മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.200.1
ततस्ते नरशार्दूला भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः ।
तं ब्राह्मणं पुरस्कृत्य पाञ्चाल्याश्च स्वयंवरम्।
प्रययुर्द्रौपदीं द्रष्टुं तं च देशं महोत्सवम् ॥ १.२००.१ ॥
അപ്പോൾ നരശാർദൂലന്മാരായ ആ അഞ്ചു പാണ്ഡവ സഹോദരന്മാരും ആ ബ്രാഹ്മണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, പാഞ്ചാലരാജകുമാരിയുടെ സ്വയംവരവും ആ മഹോത്സവദേശവും കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
1.200.2
ततस्ते तं महात्मानं शुद्धात्मानमकल्मषम् ।
ददृशुः पाण्डवा वीराः पथि द्वैपायनं तदा ॥ १.२००.२ ॥
അപ്പോൾ ആ വീരപാണ്ഡവന്മാർ വഴിയിൽ ആ മഹാത്മാവും ശുദ്ധാത്മാവും കളങ്കമില്ലാത്തവനുമായ ദ്വൈപായനനെ കണ്ടു.
1.200.3
तस्मै यथावत्सत्कारं कृत्वा तेन च सत्कृताः ।
कथान्ते चाभ्यनुज्ञाताः प्रययुर्द्रुपदक्षयम् ॥ १.२००.३ ॥
അദ്ദേഹത്തിന് യഥാവിധി സത്കാരം ചെയ്തും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്നും സത്കാരം സ്വീകരിച്ചും, സംഭാഷണാന്ത്യത്തിൽ അനുവാദം ലഭിച്ചശേഷം അവർ ദ്രുപദരാജ്യത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
1.200.4
पश्यन्तो रमणीयानि वनानि च सरांसि च ।
तत्रतत्र वसन्तश्च शनैर्जग्मुर्महराथाः ॥ १.२००.४ ॥
മനോഹരമായ വനങ്ങളും തടാകങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട്, ഇടയ്ക്കിടെ തങ്ങിക്കൊണ്ട്, ആ മഹാരഥന്മാർ സാവധാനം മുന്നോട്ടുപോയി.
1.200.5
स्वाध्यायवन्तः शुचयो मधुराः प्रियवादिनः ।
आनुपूर्व्येण संप्राप्ताः पाञ्चालान्पाण्डुनन्दनाः ॥ १.२००.५ ॥
സ്വാധ്യായനിരതരും പരിശുദ്ധരും മധുരഭാഷികളും പ്രിയം പറയുന്നവരുമായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ ക്രമത്തിൽ പാഞ്ചാലദേശത്തെത്തി.
1.200.6
ते तु दृष्ट्वा पुरं तच्च स्कन्धावारं च पाण्डवाः ।
कुम्भकारस्य शालायां निवासं चक्रिरे तदा ॥ १.२००.६ ॥
ആ നഗരവും പാളയവും കണ്ട പാണ്ഡവന്മാർ അപ്പോൾ ഒരു കുശവന്റെ ശാലയിൽ താമസമാക്കി.
1.200.7
तत्र भैक्षं समाजह्रुर्ब्राह्मणीं वृत्तिमाश्रिताः ।
तान्संप्राप्तांस्तथा वीराञ्जज्ञिरे न नराः क्वचित् ॥ १.२००.७ ॥
അവിടെ അവർ ബ്രാഹ്മണ വൃത്തി സ്വീകരിച്ച് ഭിക്ഷ ശേഖരിച്ചു; എത്തിയ ആ വീരന്മാരെ ആരും ഒരിടത്തും തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല.
