มหาภารตะ · อัธยายะ 1.200

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.200.1

ततस्ते नरशार्दूला भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
तं ब्राह्मणं पुरस्कृत्य पाञ्चाल्याश्च स्वयंवरम्।
प्रययुर्द्रौपदीं द्रष्टुं तं च देशं महोत्सवम् ॥ १.२००.१ ॥

จากนั้น ปาณฑพทั้งห้าพี่น้อง ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ได้ให้พราหมณ์นั้นนำหน้า แล้วออกเดินทางไปชมพิธีสยัมวรของเทราปที และไปยังแคว้นนั้นซึ่งกำลังมีงานมหรสพใหญ่

1.200.2

ततस्ते तं महात्मानं शुद्धात्मानमकल्मषम् ।
ददृशुः पाण्डवा वीराः पथि द्वैपायनं तदा ॥ १.२००.२ ॥

จากนั้น บรรดาปาณฑพผู้กล้าหาญได้พบท่านไทไปยนะผู้มีจิตใหญ่ ผู้มีจิตบริสุทธิ์ และปราศจากมลทิน ณ กลางทางในเวลานั้น

1.200.3

तस्मै यथावत्सत्कारं कृत्वा तेन च सत्कृताः ।
कथान्ते चाभ्यनुज्ञाताः प्रययुर्द्रुपदक्षयम् ॥ १.२००.३ ॥

ปาณฑพได้แสดงความเคารพต่อท่านตามสมควร และท่านก็ให้เกียรติปาณฑพ ครั้นสนทนากันจนจบแล้ว ท่านจึงอนุญาตให้ไป ปาณฑพจึงออกเดินทางมุ่งสู่แคว้นของท้าวทรุปทะ

1.200.4

पश्यन्तो रमणीयानि वनानि च सरांसि च ।
तत्रतत्र वसन्तश्च शनैर्जग्मुर्महराथाः ॥ १.२००.४ ॥

ปาณฑพมองดูป่าและทะเลสาบอันงดงาม แวะพักอยู่ตามที่ต่างๆ และเดินทางไปอย่างช้าๆ บรรดานักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่

1.200.5

स्वाध्यायवन्तः शुचयो मधुराः प्रियवादिनः ।
आनुपूर्व्येण संप्राप्ताः पाञ्चालान्पाण्डुनन्दनाः ॥ १.२००.५ ॥

ปาณฑพผู้เป็นโอรสของพระปาณฑุ ผู้ขยันสวดท่องคัมภีร์ บริสุทธิ์ อ่อนโยน พูดจาไพเราะน่าฟัง ได้เดินทางตามลำดับจนถึงแคว้นปาญจาละ

1.200.6

ते तु दृष्ट्वा पुरं तच्च स्कन्धावारं च पाण्डवाः ।
कुम्भकारस्य शालायां निवासं चक्रिरे तदा ॥ १.२००.६ ॥

เมื่อปาณฑพเห็นเมืองนั้นและค่ายทหารที่ตั้งอยู่ จึงพักอาศัยอยู่ในโรงช่างปั้นหม้อ

1.200.7

तत्र भैक्षं समाजह्रुर्ब्राह्मणीं वृत्तिमाश्रिताः ।
तान्संप्राप्तांस्तथा वीराञ्जज्ञिरे न नराः क्वचित् ॥ १.२००.७ ॥

ที่นั่น ปาณฑพรับการขอทานเป็นอาหาร โดยดำเนินชีวิตอย่างพราหมณ์ ชาวเมืองจึงไม่รู้จักวีรบุรุษเหล่านั้นผู้มาถึงแล้วเลย

1.200.8

यज्ञसेनस्तु पाञ्चालो भीष्मद्रोमकृतागसम् ।
ज्ञात्वाऽऽत्मानं तदारेभे त्राणायात्मक्रियां क्षमां ॥ १.२००.८ ॥

ส่วนยัชญเสนะ กษัตริย์แห่งปาญจาละ ซึ่งถูกภีษมะและโทรณะทำร้าย เมื่อรู้ความทุกข์ยากของตน จึงเริ่มพยายามปกป้องตนเองด้วยความอดทน

1.200.9

अवाप्य धृष्टद्युम्नं हि न स द्रोणमचिन्तयत् ।
स तु वैरप्रसङ्गाच्च भीष्माद्भयमचिन्तयत् ॥ १.२००.९ ॥

