మహాభారతం · అధ్యాయం 1.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.256.1
ततः प्रज्वलिते वह्नौ शार्ङ्गकास्ते सुदुःखिताः ।
व्यथिताः परमोद्विग्ना नाधिजग्मुः परायणम् ॥ १.२५६.१ ॥
అప్పుడు మండుతున్న అగ్నిలో శార్ఙ్గకపక్షులు ఎంతో దుఃఖించి, వ్యథ చెంది, అత్యంత కలవరపడి, ఎలాంటి ఆశ్రయాన్నీ పొందలేకపోయాయి.
1.256.2
निशाम्य पुत्रकान्बालान्माता तेषां तपस्विनी ।
जरिता शोकदुःखार्ता विललाप सुदुःखिता ॥ १.२५६.२ ॥
తన చిన్న కుమారులను చూసి, తపస్విని అయిన వారి తల్లి జరిత శోకదుఃఖాలతో పీడితురాలై, అత్యంత దుఃఖంతో విలపించింది.
1.256.3
अयमग्निर्दहन्कक्षमित आयाति भीषणः ।
जगत्संदीपयन्भीमो मम दुःखविवर्धनः ॥ १.२५६.३ ॥
అడవిని కాల్చుతూ ఈ భయంకరమైన అగ్ని ఇటువైపు వస్తోంది. లోకాన్ని మండిస్తూ ఈ భీకరాగ్ని నా దుఃఖాన్ని పెంచుతోంది.
1.256.4
इमे च मां कर्षयन्ति शिशवो मन्दचेतसः ।
अबर्हाश्चरणैर्हीनाः पूर्वेषां नः परायणाः ॥ १.२५६.४ ॥
ఈ మందబుద్ధి గల చిన్నపిల్లలు నన్ను లాగుతున్నారు. వీరికి రెక్కలు లేవు, కాళ్ళ బలం కూడా లేదు; మన పూర్వీకులకు ఇవే ఆధారం.
1.256.5
त्रासयंश्चायमायाति लेलिहानो महीरुहान् ।
अजातपक्षाश्च सुता न शक्ताः सरणे मम ॥ १.२५६.५ ॥
చెట్లను నాకుతూ, భయపెడుతూ ఈ అగ్ని వస్తోంది. రెక్కలు రాని నా కుమారులు పారిపోవడానికి శక్తి లేనివారు.
1.256.6
आदाय च न शक्नोमि पुत्रांस्तरितुमात्मना ।
न च त्यक्तुमहं शक्ता हृदयं दूयतीव मे ॥ १.२५६.६ ॥
కుమారులను ఎత్తుకుని నేనే వారిని దాటించలేను; వారిని విడిచిపెట్టడానికీ నాకు శక్తి లేదు. నా హృదయం దహించుకుపోతున్నట్లు ఉంది.
1.256.7
कं तु जह्यामहं पुत्रं कमादाय व्रजाम्यहम् ।
किंनु मे स्यात्कृतं कृत्वा मन्यध्वं पुत्रकाः कथम् ॥ १.२५६.७ ॥
నేను ఏ కొడుకును విడిచిపెట్టాలి, ఏ కొడుకును తీసుకుని వెళ్లాలి? నా కుమారులారా, నేను ఏమి చేయాలి? ఎలాగో ఆలోచించండి.
1.256.8
चिन्तयाना विमोक्षं वो नाधिगच्छामि किंचन ।
छादयिष्यामि वो गात्रैः करिष्ये मरणं सह ॥ १.२५६.८ ॥
మిమ్మల్ని విడిపించే మార్గం నేను ఏదీ కనుగొనలేకపోతున్నాను. నా శరీరంతో మిమ్మల్ని కప్పుతాను, మీతో పాటే మరణిస్తాను.
1.256.9
जरितारौ कुलं ह्येतज्ज्येष्ठत्वेन प्रतिष्ठितम् ।
सारिसृक्कः प्रजायेत पितॄणां कुलवर्धनः ॥ १.२५६.९ ॥
జరితా వంశం పెద్దకొడుకు ద్వారానే స్థిరపడుతుంది. పితృదేవతల వంశాన్ని వృద్ధి చేసే సారిసృక్కుడు జన్మించుగాక.
1.256.10
स्तम्बमित्रस्तपः कुर्याद्द्रोणो ब्रह्मविदां वरः ।
इत्येवमुक्त्वा प्रययौ पिता वो निर्घृणः पुरा ॥ १.२५६.१० ॥
స్తంబమిత్రుడు తపస్సు చేయుగాక; బ్రహ్మవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు కూడా తపస్సు చేయుగాక. ఇలా చెప్పి మీ నిర్దయుడైన తండ్రి గతంలో వెళ్లిపోయాడు.
1.256.11
कमुपादाय शक्येयं गन्तुं कष्टाऽऽपदुत्तमा ।
किं नु कृत्वा कृतं कार्यं भवेदिति च विह्वला।
नापश्यत्स्वधिया मोक्षं स्वसुतानां तदानलात् ॥ १.२५६.११ ॥
ఎవరిని తీసుకుని నేను వెళ్లగలను? ఇది ఎంత కఠినమైన, అత్యుత్తమ ఆపద! ఏమి చేస్తే పని నెరవేరుతుంది?