1.200.8
यज्ञसेनस्तु पाञ्चालो भीष्मद्रोमकृतागसम् ।
ज्ञात्वाऽऽत्मानं तदारेभे त्राणायात्मक्रियां क्षमां ॥ १.२००.८ ॥
എന്നാൽ പാഞ്ചാല രാജാവ് യജ്ഞസേനൻ (ദ്രുപദൻ), ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും തന്നോട് തെറ്റു ചെയ്തത് അറിഞ്ഞ്, സ്വയം രക്ഷയ്ക്കായി ക്ഷമയോടെ സ്വന്തം പ്രയത്നം ആരംഭിച്ചു.
1.200.9
अवाप्य धृष्टद्युम्नं हि न स द्रोणमचिन्तयत् ।
स तु वैरप्रसङ्गाच्च भीष्माद्भयमचिन्तयत् ॥ १.२००.९ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ ലഭിച്ചിട്ടും അവൻ ദ്രോണനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ല; വൈരബന്ധം കാരണം അവൻ ഭീഷ്മനിൽ നിന്നുള്ള ഭയത്തെ ചിന്തിച്ചു.
1.200.10
कन्यादानात्तु शरणं सोऽमन्यत महीपतिः ।
यज्ञसेनस्य कामस्तु पाण्डवाय किरीटिने ॥ १.२००.१० ॥
കന്യാദാനത്തിലൂടെ മാത്രമേ ആ രാജാവിന് ശരണം ലഭിക്കൂ എന്ന് അവൻ കരുതി; യജ്ഞസേനന്റെ ആഗ്രഹം കിരീടധാരിയായ പാണ്ഡവനോട് (അർജുനനോട്) ആയിരുന്നു.
1.200.11
दास्यामि कृष्मामिति वै न चैनं विवृणोति सः ।
जामातृबलसंयोगं मेने हि बलवत्तरम् ॥ १.२००.११ ॥
'കൃഷ്ണയെ (ദ്രൗപദിയെ) ഞാൻ നൽകും' എന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടും അവൻ അത് വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല; മരുമകന്റെ ബലവുമായുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമെന്ന് അവൻ കരുതി.
1.200.12
सोऽन्वेषमाणः कौन्तेयान्पाञ्चालो जनमेजय ।
दृढं धनुरथानम्यं कारयामास भारत ॥ १.२००.१२ ॥
ജനമേജയാ, ഭാരതാ! പാഞ്ചാലൻ കുന്തീപുത്രന്മാരെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് വളയ്ക്കാനാവാത്ത ഒരു ദൃഢമായ വില്ല് നിർമ്മിപ്പിച്ചു.
1.200.13
वैयाघ्रपद्यस्योग्रं वै सृञ्जयस्य महीपतिः ।
तद्धनुः किन्धुरं नाम देवदत्तमुपानयत् ॥ १.२००.१३ ॥
വൈയാഘ്രപദ്യന്റെ വംശജനായ സൃഞ്ജയ രാജാവ് കിന്ധുരം എന്ന പേരുള്ള, ദേവന്മാർ നൽകിയ ആ ഭയങ്കരമായ വില്ല് കൊണ്ടുവരുത്തി.
1.200.14
आयसी तस्य च ज्याऽऽसीत्प्रतिबद्धा महाबला ।
न तु ज्यां प्रसहेदन्यस्तद्धनुःप्रवरं महत् ॥ १.२००.१४ ॥
അതിന്റെ ഞാൺ ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ളതും അതിബലമായി ബന്ധിച്ചതുമായിരുന്നു; മറ്റാരും ആ ഞാൺ വലിക്കാൻ കഴിയാത്ത, ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ മഹാധനുസ്സ്.
1.200.15
शङ्करेण वरं दत्तं प्रीतेन च महात्मना ।
तन्निष्फलं स्यान्न तु मे इति प्रामाण्यमागतः ॥ १.२००.१५ ॥
മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ സന്തുഷ്ടനായി വരം നൽകിയിരുന്നു; 'അത് നിഷ്ഫലമാകില്ല, എന്റേതല്ല' എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ അദ്ദേഹം വന്നു.