เมื่อได้ธฤษฏทยุมนะมาเป็นโอรสแล้ว ท่านก็มิได้คิดถึงโทรณะ แต่เพราะเรื่องความเป็นศัตรู ท่านจึงเริ่มกลัวภีษมะ

1.200.10

कन्यादानात्तु शरणं सोऽमन्यत महीपतिः ।
यज्ञसेनस्य कामस्तु पाण्डवाय किरीटिने ॥ १.२००.१० ॥

กษัตริย์พระองค์นั้นคิดว่า การยกพระธิดาให้แต่งงานจะเป็นที่พึ่งได้ ส่วนความปรารถนาของยัชญเสนะคือให้ปาณฑพผู้สวมมงกุฎ คืออรชุน

1.200.11

दास्यामि कृष्मामिति वै न चैनं विवृणोति सः ।
जामातृबलसंयोगं मेने हि बलवत्तरम् ॥ १.२००.११ ॥

ท่านคิดว่า 'เราจะยกกฤษณาให้' แต่ก็มิได้บอกให้ผู้นั้นทราบ เพราะท่านเห็นว่าการผูกพันด้วยอำนาจของลูกเขยนั้นแข็งแกร่งยิ่งกว่า

1.200.12

सोऽन्वेषमाणः कौन्तेयान्पाञ्चालो जनमेजय ।
दृढं धनुरथानम्यं कारयामास भारत ॥ १.२००.१२ ॥

ดูกรชนเมชัย ดูกรพระภรตะ กษัตริย์แห่งปาญจาละทรงแสวงหาโอรสของกุนตี จึงให้จัดทำคันธนูที่แข็งแรงมาก ซึ่งไม่อาจดัดให้งอได้

1.200.13

वैयाघ्रपद्यस्योग्रं वै सृञ्जयस्य महीपतिः ।
तद्धनुः किन्धुरं नाम देवदत्तमुपानयत् ॥ १.२००.१३ ॥

กษัตริย์แห่งสฤญชยะ ผู้สืบเชื้อสายจากไวยาฆระปัทยะ ได้นำคันธนูอันน่าเกรงขามชื่อกิณฑุระ ซึ่งเทวดาประทานมา มาถวาย

1.200.14

आयसी तस्य च ज्याऽऽसीत्प्रतिबद्धा महाबला ।
न तु ज्यां प्रसहेदन्यस्तद्धनुःप्रवरं महत् ॥ १.२००.१४ ॥

สายธนูของคันธนูนั้นทำด้วยเหล็ก ผูกมั่นและแข็งแรงมาก ไม่มีบุรุษอื่นใดจะดึงสายนั้นได้ นั่นคือคันธนูที่ยิ่งใหญ่ที่สุด

1.200.15

शङ्करेण वरं दत्तं प्रीतेन च महात्मना ।
तन्निष्फलं स्यान्न तु मे इति प्रामाण्यमागतः ॥ १.२००.१५ ॥

พระศังกร ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ทรงพอพระทัยแล้วประทานพร ท่านจึงคิดว่า 'พรนั้นต้องไม่เป็นหมัน' ด้วยความมั่นใจเช่นนี้ท่านจึงออกมา

1.200.16

मया कर्तव्यमधुना दुष्करं लक्ष्यवेधनम् ।
इति निश्चित्य मनसा कारितं लक्ष्यमुत्तमम् ॥ १.२००.१६ ॥

'บัดนี้เราต้องทำการยิงเป้าที่ยากนี้' ท่านตั้งจิตตกลงเช่นนี้ แล้วจึงให้จัดทำเป้าอันวิเศษขึ้น

1.200.17

यन्त्रं वैहायसं चापि कारयामास कृत्रिमम् ।
तेन यन्त्रेण सहितं राजँल्लक्ष्यं च काञ्चनम् ॥ १.२००.१७ ॥

ท่านยังให้สร้างกลไกเทียมที่ลอยอยู่บนท้องฟ้าด้วย ดูกรพระราชา พร้อมกับกลไกนั้นมีเป้าทองคำอยู่

