Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 1.21

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.21.1

ततो रजन्यां व्युष्टायां प्रभातेऽभ्युदिते रवौ ।
कद्रूश्च विनता चैव भगिन्यौ ते तपोधन ॥ १.२१.१ ॥

પછી રાત્રિ વીતી, પ્રભાતે સૂર્ય ઉદય પામ્યો ત્યારે કદ્રુ અને વિનતા, તે બંને બહેનો, હે તપોધન!

1.21.2

अमर्षिते सुसंरब्धे दास्ये कृतपणे तदा ।
स्मगरस्य परं पारं वेलावनविभूषितम्।
जग्मतुस्तुरगं द्रष्टुमुच्चैःश्रवसमन्तिकात् ॥ १.२१.२ ॥

ક્રોધ અને ગહન ઉદ્વેગથી ભરેલી તે બંને, જેમણે દાસત્વને પણ લગાવ્યું હતું, કિનારાના વનોથી શોભતા સાગરના સામા તીરે, ઉચ્ચૈઃશ્રવા નામના ઘોડાને જોવા નજીકથી ગઈ.

1.21.3

ददृशातेऽथ ते तत्र समुद्रं निधिमम्भसाम् ।
महान्तमुदकागाधं क्षोभ्यमाणं महास्वनम् ॥ १.२१.३ ॥

પછી તે બંનેએ ત્યાં જળનો ભંડાર, વિશાળ, અગાધ જળવાળો, ક્ષુબ્ધ, મહાધ્વનિ કરતો સમુદ્ર જોયો.

1.21.4

तिमिंगिलझषाकीर्णं मकरैरावृतं तथा ।
सत्वैश्च बहुसाहस्रैर्नानारूपैः समावृतम् ॥ १.२१.४ ॥

તિમિંગિલ અને માછલીઓથી ભરેલો, મકરોથી ઘેરાયેલો, અને વિવિધ રૂપવાળા હજારો જીવોથી આચ્છાદિત.

1.21.5

भीषणैर्विकृतैरन्यैर्घोरैर्जलचरैस्तथा ।
उग्रैर्नित्यमनाधृष्यं कूर्मग्राहसमाकुलम् ॥ १.२१.५ ॥

ભયંકર, વિકૃત, બીજા ઘોર જળચરોથી, અને ઉગ્ર જીવોથી, જે હંમેશા અજેય, કાચબા અને મગરોથી ભરેલો.

1.21.6

आकरं सर्वरत्नानामालयं वरुणस्य च ।
नागानामालयं रम्यमुत्तमं सरितां पतिम् ॥ १.२१.६ ॥

સર્વ રત્નોની ખાણ, વરુણનું નિવાસસ્થાન, નાગોનું રમણીય અને ઉત્તમ આવાસ, નદીઓના સ્વામી.

1.21.7

पातालज्वलनावासमसुराणां च बान्धवम् ।
भयंकरं च सत्त्वानां पयसां निधिमर्णवम् ॥ १.२१.७ ॥

પાતાળના અગ્નિનું નિવાસસ્થાન, અસુરોનો બાંધવ, પ્રાણીઓ માટે ભયંકર, જળનો ભંડાર, સમુદ્ર.

1.21.8

शुभं दिव्यममर्त्यानाममृतस्याकरं परम् ।
अप्रमेयमचिन्त्यं च सुपुण्यजलमद्भुतम् ॥ १.२१.८ ॥

શુભ, દિવ્ય, અમરોના અમૃતનો પરમ સ્ત્રોત, અપ્રમેય, અચિંત્ય, અતિ પવિત્ર જળવાળો અને અદ્ભુત.

1.21.9

घोरं जलचरारावरौद्रं भैरवनिःस्वनम् ।
गम्भीरावर्तकलिलं सर्वभूतभयंकरम् ॥ १.२१.९ ॥

ભયંકર, જળચરોની ગર્જનાથી રૌદ્ર, ભૈરવ ધ્વનિવાળો, ઊંડા ભમરાઓથી ભરેલો અને સર્વ પ્રાણીઓને ભયંકર.