1.200.16
मया कर्तव्यमधुना दुष्करं लक्ष्यवेधनम् ।
इति निश्चित्य मनसा कारितं लक्ष्यमुत्तमम् ॥ १.२००.१६ ॥
'ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദുഷ്കരമായ ലക്ഷ്യവേധം ചെയ്യണം' എന്ന് മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ച്, ഉത്തമമായ ഒരു ലക്ഷ്യം ഉണ്ടാക്കിച്ചു.
1.200.17
यन्त्रं वैहायसं चापि कारयामास कृत्रिमम् ।
तेन यन्त्रेण सहितं राजँल्लक्ष्यं च काञ्चनम् ॥ १.२००.१७ ॥
ആകാശത്ത് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു കൃത്രിമ യന്ത്രവും അവൻ നിർമ്മിപ്പിച്ചു; രാജാവേ, ആ യന്ത്രത്തോടൊപ്പം സ്വർണ്ണ ലക്ഷ്യവുമുണ്ടായിരുന്നു.
1.200.18
इदं सज्यं धनुः कृत्वा सज्जैरेभिश्च सायकैः ।
अतीत्य लक्ष्य यो वेद्धा स लब्धा मत्सुतामिति ॥ १.२००.१८ ॥
ഈ വില്ലിൽ ഞാൺ കെട്ടി, ഈ സന്നദ്ധമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ലക്ഷ്യം ഭേദിച്ചു കടക്കുന്നവൻ എന്റെ പുത്രിയെ നേടും.
1.200.19
इति स द्रुपदो राजा स्वयंवरमघोषयत् ।
तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे समीयुस्तत्र भारत ॥ १.२००.१९ ॥
ഇങ്ങനെ ദ്രുപദരാജാവ് സ്വയംവരം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അത് കേട്ട് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു, ഹേ ഭാരതാ.
1.200.20
ऋषयश्च महात्मानः स्वयंवरदिदृक्षवः ।
दुर्योधनपुरोगाश्च सकर्णाः कुरवो नृप ॥ १.२००.२० ॥
സ്വയംവരം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരും, ദുര്യോധനനെ മുൻനിർത്തി കർണ്ണനോടൊപ്പമുള്ള കൗരവരും വന്നു, രാജാവേ.
1.200.21
यादवा वासुदेवेन सार्धमन्धकवृष्णयः ।
ततोऽर्चिता राजगुणा द्रुपदेन महात्मना ॥ १.२००.२१ ॥
വാസുദേവനോടൊപ്പം യാദവരും അന്ധകരും വൃഷ്ണികളും വന്നു; തുടർന്ന് മഹാത്മാവായ ദ്രുപദൻ അവരെ ആദരിച്ചു.
1.200.22
उपोपविष्टा मञ्चेषु द्रष्टुकामाः स्वयंवरम् ।
ब्राह्मणाश्च महाभागा देशेभ्यः समुपागमन् ॥ १.२००.२२ ॥
സ്വയംവരം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മഞ്ചങ്ങളിൽ ഇരുന്നവരും, വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയ മഹാഭാഗ്യരായ ബ്രാഹ്മണരും വന്നു.
1.200.23
ब्राह्मणैरेव सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन् ।
त्रयस्त्रिंशत्सुराः सर्वे विमानैर्व्योम्न्यवस्थिताः ॥ १.२००.२३ ॥
ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം പാണ്ഡവർ ഇരുന്നു; മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരും വിമാനങ്ങളിൽ ആകാശത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു.
1.200.24
ततः पौरजनाः सर्वे सागरोद्धूतनिःस्वनाः ।
शिंशुमारशिरः प्राप्य न्यविशंस्ते स्म पार्थिवाः ॥ १.२००.२४ ॥
തുടർന്ന് നഗരവാസികളെല്ലാം, കടൽപോലെ ആരവം മുഴക്കി, ശിംശുമാരശിരസ്സെന്ന വാതിലിലെത്തി അകത്തു കടന്നിരുന്നു; ആ രാജാക്കന്മാരും.