1.200.18

इदं सज्यं धनुः कृत्वा सज्जैरेभिश्च सायकैः ।
अतीत्य लक्ष्य यो वेद्धा स लब्धा मत्सुतामिति ॥ १.२००.१८ ॥

ผู้ใดขึงสายธนูนี้ได้ ยิงเป้าด้วยลูกศรที่เตรียมไว้เหล่านี้ และทะลุผ่านไปได้ ผู้นั้นจะได้พระธิดาของเรา

1.200.19

इति स द्रुपदो राजा स्वयंवरमघोषयत् ।
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे समीयुस्तत्र भारत ॥ १.२००.१९ ॥

ท้าวทรุปทะจึงประกาศพิธีสยัมวรดังนี้ ดูกรพระภรตะ เมื่อบรรดากษัตริย์ทั้งหลายได้ยินดังนั้น ก็พากันมาชุมนุมกันที่นั่น

1.200.20

ऋषयश्च महात्मानः स्वयंवरदिदृक्षवः ।
दुर्योधनपुरोगाश्च सकर्णाः कुरवो नृप ॥ १.२००.२० ॥

บรรดาฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ซึ่งปรารถนาจะเห็นพิธีสยัมวร ก็มาด้วย รวมทั้งพวกเการพที่มีทุรโยธน์นำหน้า และกรรณะ ดูกรพระราชา

1.200.21

यादवा वासुदेवेन सार्धमन्धकवृष्णयः ।
ततोऽर्चिता राजगुणा द्रुपदेन महात्मना ॥ १.२००.२१ ॥

พวกยาทพ อันธกะ และวฤษณิ มาพร้อมกับพระวาสุเทพ จากนั้นพระทรุปทะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ได้ต้อนรับพวกเขาด้วยความเคารพ

1.200.22

उपोपविष्टा मञ्चेषु द्रष्टुकामाः स्वयंवरम् ।
ब्राह्मणाश्च महाभागा देशेभ्यः समुपागमन् ॥ १.२००.२२ ॥

บรรดาผู้ที่นั่งอยู่บนชานชาลาต่างปรารถนาจะชมพิธีสวยัมวร และพราหมณ์ผู้มีบุญวาสนายิ่งก็มาจากดินแดนต่างๆ

1.200.23

ब्राह्मणैरेव सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन् ।
त्रयस्त्रिंशत्सुराः सर्वे विमानैर्व्योम्न्यवस्थिताः ॥ १.२००.२३ ॥

พวกปาณฑพนั่งลงพร้อมกับพราหมณ์ ส่วนเทพทั้งสามสิบสามองค์ประทับอยู่บนท้องฟากในวิมานของตนทั้งหมด

1.200.24

ततः पौरजनाः सर्वे सागरोद्धूतनिःस्वनाः ।
शिंशुमारशिरः प्राप्य न्यविशंस्ते स्म पार्थिवाः ॥ १.२००.२४ ॥

จากนั้นชาวเมืองทั้งหมดซึ่งส่งเสียงดังดุจมหาสมุทรที่ปั่นป่วน มาถึงประตูหัวจระเข้ แล้วเข้าไปนั่งลง กษัตริย์ทั้งหลายก็เช่นเดียวกัน

1.200.25

प्रागुत्तरेण नगराद्भूमिभागे समे शुभे ।
समाजवाटः शुशुभे भवनैः सर्वतो वृतः ॥ १.२००.२५ ॥

ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมือง บนพื้นที่ราบอันเป็นมงคล ลานประชุมอันงดงามเปล่งรัศมี ล้อมรอบด้วยอาคารทุกด้าน

1.200.26

प्राकारपरिखोपेतो द्वारतोरणमण्डितः ।
वितानेन विचित्रेण सर्वतः समलङ्कृतः ॥ १.२००.२६ ॥

มีกำแพงและคูเมืองล้อม ประดับด้วยซุ้มประตูและโค้งประตู และตกแต่งอย่างวิจิตรด้วยม่านหลากสีทั่วทุกด้าน

1.200.27

तूर्यौघशतसङ्कीर्णः परार्ध्यागुरुधूपितः ।
चन्दनोदकसिक्तश्च माल्यदामोपशोभितः ॥ १.२००.२७ ॥

เต็มไปด้วยเสียงดนตรีนับร้อยสาย มีควันธูปอะกุรุชั้นเลิศกรุ่น ประพรมด้วยน้ำจันทน์ และประดับด้วยมาลัยดอกไม้