1.256.12
एवं ब्रुवाणां शार्ङ्गास्ते प्रत्यूचुरथ मातरम् ।
स्नेहमुत्सृज्य मातस्त्वं पत यत्र न हव्यवाट् ॥ १.२५६.१२ ॥
తల్లి ఇలా అనగా, శార్ఙ్గ కుమారులు ఆమెకు ఇలా బదులిచ్చారు: 'అమ్మా, ప్రేమను విడిచి, అగ్ని చేరని చోటికి వెళ్లు.'
1.256.13
अस्मास्विह विनष्टेषु भवितारः सुतास्तव ।
त्वयि मातर्विनष्टायां न नः स्यात्कुलसन्ततिः ॥ १.२५६.१३ ॥
ఇక్కడ మేము నశించినా నీ కుమారులు మిగులుతారు; అమ్మా, నీవు నశిస్తే మా కులపరంపర ఉండదు.
1.256.14
अन्ववेक्ष्यैतदुभयं क्षेमं स्याद्यत्कुलस्य नः ।
तद्वै कर्तुं परः कालो मातरेष भवेत्तव ॥ १.२५६.१४ ॥
ఈ రెండింటినీ బాగా పరిశీలించి, మా కులానికి ఏది క్షేమమో దానినే చేయడం మంచిది; అమ్మా, అది చేయడానికి ఇదే నీకు ఉత్తమ సమయం.
1.256.15
मा त्वं सर्वविनाशाय स्नेहं कार्षीः सुतेषु नः ।
न हीदं कर्म मोघं स्याल्लोककामस्य नः पितुः ॥ १.२५६.१५ ॥
మా మీద ప్రేమతో అందరి నాశనానికి కారణం కాకు; ప్రపంచ హితాన్ని కోరే మా తండ్రి ఈ కర్మ వ్యర్థం కాదు.
1.256.16
इदमाखोर्बिलं भूमौ वृक्षस्यास्य समीपतः ।
तदाविशध्वं त्वरिता वह्नेरत्र न वो भयम् ॥ १.२५६.१६ ॥
ఇదిగో ఈ చెట్టు దగ్గర నేలలో ఎలుక బిలం ఉంది; అక్కడికి త్వరగా ప్రవేశించండి, ఇక్కడ అగ్ని వల్ల మీకు భయం లేదు.
1.256.17
ततोऽहं पांसुना छिद्रमपिधास्यामि पुत्रकाः ।
एवं प्रतिकृतं मन्ये ज्वलतः कृष्णवर्त्मनः ॥ १.२५६.१७ ॥
అప్పుడు నేను ధూళితో రంధ్రాన్ని మూసివేస్తాను, పుత్రులారా; ఇలా మండుతున్న నల్లని దారి గల అగ్నికి ప్రతికారం చేసినట్లవుతుందని నేను భావిస్తున్నాను.
1.256.18
तत एष्याम्यतीतेऽग्नौ विहन्तुं पांसुशंचयम् ।
रोचतामेष वो वादो मोक्षार्थं च हुताशनात् ॥ १.२५६.१८ ॥
అప్పుడు అగ్ని గడిచిన తర్వాత ధూళి కుప్పను తొలగించడానికి నేను వస్తాను; మీకు ఈ మాట, అగ్ని నుండి విముక్తికి ఈ ఉపాయం నచ్చాలి.
1.256.19
अबर्हान्मांसभूतान्नः क्रव्यादाखुर्विनाशयेत् ।
पश्यमाना भयमिदं प्रवेष्टुं नात्र शक्नुमः ॥ १.२५६.१९ ॥
మనం మాంసరూపులు, అనర్హులు; మాంసభక్షకమైన ఎలుక మనలను నాశనం చేస్తుంది. ఈ భయాన్ని చూస్తూ మనం ఇక్కడ ప్రవేశించలేము.
1.256.20
कथमग्निर्न नो धक्ष्येत्कथमाखुर्न नाशयेत् ।
कथं न स्यात्पिता मोघः कथं माता ध्रियेत नः ॥ १.२५६.२० ॥
అగ్ని మనలను ఎలా దహించకుండా ఉంటుంది? ఎలుక మనలను ఎలా నాశనం చేయకుండా ఉంటుంది? మన తండ్రి ఎలా వ్యర్థం కాకుండా ఉంటారు, మన తల్లి ఎలా పోషించబడతారు?
1.256.21
बिल आखोर्विनाशः स्यादग्नेराकाशचारिणाम् ।
अन्ववेक्ष्यैतदुभयं श्रेयान्दाहो न भक्षणम् ॥ १.२५६.२१ ॥
ఎలుక బిలంలో నాశనం కలుగుతుంది; ఆకాశంలో సంచరించేవారికి అగ్ని వల్ల నాశనం. ఈ రెండింటిని ఆలోచించి, దహించబడటమే శ్రేయస్కరం, తినబడటం కాదు.
1.256.22
गर्हितं मरणं नः स्यादाखुना भक्षिते बिले ।
शिष्टादिष्टः परित्यागः शरीरस्य हुताशनात् ॥ १.२५६.२२ ॥
ఎలుకచే బిలంలో తినబడితే మన మరణం నిందనీయమవుతుంది. పండితులు నిర్దేశించిన శరీరత్యాగం అగ్ని ద్వారా జరుగుతుంది.
1.256.23
अग्निदाहे तु नियतं ब्रह्मलोके ध्रुवा गतिः ॥ १.२५६.२३ ॥
అగ్నిలో దహించబడితే నిశ్చయంగా బ్రహ్మలోకంలో స్థిరమైన గతి లభిస్తుంది.