1.200.25
प्रागुत्तरेण नगराद्भूमिभागे समे शुभे ।
समाजवाटः शुशुभे भवनैः सर्वतो वृतः ॥ १.२००.२५ ॥
നഗരത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത്, സമതലമായ ശുഭഭൂമിയിൽ സമാജവാടം ചുറ്റും കെട്ടിടങ്ങളാൽ ആവൃതമായി ശോഭിച്ചു.
1.200.26
प्राकारपरिखोपेतो द्वारतोरणमण्डितः ।
वितानेन विचित्रेण सर्वतः समलङ्कृतः ॥ १.२००.२६ ॥
മതിലും കിടങ്ങും ഉള്ളതായി, കവാടങ്ങളും തോരണങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, വിചിത്രമായ വിതാനത്താൽ എല്ലായിടത്തും നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1.200.27
तूर्यौघशतसङ्कीर्णः परार्ध्यागुरुधूपितः ।
चन्दनोदकसिक्तश्च माल्यदामोपशोभितः ॥ १.२००.२७ ॥
നൂറുകണക്കിന് വാദ്യസ്വരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്, ഉത്തമ അകിൽ ധൂപത്താൽ സുഗന്ധിതമായി, ചന്ദനജലം തളിക്കപ്പെട്ട്, മാലകളാൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു.
1.200.28
कैलासशिखरप्रख्यैर्नभस्तलविलेखिभिः ।
सर्वतः संवृतः शुभ्रैः प्रासादैः सुकृतोच्छ्रयै ॥ १.२००.२८ ॥
കൈലാസശിഖരങ്ങൾക്കു തുല്യമായ, ആകാശത്തെ തൊടുന്ന, വെളുത്ത, നന്നായി പണിത ഉയരമുള്ള മാളികകളാൽ എല്ലായിടത്തും ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
1.200.29
सुवर्णजालसंवीतैर्मणिकुट्टिमभूषणैः ।
सुखारोहणसोपानैर्महासनपरिच्छदैः ॥ १.२००.२९ ॥
സ്വർണ്ണജാലകങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രത്നം പതിച്ച തറകളാൽ അലങ്കരിച്ച്, എളുപ്പത്തിൽ കയറാവുന്ന പടികളും മഹാസനങ്ങളുടെ ഉപകരണങ്ങളും കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു.
1.200.30
स्रग्दामसमवच्छन्नैरगुरूत्तमवासितैः ।
हंसांशुवर्णैर्बहुभिरायोजनसुगन्धिभिः ॥ १.२००.३० ॥
മാലച്ചരടുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട്, ഉത്തമ അകിലാൽ സുഗന്ധിതമായി, ഹംസകിരണം പോലെ വെളുത്ത പലതുള്ള (മാളികകളോടെ), ഒരു യോജനം വരെ സുഗന്ധം പരത്തുന്നതായിരുന്നു.
1.200.31
असंबाधशतद्वारैः शयनासनशोभितैः ।
बहुधातुपिनद्धाङ्गैर्हिमवच्छिखरैरिव ॥ १.२००.३१ ॥
നൂറു വാതിലുകളുള്ള, വിശാലമായ, ശയനാസനങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, പല ധാതുക്കളാൽ വർണ്ണിതമായ ഹിമാലയശിഖരങ്ങൾ പോലെയുള്ള ഭവനങ്ങൾ.
1.200.32
तत्र नानाप्रकारेषु विमानेषु स्वलङ्कृताः ।
स्पर्धमानास्तदाऽन्योन्यं निषेदुः सर्वपार्थिवाः ॥ १.२००.३२ ॥
അവിടെ വിവിധതരം വിമാനങ്ങളിൽ നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സകല രാജാക്കന്മാരും പരസ്പരം മത്സരിച്ചുകൊണ്ട് ഇരുന്നു.