1.200.28

कैलासशिखरप्रख्यैर्नभस्तलविलेखिभिः ।
सर्वतः संवृतः शुभ्रैः प्रासादैः सुकृतोच्छ्रयै ॥ १.२००.२८ ॥

ล้อมรอบทุกด้านด้วยปราสาทขาวสะอาด สร้างอย่างประณีต สูงตระหง่านเหมือนยอดเขาไกลาสะ และแตะผิวท้องฟ้า

1.200.29

सुवर्णजालसंवीतैर्मणिकुट्टिमभूषणैः ।
सुखारोहणसोपानैर्महासनपरिच्छदैः ॥ १.२००.२९ ॥

มีตาข่ายทองคำล้อม พื้นประดับด้วยอัญมณี มีบันไดขึ้นได้สะดวก และมีเครื่องใช้สำหรับที่นั่งอันยิ่งใหญ่

1.200.30

स्रग्दामसमवच्छन्नैरगुरूत्तमवासितैः ।
हंसांशुवर्णैर्बहुभिरायोजनसुगन्धिभिः ॥ १.२००.३० ॥

ปกคลุมด้วยสายมาลัย หอมด้วยอะกุรุชั้นดี มีปราสาทขาวดุจแสงหงส์อยู่มากมาย กลิ่นหอมของมันแผ่ไปถึงหนึ่งโยชน์โดยรอบ

1.200.31

असंबाधशतद्वारैः शयनासनशोभितैः ।
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्हिमवच्छिखरैरिव ॥ १.२००.३१ ॥

มีประตูนับร้อยบาน โอ่โถง ประดับด้วยเตียงและที่นั่ง เหมือนยอดเขาหิมาลัยที่ลำตัวถูกพันด้วยแร่ธาตุนานาชนิด

1.200.32

तत्र नानाप्रकारेषु विमानेषु स्वलङ्कृताः ।
स्पर्धमानास्तदाऽन्योन्यं निषेदुः सर्वपार्थिवाः ॥ १.२००.३२ ॥

ที่นั่น กษัตริย์ทั้งปวงซึ่งประดับกายงดงาม ต่างนั่งลงในวิมานหลากแบบ แข่งขันกันเอง

1.200.33

तत्रोपविष्टान्ददृशुर्महासत्वान्पृथग्जनाः ।
राजसिंहान्महाभागान्कृष्णागुरुविभूषितान् ॥ १.२००.३३ ॥

ที่นั่น ประชาชนทั่วไปได้เห็นกษัตริย์ที่นั่งอยู่ ผู้เป็นราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ มีจิตใจยิ่งใหญ่ มีบุญวาสนายิ่ง และประดับด้วยอะกุรุดำ

1.200.34

महाप्रसादान्ब्राह्मण्यान्स्वराष्ट्रपरिरक्षिणः ।
प्रियान्सर्वस्य लोकस्य सुकृतैः कर्मभिः शुभैः ॥ १.२००.३४ ॥

ทรงมีพระกรุณาอันยิ่งใหญ่ ทรงเคารพพราหมณ์ ทรงปกป้องแผ่นดินของพระองค์ และเป็นที่รักของชาวโลกทั้งปวง ด้วยการกระทำอันดีงามและกรรมอันเป็นมงคล

1.200.35

मञ्चेषु च परार्द्ध्येषु पौरजानपदा जनाः ।
कृष्णादर्शनसिद्ध्यर्थं सर्वतः समुपाविशन् ॥ १.२००.३५ ॥

บนชานชาลาอันประเสริฐ ชาวเมืองและชาวชนบทนั่งล้อมรอบทุกด้าน เพื่อให้ได้เห็นพระกฤษณะ

1.200.36

ब्राह्मणैस्ते च सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन् ।
ऋद्धिं पञ्चालराजस्य पश्यन्तस्तामनुत्तमाम् ॥ १.२००.३६ ॥

พวกปาณฑพนั่งลงพร้อมกับพราหมณ์ ชมความรุ่งเรืองอันไม่มีใครเทียบได้ของพระราชาแห่งปัญจาละ

1.200.37

ततः समाजो ववृधे स राजन्दिवसान्बहून् ।
रत्नप्रदानबहुलः शोभितो नटनर्तकैः ॥ १.२००.३७ ॥

