكثير العلم، ومن يستمع دائمًا إلى قصة البهاراتا المستحقة للثواب: ثمرة الاثنين واحدة.
1.2.397
आख्यानं तदिदमनुत्तमं महार्थं ।
विज्ञेयं महदिह पर्वसंग्रहेण।
श्रुत्वादौ भवति नृणां सुखावगाहं ।
विस्तीर्णं लवणजलं यथा प्लवेन ॥ १.२.३९७ ॥
هذه الحكاية عليا وذات معنى عظيم؛ وينبغي هنا أن تُعرف عظمتها من خلاصة الفصول. فمن سمعها في البداية صار دخولها ميسّرًا للناس، كما يُعبر بحر ملحٌ واسع بالطوف.