1.200.33
तत्रोपविष्टान्ददृशुर्महासत्वान्पृथग्जनाः ।
राजसिंहान्महाभागान्कृष्णागुरुविभूषितान् ॥ १.२००.३३ ॥
അവിടെ ഇരിക്കുന്ന, മഹാത്മാക്കളായ, രാജസിംഹങ്ങളായ, മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ, കറുത്ത അകിൽ സുഗന്ധത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാരെ സാധാരണ ജനങ്ങൾ കണ്ടു.
1.200.34
महाप्रसादान्ब्राह्मण्यान्स्वराष्ट्रपरिरक्षिणः ।
प्रियान्सर्वस्य लोकस्य सुकृतैः कर्मभिः शुभैः ॥ १.२००.३४ ॥
വലിയ കൃപയുള്ളവർ, ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുന്നവർ, സ്വരാഷ്ട്രത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവർ, സർവലോകത്തിനും പ്രിയരായവർ, ശുഭമായ സുകൃത കർമ്മങ്ങളാൽ കൂടിയവർ.
1.200.35
मञ्चेषु च परार्द्ध्येषु पौरजानपदा जनाः ।
कृष्णादर्शनसिद्ध्यर्थं सर्वतः समुपाविशन् ॥ १.२००.३५ ॥
ഉത്തമമായ മഞ്ചങ്ങളിൽ നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും കൃഷ്ണദർശനം സിദ്ധിക്കുന്നതിനായി എല്ലായിടത്തും ഇരുന്നു.
1.200.36
ब्राह्मणैस्ते च सहिताः पाण्डवाः समुपाविशन् ।
ऋद्धिं पञ्चालराजस्य पश्यन्तस्तामनुत्तमाम् ॥ १.२००.३६ ॥
ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം പാണ്ഡവർ ഇരുന്നു, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ ആ അനുപമ ഐശ്വര്യം കണ്ടുകൊണ്ട്.
1.200.37
ततः समाजो ववृधे स राजन्दिवसान्बहून् ।
रत्नप्रदानबहुलः शोभितो नटनर्तकैः ॥ १.२००.३७ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ആ ഉത്സവം പല ദിവസങ്ങളോളം വളർന്നു; രത്നദാനം ധാരാളമായി നടന്നു, നടന്മാരും നർത്തകരും അതിനെ അലങ്കരിച്ചു.
1.200.38
वर्तमाने समाजे तु रमणीयेऽह्नि षोडशे ।
मैत्रे मुहूर्ते तस्याश्च राजदाराः पुराविदः।
पुत्रवत्यः सुवसनाः प्रतिकर्मोपचक्रमुः ॥ १.२००.३८ ॥
ഉത്സവം നടക്കുമ്പോൾ, മനോഹരമായ പതിനാറാം ദിവസം, മൈത്ര മുഹൂർത്തത്തിൽ, പുരാതന ആചാരമറിയുന്ന, പുത്രവതികളായ, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച രാജപത്നിമാർ അവൾക്ക് അലങ്കാരക്രിയ ആരംഭിച്ചു.
1.200.39
वैडूर्यमयपीठे तु निविष्टां द्रौपदीं तदा ।
सतूर्यं स्नापयाञ्चक्रुः स्वर्णकुम्भस्थितैर्जलैः ॥ १.२००.३९ ॥
അപ്പോൾ വൈഡൂര്യപീഠത്തിലിരുന്ന ദ്രൗപദിയെ വാദ്യങ്ങളോടെ സ്വർണകുംഭങ്ങളിലെ ജലംകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യിച്ചു.