ข้าแต่พระราชา จากนั้นงานประชุมใหญ่นั้นได้ดำเนินต่อไปหลายวัน เต็มไปด้วยการพระราชทานอัญมณีอย่างมากมาย และประดับด้วยนักแสดงและนักเต้นรำ

1.200.38

वर्तमाने समाजे तु रमणीयेऽह्नि षोडशे ।
मैत्रे मुहूर्ते तस्याश्च राजदाराः पुराविदः।
पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः ॥ १.२००.३८ ॥

ขณะที่งานประชุมกำลังดำเนินอยู่ ในวันที่สิบหกอันงดงาม ในมุหูรตไมตระอันเป็นมงคล บรรดาพระมเหสีของกษัตริย์ผู้รู้จารีตโบราณ ผู้เป็นมารดาของบุตรและสวมอาภรณ์งดงาม เริ่มพิธีแต่งองค์ให้พระนาง

1.200.39

वैडूर्यमयपीठे तु निविष्टां द्रौपदीं तदा ।
सतूर्यं स्नापयाञ्चक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः ॥ १.२००.३९ ॥

ขณะนั้น เทราปทีประทับบนแท่นไพฑูรย์ ถูกอาบด้วยน้ำจากหม้อทอง ท่ามกลางเสียงดนตรี

1.200.40

तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम् ।
निन्युर्मणिस्तम्भवतीं वेदिं वै सुपरिष्कृताम् ॥ १.२००.४० ॥

เมื่อการอาบน้ำเสร็จสิ้น พวกนางนำพระนางซึ่งทรงผ้าไหมสองผืน ไปยังแท่นบูชาที่ประดับอย่างงดงาม มีเสาประดับอัญมณี

1.200.41

निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्ष्यः प्रसाधिकाः ।
केनालङ्करणेनेमामित्यन्योन्यं व्यलोकयन् ॥ १.२००.४१ ॥

นางถูกให้นั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออกด้วยความยินดี บรรดาหญิงผู้จัดแต่งตัวนางมองหน้ากันด้วยความฉงน ถามกันว่าจะประดับนางด้วยเครื่องประดับใดดี

1.200.42

धूपोष्मणा च केशानामार्द्रभावं व्यपोहयन् ।
बबन्धुरस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः ॥ १.२००.४२ ॥

พวกนางใช้ความอุ่นของควันธูปไล่ความชื้นจากเส้นผมของนางให้แห้ง แล้วรัดมวยผมของนางด้วยพวงมาลัยที่มีกลิ่นหอม

1.200.43

दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे ।
चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रसङ्गं कुचद्वये ॥ १.२००.४३ ॥

พวกนางวางพวงมาลัยที่ถักด้วยหญ้าทูรวาและดอกมธูกะไว้ในมือของนาง และใช้ไม้อากิลดำเขียนลวดลายใบไม้บนหน้าอกทั้งสองข้างของนาง

1.200.44

रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घा सरिद्वरा ।
अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ ॥ १.२००.४४ ॥

นางรุ่งโรจน์ มีรอยนกจักรวากประทับอยู่ มีผิวเหลืองทองและรูปร่างเพรียวยาว ประดุจแม่น้ำสายเยี่ยมยอด ใบหน้าที่ผลิบานของนางงามสง่าท่ามกลางปอยผมหยิกงอของนาง

1.200.45

आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिम्बिम्बं जिगाय तत् ।
कालाञ्जनं नयनयोराचारार्थं समादधुः ॥ १.२००.४५ ॥

ใบหน้านางประดุจดอกไม้ที่มีผึ้งเกาะอยู่ ยิ่งกว่าดวงจันทร์เสียอีก และเพื่อให้เป็นไปตามประเพณี พวกนางจึงทาแต้มตาของนางด้วยยาหยอดตาสีดำ

1.200.46

भूषणं रत्नखचितैरलंचक्रुर्यथोचितम् ।
माता च तस्याः पृषती हरितालमनश्शिलाम् ॥ १.२००.४६ ॥

พวกนางประดับนางด้วยเครื่องอาภรณ์ที่ฝังอัญมณีอย่างเหมาะสม ส่วนพระมารดาของนาง คือพระนางปฤษตี ได้ถวายหรดาลและมโนศิลาให้

