महाभारत · अध्याय 1.220
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.220.1
दुर्योधनेनैवमुक्तः कर्णेन च विशांपते ।
पुत्रं च सूतपुत्रं च धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.२२०.१ ॥
हे जनमेजया, दुर्योधन आणि कर्ण असे बोलल्यावर धृतराष्ट्र पुत्राला व सूतपुत्राला म्हणाला.
1.220.2
अहमप्येवमेवैतच्चिकीर्षामि यथा युवाम् ।
विवेक्तुं नाहमिच्छामि त्वाकारं विदुरं प्रति ॥ १.२२०.२ ॥
तुम्हा दोघांना जसे हवे तसेच मलाही हे करायचे आहे; पण विदुरासमोर तुमचा हेतू उघड करू इच्छित नाही.
1.220.3
ततस्तेषां गुणानेव कीर्तयामि विशेषतः ।
नावबुध्येत विदुरो ममाभिप्रायमिङ्गितैः ॥ १.२२०.३ ॥
म्हणून मी त्यांच्या गुणांचेच विशेषतः कौतुक करीन; विदुराला माझा हेतू इशाऱ्यांनीही कळू नये.
1.220.4
यच्च त्वं मन्यसे प्राप्तं तद्ब्रवीहि सुयोधन ।
राधेय मन्यसे यच्च प्राप्तकालं वदाशु मे ॥ १.२२०.४ ॥
हे सुयोधना, जे तुला प्राप्त वाटते ते सांग; आणि हे राधेया, जे कालोचित वाटते ते लवकर मला सांग.
1.220.5
अद्य तान्कुशलैर्विप्रैः सुगुप्तैराप्तकारिभिः ।
कुन्तीपुत्रान्भेदयामो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ १.२२०.५ ॥
आज कुशल, गुप्त आणि विश्वासू ब्राह्मणांकरवी कुंतीपुत्रांमध्ये आणि माद्रीच्या दोन पुत्र पांडवांमध्ये फूट पाडू.
1.220.6
अथवा द्रुपदो राजा महद्भिर्वित्तसंचयैः ।
पुत्राश्चास्य प्रलोभ्यन्ताममात्याश्चैव सर्वशः ॥ १.२२०.६ ॥
किंवा राजा द्रुपदाला मोठ्या धनसंचयांनी भुलवावे; त्याचे पुत्र आणि अमात्यही सर्व प्रकारे भुलवले जावेत.
1.220.7
परित्यजेद्यथा राजा कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अथ तत्रैव वा तेषां निवासं रोचयन्तु ते ॥ १.२२०.७ ॥
राजाने कुंतीपुत्र युधिष्ठिराचा त्याग करावा तसे, किंवा त्यांनी तिथेच आपले निवासस्थान पसंत करावे.
1.220.8
इहैषां दोषवद्वासं वर्णयन्तु पृथक्पृथक् ।
ते भिद्यमानास्तत्रैव मनः कुर्वन्तु पाण्डवाः ॥ १.२२०.८ ॥
येथे त्यांच्या दोषयुक्त निवासाचे वेगवेगळे वर्णन करोत; पांडव तिथेच विभागले जाऊन मन बनवोत.
1.220.9
अथवा कुशळाः केचिदुपायनिपुणा नराः ।
इतरेतरतः पार्थान्भेदयन्त्वनुरागतः ॥ १.२२०.९ ॥
किंवा कुशल, उपायनिपुण काही माणसांनी प्रेमाच्या मार्गाने पार्थांना एकमेकांपासून वेगळे करावे.
1.220.10
व्युत्थापयन्तु वा कृष्णां बहुत्वात्सुकरं हि तत् ।
अथवा पाण्डवांस्तस्यां भेदयन्तु ततश्च ताम् ॥ १.२२०.१० ॥
किंवा त्यांची संख्या अधिक असल्याने हे सोपे असल्यामुळे कृष्णेला (द्रौपदीला) त्यांच्यापासून दूर करावे; किंवा तिच्याविषयी पांडवांमध्ये फूट पाडावी.
1.220.11
भीमसेनस्य वा राजन्नुपायकुशलैर्नरैः ।
मृत्युर्विधीयतां छन्नैः स हि तेषां बलाधिकः ॥ १.२२०.११ ॥
हे राजा, किंवा उपायकुशल माणसांनी गुप्तपणे भीमसेनाच्या मृत्यूची व्यवस्था करावी, कारण तोच त्यांच्यात सर्वात बलवान आहे.