1.200.40
तां निवृत्ताभिषेकां च दुकूलद्वयधारिणीम् ।
निन्युर्मणिस्तम्भवतीं वेदिं वै सुपरिष्कृताम् ॥ १.२००.४० ॥
സ്നാനം കഴിഞ്ഞ് രണ്ടു പട്ടുവസ്ത്രം ധരിച്ച അവളെ മണിത്തൂണുകളുള്ള നന്നായി അലങ്കരിച്ച വേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
1.200.41
निवेश्य प्राङ्मुखीं हृष्टां विस्मिताक्ष्यः प्रसाधिकाः ।
केनालङ्करणेनेमामित्यन्योन्यं व्यलोकयन् ॥ १.२००.४१ ॥
കിഴക്കോട്ടു മുഖമാക്കി സന്തോഷത്തോടെ ഇരുത്തി, വിസ്മയക്കണ്ണുകളുള്ള അലങ്കാരദാസിമാർ ഇവളെ ഏതു ഭൂഷണംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണമെന്ന് പരസ്പരം നോക്കി.
1.200.42
धूपोष्मणा च केशानामार्द्रभावं व्यपोहयन् ।
बबन्धुरस्या धम्मिल्लं माल्यैः सुरभिगन्धिभिः ॥ १.२००.४२ ॥
ധൂപത്തിന്റെ ചൂടാൽ മുടിയിലെ നനവ് മാറ്റി, സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾകൊണ്ട് അവളുടെ കെട്ട് കെട്ടി.
1.200.43
दूर्वामधूकरचितं माल्यं तस्या ददुः करे ।
चक्रुश्च कृष्णागरुणा पत्रसङ्गं कुचद्वये ॥ १.२००.४३ ॥
ദൂർവ്വപ്പുല്ലും മധൂകപ്പൂക്കളും കോർത്ത മാല അവർ അവളുടെ കയ്യിൽ നൽകി; കറുത്ത അകിൽ കൊണ്ട് അവളുടെ ഇരു മാറിടങ്ങളിലും ഇലച്ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചു.
1.200.44
रेजे सा चक्रवाकाङ्का स्वर्णदीर्घा सरिद्वरा ।
अलकैः कुटिलैस्तस्या मुखं विकसितं बभौ ॥ १.२००.४४ ॥
ചക്രവാകപ്പക്ഷിയുടെ അടയാളമുള്ള, സ്വർണ്ണവർണ്ണവും നീളവുമുള്ള നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ നദിപോലെ അവൾ ശോഭിച്ചു; ചുരുണ്ട മുടിക്കെട്ടുകളാൽ അവളുടെ വിരിഞ്ഞ മുഖം പ്രകാശിച്ചു.
1.200.45
आसक्तभृङ्गं कुसुमं शशिम्बिम्बं जिगाय तत् ।
कालाञ्जनं नयनयोराचारार्थं समादधुः ॥ १.२००.४५ ॥
വണ്ടുകൾ പറ്റിയ പുഷ്പംപോലെയുള്ള അവളുടെ മുഖം ചന്ദ്രബിംബത്തെപ്പോലും ജയിച്ചു; ആചാരത്തിനായി അവർ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ കറുത്ത കണ്മഷി ചാർത്തി.
1.200.46
भूषणं रत्नखचितैरलंचक्रुर्यथोचितम् ।
माता च तस्याः पृषती हरितालमनश्शिलाम् ॥ १.२००.४६ ॥
രത്നം പതിച്ച ആഭരണങ്ങളാൽ യഥോചിതം അവർ അവളെ അലങ്കരിച്ചു; അവളുടെ മാതാവ് പൃഷതി ഹരിതാലവും മനഃശിലയും നൽകി.
1.200.47
अङ्गुलीभ्यामुपादाय तिलकं विदधे मुखे ।
अलङ्कृतां वधूं दृष्ट्वा योषितो मुदमाययुः ॥ १.२००.४७ ॥
രണ്ടു വിരലുകൾകൊണ്ടെടുത്ത് അവളുടെ മുഖത്ത് തിലകം ചാർത്തി; അലങ്കരിച്ച വധുവിനെ കണ്ട് സ്ത്രീകൾ സന്തോഷിച്ചു.