1.200.47

अङ्गुलीभ्यामुपादाय तिलकं विदधे मुखे ।
अलङ्कृतां वधूं दृष्ट्वा योषितो मुदमाययुः ॥ १.२००.४७ ॥

นางหยิบมันขึ้นด้วยนิ้วสองนิ้ว แล้วเขียนรอยติลกบนพระพักตร์ เมื่อหญิงทั้งหลายเห็นเจ้าสาวผู้ประดับประดาแล้ว ต่างก็เปี่ยมด้วยความยินดี

1.200.48

माता न मुमुदे तस्याः पतिः कीदृग्भविष्यति ।
सौविदल्लाः समागम्य द्रुपदस्याज्ञया ततः ॥ १.२००.४८ ॥

พระมารดาของนางไม่ยินดี คิดว่า "สามีของนางจะเป็นเช่นไรหนอ" จากนั้น ตามพระบัญชาของท้าวทรุปทะ เหล่าสเววิทัลละก็มาประชุมกันและมาถึง

1.200.49

एनामारोपयामासुः करिणीं कुचभूषिताम् ।
ततोऽवाद्यन्त वाद्यानि मङ्गलानि दिवि स्पृशन् ॥ १.२००.४९ ॥

พวกเขาให้นางขึ้นประทับบนช้างพังที่ประดับตรงหน้าอก แล้วเสียงเครื่องดนตรีอันเป็นมงคลก็บรรเลงขึ้น ดังก้องไปถึงท้องฟ้า

1.200.50

विलासिनीजनाश्चापि प्रवरं करिणीशतम् ।
माङ्गल्यगीतं गायन्त्यः पार्स्वयोरुभयोर्ययुः ॥ १.२००.५० ॥

บรรดาหญิงงามก็มีช้างพังอันวิเศษนับร้อยตามไปข้างซ้ายและข้างขวา พลางขับร้องเพลงมงคล

1.200.51

जनापसरणे व्यग्राः प्रतिहार्यः पुरा ययुः ।
कोलाहलो महानासीत्तस्मिन्पुरवरे तदा ॥ १.२००.५१ ॥

เหล่าผู้เฝ้าประตูซึ่งยุ่งอยู่กับการไล่ฝูงชนให้ถอยออกไป ได้ไปก่อนหน้าแล้ว ในตอนนั้นเกิดเสียงอื้ออึงใหญ่โตขึ้นในนครอันประเสริฐนั้น

1.200.52

धृष्टद्युम्नो ययावग्रे हयमारुह्य भारत ।
द्रुपदो रङ्गदेशे तु बलेन महता युतः ॥ १.२००.५२ ॥

ท่านธฤษฏทยุมนะขี่ม้านำหน้าไป ข้าแต่ภารตะ ส่วนท้าวทรุปทะพร้อมด้วยกองทัพอันใหญ่หลวงได้เสด็จไปยังสนามประลอง

1.200.53

तस्थौ व्यूह्य महानीकं पालितं दृढधन्विभिः ।
आप्लुताङ्गीं सुवसनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १.२००.५३ ॥

พระองค์ทรงตั้งกองทัพใหญ่เป็นกระบวนรบ มีนักธนูผู้มั่นคงคุ้มกัน ส่วนนาง มีร่างกายที่อาบน้ำแล้ว ทรงอาภรณ์อันงาม ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง

1.200.54

मालां च समुपादाय काञ्चनीं समलङ्कृताम् ।
आगतां ददृशुः सर्वे रङ्गभूमिमलङ्कृताम् ॥ १.२००.५४ ॥

นางถือพวงมาลัยทองคำที่ประดับอย่างงดงาม เสด็จมา ทุกคนต่างเห็นนางเข้าสู่สนามประลองที่ประดับไว้อย่างสวยงาม

1.200.55

अवतीर्णा ततो रङ्गं द्रौपदी भरतर्षभ ।
तस्थौ प्रमुदितान्सर्वान्नृपतीन्रङ्गमण्डले।
प्रेक्षन्ती व्रीडितापाङ्गी द्रष्टृणां सुमनोहरा ॥ १.२००.५५ ॥