1.220.12
तमाश्रित्य हि कौन्तेयः पुरा चास्मान्न मन्यते ।
सहि तीक्ष्णश्च शूरश्च तेषां चैव परायणम् ॥ १.२२०.१२ ॥
त्याच्यावर विसंबून कुंतीपुत्र पूर्वीही आपल्याला मानत नाही; तो तीक्ष्ण व शूर आहे, आणि तोच त्यांचा आधार आहे.
1.220.13
तस्मिंस्त्वभिहते राजन्हतोत्साहा हतौजसः ।
यतिष्यन्ते न राज्याय स हि तेषां व्यपाश्रयः ॥ १.२२०.१३ ॥
हे राजा, तो मारला गेल्यावर ते उत्साह व शक्ती गमावतील; तोच त्यांचा आधार होता, म्हणून ते राज्यासाठी प्रयत्न करणार नाहीत.
1.220.14
अजेयो ह्यर्जुनः सङ्ख्ये पृष्ठगोपे वृकोदरे ।
तमृते फाल्गुनो युद्धे राधेयस्य न पादभाक् ॥ १.२२०.१४ ॥
युद्धात अर्जुन अजेय आहे; मागील रक्षक वृकोदर (भीम) आहे; त्याच्याशिवाय फाल्गुन युद्धात राधेयाच्या बरोबरीचा नाही.
1.220.15
ते जानानास्तु दौर्बल्यं भीमसेनमृते महत् ।
अस्मान्बलवतो ज्ञात्वा न यतिष्यन्ति दुर्बलाः ॥ १.२२०.१५ ॥
भीमसेनाशिवाय त्यांची मोठी दुर्बलता आहे हे ते जाणतात; आपण बलवान आहोत हे जाणून दुर्बल ते प्रयत्न करणार नाहीत.
1.220.16
इहागतेषु वा तेषु निदेशवशवर्तिषु ।
प्रवर्तिष्यामहे राजन्यथाशास्त्रं निबर्हणम् ॥ १.२२०.१६ ॥
किंवा ते येथे येऊन आज्ञेत वागले, तर हे राजा, आम्ही शास्त्रानुसार त्यांचा नाश करण्याच्या मार्गाने चालू.
1.220.17
दर्पं वा वदतां तेषां केचिदत्र मनस्विनः ।
द्रुपदस्यात्मजा राजन्प्रभिद्यन्ते ततः परैः ॥ १.२२०.१७ ॥
किंवा त्यांच्यातील गर्वाने बोलणारे काही; हे राजा, द्रुपदाचे काही पुत्र त्यांच्या गर्वामुळे इतरांकडून फोडले जातील.
1.220.18
अथवा दर्शनीयाभिः प्रमदाभिर्विलोभ्यताम् ।
एकैकस्तत्र कौन्तेयस्ततः कृष्णा विरज्यताम् ॥ १.२२०.१८ ॥
किंवा सुंदर स्त्रियांच्या द्वारे त्यांना भुरळ पाडावे; तेथे कौन्तेयांपैकी प्रत्येकाला भुरळ पाडावी; मग कृष्णा (द्रौपदी) त्यांच्यापासून विरक्त होवो.
1.220.19
प्रेष्यतां चैव राधेयस्तेषामागमनाय वै ।
तैस्तैः प्रकारैः सन्नीय पात्यन्तामाप्तकारिभिः ॥ १.२२०.१९ ॥
राधेय कर्णालाही त्यांच्या आगमनासाठी पाठवावे. निरनिराळ्या उपायांनी त्यांना एकत्र करून विश्वासू माणसांकडून त्यांचा नाश घडवावा.
1.220.20
एतेषामप्युपायानां यस्ते निर्दोषवान्मतः ।
तस्य यप्रोगमातिष्ठ पुरा कालोऽतिवर्तते ॥ १.२२०.२० ॥
या उपायांपैकी जो तुम्हाला निर्दोष वाटेल, त्याचा प्रयोग करा. काळ आधीच निघून चालला आहे.
1.220.21
यावद्ध्यकृतविश्वासा द्रुपदे पार्थिवर्षभे ।
तावदेव हि ते शक्या न शक्यास्तु ततः परम् ॥ १.२२०.२१ ॥
राजांमध्ये वृषभ असलेल्या द्रुपदाचा विश्वास अद्याप संपादन झालेला नाही तोपर्यंतच त्यांना वश करता येईल; त्यानंतर नाही.
1.220.22
एषा मम मतिस्तात निग्रहाय प्रवर्तते ।
साध्वी वा यदि वाऽसाध्वी किं वा राधेय मन्यसे ॥ १.२२०.२२ ॥
हे तात, माझे मत हेच आहे; दमनासाठी हाच विचार पुढे येत आहे. हे योग्य असो वा अयोग्य, हे राधेया, तुला काय वाटते?