1.200.48
माता न मुमुदे तस्याः पतिः कीदृग्भविष्यति ।
सौविदल्लाः समागम्य द्रुपदस्याज्ञया ततः ॥ १.२००.४८ ॥
മാതാവ് സന്തോഷിച്ചില്ല—'അവളുടെ ഭർത്താവ് എങ്ങനെയായിരിക്കും?' അപ്പോൾ ദ്രുപദന്റെ ആജ്ഞയാൽ സൗവിദല്ലർ ഒന്നിച്ചുചേർന്നു വന്നു.
1.200.49
एनामारोपयामासुः करिणीं कुचभूषिताम् ।
ततोऽवाद्यन्त वाद्यानि मङ्गलानि दिवि स्पृशन् ॥ १.२००.४९ ॥
അവർ അവളെ മാറിൽ അലങ്കരിച്ച പിടിയാനയുടെ മുകളിൽ കയറ്റി. അപ്പോൾ ആകാശത്തെ സ്പർശിക്കുംവിധം മംഗള വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി.
1.200.50
विलासिनीजनाश्चापि प्रवरं करिणीशतम् ।
माङ्गल्यगीतं गायन्त्यः पार्स्वयोरुभयोर्ययुः ॥ १.२००.५० ॥
മനോഹരികളായ സ്ത്രീകളും ശ്രേഷ്ഠമായ നൂറുകണക്കിന് പിടിയാനകളോടൊപ്പം മംഗളഗീതം പാടി ഇരുവശങ്ങളിലും നീങ്ങി.
1.200.51
जनापसरणे व्यग्राः प्रतिहार्यः पुरा ययुः ।
कोलाहलो महानासीत्तस्मिन्पुरवरे तदा ॥ १.२००.५१ ॥
ജനങ്ങളെ മാറ്റുന്നതിൽ വ്യാപൃതരായ കാവൽക്കാർ നേരത്തേ പോയി. അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിൽ വലിയ ബഹളമുണ്ടായി.
1.200.52
धृष्टद्युम्नो ययावग्रे हयमारुह्य भारत ।
द्रुपदो रङ्गदेशे तु बलेन महता युतः ॥ १.२००.५२ ॥
ഭാരതാ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ കുതിരപ്പുറത്തു കയറി മുന്നിൽ നീങ്ങി. ദ്രുപദൻ വലിയ സേനയോടൊപ്പം രംഗഭൂമിയിലേക്ക് പോയി.
1.200.53
तस्थौ व्यूह्य महानीकं पालितं दृढधन्विभिः ।
आप्लुताङ्गीं सुवसनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १.२००.५३ ॥
ദൃഢധനുർധരന്മാർ കാക്കുന്ന മഹാസേനയെ വ്യൂഹമായി നിർത്തി അവൻ നിന്നു. സ്നാനത്താൽ ശുദ്ധമായ ദേഹമുള്ളവളും നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ചവളും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളുമായി.
1.200.54
मालां च समुपादाय काञ्चनीं समलङ्कृताम् ।
आगतां ददृशुः सर्वे रङ्गभूमिमलङ्कृताम् ॥ १.२००.५४ ॥
നന്നായി അലങ്കരിച്ച സ്വർണ്ണമാല എടുത്ത് അവൾ വന്നു. അലങ്കരിച്ച രംഗഭൂമിയിലേക്ക് അവൾ വരുന്നത് എല്ലാവരും കണ്ടു.
1.200.55
अवतीर्णा ततो रङ्गं द्रौपदी भरतर्षभ ।
तस्थौ प्रमुदितान्सर्वान्नृपतीन्रङ्गमण्डले।
प्रेक्षन्ती व्रीडितापाङ्गी द्रष्टृणां सुमनोहरा ॥ १.२००.५५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നെ ദ്രൗപദി രംഗഭൂമിയിലേക്കിറങ്ങി രംഗമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു. സന്തോഷിച്ചിരുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ലജ്ജയോടെ ഓരക്കണ്ണിട്ടു നോക്കിക്കൊണ്ട്, കാണുന്നവർക്ക് അതീവ മനോഹരിയായി.