ข้าแต่ยอดแห่งภารตะ ต่อจากนั้นเทราปทีก็ก้าวลงสู่สนามประลอง และยืนอยู่กลางวงสนามท่ามกลางบรรดากษัตริย์ทั้งหลายที่มีความยินดี นางเหลือบมองด้วยหางตาอย่างเขินอาย งดงามยิ่งนักแก่ผู้ที่ได้เห็น

1.200.56

पुरोहितः सोमकानां मन्त्रविद्ब्राह्मणः शुचिः ।
परिस्तीर्य जुहावाग्निमाज्येन विधिवत्तदा ॥ १.२००.५६ ॥

ปุโรหิตของชาวโสมกะ เป็นพราหมณ์ผู้รู้มนตร์และบริสุทธิ์ ได้ปูหญ้าศักดิ์สิทธิ์ แล้วถวายเครื่องบูชาเนยใสลงในไฟตามพิธีกรรมในเวลานั้น

1.200.57

संतर्पयित्वा ज्वलनं ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
वारयामास सर्वाणि वादित्राणि समन्ततः ॥ १.२००.५७ ॥

เมื่อให้ไฟอันลุกโชนได้รับความพึงพอใจแล้ว และให้พราหมณ์กล่าวคำอวยพรแล้ว ท่านก็สั่งให้หยุดเครื่องดนตรีทั้งหมดรอบด้านทันที

1.200.58

निःशब्दे तु कृते तस्मिन्धृष्टद्युम्नो विशांपते ।
कृष्णामादाय विधिवन्मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ १.२००.५८ ॥

ข้าแต่จอมมนุษย์ เมื่อความเงียบสนิทบังเกิดขึ้นแล้ว ท่านธฤษฏทยุมนะ ผู้มีเสียงดังดุจเสียงฟ้าคำรามและเสียงกลอง ได้จับมือเทราปทีตามพิธีกรรม

1.200.59

रङ्गमध्यं गतस्तत्र मेघगम्भीरया गिरा ।
वाक्यमुच्चैर्जगादेदं श्लक्ष्णमर्थवदुत्तमम् ॥ १.२००.५९ ॥

ท่านเดินไปกลางสนามประลอง แล้วกล่าวด้วยเสียงทุ้มดังดุจเมฆ กล่าวถ้อยคำอันประเสริฐ อ่อนโยน และมีความหมายลึกซึ้งนี้ออกมาดัง ๆ

1.200.60

इदं धनुर्लक्ष्यमिमे च बाणाः ।
शृण्वन्तु मे भूपतयः समेताः।
छिद्रेण यन्त्रस्य मसर्पयध्वं ।
शरैः शितैर्व्योमचरैर्दशार्धैः ॥ १.२००.६० ॥

นี่คือธนู นี่คือเป้าหมาย และนี่คือลูกศร ขอให้บรรดาพระมหากษัตริย์ที่มาประชุมกันจงฟังข้าพเจ้า จงยิงลูกศรที่คมกล้าและแล่นไปในท้องฟ้า ผ่านช่องของเครื่องยนต์ทีละสิบและทีละห้า

1.200.61

एतन्महत्कर्म करोति यो वै ।
कुलेन रूपेण बलेन युक्तः।
तस्याद्य भार्या भगिनी ममेयं ।
कृष्णा भवित्री न मृषा ब्रवीमि ॥ १.२००.६१ ॥

ผู้ใดจะทำกิจอันยิ่งใหญ่นี้ได้ ผู้นั้นพร้อมด้วยตระกูล รูปงาม และกำลัง วันนี้เขาจะได้เป็นสามีของน้องสาวของข้าพเจ้าผู้นี้ คือกฤษณา ข้าพเจ้าไม่พูดเท็จ

1.200.62

तानेवमुक्त्वा द्रुपदस्य पुत्रः ।
पश्चादिदं तां भगिनीमुवाच।
नाम्ना च गोत्रेण च कर्मणा च ।
संकीर्तयन्भूमिपतीन्समेतान् ॥ १.२००.६२ ॥

เมื่อทรงตรัสแก่พวกเขาดังนี้แล้ว โอรสของท้าวทรุปทะจึงกล่าวกับน้องสาวนั้น หลังจากนั้น พลางประกาศนาม ตระกูล และกรรมของบรรดาเจ้าแผ่นดินที่มาประชุมกันนั้น