1.21.10

वेलादोलानिलचलं क्षोभोद्वेगसमुच्छ्रितम् ।
वीचीहस्तैः प्रचलितैर्नृत्यन्तमिव सर्वतः ॥ १.२१.१० ॥

કિનારાને ઝુલાવતા પવનથી ચંચળ, ક્ષોભ અને ઉદ્વેગથી ઊંચે ઊછળેલો, ચાલતા મોજાંના હાથોથી જાણે ચારેબાજુ નાચતો.

1.21.11

चन्द्रवृद्धिक्षयवशादुद्वृत्तोर्मिसमाकुलम् ।
पाञ्चजन्यस्य जननं रत्नाकरमनुत्तमम् ॥ १.२१.११ ॥

ચંદ્રની વૃદ્ધિ અને ક્ષયના વશથી, ઉછળેલાં મોજાંથી વ્યાકુળ, પાંચજન્ય શંખનું જન્મસ્થાન, રત્નાકર, અનુત્તમ.

1.21.12

गां विन्दता भगवता गोविन्देनामितौजसा ।
वराहरूपिणा चान्तर्विक्षोभितजलाविलम् ॥ १.२१.१२ ॥

પૃથ્વીને પાછી મેળવતાં, અમિત તેજસ્વી ભગવાન ગોવિંદે વરાહરૂપ ધારણ કરી, અંદરનું જળ ક્ષુબ્ધ કરી ડહોળી દીધું ત્યારે.

1.21.13

ब्रह्मर्षिणा व्रतवता वर्षाणां शतमत्रिणा ।
अनासादितगाधं च पातालतलमव्ययम् ॥ १.२१.१३ ॥

વ્રતધારી બ્રહ્મર્ષિ અત્રિ સો વર્ષ સુધી એ અવિનાશી મહાસાગરની થાહ, પાતાળતળ, પામી શક્યા નહીં.

1.21.14

अध्यात्मयोगनिद्रां च पद्मनाभस्य सेवतः ।
युगादिकालशयनं विष्णोरमिततेजसः ॥ १.२१.१४ ॥

અમિત તેજસ્વી વિષ્ણુ, પદ્મનાભ, યુગારંભે અધ્યાત્મયોગનિદ્રામાં શયન કરે છે.

1.21.15

वज्रपातनसंत्रस्तमैनाकस्याभयप्रदम् ।
डिम्बाहवार्दितानां च असुराणां परायणम् ॥ १.२१.१५ ॥

વજ્રપાતથી ભયભીત મૈનાકને અભય આપનાર, અને ડિંબ યુદ્ધથી પીડિત અસુરોનો આશ્રય.

1.21.16

बडवामुखदीप्ताग्नेस्तोयहव्यप्रदं शिवम् ।
अगाधपारं विस्तीर्णमप्रमेयं सरित्पतिम् ॥ १.२१.१६ ॥

બડવામુખની પ્રજ્વલિત અગ્નિને જલહવિ આપનાર, શુભ, અગાધ અને અપાર, વિસ્તીર્ણ, અપ્રમેય સરિતાઓનો સ્વામી.

1.21.17

महानदीभिर्बह्वीभिः स्पर्धयेव सहस्रशः ।
अभिसार्यमाणमनिशं ददृशाते महार्णवम्।
आपूर्यमाणमत्यर्थं नृत्यमानमिवोर्मिभिः ॥ १.२१.१७ ॥

જાણે હરીફાઈમાં હજારો મોટી નદીઓ સતત એ મહાસાગર તરફ વહી રહી હતી; તે અતિશય ભરાઈને મોજાંથી નાચતો હોય તેમ, બંનેએ તેને જોયો.

1.21.18

गम्भीरं तिमिमकरोग्रसंकुलं तं ।
गर्जन्तं जलचररावरौद्रनादैः।
विस्तीर्णं ददृशतुरम्बरप्रकाशं ।
तेऽगाधं निधिमुरुमम्भसामनन्तम् ॥ १.२१.१८ ॥

ઊંડો, તિમિ અને મકરોથી ભયંકર ભરેલો, જળચરોના રૌદ્ર નાદથી ગર્જતો, વિસ્તીર્ણ, આકાશ જેવો પ્રકાશિત — એ બંનેએ એ જળના અગાધ, વિશાળ, અનંત ભંડારને જોયો.