1.200.56
पुरोहितः सोमकानां मन्त्रविद्ब्राह्मणः शुचिः ।
परिस्तीर्य जुहावाग्निमाज्येन विधिवत्तदा ॥ १.२००.५६ ॥
സോമകരുടെ പുരോഹിതനും മന്ത്രജ്ഞനും ശുദ്ധനുമായ ബ്രാഹ്മണൻ അപ്പോൾ ദർഭ വിരിച്ച് വിധിപ്രകാരം നെയ്യുകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ആഹുതി ചെയ്തു.
1.200.57
संतर्पयित्वा ज्वलनं ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ।
वारयामास सर्वाणि वादित्राणि समन्ततः ॥ १.२००.५७ ॥
അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ബ്രാഹ്മണരെക്കൊണ്ട് സ്വസ്തിവാചനം ചൊല്ലിച്ച്, ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ വാദ്യങ്ങളും അവൻ നിർത്തിച്ചു.
1.200.58
निःशब्दे तु कृते तस्मिन्धृष्टद्युम्नो विशांपते ।
कृष्णामादाय विधिवन्मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ १.२००.५८ ॥
രാജാവേ, അവിടെ പൂർണ്ണ നിശ്ശബ്ദത പരന്നപ്പോൾ, മേഘവും ദുന്ദുഭിയും പോലെ ഗംഭീര സ്വരമുള്ള ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വിധിപ്രകാരം കൃഷ്ണയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്.
1.200.59
रङ्गमध्यं गतस्तत्र मेघगम्भीरया गिरा ।
वाक्यमुच्चैर्जगादेदं श्लक्ष्णमर्थवदुत्तमम् ॥ १.२००.५९ ॥
രംഗമധ്യത്തിൽ ചെന്ന് മേഘം പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ ഈ ഉത്തമവും മൃദുവും അർത്ഥപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു.
1.200.60
इदं धनुर्लक्ष्यमिमे च बाणाः ।
शृण्वन्तु मे भूपतयः समेताः।
छिद्रेण यन्त्रस्य मसर्पयध्वं ।
शरैः शितैर्व्योमचरैर्दशार्धैः ॥ १.२००.६० ॥
ഇതാ വില്ല്, ഇതാ ലക്ഷ്യം, ഇതാ ഈ അമ്പുകൾ. കൂടിയിരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരേ, എൻ്റെ വാക്ക് കേൾക്കുവിൻ. യന്ത്രത്തിന്റെ ദ്വാരത്തിലൂടെ മൂർച്ചയുള്ള, ആകാശഗാമിയായ പത്ത്-അർദ്ധ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുന്നേറി ലക്ഷ്യം തകർക്കുവിൻ.
1.200.61
एतन्महत्कर्म करोति यो वै ।
कुलेन रूपेण बलेन युक्तः।
तस्याद्य भार्या भगिनी ममेयं ।
कृष्णा भवित्री न मृषा ब्रवीमि ॥ १.२००.६१ ॥
ഈ മഹത്കർമ്മം ആരു ചെയ്യുന്നുവോ, കുലം, രൂപം, ബലം എന്നിവയോടു കൂടിയവൻ, ഇന്ന് എന്റെ സഹോദരി കൃഷ്ണയുടെ ഭർത്താവാകും. ഞാൻ വ്യാജം പറയുന്നില്ല.
1.200.62
तानेवमुक्त्वा द्रुपदस्य पुत्रः ।
पश्चादिदं तां भगिनीमुवाच।
नाम्ना च गोत्रेण च कर्मणा च ।
संकीर्तयन्भूमिपतीन्समेतान् ॥ १.२००.६२ ॥
ദ്രുപദപുത്രൻ അവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സഹോദരിയോട് ഇതു പറഞ്ഞു; സമ്മേളിച്ച ഭൂപതികളുടെ നാമവും ഗോത്രവും കർമ്മവും കീർത്തിച്ചുകൊണ്ട്.